Birja, arxiv şəkli

Bahalı neft vaxt qayıdacaq?

25
(Yenilənib 19:28 01.04.2020)
Neftin qiymətinin proqnozlaşdırılması zəhmətə dəyməyən bir işdir. Əlbəttə ki, yeni saziş haqqında düşüncələr insana xoş gəlir. Lakin mənfi ssenarinin mümkünlüyü haqqında da unutmaq lazım deyil.

BAKI, 1 aprel — Sputnik. Neftin gələcək qiymətlərinin müzakirəsi hələ də aktual olaraq qalır. Əlbəttə ki, tələbin hazırda düşdüyü bir şəraitdə qiymətlər heç bir tələb-təklif balansını əks etdirmir. Qlobal tələbatın azalmasına dair dəyərləndirilmələr isə bir-birindən çox fərqlənir. Hələ son günlərədək proqnozlarda tələbatın aprel ayında sutkada 15-20 milyon barel, yəni gündəlik dünya istehlakının təxminən 15-20 faizi qədər düşəcəyi deyilirdi. İndi isə söhbət sutkada 25 milyon bareldən gedir. Bu fonda neft ehtiyatlarındakı boş yerlərin neçə həftə və ya neçə aya dolacağı artıq müzakirə obyektinə çevrilib.

Yeni reallıqda qiymət müharibəsindən və neft hasilatının ciddi şəkildə artırılmasından (OPEC+ sövdələşməsi pozulandan sonra bəzi hasilatçılar belə bəyanatlar veriblər) danışmaq artıq mümkün deyil. Bundan əlavə, hasil edilmiş əlavə neft həcmlərini satmaq çətin olacaq və ümumiyyətlə, cari şəraitdə belə addımlar yersizdir.

Lakin eyni zamanda təklifin də ani şəkildə azalmasını gözləmək olmaz. Haradasa iştirakçılar bazar payını hələ də saxlayırlar, haradasa texnoloji prosesləri dayandırmaq asan deyil.

Bu arada OPEC+ sazişinin dağılması səbəbləri artıq daha az müzakirə olunur. Çünki koronavirus kartları qarışdırdı. Və bunun fonunda kimin haqlı olduğunu, kimin günahkar olduğunu anlamaq asan deyil, ən əsası isə bu, artıq elə də vacib deyil.

Xatırladaq ki, martın əvvəlində Səudiyyə Ərəbistanı hasilatı əlavə olaraq sutkada 1,5 milyon barrel azaltmağı israr edirdi. Bu isə sazişin dağılmasına səbəb oldu. Lakin aydındır ki, neft tələbatında hazırda müşahidə etdiyimiz azalmanı heç bir saziş kompensasiya edə bilməzdi.

Bununla belə, istənilən halda neft bazarının sabitləşdirilməsi məsələsi hələ də gündəmdədir. Və qismən paradoksal olsa da iri istehsalçılar arasında yeni razılaşma, bəlkə də, bir ay əvvəl olduğundan daha çox aktual olub. Sadəcə ona görə ki, başqa yolla qiymətləri qısa müddətdə düzəltmək mümkün deyil.

Müşahidəçilər qeyd edirlər ki, neft hasilatçıları arasında qlobal razılaşma olmadan hətta yaxın həftələrdə karantin tədbirləri başa çatsa belə, qiymətlərin əvvəlki səviyyəyə bərpası baş verməyəcək.

Bəs hadisələr necə inkişaf edəcək?

Nəzəriyyədə iki variantımız var. Birincisi, yüksək hasilat və aşağı qiymətlərin əvəzinə investisiya çatışmazlığı və defisit gələcək. İkincisi, OPEC, OPEC+ və ya daha geniş koalisiya çərçivəsində mümkün tənzimləyici mexanizmlər tətbiq ediləcək.

Bu yaxınlarda bizim də müzakirə etdiyimiz arzuolunan, lakin hələ də hipotetik olan ssenari deyəsən reallığa çevrilir. Xatırladaq ki, bazar ertəsi Rusiya və ABŞ prezidentləri Vladimir Putin və Donald Tramp telefon danışığında energetika nazirlərinin xətti ilə neft bazarı ilə bağlı məsləhətləşmələr aparmaq razılığına gəliblər. Texaslı neftçilər isə Dəmir Yolu Komissiyasını (bu qurum faktiki olaraq ştatın neft bazarının tənzimləyicisidir) qara qızılın hasilatına qoyulan məhdudiyyətləri nəzərdən keçirməyi xahiş ediblər.

Həqiqətən də tələbin azalmasından yaranan şokun miqyası misilisizdir. Neftin qiyməti artıq 1990-cı illərin sonu və 2000-ci illərin əvvəllərində müşahidə olunan səviyyəyə düşüb.

Bir çox şirkətlərdə isə hətta əməliyyat xərcləri cari neft qiymətilərindən aşağı düşüb. Bəs belə şirkətlər vəziyyətə necə reaksiya versinlər? Hasilatı dayandırsınlar və qiymətlər yenidən lazımı səviyyəyə (deyək ki, 30 dollara) qalxan kimi dərhal hasilatı bərpa etsinlər? Yoxsa zərərlə işləsinlər? Şirkətlər artıq gələcək investisiyaların on milyardlarla dollar azaldığını elan ediblər.

Bir ay əvvəl geriyə qayıdaq və OPEC+ sövdələşməsinə dair əsas narazılığın nə ilə bağlı olduğunu xatırlayaq. Əsas narazılıq o idi ki, saziş iştirakçıları neftin qiymətini yüksək səviyyədə saxlamaq üçün (bir barrelə 60-65 dollar) hasilatı azaltmaqla əslində bazar payını digər hasilatlçılara, ilk növbədə isə amerikalı istehsalçılarına verirdilər.

Müşahidəçilərin bir qismi məhz buna görə sövdələşməni tənqid edirdi. Digər müşahidəçilər isə deyirdi ki, hasilatda xırda ixtisarlar böyük gəlir əldə etməyə imkan verir və bundan hələ ki istifadə etmək lazımdır.

Bu vəziyyətdə isə açıq şəkildə görünür ki, kompromis və "qızıl məxrəc", yəni əsas hasilatçılar arasında sazişin saxlanması imkanı əldən verilib.

Yekunlaşdıraq.

Koronavirus neftə olan tələbatın misilsiz şəkildə çökməsinə səbəb olub. Lakin hazırkı vəziyyətin bütün aşkar mənfi cəhətlərinə baxmayaraq, hər kəsə razılığa gəlmək üçün unikal bir imkan yaranıb.

Cari hadisələrin fonunda bütün bazar iştirakçıları narahatlıq hiss edəcəklər. Şist neft hasilatı da təzyiq altındadır. İri neft korporasiyaları artıq kapitallaşmanın yarıdan çoxunu itiriblər və öz investisiya proqramlarını yenidən nəzərdən keçirirlər. Yeri gəlmişkən maye təbii qaz istehsalı da zərbə altında qalıb. Bu günlərdə "Shell" Amerikanın "Lake Charles" maye təbii qaz istehsalı layihəsindən çıxdığını elan edib.

Koronavirus hasilatın ixtisar miqyası haqqında köhnə mübahisələri sanki sıfırladı. Lakin sövdələşmədə iştirak etməyən neft hasilatçılarının yüksək qiymətlərdən faydalanması problemi hələ də qüvvədə qalır.

Yeni şəraitdə minimum proqram "böyük üçlük", yəni Rusiya, OPEC və ABŞ arasında razılaşmanın əldə edilməsidir. Maksimum proqram isə digər hasilatçıların, bəlkə də, ölkələr vasitəsilə deyil, konkret şirkətlər vasitəsilə razılığa cəlb olunmasıdır.

Lakin neftin qiymətinin proqnozlaşdırılması zəhmətə dəyməyən bir işdir. Əlbəttə ki, yeni saziş haqqında düşüncələr insana xoş gəlir. Lakin mənfi ssenarinin mümkünlüyü haqqında da unutmaq lazım deyil. Neft elə bir mövzudur ki, burada hadisələrin həm müsbət, həm də mənfi istiqamətdə inkişafının ən müxtəlif variantlarını nəzərə almaq lazım gəlir. Qara qızıl qiymətinin 1998-ci il səviyyəsinə düşməsi bunun əsl nümunəsidir. Axı, hələ bir ay bundan əvvəl belə bir şey ağlasığmaz görünürdü.

25
Neft konteynerləri, arxiv şəkli

Azərbaycan neftinin qiyməti qalxdı

18
(Yenilənib 14:00 25.11.2020)
Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 1,79 ABŞ dolları və ya 3,87% artaraq 48,07 dollar təşkil edib.

BAKI, 25 noyabr - Sputnik. Dünya bazarında "Azeri Light" (CIF) markalı neftin qiyməti artıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 1,79 ABŞ dolları və ya 3,87% artaraq 48,07 dollar təşkil edib.

Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti bu il aprelin 21-də minimuma enərək 15,81 dollar, 2008-ci ilin iyulunda isə maksimuma yüksələrək 149,66 dollar olub.

18
Teqlər:
barel, neft
Kuryer, arxiv şəkli

Bunu heç kim etməzdi, amma siz etdiniz... - Bakıda yeni qadağaya etiraz

109
(Yenilənib 22:03 24.11.2020)
Həftəsonu ictimai iaşə sektoruna çatdırma və “takeaway” xidmətlərinin göstərilməsinə icazə verilmir, niyəsi də sual doğurur

BAKI, 24 noyabr — Sputnik. Bu gün Hotellər və Restoranlar Assosiasiyası ictimai iaşə sektorundan daxil olan çox saylı müraciətəri nəzərə alaraq Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə müraciət ünvanlayıb. Sputik Azərbaycan-ın məlumatına görə, müraciətdə deyilir:

“Azərbaycan Respublikasının ərazisində xüsusi karantin rejiminin müddətinin uzadılması ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 19 Noyabr, 2020-ci il tarixli, 450 saylı Qərarında göstərildiyi kimi, “Xüsusi karantin rejimi ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 12 sentyabr tarixli 336 nömrəli Qərarında bir sıra dəyişikliklər edilib.

Dəyişikliklərdən biri, Qərarın 2.4. bəndində qeyd edilmiş “2020-ci il 21 noyabr saat 00:00-dan 23 noyabr saat 06:00-dək, 28 noyabr saat 00:00-dan 30 noyabr saat 06:00-dək, 5 dekabr saat 00:00-dan 7 dekabr saat 06:00-dək, 12 dekabr saat 00:00-dan 14 dekabr saat 06:00-dək, 19 dekabr saat 00:00-dan 21 dekabr saat 06:00-dək, 26 dekabr saat 00:00-dan 28 dekabr saat 06:00-dək bu Qərarın 1 nömrəli əlavəsində nəzərdə tutulan sahələr istisna olmaqla, digər sahələrdə və istiqamətlərdə fəaliyyətin dayandırılmasıdır”.

Həmin Qərarın “Fəaliyyətinə icazə verilən sahələr” adlanan 1 nömrəli Əlavəsinin 5-ci bəndində “fasiləsiz fəaliyyət göstərən müəssisələrin, həmçinin qida məhsullarının istehsalı, tədarükü, təchizatı, saxlanması və topdan satışı müəssisələrinin fəaliyyəti” qeyd edilmişdir.

Bildiyimiz kimi, ictimai iaşə müəsissələri qeyd edilən sahələrə aiddirlər, bilavasitə qida məhsullarının istehsalı, tədarükü və təchizatı ilə məşqul olurlar.

Onu da qeyd etməliyik ki, ictimai iaşə müəsissələri pandemiya dövründə uzun müddət boşdayanmaya məruz qalmış və bir çoxu fəaliyyətlərini tam dayandırmamaq məqsədilə çatdırma və “takeaway” xidmətlərinə keçmiş, yəni yerində xidmət göstərməklə yanaşı, əhaliyə qida məhsullarının tədarükü və təchizatı ilə bilavasitə məşğuldurlar.

Yalnız son iki gün ərzində bir sıra ictimai iaşə müəsissələrindən daxil olan müraciətlər onu göstərir ki, istirahət günləri onlara yerində xidmətin dayandırılması ilə yanaşı, onlayn sifarişlər əsasında çatdırılma və “takeaway” xidmətlərinin göstərilməsinə də qadağa qoyulmuşdur.

Müşahidələrimiz onu göstərir ki, “catering” üsulu ilə iaşə xidmətləri göstərən, şirniyyat, qəlyanaltı, yarımfabrikat, təndir yeməkləri və digər ərzaq və qida məhsullarının istehsalı və satışı ilə məşğul olan müəsissələr həftə sonu günlərində heç bir məhdudiyyətsiz çalışırlar.

Bunları nəzərə alaraq sual çıxır ki, çatdırma və “takeaway” xidmətləri göstərən ictimai iaşə müəsissələrinə (restoran və kafelər) hansı məntiqlə həftə sonu günlərində fəaliyyət göstərməyə icazə verilmir. Onu da nəzərə alsaq ki, restoran biznesı pandemiya dövründə ən çox zərər çəkmiş sahələr sırasında olmuş, uzun müddət məcburi boşdayanma yaşamış, sonradan yalnız çatdırma xidmətilə fəaliyyət göstərmişdirlər və hazırda çətinliklə biznesı yaşadırlar, onların vəziyyətinin nə qədər ağır olduğu məlum olar.

Bunu da qeyd etmək istərdik ki, ictimai iaşə sahəsində, xüsusilə bu sahənin kiçik və orta biznes seqmentində, təkçə Bakı şəhərində on minlərlə insan çalışır, məvacib alırlar və ailə dolandırırlar. Həftə sonu fəaliyyətlərinin dayandırılması çox saylı ixtisarlara gətirib çıxara bilər və bunun qarşısının alınması xüsusilə önəmli hesab edilir.

Digər tərəfdən restoran və kafelərin fəaliyyətinin həftə sonu tam dayandırılması tədarük olunmuş ərzaq və qida məhsullarının xarab olması, ay ərzində 7-8 gün boşdayanma, bununla yanaşı icarə, kommunal və digər xərclərin ödənilməsində yeni problemlərin yaranması ilə nəticələnə bilər. Bu isə biznesın itkilərə getməsi, bir çox hallarda kiçik və orta biznesın müflüsləşməsi kimi fəsadlara gətirib çıxarır.

Məlum olduğu kimi pandemiya dövründə içtimai iaşə müəsissələrinin işini tənzimləyən bir sıra metodik göstərişlər və xüsusi nəzarət mexanizmları tətbiq ediliblər. Əminliklə demək olar ki, restoranlar, kafelər və digər ictimai iaşə obyektləri, o cümlədən onların müştəriləri metodik göstərişlərin qaydalarına ciddi şəkildə əməl edirlər və bu məsələyə hamı məsuliyyətlə yanaşır.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq xahiş edirik, ictimai iaşə müəsissələrinin həftə sonu çatdırma və “takeaway” xidmətlərinin göstərilməsinə icazə verilməsi mümkünlüyünə bir daha baxılsın. Müsbət qərarın verilməsi restoran biznesının hazırkı vəziyyətində fəaliyyətinə yardımçı olar, onların çətin günlərdə ayağ üstə qalmalarına, iş yerlərinin saxlanmasına və daimi məvaciblərin verilməsinə, icarə, kommunal və digər cari xərclərin ödənilməsinə böyük köməklik göstərmiş olar".

109
Teqlər:
Nazirlər Kabineti, müraciət, takeaway, çatdırılma xidməti, kafe, restoran, mehmanxana, otel
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Azərbaycanda son sutkada 3469 nəfər COVID-19-a yoluxub

7
Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 15 057, ötən müddət ərzində isə ümumilikdə 1 646 654 test aparılıb. 

BAKI, 25 noyabr - Sputnik. Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 3469 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 1229 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 30 nəfər vəfat edib.

İndiyədək ölkədə ümumilikdə 102 396 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 66 963 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 1 224 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 34 209 nəfərdir.

Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 15 057, ötən müddət ərzində isə ümumilikdə 1 646 654 test aparılıb. 

7
Teqlər:
Azərbaycan, test, Koronavirus, COVID-19, yoluxma