Bibiheybətdə neft buruğu

Dron hücumu ABŞ-la Çini geri plana atdı: Azərbaycan neft bazarından gözləsin?

565
(Yenilənib 17:28 20.09.2019)
Ekspert: "Neft bazarı həftəni 20 faizlik artımla başlamasına baxmayaraq, həftəni təxminən 63-64 dollar qiymət ilə başa vurur”

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 sentyabr — Sputnik. “Səudiyyə Ərəbistanında neft emalı zavoduna hücumdan sonra ABŞ öz neft ehtiyatlarının istifadəsi ilə bağlı qərar qəbul etdi və bu qərar birmənalı şəkildə neft bazarına təsir göstərdi. Hücumdan sonra təkliflərin ödənilməsində çətinliklərin ola biləcəyi və bunun da qiymət artımlarına gətirəcəyi ilə bağlı neft bazarında narahatlıq var idi. Amma artıq bazarda həmin narahatlıq yoxdur”. Bunu iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov Sputnik Azərbaycan-a deyib.

Ekspert bildirib ki, Səudiyyə Ərəbistanında neft emalı zavoduna hücumdan sonra bəzi iqtisadçılar neftin dünya bazar qiymətinin 80 dollara qədər yüksələcəyini və neft böhranının yaranacağını deyirdilər:

“Amma ilkin mərhələdə bəlli idi ki, bu iddialar real deyil. Hadisə baş verən zaman qeyd etmişdim ki, bu, kəskin qiymət artımlarına gətirib çıxarmayacaq. Neft bazarı həftəni 20 faizlik artımla başlamasına baxmayaraq, həftəni təxminən 63-64 dollar qiymət ilə başa vurur”.

O qeyd edib ki, İran ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında gərginliyin olması birbaşa neft bazarına təsir edib: “Amma Səudiyyə Ərəbistanının ayın sonunadək tam gücü ilə istehsalı davam etdirəcəyi ilə bağlı açıqlaması bazarda volatilliyin azalması ilə nəticələnib. Birmənalı şəkildə neftin qiymətində kəskin artımların baş verəcəyini proqnozlaşdırmırıq. İndiki şəraitdə hər hansı bir qiymət artımından söhbət gedə bilməz. Amma fors-major hallar baş verərsə, yenidən Səudiyyə Ərəbistanındakı yataqlara və ya digər Körfəz ölkələrindəki yataqlara hücumlar olarsa, bu, qiymət artımına gətirib çıxara bilər. Amma mövcud şərtlər daxilində qiymət artımı proqnozlaşdırılmır”.

""OPEC plus" xüsusilə bazardakı payını saxlamaq üçün neftin qiymətinin 60 dollar ətrafında olmasını məqbul hesab edir. Növbəti dövrlər üçün hər hansı bir siyasi gərginlik və fors-major hallar baş verməsə, neftin dünya bazar qiyməti 60 dollar ətrafında dəyişəcək”, - deyə o, diqqətə çatdırıb.

Neft hasilatının azaldılması ilə bağlı kvotalar artırıla bilərmi sualına ekspert belə cavab verib: “Bu gün neft hasilatının azaldılması ilə bağlı kvotaya daha çox əməl olunur. Baxmayaraq ki, neftin gündəlik hasilatının 1,2 milyon barel azaldılması ilə bağlı öhdəliklər var. Hətta bəzi aylarda öhdəliyə əməl edilməsi 120 faizədək yüksəlir. Amma bu, hələlik qiymətlərə güclü təsir göstərmir. Bəzi ölkələr düşünürlər ki, kvotanın artırılması yolu ilə qiymətləri sabitləşdirə bilərlər. Digər ölkələr isə düşünürlər ki, kvotalar artsa, bazardakı payını itirə bilərlər. Xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı üçün bu, əhəmiyyətli faktorlardan biridir".

O qeyd edib ki, dünyada ən çox neft hasil edən iki ölkədən biri olan ABŞ hasilatın azaldılması ilə bağlı kvotaları dəstəkləmir: "Kvotanı dəstəkləməyən, "OPEC plus"da olmayan ölkələr bazardakı payını artırmaq imkanları qazanır. Ancaq bazardakı payını qoruyub saxlamaq "OPEC plus" üçün vacib məqamlardan biridir. Ona görə də kvotanın artırılmasına yanaşma birmənalı deyil. Bəzi ölkələr, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanı düşünür ki, kvotanın artırılması onların bazardakı payına birbaşa təsir göstərə bilər. Bu da onların bazar payının itirilməsinə və xüsusən ABŞ və digər ölkələrin bazar payının artırılmasına gətirib çıxara bilər".

Beş dollarlıq fərq və itirilən yüz milyonlar – Ehtiyatlı olmağa məcburuq>>

Ekspertin fikrincə, gündəlik neft hasilatının 1,6 milyon barel azaldılması ilə bağlı qərar verilsə, bu, kəskin qiymət artımına gətirib çıxarmayacaq, çünki qlobal tələb azalır: "Səudiyyə Ərəbistanı istisna olmaqla digər ölkələr hələlik neftin qiymətini məqbul səviyyədə saxlamağa, yəni 60 dollarlıq mövcud intervalı qorumağa çalışırlar. Səudiyyə Ərəbistanı daha böyük qiymət tarazlığına ümid edir. Amma reallıq budur ki, yaxın dövrlərdə, hətta yaxın illərdə kəskin qiymət artımları ancaq siyasi səbəblərdən baş verə bilər. İqtisadi faktorlar neftin kəskin qiymət artımlarını stimullaşdırmayacaq".

"Neft hasilatının azaldılmasına dair kvotalar artırılsa, bu, qiymət artımlarına və ya kəskin qiymət artımlarına gətirib çıxarmayacaq. "OPEC plus" indiki məqamda mövcud 60 dollarlıq qiyməti qoruyub saxlamağa daha çox çalışacaq, nəinki kəskin qiymət artımının reallaşmasına", - deyə o, qeyd edib.

O bildirib ki, Azərbaycanın bəlli bir öhdəliyi var: "Hasilatın pay bölgüsünə uyğun olaraq Azərbaycanda neft hasilatının artımı hələlik proqnozlaşdırılmır. Azərbaycan mövcud neft hasilatını qoruyub saxlamağa çalışan ölkələrdən biridir, çünki bizdə bum dövrü 2011-ci ildə baş verdi. 2011-ci ildən etibarən neft hasilatında azalmalar müşahidə edirik. 2011-ci ildə Azərbaycan 45,6 milyon ton neft hasil etmişdisə, bu rəqəm 2012-ci ildə 43,3 milyon tonadək azaldı. Azalma sonrakı dövrlərdə də davam etdi. Son illərin statistikasına baxsaq, Azərbaycan 2016-cı ildə 41 milyon ton neft hasil edib. 2017-2018-ci illərdə isə ayrı-ayrılıqda neft hasilatımız 38 milyon ton olub. Ona görə də Azərbaycanın mövcud hasilat potensialı fonunda kvotaların dəyişməsi Azərbaycanın neft gəlirlərinə ciddi təsir göstərməyəcək. Ölkəmizin neft gəlirlərinə təsir edən əsas faktor neftin qiymətidir".

İlin sonuna neftin qiymətləri necə olacaq sualına ekspert deyib ki, neftin qiymətinə siyasi faktorlar təsir göstərir: "Amma oktyabr ayında Çin ilə ABŞ arasında ticarət danışıqları yenidən başlayacaq. Bu da bazara təsir göstərən faktorlardan biridir. Gözlənti ondan ibarətdir ki, qiymətlər 60 dollar ətrafında dəyişəcək.

Əgər Çin ilə ABŞ-ın ticari münasibətləri gərginləşərsə, qiymətlərin 55 dollara qədər azalmasını müşahidə edə bilərik. Ancaq bu ölkələrin ticari danışıqlarında nəticə əldə olunarsa, qiymətlərin 60-65 dollar intervalında olması daha inandırıcı görünür.

Hələlik, xüsusən yaxın aylar üçün, ABŞ-Çin ticari danışıqları neft bazarındakı volatilliyi müəyyən edən əsas faktor olacaq".

Xatırladaq ki, sentyabrın 14-də Səudiyyə Ərəbistanının Əbqaik və Xurays bölgələrində "Saudi Aramco" dövlət şirkətinə məxsus neft emalı zavodlarına hücuma görə məsuliyyəti Yəməndəki qiyamçı husilərin "Ənsar Allah" hərəkatı öz üzərinə götürüb. Hücum 10 pilotsuz təyyarə ilə həyata keçirilib. Hücumdan sonra hər iki zavodda güclü yanğın başlayıb. Səudiyyə Ərəbistanı yanğının söndürüldüyünü açıqlayıb.

Neft emalı zavodlarındakı partlayış nəticəsində nəql edilən xam neftin həcmi 5,7 milyon barel azalıb və bu da şirkətin hasilatının 50 faizinə bərabərdir. Bu itki anbarlardakı ehtiyatlar hesabına kompensasiya edilir.

565
Teqlər:
Azərbaycan, Çin, ABŞ, Səudiyyə Ərəbistanı, OPEC, hasilat, qiymət, neft
Əlaqədar
Tramp İrana qarşı sanksiyaları genişləndirdi
Neftin bu qiymətdən aşağı düşməsi bizə sərf etməyəcək
Neft zavodlarını dronlarla vurdular - VİDEO
"Neft 40 dollara düşəcək, hazırlaşın..." – Rusiyadan gözlənilməz proqnoz
Prezident: "Neft-qaz sektorunun inkişafının davamlılığı bundan sonra da prioritet olacaq"
Xəzər dənizindən Bakıya mənzərə, arxiv şəkli

"Xəzəryanı dövlətlər arasında anlaşılmayan məqamların sayı azalır"

41
(Yenilənib 22:26 23.01.2021)
Professor Azərbaycan və Türkmənistan arasında Xəzər dənizində "Dostluq" yatağının birgə istismarı məsələsini şərh edib, bölgənin iqtisadi inteqrasiyasından danışıb.

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 yanvar — Sputnik. Dünən Azərbaycan və Türkmənistan arasında Xəzər dənizində "Dostluq" yatağının karbohidrogen ehtiyatlarının birgə kəşfiyyatı, işlənməsi və mənimsənilməsi haqqında Anlaşma Memorandumu imzalanıb.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) professoru Elşad Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında sənədin əhəmiyyətini şərh edib.

Professor bildirib ki, 2018-ci ildə Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın Xəzəryanı dövlətlərin başçıları tərəfindən imzalanması bölgədə sabitlik, əmin-amanlıq və inkişaf baxımdan olduqca münbit şərait yaratmış oldu: "Bu gün Xəzəryanı dövlətlər həmin şəraitdən istifadə edərək illər ərzində yaranan problemlərin həlli istiqamətində irəliləyişə nail olurlar. Bu, olduqca mühüm məsələdir, çünki Xəzər faktiki olaraq son illərdə sabitlik, əmin-amanlıq və inkişaf hövzəsi kimi tanınmaqdadır".

Onun sözlərinə görə, "Dostluq" yatağının Azərbaycan və Türkmənistan arasında birgə istismarı ilk növbədə siyasi məna daşıyır: "Çünki iqtisadi baxımdan həmin yataqdan əldə edilən karbohidrogen ehtiyatlar nə Azərbaycanın, nə də Türkmənistanın enerji sektoru üçün o qədər də böyük xüsusi çəkiyə malik deyil. Burada əsas məsələ ondan ibarətdir ki, faktiki olaraq ölkələr arasında problemlərin həll edilməsinin şahidi oluruq. Eyni zamanda, tədricən Xəzəryanı dövlətlər arasında anlaşılmayan məqamların sayı azalmaqdadır. Bu da onu deməyə əsas verir ki, faktiki olaraq Xəzəryanı dövlətlər Xəzərdən uzaq olan ölkələrin müdaxilələri olmadan öz problemlərini daha rahat şəkildə həll edə bilirlər".

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

"Xəzəryanı dövlətlər bundan sonra da öz problemlərini Xəzərin ümumi maraqları çərçivəsində həll edərlərsə, bu bölgənin sabitlik, əmin-amanlıq və inkişaf bölgəsi kimi mövqe tutmasının şahidi ola bilərik. Bununla yanaşı, tədricən Xəzəryanı dövlətlərin, o cümlədən Azərbaycan ilə Türkmənistanın kapital qoyuluşlarını xammal ixracatına deyil, emal sektoruna yerləşdirməsinə ciddi ehtiyac var. Əgər buna nail olunsa, Xəzəryanı dövlətlər dünya ticarəti çərçivəsində xeyli dərəcədə daha ekvivalent mübadiləyə çıxa bilər", - deyə o qeyd edib.

O diqqətə çatıdırıb ki, Qarabağ münaqişəsinin həlli, Xəzəryanı dövlətlər tərəfindən Xəzərin statusu ilə bağlı müəyyən konsensusun əldə olunması bütövlükdə bölgədə yeni geosiyasi və iqtisadi reallıqların formalaşması üçün çox yaxşı şərait yaradır: "Bu kontekstdə bölgədə iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsi məqsədəuyğundur. Bu, artıq zamanın çağırışı kimi görünür. Yaxın illərdə, aylarda biz bölgədə texnoloji korporasiyanın, regional iqtisadi inteqrasiyanın və əməkdaşlığın dərinləşməsinin şahidi ola bilərik".

41
Azərbaycan manatı, arxiv şəkli

Azərbaycanın valyuta ehtiyatları artıb

10
(Yenilənib 21:41 23.01.2021)
Valyuta ehtiyatlarının 87,2%-i Dövlət Neft Fondunun, 12,8 %-i isə Azərbaycan Mərkəzi Bankının payına düşüb.

BAKI, 23 yanvar — Sputnik. Azərbaycanın valyuta ehtiyatları bu il yanvarın 1-nə 49 mlrd 933,7 mln ABŞ dolları təşkil edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunun 87,2%-i və yaxud 43 mlrd 564,3 mln ABŞ dolları Dövlət Neft Fondunun (ARDNF), 12,8 %-i və yaxud 6 mlrd 369,4 mln ABŞ dolları isə Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) payına düşüb.

Son 1 ildə ölkənin valyuta ehtiyatları 352,4 milyon ABŞ dolları və yaxud 0,7 % artıb.

10
Dəniz quldurlarının bayrağı, arxiv şəkli

Dəniz quldurları Türkiyə gəmisinə hücum edib, azərbaycanlı mühəndis öldürülüb

0
(Yenilənib 00:29 24.01.2021)
Gəminin kapitanı bildirib ki, quldurlar radardan başqa bütün sistemləri söküblər: "Gəmini yalnız radarla təhlükəsiz əraziyə aparırıq və gəminin kapitan müavini ayağından yaralanıb".

BAKI, 24 yanvar - Sputnik. Nigeriya sahillərində “Motsart” adlı Türkiyə şirkətinə məxsus Liberiya bayrağı altında üzən gəmiyə dəniz quldurları hücum edib.

“Report” xəbər verir ki, gəmidə olan 15 nəfər girov götürülüb, azərbaycanlı mühəndis isə qətlə yetirilib.

Gəminin kapitanı bildirib ki, quldurlar radardan başqa bütün sistemləri söküblər:

"Gəmini yalnız radarla təhlükəsiz əraziyə aparırıq və gəminin kapitan müavini ayağından yaralanıb".

0