Pul qabı, arxiv şəkli

Manat üçün "təhlükəsizlik yastığı": xərcləsək də, son nəticədə qazanacağıq

225
(Yenilənib 08:28 02.11.2020)
"Azərbaycan işğaldan azad etdiyi ərazilərində sürətlə bərpa işlərinə başlayır. Bu bərpa işləri tikinti sektorunu yenidən Azərbaycan iqtisadiyyatının lokomotivinə çevirə bilər"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 2 noyabr — Sputnik. "Post-pandemiya və post-müharibə dövründə Azərbaycanda iqtisadiyyata yanaşma tamamilə fərqlənəcək və daha liberal iqtisadi siyasət həyata keçiriləcək. Bu gün mövcud imkanlar, resursların düzgün idarə edilməsi büdcə gəlirlərinin təmin edilməsi, manatın məzənnəsinin qorunub saxlanması və iqtisadi inkişaf tempinin bərpa edilməsi baxımından kifayət qədər normal hesab edilə bilər".

Bunu "İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi" İctimai Birliyinin sədr müavini Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a xarici şokların iqtisadiyyatımıza təsirindən danışarkən deyib.

Ekspert bildirib ki, manatın məzənnəsi ilə bağlı şokların əhəmiyyətli hissəsi artıq neytrallaşdırılıb: "Təkcə Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları yarana biləcək hər hansı riskləri aradan qaldırmaq üçün kifayət edə bilər. Ümumiyyətlə, valyuta ehtiyatları iqtisadiyyatın risklərdən qorunması üçün təhlükəsizlik yastığı rolunu oynayır. Düşünürəm ki, Azərbaycan tarixində heç vaxt bugünkü qədər müqəddəs məqsəd olmayacaq ki, bu strateji valyuta ehtiyatlarının istifadəsinə imkan yaradılsın. Bu baxımdan ehtiyatların xərclənməsi həyata keçirilə bilər. Bu xərcləmələr özü də məcmu tələbi və eyni zamanda bazarda valyuta təklifini dəstəkləməklə son nəticədə riskləri minimuma endirə, azalda, aradan qaldıra bilər".

Onun sözlərinə görə, güman ki, müharibə çox qısa müddətli olacaq: "Növbəti 1 ayda böyük ehtimal ilə proses 90 faiz bitəcək. Azərbaycan işğaldan azad etdiyi ərazilərində sürətlə bərpa işlərinə başlayır. Bu bərpa işləri tikinti sektorunu yenidən Azərbaycan iqtisadiyyatının lokomotivinə çevirə bilər. Çünki 2015-ci ildən sonra bu sektorda axsamalar müşahidə olunur. Amma bərpa işləri bu istiqamətdə əlavə tələb formalaşdıracaq. Tikinti sektoru digər sahələrdə də məcmu tələbi dəstəkləməklə həm məşğulluğa, həm də ümumi daxili məhsul istehsalına müsbət təsir göstərə bilər".

"Eyni zamanda işğal faktının aradan qalxması nəticəsində ölkənin daha əlverişli investisiya coğrafiyasına çevrilməsi imkanları da bu istiqamətdə əlavə yardımlara şərait yaradacaq. Düzgün strategiya müəyyən edilsə, son nəticədə xarici şokların yaratdığı fəsadları ən qısa müddətə aradan qaldırmaq mümkün olacaq", - deyə iqtisadçı əlavə edib.

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov isə Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, pandemiya qlobal və milli iqtisadiyyatlara təsir göstərir: "Azərbaycana da pandemiya təsirsiz ötüşmədi. Biz Azərbaycan iqtisadiyyatında artıq 7-ci ayın yekunlarından etibarən ümumi daxili məhsulda (ÜDM) azalmalar müşahidə etdik. Bu da birbaşa pandemiyanın təsirləri ilə bağlı idi. Amma bütövlükdə ötən müddətdə Azərbaycanda ÜDM-də azalma tempi 4 faiz ətrafında dəyişib. Güman olunur ki, illik azalma tempi 3,5 faiz olacaq".

"ÜDM-də azalma olsa da amma bu, həm region, həm də digər qlobal orta göstərici ilə müqayisədə məqbul hesab olunur. Çünki inkişaf etmiş ölkələrdə ikirəqəmli azalma tempi var, hətta bəzi ölkələrdə rüblük azalmalar 24 faizə belə çatırdı. Ona görə də bu kontekstdən məqbul hesab edilə bilər", - deyə deputat bildirib.

Onun sözlərinə görə, pandemiyanın iqtisadiyyata təsirləri davam edir: "Karantin tədbirlərinin avqustdan etibarən yumşaldılmasına baxmayaraq yenə də bunun turizm sektoruna, o cümlədən ictimai iaşə sektoruna təsirləri var. Aprel-may ayları və eləcə də iyul ayı ilə müqayisədə bu təsirlər xeyli dərəcədə minimuma endirilib. İl ərzində də pandemiya Azərbaycan iqtisadiyyatına təsir edəcək. Amma 2021-ci ildə ölkə iqtisadiyyatında beynəlxalq maliyyə qurumları tərəfindən 2,9 faiz artımın olacağı proqnozlaşdırılır".

"Bu da ondan xəbər verir ki, mövcud maliyyə sənədinə və eyni zamanda gələn il üçün nəzərdə tutulan proqnozlara əsaslansaq, artıq biz 2021-ci ildə pandemiyanın təsirlərini xeyli dərəcədə azaltmış olacağıq və hətta iqtisadi artıma nail ola biləcəyik", - deyə deputat əlavə edib.

Qeyd edək ki, Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov bildirib ki, bu ilin əvvəlində biz gözlənilmədən çox ciddi xarici şoklarla üz-üzə gəldik: "Bütövlükdə koronavirus (COVID-19) pandemiyası, iqtisadi fəaliyyətin məhdudlaşdırılması, neft qiymətlərinin aşağı düşməsi, neft hasilatının azalması ilə bağlı OPEC+ sazişinə qoşulmağımız və sentyabr ayından Ermənistanın hərbi təcavüzü, təbii olaraq iqtisadiyyat üçün ciddi sınaq, ciddi şokdur. Ancaq hazırda iqtisadi terminologiya ilə desək, milli iqtisadiyyat ideal ştorm vəziyyətindədir".

"Lakin vaxtında görülən tədbirlər, atılan addımlar bu gün imkan verir ki, Azərbaycan bu şokları minimallaşdırsın. Bu gün bizim iqtisadiyyatımız özünü normal hiss edir və biz tam olaraq makroiqtisadi sabitliyi qoruya bilmişik. İllik inflyasiya 3%-dən aşağıdır, milli valyutamız başqa ölkələrin valyutalarından fərqli olaraq sabitliyini qoruyub saxlaya bildi. ÜDM-nin baza sahələrində həm sənayə, həm də kənd təsərrüfatına əhəmiyyətli artıma nail olduq. Biz makroiqtisadi sabitliyi saxlamaqla və iş yerlərini qorumaqla, bütövlükdə gələn il iqtisadi artımı bərpa etmək və sürətləndirmək üçün yaxşı bir platsdarm saxlamışıq", - o qeyd edib.

225
Teqlər:
tikinti sektoru, abadlıq-quruculuq işləri, ehtiyat, valyuta, pandemiya, Mərkəzi Bank, iqtisadiyyat, manat
Əlaqədar
Hər kəsin ürəyi orada döyünür: "Böyük Qayıdış" nə zaman başlanır?
Professor: “Hasilatın artırılması neft bazarındakı mövcud balansı dağıda bilər”
Vüqar Hüseynov azad edilmiş ərazilərin kənd təsərrüfatının inkişafına təsirini açıqlayır
Saxla samanı... Kartda olan pulları necə artırmalı?
Mənəvi-əxlaqi məsələ: dəstək postlarını silənləri boykot etməli, etməməli?
Baş nazir Əli Əsədov

İşğaldan azad olunmuş ərazilərlə bağlı konsepsiya Nazirlər Kabinetində müzakirə edilib

4
Videomüşavirədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin göstərişinə əsasən İqtisadi Şura işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası və inkişafı konsepsiyasının əsas parametrlərini müzakirə edib.

 

BAKI, 28 noyabr — Sputnik. Noyabrın 27-də Baş nazir Əli Əsədovun sədrliyi ilə İqtisadi Şuranın videomüşavirə formatında növbəti iclası keçirilib.

Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən xəbərə görə, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin göstərişinə əsasən İqtisadi Şura işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası və inkişafı konsepsiyasının əsas parametrlərini müzakirə edib.

Azərbaycan Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafına dair digər məsələlər müzakirə olunub, müvafiq qərarlar qəbul edilib.

4
Teqlər:
işğaldan azad edilmiş ərazilər, baş nazir, Əli Əsədov, Nazirlər Kabineti
Azərbaycan manatı, arxiv şəkli

Qonşularımız pullarını "öldürürlər", biz - vergini. Malı kimə satmalı?

341
(Yenilənib 22:02 27.11.2020)
Ekspert: "Dünyada gedən valyuta müharibələrini də nəzərə alsaq, görürük ki, bütün ölkələr, əsasən də ixracatçı ölkələr, milli valyutalarını bir qədər ucuzlaşdırmağa çalışır. Yəni bunun hesabına ixracatı artıra bilsinlər deyə"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 27 noyabr — Sputnik. Nazirlər Kabineti "Malların ixrac qeydi ilə satışı Qaydası"nı təsdiq edib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu Qayda Azərbaycanda istehsal olunmuş və ixrac üçün nəzərdə tutulan məhsulların istehsalçısı ilə qeyri-neft məhsullarının ixracatı sahəsində təcrübəsi olan ixracatçılar arasında əməkdaşlığın şərtlərini müəyyən edir və işgüzar münasibətlərini tənzimləyir.

İstehsalçı ixrac üçün nəzərdə tutulan məhsulu ixracatçıya təqdim edərkən ƏDV-yə sıfır dərəcə ilə cəlb olunur.

Bəs bu addım Azərbaycanda ixracın və yerli istehsalın artmasına, sahibkarlara dəstək verəcəkmi?

İqtisadçı, "Respublikaçı Alternativ" Partiyasının icra katibi Natiq Cəfərli Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, bu addım ixracın stimullaşdırılması üçün atılıb: "Amma bununla yanaşı, bir sıra paralel addımlar da atılmalıdır ki, ixracın stimullaşdırılması üçün qarşıya qoyulan hədəflərə çatmaq mümkün olsun. Burada bir neçə problem mövcuddur.

Problemlərdən biri odur ki, son bir il ərzində qonşu ölkələrin milli valyutalarında kifayət qədər ciddi ucuzlaşma prosesi baş verib. Əsasən də bizim əsas ticarət tərəfdaşımız olan Türkiyə ilə Rusiyada lirə və rubl kifayət qədər ciddi şəkildə dəyərdən düşüb. Gürcüstanda da lari il ərzində 15-18 faiz ucuzlaşıb. Bu da idxalı stimullaşdırır, yerli istehsal və ixracat ilə bağlı müəyyən əngəllər yaradır".

"Dünyada gedən valyuta müharibələrini də nəzərə alsaq, görürük ki, bütün ölkələr, əsasən də ixracatçı ölkələr, milli valyutalarını bir qədər ucuzlaşdırmağa çalışır. Yəni bunun hesabına ixracatı artıra bilsinlər deyə. Digər bir institusional problem odur ki, bizim qeyri-neft ixracımız hələlik çoxşaxəli modelə keçməyib. Son dövrlərdə qeyri-neft məhsulları ixrac etdiyimiz ölkələrin sırasında Rusiya öndədir. Burada çoxşaxəli modelə keçməliyik, yəni yeni bazarlara çıxış imkanları kifayət qədər məhduddur", - deyə ekspert qeyd edib.

O bildirib ki, həmişə ixracda hədəf kimi biz qonşu ölkələri götürmüşük: "Amma yeni bazarlara çıxış əldə etsək, Azərbaycanın əsasən də aqrar sektorda olan məhsullarını daha baha qiymətə sata bilərik. Bununla bağlı da işlər görülməlidir. Düzdür, müəyyən işlər aparılıb, Azərbaycanın xaricdə ticarət nümayəndəlikləri açılıb, amma yetərli deyil. Nazirlər Kabinetinin bu addımı təqdirəlayiqdir, stimullaşdırıcı addımdır. Lakin paralel olaraq bir çox problemlər də aradan qaldırılmalıdır ki, ixracın stimullaşdırılması ilə bağlı addımlar effekt verə bilsin".

"Bəzi ixracatçılar var idi ki, daxili bazardan topladıqları məhsulları xarici bazara çıxardırdı və daxili bazar amilinə görə şəxs ƏDV ödəməyə məhkum idi. İndi daxili sənədləşmədə 18 faizlik ƏDV ödənilməyəndə bunun ixracat ilə bağlı müəyyən stimullaşdırıcı təsiri olacaq", - deyə ekspert əlavə edib.

Dövlət Vergi Xidmətinin şöbə rəisi Elnur Yusifov bu qərar ilə bağlı şərhində deyib ki, "Malların ixrac qeydi ilə satışı Qaydası"nda ixrac qeydi ilə satış həyata keçirən şəxsə (istehsalçıya) və ixrac qeydi ilə alınan malların ixracını həyata keçirən şəxsə (ixracatçıya) dair tələblər, malların ixrac qeydi ilə satışına aid edilməyən şəxslər və əməliyyatlara nəzarət, ixrac qeydi ilə malların ixracının həyata keçirilməsi prosesinə nəzarət tədbirləri öz əksini tapır:

"Bu imkandan yararlanmaq üçün istehsalçı və ixrac qeydi ilə alınan malların ixracını həyata keçirən şəxs (ixracatçı) Qaydada onlar üçün müəyyən edilmiş tələblərə cavab verməlidirlər. Qaydanın 3-cü hissəsində müəyyən edilmiş şəxslər və əməliyyatlar istisna olmaqla, Qayda ölkə ərazisində qeyri-neft məhsulları istehsal edən bütün istehsalçılara və ixracatçılara şamil olunur. İstehsalçı ixrac üçün nəzərdə tutulan məhsulu ixracatçıya təqdim edərkən Vergi Məcəlləsinin 165.1.9-cu maddəsinə müvafiq olaraq ƏDV-yə 0 dərəcə ilə cəlb olunur".

Şöbə rəisi qeyd edib ki, bu mexanizm ixracatçının ixrac edəcəyi malların alışına görə ödəməli olduğu ƏDV-nin məbləği qədər dövriyyə vəsaitinə qənaət etməsinə şərait yaradır və inzibatçılıq yükünü azaldır.

Qeyd edək ki, bu Qayda Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 14 noyabr tarixli qərarı ilə təsdiq edilib. İxrac qeydi ilə satılan mallara Azərbaycan ərazisində istehsal olunan qeyri-neft məhsulları aid edilir.

"Malların ixrac qeydi ilə satış qaiməsi"ndə satışı həyata keçirilən malların kodu, adı, ölçü vahidi və miqdarı əks olunur. "Malların ixrac qeydi ilə satış qaiməsi"ndə istehsalçı tərəfindən satılmış malların 3 ay müddətində ixrac edilməsi şərti qeyd edilir.

Bu Qaydanın tələblərinə əməl olunmasına nəzarət Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən həyata keçirilir.

341
Teqlər:
ekspertlər, Elnur Yusifov, Natiq Cəfərli, stimul, sıfır dərəcə, ƏDV, ixracatçı, ixracat, ixrac
Məktəbdə dərs, arxiv şəkli

İnklüziv təhsillə bağlı qanun təkmilləşdiriləcək

0
Bu məsələ Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 27 noyabr tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş "Uşaqlara dair Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə 2020–2025-ci illər üçün Fəaliyyət Planı"nda əks olunub.

 

BAKI, 28 noyabr — Sputnik. 2021–2022-ci illərdə uşaqların təhsilə çıxışında bərabərliyin təmin olunması məqsədilə inklüziv təhsilə dair mövcud normativ hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi ilə bağlı təkliflər hazırlanacaq.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 27 noyabr tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş "Uşaqlara dair Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə 2020–2025-ci illər üçün Fəaliyyət Planı"nda əks olunub.

0