Quraqlıq, arxiv şəkli

Dədə-baba qaydası boğazımızı quru, mədəmizi boş qoya bilər: torpağı kimə verməli?

2083
(Yenilənib 19:45 20.08.2020)
"Bəzən görürük ki, çox münbit bir ərazi varlı sahibkara icarəyə verilir. Sahibkar da həmin torpaqlarda göllər qazdıraraq, balıq vətəgələri yaradır. Bu gölləri şoran torpaqlarda yaratmaq daha məqsədəuyğun olardı"

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 avqust — Sputnik. Son zamanlar Azərbaycanda ətraf mühit problemlərindən biri də şoranlaşma hesab edilir. Bu günə qədər ölkədə 100 minlərlə hektar torpaq şoranlaşmaya məruz qlaıb. Bu da kənd təsərrüfatı ilə yanaşı, ölkə iqtisadiyyatına da böyük zərər vurur.

Mütəxəssislərə görə, torpaqlar daha çox düzgün suvarılmadığı və su itkisi olduğu halda şoranlaşır.

Ölkədə olan su qıtlığı və suvarma işlərinin düzgün aparılmaması ilə bağlı məsələlər dəfələrlə gündəmə gətirilib. Qeyd edək ki, hələ də əksər kənd təsərrüfatı sahələrində suvarılma "dədə-baba" üsulu ilə aparılır. Bunun da nəticəsində torpaqlar əkin üçün yararsız vəziyyətə düşür.

Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun direktoru Əlövsət Quliyevin Sputnik Azərbaycan-a bildirdiyinə görə, ölkədə 500 min hektardan artıq torpaq şoranlaşma təhlükəsi ilə qarşı-qarşıyadır.

"Bu cür ərazilər əsasən Kür-Araz ovalığında Kürdəmir, Zərdab, Sabirabad, Saatlı, Salyan, Neftçala rayonlarındadır", - deyən mütəxəssis bildirib ki, ölkədə istifadə edilən suvarma suyunun 60 faizi itkiyə gedir.

Belə ki, hər il kollektorlar vasitəsi ilə 7-8 milyard kubmetr su Xəzər dənizinə tökülür.

Ekoloq Araz Ağayevin fikrincə, ölkədə su qıtlığının da əsas səbəbi sahələrin düzgün suvarılmamasıdır:

"Bir çox ərazilərdə hələ də sahələr açıq suvarma yolu ilə suvarılır. Məsələn, borunun ağzını ümumi sahəyə açıb qoyurlar və sahələr elə formada suvarılır. Bu səbəbdən də bəzi ərazilərə su çox, bəzi yerlərə isə az verilir. Bunun nəticəsində su torpağın alt qatlarına sızır və gələcəkdə qrunt sularının yığılmasına səbəb olur. Şoranlaşan torpaqlar kənd təsərrüfatı əhəmiyyətini itirir. Həmin ərazilərdə əkin salmaq, məhsuldarlıq gözləmək mümkün deyil".

Ekoloq vurğulayıb ki, şoranlaşmanın və su qıtlığının qarşısının alınması üçün kənd təsərrüfatı sahələrində suvarma sistemləri köklü şəkildə dəyişdirilməlidir. Damcılama üsulundan və ya daha yeni texnologiyalardan istifadə edilməldir.

A.Ağayev həmçinin bildirib ki, kənd təsərrüfatı üçün hələ də yararlı hesab edilən torpaqlar qeydiyyata alınmalı və onların istifadəsinə, suvarılmasına nəzarət gücləndirilməlidir.

Cəlilabadlı ustanın öz əlləri ilə hazırladığı artezian qazma qurğusu
© Sputnik / Rahim Zakiroğlu / Kamilla Əliyeva / Leyla Orucova

Ekoloq Cəmşid Quliyev şoranlaşmanı hazırda ölkənin əsas problemi hesab edir.

"Bu gün minlərlə hektar torpaq şoranlaşmaya məruz qalıb. Bu, ətraf mühit problemlərinin ən öndə gələnidir. Şoranlaşma kənd təsərrüfatına, bu yolla da iqtisadiyyata böyük zərər verir", - deyən ekoloq problemin həlli yolu kimi drenaj xətlərinin qazılması və şoranlıqların qurudulmasını göstərib.

C.Quliyev əlavə edib ki, məsələ dövlət səviyyəsində həll edilməlidir.

"Torpaqlar icarəyə verilərkən onların təyinatı nəzərə alınmır. Belə hesab edirəm ki, torpaqların kimə icarəyə verildiyi daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Bəzən görürük ki, çox münbit bir ərazi varlı sahibkara icarəyə verilir. Sahibkar da həmin torpaqlarda göllər qazdıraraq, balıq vətəgələri yaradır. Bu gölləri şoran torpaqlarda yaratmaq daha məqsədəuyğun olardı", - deyən ekoloq vurğulayıb ki, uzaqdan belə kiçik görünən bir məsələ əslində böyük problemlərin əsasını qoyur.

2083
Teqlər:
təbii fəlakət, fəlakət, məhsuldarlıq, məhsul, quraqlıq, torpaq, susuzluq
Əlaqədar
Bu yayın bəlaları tükənmir - Mingəçevir su anbarı yaxınlığında böyük təhlükə yaranıb
Məhsuldarlıq olmayacaq! Suvarma problemi hər sahədə özünü göstərir
Quyuya su tökməsən, quyu sulu olmaz... – Bakı kəndləri ənənəvi mənbədən məhrum olublar
Su təsərrüfatı qurumlarının səhlənkarlığı kənd təsərrüfatına ciddi ziyan vurub
Prezident su təsərrüfatı qurumlarına qəzəbləndi: "İstəyirsiniz Azərbaycan səhraya dönsün?"
Xəzər dənizindən Bakıya mənzərə, arxiv şəkli

"Xəzəryanı dövlətlər arasında anlaşılmayan məqamların sayı azalır"

41
(Yenilənib 22:26 23.01.2021)
Professor Azərbaycan və Türkmənistan arasında Xəzər dənizində "Dostluq" yatağının birgə istismarı məsələsini şərh edib, bölgənin iqtisadi inteqrasiyasından danışıb.

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 yanvar — Sputnik. Dünən Azərbaycan və Türkmənistan arasında Xəzər dənizində "Dostluq" yatağının karbohidrogen ehtiyatlarının birgə kəşfiyyatı, işlənməsi və mənimsənilməsi haqqında Anlaşma Memorandumu imzalanıb.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) professoru Elşad Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında sənədin əhəmiyyətini şərh edib.

Professor bildirib ki, 2018-ci ildə Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın Xəzəryanı dövlətlərin başçıları tərəfindən imzalanması bölgədə sabitlik, əmin-amanlıq və inkişaf baxımdan olduqca münbit şərait yaratmış oldu: "Bu gün Xəzəryanı dövlətlər həmin şəraitdən istifadə edərək illər ərzində yaranan problemlərin həlli istiqamətində irəliləyişə nail olurlar. Bu, olduqca mühüm məsələdir, çünki Xəzər faktiki olaraq son illərdə sabitlik, əmin-amanlıq və inkişaf hövzəsi kimi tanınmaqdadır".

Onun sözlərinə görə, "Dostluq" yatağının Azərbaycan və Türkmənistan arasında birgə istismarı ilk növbədə siyasi məna daşıyır: "Çünki iqtisadi baxımdan həmin yataqdan əldə edilən karbohidrogen ehtiyatlar nə Azərbaycanın, nə də Türkmənistanın enerji sektoru üçün o qədər də böyük xüsusi çəkiyə malik deyil. Burada əsas məsələ ondan ibarətdir ki, faktiki olaraq ölkələr arasında problemlərin həll edilməsinin şahidi oluruq. Eyni zamanda, tədricən Xəzəryanı dövlətlər arasında anlaşılmayan məqamların sayı azalmaqdadır. Bu da onu deməyə əsas verir ki, faktiki olaraq Xəzəryanı dövlətlər Xəzərdən uzaq olan ölkələrin müdaxilələri olmadan öz problemlərini daha rahat şəkildə həll edə bilirlər".

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

"Xəzəryanı dövlətlər bundan sonra da öz problemlərini Xəzərin ümumi maraqları çərçivəsində həll edərlərsə, bu bölgənin sabitlik, əmin-amanlıq və inkişaf bölgəsi kimi mövqe tutmasının şahidi ola bilərik. Bununla yanaşı, tədricən Xəzəryanı dövlətlərin, o cümlədən Azərbaycan ilə Türkmənistanın kapital qoyuluşlarını xammal ixracatına deyil, emal sektoruna yerləşdirməsinə ciddi ehtiyac var. Əgər buna nail olunsa, Xəzəryanı dövlətlər dünya ticarəti çərçivəsində xeyli dərəcədə daha ekvivalent mübadiləyə çıxa bilər", - deyə o qeyd edib.

O diqqətə çatıdırıb ki, Qarabağ münaqişəsinin həlli, Xəzəryanı dövlətlər tərəfindən Xəzərin statusu ilə bağlı müəyyən konsensusun əldə olunması bütövlükdə bölgədə yeni geosiyasi və iqtisadi reallıqların formalaşması üçün çox yaxşı şərait yaradır: "Bu kontekstdə bölgədə iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsi məqsədəuyğundur. Bu, artıq zamanın çağırışı kimi görünür. Yaxın illərdə, aylarda biz bölgədə texnoloji korporasiyanın, regional iqtisadi inteqrasiyanın və əməkdaşlığın dərinləşməsinin şahidi ola bilərik".

41
Azərbaycan manatı, arxiv şəkli

Azərbaycanın valyuta ehtiyatları artıb

10
(Yenilənib 21:41 23.01.2021)
Valyuta ehtiyatlarının 87,2%-i Dövlət Neft Fondunun, 12,8 %-i isə Azərbaycan Mərkəzi Bankının payına düşüb.

BAKI, 23 yanvar — Sputnik. Azərbaycanın valyuta ehtiyatları bu il yanvarın 1-nə 49 mlrd 933,7 mln ABŞ dolları təşkil edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunun 87,2%-i və yaxud 43 mlrd 564,3 mln ABŞ dolları Dövlət Neft Fondunun (ARDNF), 12,8 %-i və yaxud 6 mlrd 369,4 mln ABŞ dolları isə Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) payına düşüb.

Son 1 ildə ölkənin valyuta ehtiyatları 352,4 milyon ABŞ dolları və yaxud 0,7 % artıb.

10
Dəniz quldurlarının bayrağı, arxiv şəkli

Dəniz quldurları Türkiyə gəmisinə hücum edib, azərbaycanlı mühəndis öldürülüb

0
(Yenilənib 00:29 24.01.2021)
Gəminin kapitanı bildirib ki, quldurlar radardan başqa bütün sistemləri söküblər: "Gəmini yalnız radarla təhlükəsiz əraziyə aparırıq və gəminin kapitan müavini ayağından yaralanıb".

BAKI, 24 yanvar - Sputnik. Nigeriya sahillərində “Motsart” adlı Türkiyə şirkətinə məxsus Liberiya bayrağı altında üzən gəmiyə dəniz quldurları hücum edib.

“Report” xəbər verir ki, gəmidə olan 15 nəfər girov götürülüb, azərbaycanlı mühəndis isə qətlə yetirilib.

Gəminin kapitanı bildirib ki, quldurlar radardan başqa bütün sistemləri söküblər:

"Gəmini yalnız radarla təhlükəsiz əraziyə aparırıq və gəminin kapitan müavini ayağından yaralanıb".

0