ABŞ dolları, arxiv şəkli

Brut, sən də?! İngiltərə dünyanı dollardan imtina etməyə çağırdı

1098
(Yenilənib 18:33 27.08.2019)
Artıq inkişaf etməkdə olan ölkələrlə yanaşı, inkişaf etmiş ölkələr də dollar aktivlərindən imtina etməyə başlayıblar

BAKI, 27 avqust — Sputnik. Dünyanın ən nəhəng iqtisadiyyatları ehtiyat valyuta kimi dollardan imtina etməyə hazırdırlar. Bu dəfə isə İngiltərə Bankının sədri dünyanın mərkəzi banklarını dollara "qlobal alternativ" yaratmağa çağırıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, RİA Novosti mövzuya dair şərhində dollara rəqib ola biləcək "qlobal rəqəmsal valyuta" və digər alternativlərdən yazıb.

Xatırladaq ki, düz bir il əvvəl Dünya Bankının iqtisadçıları dünya üzrə dedollarlaşma prosesinin başladığını və bunu artıq dayandırmağın mümkün olmadığını bildirirdilər. 2008-ci ilin qlobal maliyyə böhranından etibarən dünyanın mərkəzi bankları öz ehtiyatlarında Amerika valyutasının payını 7 faiz azaldıblar. 2018-ci ildə isə inkişaf etməkdə olan ölkələr aktiv şəkildə ABŞ dollarlarını və istiqrazlarını satıblar. Onlardan bəziləri bunu öz valyutalarını möhkəmləndirmək məqsədilə, digərləri isə Vaşinqtonla olan münaqişə səbəbindən ediblər.

Lakin inkişaf etməkdə olan ölkələrlə yanaşı, inkişaf etmiş ölkələr də dollar aktivlərindən imtina etməyə başlayıblar: məsələn, apreldə Britaniya dəyəri 16,3 milyard dollar olan ABŞ istiqrazlarını satıb.

İndi isə görünür London bu məsələdə daha ciddi addımlar atmağa niyyətlidir.

İngiltərə Bankının sədri Mark Karni Kanzas Federal Ehtiyatlar Bankının Cekson Houlda baş tutmuş iqtisadi simpoziumunda çıxışı zamanı bildirib ki, dollar artıq qlobal ehtiyat valyutası statusuna layiq deyil və buna görə də dünyanın mərkəzi bankları birləşərək ona əvəz tapmalıdırlar.

Karni Amerika valyutasının qlobal ticarətdə əhəmiyyətinin "qeyri-adekvat dərəcədə artıq" olduğunu vurğulayıb və onun fikrincə, bu hal dünya iqtisadiyyatının sabitliyini pozur. O, əmindir ki, dolların qlobal ticarətdə və maliyyə sistemində hakim mövqe tutması inflyasiyaya nəzarətdə və stabilliyin təminatında problemlər yaradır.

Onun fikrincə, ehtiyat valyuta kimi dolların əvəzinə "qlobal rəqəmsal valyuta" qəbul edilməlidir. Karni hesab edir ki, belə bir valyuta ticarəti və beynəlxalq ödənişləri asanlaşdıracaq və dünya iqtisadiyyatının dollardan asılılığını azaldacaq.

İngiltərənin baş bankiri həmçinin vurğulayıb ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın başladığı ticarət müharibəsi səbəbindən dollardan asılılıq çox riskli bir hala gəlib çıxıb.

Lakin ekspertlər vahid rəqəmsal valyuta ideyasına elə də müsbət yanaşmırlar: onların fikrincə, bütün ölkələr bu məsələ ilə bağlı ortaq məxrəcə gəlməlidirlər. Bu isə elə də asan deyil, çünki Karninin təklifi mərkəzi bankların suverenliklərinin məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutur.

Qeyd edək ki, qlobal rəqəmsal valyutaya alternativ olan başqa bir təşəbbüs də var. Belə ki, iyunun sonlarında Britaniya, Fransa və Almaniya "INSTEX" (Instrument in Support of Trade Exchanges) adlı maliyyə əməliyyatları sistemini işə salıblar. Bu sistem ABŞ sanksiyalarından yan keçərək İran neftini almağa imkan verir.

Sistem daxili ödənişlər dollar yox, avro ilə aparılır. İyunun 28-dən etibarən bu sistem bütün Avropa İttifaqı ölkələri tərəfindən istifadə oluna bilər və ondan tezliklə digər ölkələrin də şirkətləri faydalana biləcəklər.

Ekspertlər əmindirlər ki, "INSTEX" ABŞ-ın dünya iqtisadiyyatını idarə etmək səylərinə zərbə endirəcək, çünki yalnız Avropa yox, Ağ Evin sanksiya rejiminə riayət etmək niyyətində olmayan istənilən ölkə bu sistemin vasitəsilə dollardan azad olacaq.

1098
Kalkulyator, arxiv şəkli

Dövlət büdcəsinin kəsiri qədər olub?

3
Doqquz ayda dövlət büdcəsinin xərcləri proqnoza nisbətən 98,6 faiz və yaxud 18 milyard 642,2 milyon manat icra edilib ki, bu da ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 1 milyard 951,6 milyon manat və ya 11,7 faiz çoxdur

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. Cari ilin 9 ayında dövlət büdcəsinin mədaxili 17 milyard 964,6 milyon manat təşkil edib ki, bu da proqnoza qarşı 206,5 milyon manat və ya 1,2 faiz, 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə isə 1 milyard 93,2 milyon manat və ya 6,5 faiz çoxdur.

Maliyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, yanvar-sentyabr aylarında İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin xətti ilə dövlət büdcəsinə 5 milyard 672,6 milyon manat vəsait daxil olub, bu da proqnoza nisbətən 155,6 milyon manat və ya 2,8 faiz, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 63,8 milyon manat və ya 1,1 faiz çoxdur. Həmin vəsaitin 74,9 faizi və yaxud 4 milyard 249,9 milyon manatı qeyri-neft sektorundan daxilolmaların payına düşür ki, bu da 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 321,1 milyon manat və ya 8,2 faiz çoxdur.

Bu ilin 9 ayında Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən dövlət büdcəsinə 2 milyard 955,3 milyon manat vəsait təmin edilib ki, bu da proqnoza nisbətən 33 milyon manat və ya 1,1 faiz çoxdur. Dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən təşkilatlar üzrə ödənişli xidmətlər və sair daxilolmalardan müvafiq olaraq 373,9 və 110,3 milyon manat vəsait büdcəyə daxil olub.

İnfoqrafika: Azərbaycanın büdcəsi
© Sputnik / Elnur Salayev

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Fondundan dövlət büdcəsinə proqnozla nəzərdə tutulmuş həcmdə, yəni 8 milyard 852,5 milyon manat vəsait transfert edilib. Cari ilin iyul-sentyabr ayları üzrə dövlət büdcəsinin mədaxil proqnozu 5 milyard 941,8 milyon manat icra edilib.

Doqquz ayda dövlət büdcəsinin xərcləri proqnoza nisbətən 98,6 faiz və yaxud 18 milyard 642,2 milyon manat icra edilib ki, bu da ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 1 milyard 951,6 milyon manat və ya 11,7 faiz çoxdur. Yanvar-sentyabr aylarında büdcə təşkilatlarının təqdim etdikləri xərc sifarişləri üzrə xəzinədarlıq orqanları tərəfindən qəbul edilmiş öhdəliklər tam və vaxtında maliyyələşdirilib. İqtisadi təsnifata uyğun olaraq cari ilin 9 ayında dövlət büdcəsi xərclərinin 38,5 faizi və ya 7 milyard 171,7 milyon manatı sosialyönümlü xərclərin (əməyin ödənişi fondu, təqaüd və sosial müavinətlər, dərman və ərzaq xərcləri) maliyyələşdirilməsinə yönəldilib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,8 faiz və ya 1 milyard 283 milyon manat çoxdur.

Bu ilin 9 ayında dövlət büdcəsi xərclərinin 12 milyard 188 milyon manatı və ya 65,4 faizi cari xərclərə, 4 milyard 927,6 milyon manatı və ya 26,4 faizi əsaslı xərclərə, 1 milyard 526,6 milyon manatı və ya 8,2 faizi dövlət borcuna və öhdəliklərinə xidmətlə bağlı xərclərə yönəldilib. Cari ilin iyul-sentyabr ayları üzrə dövlət büdcəsinin xərcləri 6 milyard 911,4 milyon manat icra olunub.

Doqquz ayda dövlət büdcəsinin kəsiri 677,6 milyon manat təşkil edib və ya 1 milyard 156,6 milyon manat məbləğində proqnozlaşdırılan kəsirdən 479 milyon manat və ya 41,4 faiz az olub. Kəsirin örtülməsi nəzərdə tutulduğu kimi özəlləşmədən daxilolmalar, xaricdən cəlb edilən kreditlər, daxili borclanma və vahid xəzinə hesabının qalığı hesabına təmin edilib.

3
Zəngilan rayonu, arxiv şəkli

Zəngilanın azad edilməsi Ermənistanın daha bir saxtakarlığına son qoyur

40
İqtisadiyyatda tikinti sektorunun drayver roluna malik olduğunu nəzərə aldıqda, daxili tələbin qarşılanmasında Zəngilan rayon təbii sərvətləri əhəmiyyətli rol oynacaq

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. "Kəlbəcər–Laçın iqtisadi rayonuna daxil olan Zəngilan rayonu iqtisadi və coğrafi nöqteyi-nəzərdən əlverişli potensiala malikdir. Hər iki tərəfdən müxtəlif ölkələrlə həmsərhəd olan rayon qərbdə dağlıq, şərqdə düzənlik əraziyə malikdir. Bu özəlliklər Zəngilan rayonunun şaxəli resurslara malik olması ilə bağlı ilkin təəssüratları formalaşdırır. Kəlbəcər-Laçın iqtisadi rayonu mineral yataqların sayı üzrə coğrafi şaxələndirməyə malikdir. Rəsmi hesablamalara görə, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində, işğaldan azad olunan və davam edən iqtisadi rayonlarda 155 müxtəlif növ mineral yataqları mövcuddur ki, bunlar qızıl, gümüş, mis, dəmir, sink, qranit, mərmər, qiymətli daşlar, odadavamlı gil və digər faydalı qazıntılardır".

İlham Əliyev, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin departament rəhbəri Nicat Hacızadənin şərhində deyilir.

N.Hacızadə qeyd edib ki, Zəngilan rayonu iki ölkə ilə qonşu dəhlizlərə malik olmaqla xarici ticarət üçün unikal imkanlara sahibdir: "Tranzit nöqteyi-nəzərdən, rayonun xüsusi özəlliyi var ki, İran islam Respublikası ilə ticarət münasibətlərinin daha da inkişafına töhfə verə bilər. Habelə, Kəlbəcər-Laçın iqtisadi rayonunda Kəlbəcərdən sonra ikinci daha böyük və sənaye əhəmiyyətli 6,5 ton qızıl və 3 min ton mis təşkil edən Vecnəli yatağı, ehtiyatları 6 mln. 618 min m3 olan və üzlük daşı istehsalına yararlı Oxçuçay mərmərləşmiş əhəngdaşı, təsdiq edilmiş ehtiyatları 129 mln. ton olan Zəngilan (Daşbaşı-Əsgurum) əhəngdaşı, ehtiyatları 6 mln. 024 min ton olan qırmadaş və əhəng istehsalına yararlı Zəngilan əhəngdaşı, ümumi ehtiyatları 28 mln 943 min m3 təşkil edən Bartaz-I və Bartaz-II porfirit, ehtiyatları 1 mln 102 min m3 olan kərpic-kirəmid istehsalına yararlı Zəngilan gil və ehtiyatları 17 mln. 367 min m3 olan Zəngilan qum-çınqıl qarışığı yataqları mövcuddur. Erməni işğalçıları tərəfindən istismar edilən bu yataqlar sözügedən ölkənin dırnaqarası "keyfiyyətli mineral ehtiyatlar" ixrac edən ölkəsinə çevirib”.

“Belə ki, Ermənistan xarici ticarətini tədqiq edən zaman ixracda dominant mövqe mineral ehtiyatlara aiddir.

Qədim Azərbaycan torpağına aid Ermənistan ərazisində də mineral ehtiyatlar mövcuddur. Sözügedən ölkə Kəlbəcər və Zəngilan rayonu ərazisində yerləşən mineral ehtiyatları mənimsəyərək erməni mənşəli resurs kimi Avropa ölkələrinə və Rusiya Federasiyasına ixrac edir. Söz yox ki, istismar edilən mineral resursların mənşəyini saxtalaşdıraraq, Avropa ölkələrinə satan Ermənistan iqtisadi cinayətkarlıqla məşğul olurdu.

Çünki Avropa Birliyinin qanunvericilik normalarında mənşə ölkəsinin bilərəkdən səhv ekspertiza edilməsi iqtisadi cinayətkarlıq hesab edilir və bu kimi hallar aşkarlandığı müddətdə ticarət sanksiyaları tətbiq edilir. Bütün bunları bilən Ermənistan malın mənşə özəlliyini saxtalaşdıraraq Ermənistan ərazisi kimi göstərib. Bu yataqların işlənməsində iştirak edən "Sterlite Gold Ltd", "Sirkap Armenian", "Base Metals", "Manex and Valex" və "Armenian Copper Program" kimi onlarla şirkətin əksəriyyəti xaricdəki erməni diasporası tərəfindən idarə edilib”, - deyə o qeyd edib.

O bildirib ki, Zəngilan rayonu coğrafi müxtəlifliyinin bariz nümunəsi turizm potensialına malik olmasıdır: “Avropada misli olmayan Şərq çinarları, qoz və digər qiymətli ağaclar bu zonada yerləşir. Yaşı 500-ə, uzunluğu 12 km-ə çatan çinar meşəliyi Bəsitçay qoruğunda saxlanılır. Bəsitçay qoruğu Azərbaycanın cənubi-qərbində işğal olunmuş Zəngilan ərazilərində Bəsitçayın dərəsində 1974-cü ildə yaradılmışdı. Qoruğun sahəsi 107 hektardır. Qoruqda yerləşən Şərq çinarı "Qırmızı Kitab"a daxil edilib. Təəssüflər olsun ki, erməni işğalçıları tərəfindən kəsilərək yüngül sənayedə və digər biznes məqsədləri üçün istismar edilən ağaclar da iqtisadi cinayətkarlığın qurbanıdır”.

İqtisadçı bildirib ki, nəticə etibarı ilə ölkəmizin mədən, tikinti sənayesi və turizm potensialı üçün əlverişli iqtisadi mühitə malik Zəngilan rayonunda istismar edilən təbii sərvətlər ölkəmizin resurslarına qarşı faşist siyasətin nümunəsidir:

“Son 27 ilə yaxın müddətdə Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində istifadəsi mümkün olmayan təbii sərvətlər, Ermənistanın kriminal fərdləri tərəfindən çıxarılaraq digər ölkələrə ixrac edilmişdir. Erməni cəmiyyətinə məlum olmalıdır ki, işğal altında olan torpaqlarda istismar olunan sərvətlərdən gələn gəlirlər, heç zaman monoetnik erməni milləti arasında bölüşdürülməyib. Yalnız öz şəxsi mənafeyinə xidmət edən fərdlərin qanunsuz şəxsi yığım, satış və sərvət toplaması hüquqi cəhətdən cinayət predmetidir”.

“Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Zəngilan şəhərinin işğaldan azad olunması ölkəmizin iqtisadi inkişafını daha da sürətləndirəcək. İqtisadiyyatda tikinti sektorunun drayver roluna malik olduğunu nəzərə aldıqda, daxili tələbin qarşılanmasında Zəngilan rayon təbii sərvətləri əhəmiyyətli rol oynacaq. Bundan əlavə, son illər mineral resurslarımızın ixracı qeyri-neft sektorunda lider mövqelərdə təmsil olunur. Belə ki, qızıl ixracı həyata keçirən dövlət şirkətinin ixracı aylıq ortalama 10-18 milyon ABŞ dolları arasında dəyişir. Zəngilan rayonunda sənaye əhəmiyyətli 6,5 ton qızıl və 3 min ton mis təşkil edən Vecnəli yatağından istifadə ilə ölkəmiz mineral resurslar ixracını daha da artıracaq", - deyə o əlavə edib.

40
Silahlı şəxs, arxiv şəkli

İgidlik ondur, doqquzu ehtiyat: bu günlərdə bütün davranışlarımızı dəyişməliyik

0
(Yenilənib 22:15 21.10.2020)
İnsanlar xarici ölkənin jurnalistləri, blogerlərinin keçirdiyi sorğuda iştirak etmək təklifi olarsa, diqqətli olmalı, hərbi məlumatları bölüşməməlidirlər.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti erməni terroru barədə xəbərdarlıq edib.

Belə ki, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinə daxil olan məlumatlara əsasən, Ermənistan xüsusi xidmət orqanları cəbhədə öz ordularının silsilə məğlubiyyətlərini ört-basdır etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının böyük şəhərlərində insanların sıx cəmləşdiyi yerlərdə, ictimai nəqliyyatda terror-təxribat və digər pozuculuq aktlarını həyata keçirmək, bununla da keçən əsrin 80-ci illərinin sonu və 90-cı illərdə Bakıda və ölkəmizin başqa yerlərində dinc əhaliyə qarşı törətdikləri mənfur və insanlığa sığmayan qanlı terror əməllərini təkrarlamaq niyyətindədirlər.

Rəsmi Bakı xaricdəki diplomatların erməni terrorundan qorunması üçün müraciət göndərəcək>>

Vətəndaşlar terror hadisələrindən qorunmaq üçün nə etməlidirlər?

Sputnik Azərbaycan bu məsələ ilə bağlı təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elmar Nurəliyevlə danışıb.

O bildirib ki, hərbi vəziyyət dövründə insanların davranışı, hərəkətləri, təhlükə riski olduqda nələrə diqqət etmələri, şübhəli əşya, yaxud insanlar gördükdə necə rəftar etməli olduğuna dair ilkin biliklərə sahib olması çox önəmlidir.

"Hər gün mətbuatı izləməklə gündəlik xəbərlərdən məlumatlı olmaq lazımdır. Bu, insanları yalan informasiyanın təsirinə düşməkdən qoruyar. Ciddi zərurət yoxdursa, hər hansı bir yerə səfər etmək, bir yerdə toplaşmaq olmaz. Bu həm yollarda nəqliyyatın sıxlığına, həm də mövcud pandemiya ilə əlaqədar olaraq virusun geniş bir miqyasda yayılmasına səbəb ola bilər", - deyən ekspert bildirib ki, bu dövr üçün informasiya təhlükəsizliyi də mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Bu səbəbdən də ekspert tanımadığınız şəxslərlə, xüsusən də sosial şəbəkələrdə hər hansı informasiyanı bölüşməyi tövsiyə etmir.

"Strateji yerlərdə işləyən şəxslər öz iş yerlərində foto və video çəkib sosial şəbəkələrdə və digər internet platformalarında paylaşmamalı, xarici ölkənin jurnalistləri, blogerlərinin keçirdiyi sorğuda iştirak etmək təklifi olarsa, diqqətli olmalı, hərbi məlumatları bölüşməməlidirlər", - deyən E.Nurəliyev bildirib ki, tanımadığınız şəxslər sizə yaxınlaşaraq hər hansı dövlət qurumunun yerini, hər hansı strateji obyektin ünvanını soruşduğu və yaxud qonaq olduğunu bildirib sizin adınıza mobil nömrə qeydiyyata almaq kimi təkliflər etdikdə diqqətli yanaşmaq, dərhal hüquq mühafizə orqanlarına məlumat vermək lazımdır.

Mütəxəssis bildirir ki, insanlar hər zaman olduğundan daha ayıq-sayıq davranmalı, şübhəli əşya, qurğu və çanta gördükdə toxunmamalı, digər şəxslərin də toxunmamasını təmin etməli və hüquq mühafizə orqanlarına məlumat verməlidirlər.

"Həmçinin özünü şübhəli aparan insanlar gördükdə onların üz cizgilərini, əlində, üzündə olan xal, ləkəni yadda saxlamalı, geyiminə və üzərində olan aksesuarlara diqqət etməlidirlər", - deyən ekpert bildirib ki, komendant saatının tələbinə ciddi riayət etmək lazımdır.

Onun sözlərinə görə, insanlar şayiələrə, rəsmi olmayan xəbərlərə inanmamalı, onları sosial şəbəkələrdə paylaşmamamlı, hərbi məlumatları ancaq rəsmi mənbələrdən almalıdırlar.

Bununla yanaşı, hərbi texnikaların, hərbçilərin foto və videosunu paylaşmamalı, komendant saatının tələblərinə əməl etməlidirlər.

0
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə
Əlaqədar
Təhlükəsizlik xəbərdarlığı: VPN tətbiqindən casusluq üçün istifadə olunur
Ermənistan döyüşlərə ASALA üzvlərini də cəlb edir
Daxili İşlər Nazirliyi əhaliyə xəbərdarlıq etdi
Erməni terrorunun qurbanları dünyanın dörd bir yanında anıldı
Baş Prokurorluq sərhədi qanunsuz keçənlərlə bağlı xəbərdarlıq etdi