Büdcə

Qarşıdakı 3 ildən maliyyə gözləntiləri: Gəlirlərimizə yönəlik proqnoz fikirləri haçaladı

11357
(Yenilənib 12:17 25.02.2019)
"Beynəlxalq reytinq agentliklərinin göstəricilərində çox ciddi iqtisadi və siyasi maraqların olmasını həmişə nəzərdə saxlamalıyıq"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 26 fevral — Sputnik. 2019-cu ilin sonunda Dövlət Neft Fondunun (DNF) likvid aktivlərinin ümumi daxili məhsulun (ÜDM), təxminən, 60%-nə bərabər olacağı proqnozlaşdırılır. Növbəti 4 il ərzində Neft Fondunun xalis aktivlərinin ÜDM-in 37%-ni təşkil edəcəyi gözlənilir.

Bu barədə "Standard & Poor's" (S&P) beynəlxalq reytinq agentliyinin Azərbaycanın suveren kredit reytinqi ilə bağlı yaydığı məlumatda bildirilir. Ekspertlər ÜDM-ə nisbətdə Neft Fondunun likvid aktivlərinin azalacağı proqnozunu Sputnik Azərbaycan-a şərh ediblər.

Transxəzər nəqliyyat dəhlizinin perspektivlərinə həsr olunmuş dəyirmi masa
© Sputnik / Murad Orujov
Dövlət İqtisadiyyat Universitetinin professoru Elşad Məmmədov

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) professoru Elşad Məmmədov deyib ki, S&P, "Fitch Ratings", "Moody's" və digər beynəlxalq reytinq agentliklərinin göstəricilərini həddindən çox şişirtməməliyik: "Bu agentliklərin göstəricilərində çox ciddi iqtisadi və siyasi maraqların olmasını həmişə nəzərdə saxlamalıyıq. Düzdür, milli iqtisadiyyatımızın inkişafı nöqteyi-nəzərindən müəyyən dərəcədə bu reytinq agentliklərinin göstəricilərinin təsiri var. Bu, ilk növbədə xarici investisiyaların cəlb olunması baxımından önəm daşıyır. Amma hesab edirəm ki, ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün prioritet daxili investisiya resursları olmalıdır".

"Bəli, xarici investisiyalar müəyyən sahələrdə olmalıdır və bu, qaçılmazdır. Düzdür, müəyyən mənada reytinq agentliklərinin göstəricilərinə xarici investorlar reaksiya verir. Amma bu göstəricilərin çoxu reallığı deyil, ciddi iqtisadi və siyasi maraqları əks etdirir" - deyə o bildirib.

E.Məmmədovun sözlərinə görə, DNF-in xalis aktivlərinin ÜDM-in 37%-ni təşkil edəcəyi real görünmür: "Düşünmürəm ki, hazırkı gedişlə Neft Fondunun likvid aktivləri bu dərəcədə azala bilər. "Standard & Poor's"un proqnoz göstəricilərində çox böyük ziddiyyət var".

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli isə deyib ki, S&P-nin proqnozundan belə nəticəyə gəlmək olar ki, Azərbaycanda ÜDM sürətlə artmayacaq: "Yaxın illərdə ÜDM-in maksimal artım tempi, təxminən, 3 faiz civarında gözlənilir. ÜDM-in artım tempi sürətli olmayacaqsa, ÜDM-ə nisbətdə Neft Fondunun vəsaitlərində azalma olacaq. 2019-cu ilin büdcəsinin 50 faizi birbaşa Neft Fondundan transferdir. Yaxın illərdə ÜDM-in artım tempinin çox yüksək olmadığını nəzərə alsaq, Neft Fondundan ayrılan vəsaitlərin həcmi isə artacaq".

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli
İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli

"Çünki büdcə azala bilməz. Hər il kiçik də olsa, artımlar olmalıdır. Yəni əhali artır, ölkənin tələbatı artır. Bütün bunları nəzərə alsaq, deməli, yaxın illərdə Neft Fondundan daha çox vəsaitin xərclənməsi gözlənilir. Bu da Neft Fondundakı vəsaitlərin ÜDM-ə nisbətində müəyyən azalmalara səbəb olacağına işarədir" - deyə o bildirib.

N.Cəfərlinin fikrincə, S&P-nin proqnozları kifayət qədər iqtisadi parametrlərə söykənir: "Növbəti 4 il ərzində Neft Fondunun xalis aktivləri ÜDM-in 37%-ni təşkil edə bilər. Amma bütün proqnozlar neftin qiymətinin müəyyən həddinə görə nəzərdə tutulub. Hətta manatın məzənnəsi, ÜDM-nin artım tempi ilə bağlı proqnoz da buna görə hazırlanıb".

Ekspert qeyd edib ki, neft qiymətlərinin yaxın 3 ildə indiki qiymətlərdən, təxminən, 23 faiz ucuz olacağı proqnozlaşdırılır: "Yaxın 3 ildə bu proses baş verəcəksə, Azərbaycanın makroiqtisadi göstəricilərində reytinq agentliyinin söylədiyi proseslər baş verə bilər. Yəni bunun birbaşa neftlə əlaqəsi var. Neft qiymətlərində gözlənilən azalma bu proqnozların verilməsinə əsas yaradıb".

Müsahibimizin sözlərinə görə, ÜDM-in həcmi sürətlə artmayacaq, amma ÜDM-ə nisbətdə Neft Fondunun vəsaitləri azalacaq: "3 ildən sonra Neft Fondunda toplanmış vəsaitlərin indikindən daha az olacağı ehtimalı çox yüksəkdir. Neft Fondu ölkə iqtisadiyyatı üçün təhlükəsizlik yastığıdır. Oradakı azalma bütün makroiqtisadi göstəricilərə də təsir göstərir. Amma kəskin azalma da deyil".

"Növbəti 4 il ərzində Neft Fondunun xalis aktivləri ÜDM-in 37%-ni təşkil edəcəksə, bu da kifayət qədər yaxşı göstəricidir. Amma azalma tendensiyasının olması yaxşı deyil" – deyə ekspert vurğulayıb.

11357
Teqlər:
ÜDM, Elşad Məmmədov, Natiq Cəfərli, fond, neft, reytinq
Əlaqədar
Prezident ölkənin dövlət büdcəsini təsdiqlədi
Dövlət büdcəsinin tərtibi və icrası qaydalarına dəyişiklik edilib
Ölkədən kapital axınını büdcəyə necə yönəltməli - Pulumuz cibimizdə qalsın
Milyardlarla dollar büdcəyə geri qaytarılıb
Kuryer, arxiv şəkli

Bunu heç kim etməzdi, amma siz etdiniz... - Bakıda yeni qadağaya etiraz

69
(Yenilənib 22:03 24.11.2020)
Həftəsonu ictimai iaşə sektoruna çatdırma və “takeaway” xidmətlərinin göstərilməsinə icazə verilmir, niyəsi də sual doğurur

BAKI, 24 noyabr — Sputnik. Bu gün Hotellər və Restoranlar Assosiasiyası ictimai iaşə sektorundan daxil olan çox saylı müraciətəri nəzərə alaraq Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə müraciət ünvanlayıb. Sputik Azərbaycan-ın məlumatına görə, müraciətdə deyilir:

“Azərbaycan Respublikasının ərazisində xüsusi karantin rejiminin müddətinin uzadılması ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 19 Noyabr, 2020-ci il tarixli, 450 saylı Qərarında göstərildiyi kimi, “Xüsusi karantin rejimi ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 12 sentyabr tarixli 336 nömrəli Qərarında bir sıra dəyişikliklər edilib.

Dəyişikliklərdən biri, Qərarın 2.4. bəndində qeyd edilmiş “2020-ci il 21 noyabr saat 00:00-dan 23 noyabr saat 06:00-dək, 28 noyabr saat 00:00-dan 30 noyabr saat 06:00-dək, 5 dekabr saat 00:00-dan 7 dekabr saat 06:00-dək, 12 dekabr saat 00:00-dan 14 dekabr saat 06:00-dək, 19 dekabr saat 00:00-dan 21 dekabr saat 06:00-dək, 26 dekabr saat 00:00-dan 28 dekabr saat 06:00-dək bu Qərarın 1 nömrəli əlavəsində nəzərdə tutulan sahələr istisna olmaqla, digər sahələrdə və istiqamətlərdə fəaliyyətin dayandırılmasıdır”.

Həmin Qərarın “Fəaliyyətinə icazə verilən sahələr” adlanan 1 nömrəli Əlavəsinin 5-ci bəndində “fasiləsiz fəaliyyət göstərən müəssisələrin, həmçinin qida məhsullarının istehsalı, tədarükü, təchizatı, saxlanması və topdan satışı müəssisələrinin fəaliyyəti” qeyd edilmişdir.

Bildiyimiz kimi, ictimai iaşə müəsissələri qeyd edilən sahələrə aiddirlər, bilavasitə qida məhsullarının istehsalı, tədarükü və təchizatı ilə məşqul olurlar.

Onu da qeyd etməliyik ki, ictimai iaşə müəsissələri pandemiya dövründə uzun müddət boşdayanmaya məruz qalmış və bir çoxu fəaliyyətlərini tam dayandırmamaq məqsədilə çatdırma və “takeaway” xidmətlərinə keçmiş, yəni yerində xidmət göstərməklə yanaşı, əhaliyə qida məhsullarının tədarükü və təchizatı ilə bilavasitə məşğuldurlar.

Yalnız son iki gün ərzində bir sıra ictimai iaşə müəsissələrindən daxil olan müraciətlər onu göstərir ki, istirahət günləri onlara yerində xidmətin dayandırılması ilə yanaşı, onlayn sifarişlər əsasında çatdırılma və “takeaway” xidmətlərinin göstərilməsinə də qadağa qoyulmuşdur.

Müşahidələrimiz onu göstərir ki, “catering” üsulu ilə iaşə xidmətləri göstərən, şirniyyat, qəlyanaltı, yarımfabrikat, təndir yeməkləri və digər ərzaq və qida məhsullarının istehsalı və satışı ilə məşğul olan müəsissələr həftə sonu günlərində heç bir məhdudiyyətsiz çalışırlar.

Bunları nəzərə alaraq sual çıxır ki, çatdırma və “takeaway” xidmətləri göstərən ictimai iaşə müəsissələrinə (restoran və kafelər) hansı məntiqlə həftə sonu günlərində fəaliyyət göstərməyə icazə verilmir. Onu da nəzərə alsaq ki, restoran biznesı pandemiya dövründə ən çox zərər çəkmiş sahələr sırasında olmuş, uzun müddət məcburi boşdayanma yaşamış, sonradan yalnız çatdırma xidmətilə fəaliyyət göstərmişdirlər və hazırda çətinliklə biznesı yaşadırlar, onların vəziyyətinin nə qədər ağır olduğu məlum olar.

Bunu da qeyd etmək istərdik ki, ictimai iaşə sahəsində, xüsusilə bu sahənin kiçik və orta biznes seqmentində, təkçə Bakı şəhərində on minlərlə insan çalışır, məvacib alırlar və ailə dolandırırlar. Həftə sonu fəaliyyətlərinin dayandırılması çox saylı ixtisarlara gətirib çıxara bilər və bunun qarşısının alınması xüsusilə önəmli hesab edilir.

Digər tərəfdən restoran və kafelərin fəaliyyətinin həftə sonu tam dayandırılması tədarük olunmuş ərzaq və qida məhsullarının xarab olması, ay ərzində 7-8 gün boşdayanma, bununla yanaşı icarə, kommunal və digər xərclərin ödənilməsində yeni problemlərin yaranması ilə nəticələnə bilər. Bu isə biznesın itkilərə getməsi, bir çox hallarda kiçik və orta biznesın müflüsləşməsi kimi fəsadlara gətirib çıxarır.

Məlum olduğu kimi pandemiya dövründə içtimai iaşə müəsissələrinin işini tənzimləyən bir sıra metodik göstərişlər və xüsusi nəzarət mexanizmları tətbiq ediliblər. Əminliklə demək olar ki, restoranlar, kafelər və digər ictimai iaşə obyektləri, o cümlədən onların müştəriləri metodik göstərişlərin qaydalarına ciddi şəkildə əməl edirlər və bu məsələyə hamı məsuliyyətlə yanaşır.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq xahiş edirik, ictimai iaşə müəsissələrinin həftə sonu çatdırma və “takeaway” xidmətlərinin göstərilməsinə icazə verilməsi mümkünlüyünə bir daha baxılsın. Müsbət qərarın verilməsi restoran biznesının hazırkı vəziyyətində fəaliyyətinə yardımçı olar, onların çətin günlərdə ayağ üstə qalmalarına, iş yerlərinin saxlanmasına və daimi məvaciblərin verilməsinə, icarə, kommunal və digər cari xərclərin ödənilməsinə böyük köməklik göstərmiş olar".

69
Teqlər:
Nazirlər Kabineti, müraciət, takeaway, çatdırılma xidməti, kafe, restoran, mehmanxana, otel
Bakı şəhərinə mənzərə, arxiv şəkli

Daşınmaz əmlak bazarında son durum - Qələbənin payı var, koronavirusun da

73
(Yenilənib 21:51 24.11.2020)
Ekspert hesab edir ki, hazırda vətəndaşlar gəlirlərini əmlaka yatırtmaqdansa, nağd pul vəsaiti saxlamağa üstünlük verirlər. Bu isə bazara mənfi təsir edir

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 24 noyabr — Sputnik. 2020-ci ilin oktyabrında Bakıda torpaq sahələrinin qiyməti ötən ilin oktyabrı ilə müqayisədə 7,83 faiz bahalaşıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə "MBA Group" konsaltinq şirkətinin direktoru Nüsrət İbrahimov deyib.

Onun sözlərinə görə, hesabat dövründə kommersiya obyektlərinin qiymətində ötən ilin oktyabrı ilə müqayisədə 0,06 faiz bahalaşma qeydə alınıb. Qiymət artımı bağ evləri və fərdi evlərdə müşahidə olunub. Bazarın bu seqmentində qiymətlər ötən ilin oktyabrı ilə müqayisədə 5,34 faiz artıb.

Eyni zamanda, oktyabrda obyektlərin icarəsi qiyməti 6,04 faiz ucuzlaşıb.

Əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Azadov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, hazırda daşınmaz əmlak bazarında dəyişiklik yoxdur: "Ayın 10-da qələbə elan olundu. İndi cüzi bir canlanma var, amma bu hələlik bazarda əksini tapmayıb, kiçik bir canlanmadır".

Ekspertin sözlərinə görə, bu canlanmaya səbəb daşınmaz əmlak üçün müraciət edənlərin sayının artmasıdır. Ancaq qiymətlər və bazar aktivliyi olduğu kimi qalıb. Və satış həcmində böyük bir dəyişiklik yoxdur.

"Əsas təcili alqı-satqı prosesləridir. Bu proseslərə əsasən təcili pula ehtiyacı olanlar və ya alqı-satqı barədə uzun müddətdir ki, düşünən şəxslər qoşulurlar", - deyən ekspert vurğulayıb ki, koronavirusun aktivləşməsi ümumi iqtisadi proseslərə təsir edir. Məhz bu səbəbdən də, qiymətlər haqqında hələ ki konkret danışmaq olmaz.

"Dövlətin müəyyən proqramları var. Fikrimcə, işğaldan azad olunmuş ərazilərin, şəhərlərin mütləq olaraq baş planı hazırlanmalıdır", - deyə o əlavə edib.

Əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Fərzəliyevin fikrincə isə, daşınmaz əmlak bazarında koronavirus başlayandan sonra çox ciddi durğunluq müşahidə edilir.

"Düzdür, yay aylarında torpaq sahələri, fərdi həyət evlərinin satışı sürətləndi və qiymətlərində də artım oldu. Amma qış aylarında nisbətən sakitlik olur", - deyən Fərzəliyev bildirib ki, mənzillərin satışında əvvəlki illərə nisbətən 50 faizdən çox zəifləmə var.

Onun fikrincə, bu, dövlət ipotekaları, Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin satdığı mənzillərə aid deyil.

O bildirib ki, hazırda az faizli kreditlə satılan mənzillərə tələbat daha çoxdur: "Hazırda Bakı şəhərində daşınmaz əmlak alıcılarının böyük əksəriyyəti təkrar alıcılardır. Yəni adamın evi, gəliri var. Gələn gəlirləri daşınmaz əmlaka yatırır. Yəni alırlar, kirayə verirlər, gəlir götürürlər, lazım olanda onu satırlar".

Müharibə və pandemiya fonunda daşınmaz əmlak bazarında proseslərin dayandığını vurğulayan ekspert hesab edir ki, hazırda vətəndaşlar gəlirlərini əmlaka yatırtmaqdansa, nağd pul vəsaiti saxlamağa üstünlük verirlər. Bu isə bazara mənfi təsir edir.

Yaşayış kompleksinin tikinitisi, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

E.Fərzəliyev qeyd edir ki, daşınmaz əmlak bazarının xüsusən də yeni tikilən, tikilməkdə olan binaların satışının sürətləndirilməsi üçün sənədləşdirilmə prosesində dəyişiklik olmalıdır. Belə ki, hazırda sənədləşmələr müqavilə üzərindən rəsmiləşdirilir. Əgər çıxarışlar verilərsə, vətəndaşlar uzunmüddətli kreditlərə üstünlük verərək, bank yolu ilə mənzil sahibi ola bilərlər. Bu baxımdan isə ilk növbədə daşınmaz əmlak sahəsini düzəltmək üçün sənədləşmə hissəsi dəyişməlidir.

Daşınmaz əmlak bazarında durğunluq olduğu üçün tikintilərin dayandırıldığını qeyd edən ekspertin fikrincə, tikinti üçün yararlı torpaq sahələrinin də qıt olduğunu deyib.

O bildirib ki, sənədləşmələrin çətin olması, tikinti üçün yararlı torpaq sahələrinin qıt və baha olması tikinti xərclərini artırır.

"Yəni kimsə bina tikmək istəsə, məcburən bugünkü satış qiymətindən baha satmalıdır. Tikintilər dayanıb, müəyyən vaxtdan sonra tələb təklifi üstələsə, daşınmaz əmlak az olsa, yenidən bahalaşa bilər", - deyə o əlavə edib.

73
Teqlər:
ev, mənzil, torpaq sahələri, alqı-satqı, son durum, daşınmaz əmlak bazarı, Bakı, Azərbaycan
Azərbaycan hərbçiləri, arxiv şəkli

Müzəffər Ordumuz artıq Kəlbəcərdə!

67
(Yenilənib 01:14 25.11.2020)
Bölmələrimizin bu istiqamətdə hərəkətini təmin etmək məqsədilə mühəndis işləri başa çatdırılıb, qoşunların hərəkət marşrutu üzrə çətin keçilən dağ yolları minalardan təmizlənir və istifadəyə hazır vəziyyətə gətirilir.

BAKI, 25 noyabr - Sputnik. Azərbaycan Respublikası, Rusiya Federasiyası Prezidentləri və Ermənistan Respublikası baş nazirinin imzaladığı üçtərəfli Bəyanata əsasən, Azərbaycan Ordusunun bölmələri noyabrın 25-də Kəlbəcər rayonuna daxil olub.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, məlumatı Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi yayıb. Bölmələrimizin bu istiqamətdə hərəkətini təmin etmək məqsədilə mühəndis işləri başa çatdırılıb, qoşunların hərəkət marşrutu üzrə çətin keçilən dağ yolları minalardan təmizlənir və istifadəyə hazır vəziyyətə gətirilir.
Gün ərzində Kəlbəcərdən foto və video materiallar təqdim olunacaq.

67
Teqlər:
Azərbaycan ordusu, Qarabağ, Kəlbəcər rayonu