Tərəvəzlər, arxiv şəkli

Fürsətə qəfil yaxalandıq - cibimiz dolub, mədəmiz boşala bilər

1194
(Yenilənib 19:17 09.02.2020)
Çinlə ticarət sərhədinin bağlanması səbəbindən Rusiyada Azərbaycan istehsalı olan xiyarın qiyməti 11 manata, pomidorun qiyməti isə 19 manatadək qalxıb

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 fevral — Sputnik. Rusiyada Uzaq Şərqdə Çinlə sərhədin bağlanması səbəbindən tərəvəzlərin qiyməti iki dəfə bahalaşıb. Rusiya mətbuatının yazdığına görə, Primoryedə xiyarın kiloqramı 400 rubla (10 manat 74 qəpik) qalxıb. Koronavirus pomidorların da qiymətinin astronomik həddə çatmasına səbəb olub. Belə ki, Azərbaycandan gətirilmiş pomidorun 1 kq-nın qiyməti 700 (18 manat 79 qəp) rübladək qalxıb.

Daha əvvəl yayılan məlumatlara görə, "Maqnit" pərakəndə satış şəbəkəsi Çindən meyvə və tərəvəz tədarükünü dayandırıb. Riteylerlər ("Pyateroçka", "Perekryostok" supermarketlərini və "Karusel" hipermarketlərini idarə edən "Maqnit" və "X5" pərakəndə satış şəbəkələrinin alqı-satqı menecerləri) koronavirusun yayılması fonunda tədarükçüləri dəyişmək niyyətindədir. Bununla yanaşı, pərakəndə satış şəbəkələri dəyişikliklərin qiymətlərə müəyyən dərəcədə təsir göstərə biləcəyini qeyd ediblər.

Bəs Azərbaycan Çin məhsullarının Rusiya bazarından geri çəkilməsindən istifadə edə bilərmi? Əgər Rusiyaya tərəvəz məhsullarının ixracı artsa, bu, daxili tələbatımızın təmin edilməsinə təsir edəcəkmi?

Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 5 aprel 2019-cu il tarixli qərarı ilə beynəlxalq təcrübəyə uyğun olaraq, 2019-ci il aprelin 30-dək ölkədən 1 kq təzə və ya soyudulmuş kartofun ixracına görə 1 ABŞ dolları, mayın 31-dək isə ölkədən 1 kq baş soğan, ağbaş, qırmızıbaş kələmin ixracına 2 ABŞ dolları gömruk rüsumu tətbiq edilib. Bundan başqa, soğanın idxalına tətbiq olunan spesifik rüsum həmin müddətədək ləğv edilib. Atılmış bu addım daxili bazarda qiymət sabitliyinin təmin olunmasına, ölkə əhalisinin bu məhsullara olan tələbatının daha dolğun ödənilməsinə xidmət edib. Ötən il mart ayının sonunda və aprel ayının əvvəlində kartof, soğan və kələmin qiymətində ciddi artım müşahidə olunurdu.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Aqrar Elm və İnnovasiya Mərkəzinin şöbə müdiri Nicat Nəsirli Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, bu, bazarda ölkəmiz üçün əlverişli şərait yaradır: "Son 4-5 ildə Rusiya bazarında kifayət qədər ciddi rəqabət mühiti var. Əvvəlki kimi hər məhsulu bu gün Rusiyaya göndərə bilmirik, artıq o bazar ixtisaslaşıb. Bu gün təxminən 4-5 adda məhsulumuz Rusiyaya gedir. Amma koronavirus ilə bağlı karantin tədbirlərinin xeyli vaxt çəkməsi bizim üçün bazarda əlverişli mühit yaradır. Keçən il 189,3 milyon dollar dəyərində pomidor ixrac etmişik ki, bunun da təxminən 90 faizi Rusiyaya gedib".

Onun sözlərinə görə, amma bizim birdən-birə istehsalı dəfələrlə artırmağımız bir az çətindir: "Bu, qəfildən ortaya çıxmış vəziyyətdir, yəni birdən-birə istehsalı dəfələrlə artırmaq üçün resurslarımız yoxdur. Amma növbəti dövr üçün istixana məhsullarının istehsal potensialı müəyyən edilməlidir. Yenidən istixanalar qurmaq, təkrar əkinə keçmək bir az vaxt aparan məsələdir. Fikrimcə, mövcud vəziyyət bizim üçün bazarda əlverişli mühit yaradır, amma qısa zamanda istehsalı dəfələrlə artırıb bazarı təmin etməyə hazır deyilik. Mart ayının sonunda bizdə faraş məhsullar yetişir. Əsasən kartof və digər məhsullar üçün əlverişli mühit yaranır".

"İxracın artması daxili tələbatımızın təmin edilməsinə təsir edirmi?" sualına ekspert deyib ki, məsələnin bu tərəfi də var. Məsələn, keçən il 7 min ton soğan ixrac etdik, amma daxildə istehlak qiymətinə ciddi təsir göstərdi. İxrac zamanı daxili bazar nəzərə alınmalıdır. Keçən il hökumət məcbur qalaraq kartofa ƏDV tətbiq etdi ki, bütün kartof Rusiyaya daşınmasın. Daxili bazar da qorunmalıdır. Düzdür, ixrac strateji məsələdir, amma daxili bazarın, əhalinin qida ilə təminatı ondan da strateji məsələdir", - deyə ekspert bildirib.

O qeyd edib ki, hazırda ölkəmizdə istixanaların sahəsi 3500 hektardır: "İstixanaları regionlar üzrə böləndə daha çox (1000 hektarı) Şəmkirdədir. İstixanaları daha da artırmaq üçün təhlillər aparılmalı, yeni bazarlar tapılmalıdır. Məsələn, ərəb ölkələri bizim üçün çox maraqlıdır, hazırda istixana məhsullarımız həmin yerlərə çox az gedir. Ölkədə istixanalar da daxil olmaqla açıq sahə tərəvəzçiliyi üzrə istehsal ildə 450 min tondan çoxdur və bunun təxminən 300 min tonu daxili tələbatı təmin edir. Ümumiyyətlə, Azərbaycan daxili istehsal hesabına meyvə-tərəvəz məhsulları ilə özünü təmin edir".

Koronavirusun Azərbaycan iqtisadiyyatına müsbət təsiri aşkarlanıb>>

Qeyd edək ki, İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin "İxrac İcmalı"nda göstərilir ki, 2019-cu ildə ölkəmizdə meyvə-tərəvəz ixracı 605,8 milyon ABŞ dolları təşkil edib. 2018-ci illə müqayisədə 2019-cu ildə meyvə-tərəvəzin ixracı 8 faiz artıb. 2019-cu il ərzində ixrac edilən qeyri-neft sektoruna aid malların siyahısına pomidor (189,3 milyon ABŞ dolları) liderlik edib.

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2019-cu ildə sahələrdən 1714,7 min ton və ya əvvəlki ilə nisbətən 12,7 faiz çox tərəvəz məhsulları toplanıb. Eyni zamanda, hektarın orta məhsuldarlığı tərəvəz üzrə 14 sentner artaraq 176 sentner olub.

1194
Əlaqədar
Koronavirus Azərbaycan iqtisadiyyatına necə təsir edəcək – ekspert şərhi
Bu həftə koronavirus qovdu, biz isə qaçdıq, amma ona tərəf...
Neftin qiyməti rekord həddə düşdü
"Neftin pulundan mənə nə?" fikirləşməyin, bir aya bazar çökə bilər
Təbii qaz, arxiv şəkli

Vəziyyətləri "düzəlib"! Gürcüstan Azərbaycandan aldığı qazın həcmini azaldır

17
(Yenilənib 13:27 26.05.2020)
Yenilənən proqnoza görə, Gürcüstan 2020-ci ildə Azərbaycandan 2,348 milyard kubmetr təbii qaz idxal edəcək. Bunun da 1,465 milyard kubmetri SOCAR-dan, 883 milyon kubmetri isə “Şahdəniz”dən əldə ediləcək.

BAKI, 26 may – Sputnik. Gürcüstan hökuməti 2020-ci il üçün təbii qazın idxal proqnozuna yenidən baxıb. Nəticədə təbii qazın alınacağı mənbə və həcmlərdə dəyişiklik edilib.

AZƏRTAC ölkənin İqtisadiyyat və Dayanıqlı İnkişaf Nazirliyinə istinadla xəbər verir ki, Gürcüstan əvvəlcə həm idxal, həm də yerli mənbələrdən 2,573 milyard kubmetr təbii qaz almağı planlaşdırırdı. Lakin, yeni proqnozlarda bu rəqəm 2,57 milyard kubmetr nəzərdə tutulub.

Gürcüstan ilkin proqnoza əsasən, Azərbaycandan 2,385 milyard kubmetr qaz idxal etməyi planlaşdırırdı. Bu həcmin 1,511 milyard kubmetri SOCAR-ın, 874 milyon kub metri isə “Şahdəniz” yatağının payına düşürdü.

Yenilənən proqnoza görə, Gürcüstan 2020-ci ildə Azərbaycandan 2,348 milyard kubmetr təbii qaz idxal edəcək. Bunun da 1,465 milyard kubmetri SOCAR-dan, 883 milyon kubmetri isə “Şahdəniz”dən əldə ediləcək.

Digər bir dəyişiklik Gürcüstanın Rusiyadan alacağı təbii qazla bağlıdır. Belə ki, cari ildə Gürcüstanın Rusiyadan 170 milyon kubmetr təbii qaz idxal etməyi nəzərdə tutsa da, yenilənən proqnoza əsasən, bu rəqəm 200 milyon kubmetrə qədər artırılıb.

 

17
Buğda tarlası, arxiv şəkli

Daha ehtiyacımız böyük deyil Buğda idxalını 60 faiz azaltmışıq

19
(Yenilənib 11:59 26.05.2020)
Təzə meyvə idxalı isə 14,6 faiz, bitki yağları 3 faiz, kərə yağı, digər süd yağları və pastaları 49,4 faiz artıb

BAKI, 26 may — Sputnik. 2020-ci ilin yanvar-mart aylarında 2019-cu ilin yanvar-mart ayları ilə müqayisədə ölkəyə təzə meyvə idxalı 14,6 faiz, bitki yağları 3 faiz, kərə yağı, digər süd yağları və pastaları 49,4 faiz, çay 25,5 faiz, mal əti 9,8 faiz, təzə tərəvəz 1,7 dəfə, minik avtomobilləri 2 dəfə, dərman vasitələri 1,8 dəfə artıb.

Sputnik Azərbaycan Dövlət Statistika Komitəsinə istinadla xəbər verir ki, bu ilin 3 ayında ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə Azərbaycana buğda idxalı 59,2 faiz, kartof 3,8 faiz, quş əti və onun əlavə məhsulları 27 faiz, xam şəkər və şəkər 75,2 faiz, siqaret 79,8 faiz, mineral gübrələr 25,3 faiz, məişət kondisionerləri 56 faiz azalıb.

19
Azərbaycan bayrağı

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 102 il ötür

6
(Yenilənib 22:20 27.05.2020)
Azərbaycan Demokratik Respublikası gərgin və mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi.

BAKI, 28 may - Sputnik. Bu gün Azərbaycanda Respublika Günü qeyd olunur.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, 28 May 1918-ci il tarixində müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 102 il ötür.

1990-cı ildən Respublika Günü dövlət bayramı kimi qeyd edilir.

Bakıda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin şərəfinə İstiqlal bəyannaməsi abidəsi ucaldılıb.

1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş Fevral inqilabı nəticəsində Çar İmperiyası devrildi. Ölkədə çarizmin məzlum vəziyyətə saldığı xalqların milli hərəkatı başlandı. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918-1920) – müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət yaradıldı. Bu respublika azərbaycanlıları tarixi yaddaşında Azərbaycan dövlətçiliyinin ilk təcrübəsi kimi iz qoyub.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə tərəfindən əsası qoyulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti türk və İslam dünyasında ilk parlamentli respublika və ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət nümunəsi idi.

Azərbaycan müvəqqəti hökumətinin ilk başçısı isə Fətəli Xan Xoyski idi. 10 gün Milli Şura Tiflisdə işlədikdən sonra Gəncəyə köçürülüb. Yalnız 1918-ci ilin sentyabrında Türkiyə ordusunun rəhbərliyi ilə – Bakı daşnak-rus qüvvələrdən təmizləndikdən sonra milli hökumət Gəncədən Bakıya köçdü.

Müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti qısa ömründə böyük nailiyyətlər və qalibiyyətlər əldə edib. İlk dəfə qadınlara seçim hüququ tanıyan və qadın–kişi bərabərliyini təmin edən cümhuriyyət o cümlədən milli ordu, milli pul, demokratlaşma, milli bank, azad seçkilər, beynəlxalq əlaqələr və beynəlxalq ictimayyət tərəfindən Azərbaycan istiqlalının rəsmiyyətə tanınması, Azərbaycanın bütövlüyünü təmin etmək, iqtisadi islahat və s. müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti təmin edib.

Azərbaycan Demokratik Respublikasını rəsmi surətdə tanıyan ilk dövlət Osmanlı dövləti olub (4 iyun 1918-ci ildə).

1918-ci il 9 noyabr tarixində M.Ə.Rəsulzadənin təklifi əsasında Azərbaycan Demokratik Respublikasının üç rəngli bayrağı qəbul edilib. O zamana qədər Azərbaycan Demokratik Respublikasının bayrağı qırmızı rəngdəydi.

Azərbaycan Demokratik Respublikası gərgin və mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi. Təəssüflər olsun ki, müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti iki yaşına çatmadan bolşeviklərin hücumuna məruz qalıb müvəqqəti olaraq devrildi. Sovetlər Birliyi, Azərbaycanı məcburi surətdə öz tərkibinə daxil etdi. Bolşeviklər tərifindən devirlməsinə baxmayaraq, istiqlal ideyası yenilmədi və 1991-ci ildə Sovet İmperiyasının dağılması ilə Azərbaycan yenidən öz müstəqilliyini elan etdi.

6