Bank kartları

Kart tələbi bizə çatdı Milyonlar xərclənəcək, amma rahatlığını da görəcəyik

9005
(Yenilənib 12:50 10.04.2019)
Ekspert: "Təmassız kartı POS-terminala daxil etməyə ehtiyac yoxdur"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 10 aprel — Sputnik. "VISA International" və "MasterCard" Azərbaycan banklarına tamamilə təmassız (contactless) kartlara keçidlə bağlı tələb qoyub. Tələbə görə, 2021-ci ilədək ölkədə olan bütün banklar müştərilərinə təmassız plastik kartlar təqdim etməlidir. "AzeriCard" MMC-nin departament direktoru Cahangir Məmmədov belə bir tələbin olduğunu təsdiqləyib: "Hazırda "AzeriCard"ın xidmətlərindən istifadə edən banklar bu məsələ ətrafında işləri davam etdirir".

Ekspertlər Azərbaycan banklarının təmassız kartlara keçid məsələsini Sputnik Azərbaycan-a şərh ediblər.

İqtisadçı-ekspert Samir Əliyev deyib ki, informasiya texnologiyaları inkişaf etdikcə bankların funksiyaları və əhali üçün rahatlığı artır: "Bu gün Azərbaycanda plastik kartlar heç də hamısı eynicinsli deyil. Bəzi plastik kartlar ödəniş etmək üçün mütləq POS-terminala daxil edilməlidir və PİN-kod yığılmalıdır. Artıq yeni nəsil plastik kartlar var ki, onu POS-terminala daxil etməyə ehtiyac yoxdur. Yeni nəsil kartı POS-terminala yaxınlaşdırmaqla ödəniş etmək mümkündür. Azərbaycan bankları yeni nəsil kartlara keçməyə hazırdır. Artıq bir sıra banklarda təmassız plastik kartlardan istifadə təcrübəsi var".

Onun sözlərinə görə, yeni nəsil plastik kartların hazırlanması hər bir halda banklar tərəfindən sifariş verilir və bunun xərci onlar tərəfindən ödənilir: "Bunun xərci heç bir halda vətəndaşın üzərinə düşməyəcək. Əksinə bu, vətəndaş üçün rahatlıq yaradır. Banklar özləri də təmassız kartlara keçməkdə maraqlıdır. Belə ki, kartdan nə qədər çox istifadə edilsə, banklar bir o qədər gəlir götürür. Yəni kart vasitəsilə dövriyyənin yüksək olması bankın gəlirlərinin artmasına təsir göstərir".

"Düşünmürəm ki, təmassız kartlara keçiddə hər hansı bir problem yaranacaq, banklar bundan imtina edəcək və yaxud da böyük xərcə düşəcək. Getdikcə Azərbaycan bankları heç bir problem olmadan rahat şəkildə təmassız kartlara keçə bilər" – deyə ekspert qeyd edib.

O, bildirib ki, xaricdə təmassız kartların payı getdikcə artır: "Gələcəkdə xarici ölkələrdə bizim köhnə kartlardan istifadə çətinlik yarada bilər. Azərbaycan bankları artıq təmassız kartlara keçməlidir və bir sıra banklar bunu edir".

Bank və maliyyə məsələləri üzrə ekspert Əkrəm Həsənov da deyib ki, təmassız kartlar daha təhlükəsizdir və POS-terminala daxil etməyə ehtiyac yoxdur: "Təmassız kartlara keçid vaxt itkisinin qarşısını alacaq və yeni nəsil kartlar mövcud kartlara nisbətən daha uzun müddət istifadə edilir. 

Çünki təmassız kartlarda kontakt olmadığı üçün zədələnmir. Banklar təmassız kartları daha uzun müddətə verə bilər. Bu, ilk dövrdə bankların xərcini artırsa da, burada problem olmayacaq. Hazırda bütün dünya buna keçir".

Onun sözlərinə görə, yeni nəsil kartlardan təmaslı da istifadə etmək olar: "Yəni yeni nəsil kartlarda təmaslı funksiyası da var, POS-terminala daxil etmək olur. Ona görə də ölkədə POS-terminalları dərhal, tez bir zamanda dəyişməyə ehtiyac yoxdur. Tədricən POS-terminalları dəyişmək olar".

Qeyd edək ki, "AzeriCard" MMC-nin departament direktoru Cahangir Məmmədov deyib ki, bütün banklarda bu proseslər gedir və artıq bir sıra bankların müştəriləri təmassız kartlara malikdir: "Düşünürəm ki, tələb olunan müddətin sonunda bankların hamısı müştərilərinə tamamilə təmassız kartlar təklif edə biləcək".

9005
Beynəlxalq Bankın Mətbuat filialı qarşısında növbə, arxiv şəkli

Kreditlərlə bağlı təklif hələ aktualdır - bank zərər görəcək, müştəri

944
(Yenilənib 20:23 11.07.2020)
Bəzi ölkələr özəl sektorun kredit faizlərinin dondurulması ilə bağlı qərar verib. Azərbaycanda da buna bənzər qərarın verilməsi mümkündür

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 11 iyul — Sputnik. Bir neçə ay öncə Mərkəzi Bank koronavirus pandemiyası şəraitində əhalinin və biznesin dəstəklənməsi istiqamətində əlavə tədbirlər barədə qərar qəbul edib. Bu qərara görə, fiziki şəxslərin (sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmayan) dəstəklənməsi istiqamətində İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun vəsaitləri hesabına verilmiş ipoteka kreditlərinin restrukturizasiya imkanları yaradılacaq.

Bu tədbir nəticəsində 1.1 milyard manat həcmində ipoteka krediti üzrə 23 minə yaxın borcalanın faydalanması imkanı yaranacaq. Kreditlər borcalanların müraciəti əsasında restrukturizasiya olunacaq. 01 mart 2020-ci il tarixinədək verilmiş və keyfiyyəti qənaətbəxş olan belə kreditlərin restrukturizasiyası 30 sentyabr 2020-ci ilədək həyata keçirildiyi halda onların keyfiyyəti pisləşdirilməyəcək.

Lakin kreditlərin üst-üstə daha da yığılması növbəti, payız aylarında onun ödənilməsini daha da çətinləşdirəcək. Bəs vəziyyətdən çıxış yolu olaraq nə etmək olar?

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli Sputnik Azərbaycan-a hazırkı vəziyyəti şərh edərək atılması vacib addımlardan söz açıb: "Azərbaycanda pandemiyanın ən çox vurduğu ziyanlardan biri kreditlərlə bağlıdır. Lakin bununla bağlı biz çox dərindən düşünülmüş, problemi dərindən önləyə biləcək addımları görə bilmədik. Bildiyiniz kimi, ipoteka kreditləri ilə bağlı o qədər də nəzərə çarpmayan güzəştlər var. Çünki bu aylarda yığılan vəsaitlərin bir hissəsini sonradan artıqlaması ilə qaytarmalı olacaqlar".

“Bundan başqa fəaliyyətinə qadağa qoyulan özəl sektorlarda çalışan iş adamlarının götürdükləri kreditlərin faiz dərəcələrinin yarısını ödəməyi hökumət üzərinə götürüb. Onların gəlirləri yoxdursa, kreditlərinin yerdə qalan faizini belə ödəyə bilməyəcək. Problem dərinliyinədək ölçülmədi, adekvat addımlar atılmadı və bunun nəticəsi olaraq da payız aylarında problemli kreditlərin həcmində ciddi artımların olma ehtimalı var. Bu zaman da bank sektorunda müəyyən dalğaların, problemlərin yaşanması ehtimalı yarana bilər", - deyə N.Cəfərli əlavə edib.

Ekspert bildirib ki, indiki vəziyyətdə müəyyən qabaqlayıcı tədbirlə görülsə, payız aylarında vəziyyət dəyişə bilər. Onun sözlərinə görə, başqa ölkələrdə faiz dərəcələrinin dondurulması üçün müxtəlif təcrübələr olub: "Bəzi ölkələr özəl sektorun kredit faizlərinin dondurulması ilə bağlı qərar verib. Azərbaycanda da buna bənzər qərarın verilməsi mümkündür. 

Biz bununla bağlı təklif də irəli sürmüşük. Yəni, bu ilin sonunadək özəl sektora faizlərin hesablanması dondurula bilərdi. Əslində belə bir qərarın verilməsi hələ də gec deyil".

"Banklarla dəymiş ziyanın qarşısını almaq üçün xüsusi bir proqram hazırlana bilərdi. Təbii ki, banklar belə olan halda ciddi ziyan görəcəklər. Bu ziyanı qarşılamaq üçün dövlət bütün banklardan vergi ödənişlərini dondura bilər. Yəni bütün vergilərin bağışlanmasına gedilər. Bununla yanaşı, bank sektoruna  Mərkəzi Bank tərəfindən 0 faizlə 1 illik kredit xətti açıla bilərdi. 1  illik kredit xətti 0 faiz olduğundan, gələn ilin əvvəlindən 0 faizlə olan kreditləri istehlakçılara və biznesə daha yüksək - 14, 15, 16% ilə verməklə banklar itkilərini artıqlaması ilə geri ala bilərdilər. Lakin təəssüflər olsun ki, təklifimiz hələ dəyərləndirilməyib Amma hələ də gec deyil", - deyə ekspert əlavə edib.

944
Mərkəzi Bank

Mərkəzi Bank bağlanmış banklarda əmanətlər ilə bağlı açıqlama yayıb

6
(Yenilənib 15:57 11.07.2020)
15 iyul 2020-ci il tarixindən 30 min manat ekvivalentindən yuxarı olan əmanətlər üzrə kompensasiyaların ödənilməsinə start veriləcək

BAKI, 11 iyul — Sputnik. Məlum olduğu kimi, kapitallarını tam itirdiklərinə, kreditorları qarşısında öhdəliklərini yerinə yetirə bilmədiklərinə, habelə tənzimləyici orqanlara təqdim olunan hesabatları təhrif etdiklərinə görə "AtaBank" ASC, "AmrahBank" ASC, "AGBank" ASC və "NBCBank" ASC-nin lisenziyaları Mərkəzi Bank tərəfindən ləğv edilmişdir və Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasının 28 aprel və 14 may 2020-ci il tarixli qərarlarına əsasən sözügedən banklar müflis elan olunmuş, Əmanətlərin Sığortalanması Fondu (ƏSF) ləğvedici təyin edilib.

 Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) açıqlamasında bildirilir.

Bağlanmış banklar üzrə ödhəliklərin reyestri ƏSF-yə ötürülüb. Qorunan əmanətlər üzrə kompensasiyaların ödənilməsi prosesinə qısa zaman ərzində başlanılıb. Fondun Himayəçilik Şurasının qərarına əsasənqorunan əmanətlər üzrə kompensasiyaların verilməsi üçün agent bank qismində"Atabank" ASC və "Amrahbank" ASC üzrə "Kapitalbank" ASC, "AG Bank" ASC və "NBC Bank" ASC üzrə isə "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC seçilib.

1 iyun 2020-ci il tarixindən etibarən "Atabank" ASC və "Amrahbank" ASC-də 30 min manat ekvivalentinədək (30 min manat daxil olmaqla) olan əmanətlər üzrə, 1 iyul 2020-ci il tarixindən başlayaraq isə 30 min manat ekvivalentindən yuxarı olan əmanətlər üzrə kompensasiyaların ödənilməsinə başlanılıb.

16 iyun 2020-ci il tarixindən başlayaraq "AG Bank" ASC və "NBC Bank" ASC-də 30 min manat ekvivalentinədək (30 min manat daxil olmaqla) olan əmanətlər üzrə kompensasiyaların ödənilməsinə başlanılıb, 15 iyul 2020-ci il tarixindən isə 30 min manat ekvivalentindən yuxarı olan əmanətlər üzrə kompensasiyaların ödənilməsinə start veriləcək.

Ümumilikdə indiyədək 12.9 min əmanətçiyə 229.7 milyon manat məbləğində kompensasiyaların ödənilməsi təmin edilib.

Bankların lisenziyalarının geri alındığı və ləğvetmə prosesi dövründə Mərkəzi Bank və ƏSF banklar tərəfindən əmanətlərin qəbulu zamanı pozuntulara və nöqsanlara yol verdiklərini aşkar ediblər.

Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının 28 dekabr 2018-ci il tarixində tətbiq etdiyi təshih tədbiri pozularaq "NBC Bank" ASC tərəfindən qorunan əmanətlərin həcminin əhəmiyyətli məbləğdə artırılması faktı Mərkəzi Bank tərəfindən nəzarət orqanı səlahiyyətləri təhvil alındıqdan sonra aşkar edilib. Bununla əlaqədar, 27 yanvar 2020-ci il tarixində fiziki şəxslərdən depozitlərin qəbulunun tam dayandırılmasına dair əlavə təshih tədbiri tətbiq edilib. 

Lakin, "NBC Bank" ASC tərəfindən əlavə təshih tədbirinə də riayət edilməyib, Mərkəzi Banka, eləcə də ƏSF-yə bilərəkdən yanlış hesabat verilib və bu faktlar Mərkəzi Bankın təyin etdiyi müvəqqəti inzibatçı tərəfindən müəyyən olunub. Bankın lisenziyasının geri çağırılması zamanı kapital yetərsizliyi və digər amillərlə yanaşı məhz bu amil də əsas olaraq götürülüb.

"Ata Bank" ASC üzrə fiziki şəxslərdən müddətli depozitlərin qəbulunun dayandırılması ilə bağlı tətbiq olunmuş təshih tədbiri 2019-cu ilin 23 iyul – 12 sentyabr tarixləri aralığında qüvvədə olub. Ləğvetmə prosesində ƏSF tərəfindən müəyyən olunub ki, bank tərəfindən pozuntuya yol verilərək həmin dövrdə müddətli əmanətlərin qəbulu aparılıb.

10 oktyabr 2017-ci il tarixində Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası tərəfindən "AG Bank" ASC-yə qarşı fiziki şəxslərdən müddətli əmanətlərin qəbulu və qorunan əmanətlərin həcminin artımının məhdudlaşdırılması ilə bağlı təshih tədbirləri tətbiq olunub. Maliyyə bazarlarına nəzarət orqanının səlahiyyətləri Mərkəzi Banka keçdikdə qorunan əmanətlərın həcmi müəyyən edilmiş limitdən aşağı olub. Bununla belə, ƏSF tərəfindən reyestrin qəbulu və kompensasiyaların ödənilməsi prosesində fərdi müqavilələrin təhlili zamanı "AG Bank" ASC tərəfindən bağlanmış faizli tələbli müqavilələr əvəzinə müddətli müqavilələrin qəbulu aşkar edilib və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq bu əmanətlər bloklaşdırılıb. Bu da faktiki olaraq bank tərəfindən təqdim olunmuş hesabatlığın təhrif olunması anlamına gəlir. Faktiki olaraq Bank öz hesabatlarında təshih tədbirinin qüvvədə olduğu müddət ərzində müddətli əmanət qəbul etmədiyini əks etdirsə də, bu dövr ərzində faizli tələbli əmanət kimi rəsmiləşdirilərək qəbul olunmuş əmanətlər üzrə müqavilələrdə vəsaitlərin müəyyən edilmiş müddətdən əvvəl hesabdan məxaric edilməsi zamanı, həmçinin əmanətin müəyyən olunmuş məbləğdən aşağı düşdüyü hallarda hesablanmış faizlərin ödənilməməsi barədə şərt nəzərdə tutulub. Bu səbəbdən də həmin müqavilələr hüquqi baxımından müddətli əmanət kimi təsnifləşdirilib və qanunvericiliyə uyğun olaraq kompensasiya ödənişi dayandırılıb.

Bildiririk ki, eyni xarakterli problemlərə ötən dövrlərdə də rast gəlinib. Belə ki, 2017-ci ilin dekabr ayında bank lisenziyası geri çağırılmış "Dəmirbank" ASC-də 27.09.2017-ci il tarixindən tətbiq olunmuş təshih tədbirindən sonra bir sıra qanun pozuntularına yol verilməsi faktı aşkar edilib. O zaman bu məsələ ilə bağlı ƏSF Azərbaycan Resublikasının Nazirlər Kabinetinə məktub ünvanlayıb və Nazirlər Kabineti Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət edib. Konstitusiya Məhkəməsinin mövcud məsələ ilə bağlı qərarından sonra əmanətçilərə depozitlərin kompensasiya edilməsi təmin edilib.

"Dəmirbank" ASC üzrə hüquqi presedent nəzərə alınaraq sözügedən bankların əmanətçilərinin hüquqi mənafelərinin qorunması və əmanətlər üzrə kompensasiyaların tam verilməsinin təmin olunması üçün Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət olunması məqsədilə ƏSF tərəfindən zəruri hüquqi prosedurlara başlanılıb.

Bağlanmış banklarda problemlərlə üzləşmiş əmanətçilərin nəzərinə çatdırırıq ki, sözügedən məsələ ilə əlaqədar vəsaitlərin qanunvericiliyə müvafiq qaydada və qısa müddətdə qaytarılmasının təmin edilməsi ilə bağlı Mərkəzi Bank və Əmanətlərin Sığortalanması Fondu tərəfindən bütün lazımi tədbirlər görülür.

6
Pasiyentə iynə vurulması, arxiv şəkli

Dünyada ilk koronavirus vaksininin sınağı bitdi

5
Rusiya ilk koronavirus vaksininin sınağının bitdiyini elan edib. Tədqiqatı aparan universitet və institutun rəhbərləri könüllülərin durumunu izah ediblər

BAKI, 12 iyul — Sputnik. Seçenov Universitetində koronavirus əleyhinə dünyada ilk vaksinin sınaqları uğurla başa çatıb, könüllülərin ilk qrupu artıq çərşənbə günü evə yazılacaq.

Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən bildirir ki, bu barədə Seçenov Universitetinin Tibbi Translyasiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun direktoru Vadim Tarasov deyib. 

Rusiya Müdafiə Nazirliyi iyunun 18-də Seçenov Universitetində Qamalei adına Milli Epidemiologiya və Mikrobiologiya Mərkəzinin hazırladığı koronavirus əleyhinə peyvəndin sınaqlarının keçiriləcəyini bildirmişdi.

“Seçenov Universiteti könüllülər üzərində dünyada ilk koronavirus vaksininin sınağını uğurla tamamlayıb”, - Tarasov deyib.

Tibbi Parazitologiya, tropik və transmissiv xəstəliklər İnstitutunun direktoru Aleksandr Lukaşev RİA Novosti-yə bildirib ki, tədqiqatın bu mərhələsinin vəzifəsi vaksinin insan sağlamlığına təhlükəsizliyini göstərmək idi və buna da nail olundu.

Könüllülər iki qrupa bölünüblər – birincilərə bir, ikincilərə iki doza vaksin vurulub. Lukaşevin sözlərinə görə, peyvənddən sonrakı ilk günlərdə hərarətin qalxmasından başqa onlarda heç bir neqativ reaksiya müşahidə olunmayıb, hamısı özünü əla hiss edir.

Öz növbəsində Tarasov qeyd edib ki, könüllülər uzun müddət təcriddə saxlanılıb, xarici mühitlə əlaqələri hələ sınaqlardan əvvəl dayandırılıb ki, koronavirusa yoluxma halları istisna edilsin.

Tarasovun sözlərinə görə, uzunmüddətli təcrid könüllülərin psixoloji durumuna təsir edib. Tədqiqat zamanı münaqişəli situasiyalar yaranıb, emosinal gərginlik artdığından işə psixoloqlar cəlb edilib ki, çətin şəraitdə yaranan gərginliyi azaltsınlar.

Ancaq o deyir ki, yaxın günlərdə könüllülər adi həyatlarına dönə, idmanla məşğul ola, təhsil ala, işə gedə  bilərlər. İyulun 15 və 20-də evə yazıldıqdan sonra onların səhhəti tibb işçilərinin nəzarətində olacaq, həkimlər onların immunitetinin “özünü necə apardığını” öyrənəcəklər. 

Vaksinin sonrakı hazırlanma planı artıq onu düzəldənlərin strategiyası, eləcə də virusla bağlı epidemioloji situasiya və istehsalın mümkün miqyası ilə təyin olunacaq, Lukaşev deyib.

“Seçenov Universiteti pandemiya şəraitində təkcə maarifləndirici müəssisə deyil, həm də dərman preparatları kimi vacib və mürəkkəb məhsulların yaradılmasında iştirak edən elmi-texnoloji mərkəz kimi özünü göstərdi. Biz bu vaksinlə hələ kliniki tədqiqatlardan və protokolun hazırlanmasından öncə də işləyirdik, indi isə kliniki tədqiqatları aparırıq”, - Tarasov deyib.

Lukaşev isə əlavə edib ki, koronavirus infeksiyası əleyhinə vaksinin təhlükəsizliyi kliniki sınaqlar vasitəsilə təsdiq olunub.

“Bu mərhələdə vaksinin təhlükəsizliyi sübut olundu. O, hazırda bazarda mövcud olan vaksinlərin təhlükəsizlik səviyyəsinə uyğun gəlir”, - Lukaşev bildirib.

O qeyd edib ki, kliniki sınaqlardan öncə könüllülər hərtərəfli yoxlanılıblar, hətta onlarda koronavirusa qarşı anticisimlərin olmadığı da müəyyən edilib. Sonra onları iki həftəlik təcrid ediblər ki, yoluxmaasınlar. Bundan sonra isə immunizasiya aparılıb və tədqiqat başlanıb.

 

5
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla
Əlaqədar
ÜST Rusiyadan cavab gözləyir: üç vaksinə görə əməkdaşlıq istəyirlər
Sonun başlanğıcı – Koronavirus vaksininin vurulduğu könüllülər ilk dəfə danışdılar
Vaksin yarışı: Çin ikinci koronavirus peyvəndini hazır etməyə tələsir
ÜST Rusiyanın COVID-19 vaksini ilə maraqlanıb
Rusiya koronavirus vaksininin sınaqlarının yekun mərhələsinə başlayıb