Soya, arxiv şəkli

"O əjdahadan bizə də..." Azərbaycanda ətə alternativ yetişdirmək mümkündür?

249
(Yenilənib 18:55 21.05.2020)
"Elə ölkələr var ki, orada soya taxıldan da bahadır. Çünki soyadan 200-dək məhsul əldə edilir" - Nicat Nəsirli

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 may — Sputnik. Öncəki illərlə müqayisədə dünyada soyaya olan tələbat və istehsal artıb. Təkcə 2017-2018-ci illərdə dünyada soya istehsalı 233.60 milyon ton olub. Qeyd olunan dövrdə dünyada ən çox soya istehsalı ABŞ-ın (119.52 milyon ton), Braziliyanın (112 milyon ton) və Argentinanın (54 milyon ton) payına düşür. Daha sonrakı yerlərdə Çin, Hindistan, Paraqvay, Kanada, Ukrayna, Rusiya qərarlaşıb. Artıq bir müddətdir ki, Azərbaycanda da soyanın öyrənilməsi üçün müəyyən işlərə başlanılıb, sahələr ayrılıb.

Kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Nicat Nəsirli Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bu bitkinin xarakteri, sənaye əhəmiyyətindən danışıb: "Son illər belə bir deyim formalaşıb ki, dünyanı qidalandıran 4-5 əsas bitkidən biri də soyadır. Onun böyük sənaye əhəmiyyəti olduğu üçün Çin, Koreya, Yaponiya, Amerika axır vaxtlarda soya istehsalında çox böyük məsafə qət ediblər. Həm insan, həm də heyvan üçün yem kimi istifadə olunan bitkinin yağı çox qiymətlidir deyə bu gün Cənubi Amerika ölkələri - məsələn, Braziliya, ildə təxminən 60 milyon ton, Argentina isə 13 milyon tondan çox soya istehsal edir. Çinin illik istehsalı 60 milyon tondan çoxdur. Ümumilikdə isə dünyada illik olaraq 340 milyon tondan çox soya istehsal olunur. Tədricən də bu bitkiyə tələbat artır. Bunun da səbəbi bu bitkidə yağlılıq səviyyəsinin yüksək olması ilə əlaqədardır. Bu yağdan həmçinin əczaçılıqda da istifadə olunduğundan böyük əhəmiyyətə malikdir".

"Azərbaycana gəldikdə isə, təəssüf ki, ötən əsrin 60-cı illərindən bu bitki əkinçilikdən çıxıb. Azərbaycanla bağlı rəsmi rəqəmlərə də baxdıqda burada soya ilə bağlı statistika, demək olar ki, yoxdur. Düzdür, artıq tələbatı görərək bəzi aqroparklar bu istiqamətdə formalaşmaq istəyir. Lakin soya ilə bağlı rəqəmlər olmadığından biz tələbatın da nə qədər olduğunu deyə bilmirik. Biz 11 bitki üzrə idxaldan, demək olar ki, tam asılıyıq. Bu məhsullar bazarda əldə qalan məhsul deyil.

Tərkibindəki minerallara, enerjiyə görə istənilən zootexnik heyvandarlıqda soyadan istifadəni tövsiyə edir. Bu bitkinin tərkibində 18-20 faiz yağ, 40-45 faiz protein, 30 faiz karbohidrat dəyəri var ki, bu da çox nadir göstəricidir. Bu göstəricilərə görə çox qidalandırıcı yem vahidi hesab edildiyindən bu gün dünyada soyasız istehsal qurulmur. Amma uzun müddət ölkəmizdə bu sahədə boşluq olduğundan hazırda öyrənmə, təcrübə mərhələsindəyik. Paxlalı bitkidir, hansı torpaq və iqlim şəraitinə düşür, hansı temperaturu sevir, hansı iqlimə uyğundur, meteoroloji həssaslığı var və s. - hamısı öyrənilir. Soyanın aqrotexnikasını, xəstəliklərini də öyrənmək, toxumçuluğunu təşkil etmək lazımdır.

İxraca gəldikdə isə, biz özümüz əsasən quşçuluq sənayesi üçün idxalla məşğuluq. Məqsəd budur ki, Azərbaycanda soya istehsalını yaradaq. Çünki taxıl və digər bitkilərlə müqayisədə soya Azərbaycana çox uzaq ölkələrdən və çox baha gəlir. Bu səbəbdən də bizdə qiymət baha başa gəlir. Son bir ayda soyanın dünya bazarında qiymətində 3 faizədək azalma olsa da, ümumilikdə dünya bazarında formalaşan qiyməti tonuna görə 310-330 dollardır. 2015-ci ildən bəri qiyməti düşməyən bu bitki ən çətin illərdə belə qiymətini qoruyub saxlayıb, tonu 362 dollar olub. 2020-ci ilin birinci rübündə isə tonu 327 dollara düşüb", - deyə o əlavə edib.

N.Nəsirli bildirib ki, soyanın yetişdirilməsi üçün regionlarımızın torpaq-iqlim şəraiti də öyrənilməlidir: "Hansı torpaqda soyaya tələbatın olduğu, bunun texnikası mütləq öyrənilməlidir. Çünki soyanın toxumunu alaraq birbaşa gətirib burada əkmək iflasa səbəb ola bilər. Öncə bitkini öyrənmək lazımdır, bunun üçün mütəxəssislər olmalıdır. Bunun sənayesi, emal müəssisəsi də qurulmalıdır. Bu bitkini xaricdən və baha qiymətə aldığımız üçün hələlik onu məişətə daxil edə bilməmişik. Məişətə daxil olsa, bu gün bazarda ucuz olan qarığdalı və digər yağlara uduza bilər. Çünki xammalını xaricdən aldığımız üçün bu yağ daha baha olacaq. Lakin yerli istehsalımız olsa, soya yağı bazarda baha olmaz. Alternativlərin olması gözəldir. Baxın, bu gün hamı qırmızı ət yeyir. Digər ət qrupları, demək olar ki, yoxdur".

Ekspert soyanın quşçuluq sənayesindəki rolundan da danışıb:

"Qeyd edim ki, xüsusən ətçilik sahəsində qiyməti formalaşdıran soyadır. Bizdə, o cümlədən də dünyanın hər yerində, quşçuluq sənayesində belədir ki, yemləndirmədə soyadan imtina etmək mümkün deyil. Bu isə o deməkdir ki, soyanın dünya bazarında qiymətinin dəyişilməsi quş əti məhsullarında da qiymətin dəyişməsi deməkdir. Bu gün elə ölkələr var ki, kənd təsərrüfatı sənayesini soya və onun yağı üzərində qurublar. İllik olaraq 40 milyon ton soya yağı istehsal edib satan ölkələr var. Dünyada soyaya ehtiyac isə 200 milyon tondan çoxdur".

"Ölkədə 30 milyon quş var. Dünyanın heç bir ölkəsi iri soyanı xammal vəziyyətdə satmır. Onlar soyanı sıxıb yağını çıxarırlar. Çünki hər bir məhsulun öz qiyməti var, məsələn, soyanın yağının bir, ondan hazırlanan digər məhsulun başqa qiyməti var. Hətta elə ölkələr var ki, orada soya taxıldan da bahadır. Çünki soyadan 200-dək məhsul əldə edilir. Bu baxımdan əgər özəl, yaxud dövlət sektorunda bu sahəyə maraq göstərilsə, toxumçuluğu təşkil olunsa, regionlarda torpaq və iqlim şəraiti öyrənilsə, hansı torpaqlarda buna tələbat olduğu öyrənildikdən sonra işə kompleks şəkildə yanaşmaq lazımdır", - deyə o əlavə edib.

249
Əlaqədar
Altı da, üstü də qızıl olan nemət – Hər şeyimiz var, qalır istifadə etmək
Özümüzünkü olacaq: Yeni buğda sortları yaradılır
Dünyanın səkkizinci möcüzəsi: Əfsanəvi asma bağdan “Ağıllı bağ”a
Səkil keçiyə doqquz çoban gərək və ya ibaxlılar ənənəni niyə pozurlar - FOTO
Rusiyanın yeni qərarı Azərbaycan bazarını qarışdıracaq: amma alıcıya xeyri var
Taxıl yığımı, arxiv şəkli

İndiyədək fermerlərə qədər güzəştli mikrokredit verilib?

5
(Yenilənib 13:57 03.06.2020)
Aqrar mikrokreditlər 15 min manatadək məbləğdə, illik 12% olmaq şərtilə, təminatsız və 3 ilədək müddətdə verilir.

BAKI, 3 iyun — Sputnik. İyunun 1-dək 512 fermerə 5.2 milyon manat kənd təsərrüfatı təyinatlı güzəştli mikrokredit verilib. Bu vəsaitin 4.5 milyon manatı hevvandarlıq, 335 min manatı əkinçilik, 208 min manatı bağçılıq, 102 min manatı isə arıçılıq və digər ailə kəndli-fermer təsərrüfatlarının qurulmasına və inkişafına ayrılıb.

Bu barədə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a məlumat verilib.

Mikrokreditlərin verilməsinə bu il may ayının 23-dən başlanıb. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 8 aprel 2020-ci il tarixli fərmanları ilə Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyinin (AKİA) Əsasnaməsində və "Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyinin vəsaitindən istifadə Qaydası"nda dəyişikliklərin edilməsi, daha sonra isə ölkə başçısının "Koronavirus pandemiyası şəraitində və sonrakı dövrdə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarının mikrokreditlərlə təminatının yaxşılaşdırılması üçün vəsait ayrılması haqqında" imzaladığı Sərəncamla AKİA-ya 30 milyon manat vəsaitin ayrılması aqrar mikrokreditlərin verilməsi üçün hüquqi baza yaradıb və portfel formalaşdırıb. Bu portfelə ölkənin ən böyük holdinqlərindən olan "Paşa Holding" MMC 5 milyon manat vəsait əlavə edib.

"Ötən ay yarım ərzində 512 fermerə 5.2 milyon manat mikrokreditin verilməsi, orta çekin 10 min manat ətrafında olması bizə bir ildən də az zaman ərzində mövcud portfelimizdən 3500-dən çox fermerin faydalanacağını söyləməyə əsas verir. Mikrokreditləri çıxmaq şərtilə 2018-ci ildən bu il iyunun 1-dək cəmi 885 kənd təsərrüfatı məhsulu istehsalçısına güzəştli nağd pul krediti verilib. Bu göstərici mikrokredit mexanizminin daha geniş istehsalçı kütləsini əhatə etməklə kənd təsərrüfatının inkişafında xidmət edəcəyini və daha çox kəndli fermer ailəsinin bu dövlət dəstəyindən faydalanacağını təsdiqləyir", - deyə Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyinin sədri Mirzə Əliyev vurğulayıb.

Qeyd edək ki, aqrar mikrokreditlər 15 min manatadək məbləğdə, illik 12% olmaq şərtilə, təminatsız və 3 ilədək müddətdə verilir.

5
Azərbaycan manatı, arxiv şəkli

Kim hökumətdən qədər alıb?

22
(Yenilənib 00:01 03.06.2020)
İndiyədək təsdiq edilmiş müraciətlər üzrə maliyyə dəstəyinin həcmi 94,73 milyon manat, o cümlədən 2-ci mərhələ üzrə ödənilməsi nəzərdə tutulan vəsaitin həcmi (50 faiz) 47,36 milyon manat təşkil edir.

BAKI, 2 iyun — Sputnik. Koronavirus (COVID-19) pandemiyasından zərərçəkmiş sahibkarlara dövlət maliyyə dəstəyinin göstərilməsi davam edir.

İqtisadiyyat Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, Azərbaycan Prezidentinin 2020-ci il 19 mart tarixli Sərəncamının 10.2-ci bəndinin icrası ilə bağlı Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilmiş Tədbirlər Planına əsasən, mayın 31-nə nazirliyə muzdlu işçilərin əməkhaqqının müəyyən hissəsinin ödənilməsi üçün koronavirus pandemiyasından zərərçəkmiş 28 min 56 vergiödəyicisi və maliyyə dəstəyi almaq üçün 112 min 565 fərdi (mikro) sahibkar, cəmi 140 min 621 vergiödəyicisi müraciət edib.

Muzdlu işçilərin əməkhaqqının müəyyən hissəsinin ödənilməsi çərçivəsində 257 min 522 işçini əhatə edən 28 min 56 vergiödəyicisi müraciət edib. İndiyədək təsdiq edilmiş müraciətlər üzrə maliyyə dəstəyinin həcmi 94,73 milyon manat, o cümlədən 2-ci mərhələ üzrə ödənilməsi nəzərdə tutulan vəsaitin həcmi (50 faiz) 47,36 milyon manat təşkil edir. Mayın 31-nə Maliyyə Nazirliyinin Dövlət Xəzinədarlıq Agentliyi tərəfindən 23 min 131 vergiödəyicisinə 201 min 250 nəfər muzdlu işçinin əməkhaqqı üzrə 77,54 milyon manat vəsaitin köçürülməsi təmin olunub.

Fərdi (mikro) sahibkarlara maliyyə dəstəyinin göstərilməsi proqramı çərçivəsində 112 min 565 vergiödəyicisindən müraciət daxil olub, 105 min 173 müraciət araşdırılaraq təsdiqlənib və maliyyə dəstəyinin bank hesablarına köçürülməsi üçün Maliyyə Nazirliyinə təqdim edilib. Təsdiq edilmiş müraciətlər üzrə maliyyə dəstəyinin həcmi 60,2 milyon manat təşkil edir. Mayın 31-nə Maliyyə Nazirliyinin Dövlət Xəzinədarlıq Agentliyi tərəfindən 57,71 milyon manat vəsaitin 99 min 603 fərdi (mikro) sahibkarın bank hesabına köçürülməsi təmin edilib.

Qeyd edək ki, maliyyə dəstəyi proqramı çərçivəsində müraciətlərin nəticəsi və vəsaitin bank hesabına köçürülməsi barədə bildiriş vergiödəyicilərinin İnternet Vergi İdarəsindəki (www.e-taxes.gov.az) elektron kabinetlərinə və SMS şəklində mobil telefonlarına göndərilir. Yaranan suallarla bağlı vergiödəyiciləri Dövlət Vergi Xidmətinin "195" Çağrı mərkəzinə və uçotda olduqları yerli vergi orqanlarına müraciət edə bilərlər.

22
Əlaqədar
“Sədərək” və “Binə” ticarət mərkəzlərinin rəhbərləri ilə müzakirələr aparıldı
Ünvanlı sosial yardımın verilmə müddəti endirildi
Nazirlik utanc damarına basmağa qərar verdi - FOTO
Bu ödənişi alanların 600 minə qədərini uşaqlar təşkil edir
Azərbaycanda müvəqqəti vergi rejimi tətbiq olunacaq
Pulun sayması, arxiv şəkli

Operativ Qərargahdan 190 manat birdəfəlik ödəmə ilə bağlı açıqlama

0
Məmmədov qeyd edib ki, məhdudiyyətlər olacağı təqdirdə, 190 manat birdəfəlik ödəmənin verilməsi yenidən aktuallaşa bilər.

BAKI, 3 iyun - Sputnik. “190 manat birdəfəlik ödəmə aprel və may ayları üçün nəzərdə tutulmuşdu”.

Bunu bu gün Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın təşkil etdiyi mətbuat konfransında Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətinin rəhbəri İbrahim Məmmədov deyib.

İ. Məmmədov qeyd edib ki, məhdudiyyətlər olacağı təqdirdə, 190 manat birdəfəlik ödəmənin verilməsi yenidən aktuallaşa bilər.

0