Büdcə

Qarşıdakı 3 ildən maliyyə gözləntiləri: Gəlirlərimizə yönəlik proqnoz fikirləri haçaladı

11357
(Yenilənib 12:17 25.02.2019)
"Beynəlxalq reytinq agentliklərinin göstəricilərində çox ciddi iqtisadi və siyasi maraqların olmasını həmişə nəzərdə saxlamalıyıq"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 26 fevral — Sputnik. 2019-cu ilin sonunda Dövlət Neft Fondunun (DNF) likvid aktivlərinin ümumi daxili məhsulun (ÜDM), təxminən, 60%-nə bərabər olacağı proqnozlaşdırılır. Növbəti 4 il ərzində Neft Fondunun xalis aktivlərinin ÜDM-in 37%-ni təşkil edəcəyi gözlənilir.

Bu barədə "Standard & Poor's" (S&P) beynəlxalq reytinq agentliyinin Azərbaycanın suveren kredit reytinqi ilə bağlı yaydığı məlumatda bildirilir. Ekspertlər ÜDM-ə nisbətdə Neft Fondunun likvid aktivlərinin azalacağı proqnozunu Sputnik Azərbaycan-a şərh ediblər.

Transxəzər nəqliyyat dəhlizinin perspektivlərinə həsr olunmuş dəyirmi masa
© Sputnik / Murad Orujov
Dövlət İqtisadiyyat Universitetinin professoru Elşad Məmmədov

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) professoru Elşad Məmmədov deyib ki, S&P, "Fitch Ratings", "Moody's" və digər beynəlxalq reytinq agentliklərinin göstəricilərini həddindən çox şişirtməməliyik: "Bu agentliklərin göstəricilərində çox ciddi iqtisadi və siyasi maraqların olmasını həmişə nəzərdə saxlamalıyıq. Düzdür, milli iqtisadiyyatımızın inkişafı nöqteyi-nəzərindən müəyyən dərəcədə bu reytinq agentliklərinin göstəricilərinin təsiri var. Bu, ilk növbədə xarici investisiyaların cəlb olunması baxımından önəm daşıyır. Amma hesab edirəm ki, ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün prioritet daxili investisiya resursları olmalıdır".

"Bəli, xarici investisiyalar müəyyən sahələrdə olmalıdır və bu, qaçılmazdır. Düzdür, müəyyən mənada reytinq agentliklərinin göstəricilərinə xarici investorlar reaksiya verir. Amma bu göstəricilərin çoxu reallığı deyil, ciddi iqtisadi və siyasi maraqları əks etdirir" - deyə o bildirib.

E.Məmmədovun sözlərinə görə, DNF-in xalis aktivlərinin ÜDM-in 37%-ni təşkil edəcəyi real görünmür: "Düşünmürəm ki, hazırkı gedişlə Neft Fondunun likvid aktivləri bu dərəcədə azala bilər. "Standard & Poor's"un proqnoz göstəricilərində çox böyük ziddiyyət var".

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli isə deyib ki, S&P-nin proqnozundan belə nəticəyə gəlmək olar ki, Azərbaycanda ÜDM sürətlə artmayacaq: "Yaxın illərdə ÜDM-in maksimal artım tempi, təxminən, 3 faiz civarında gözlənilir. ÜDM-in artım tempi sürətli olmayacaqsa, ÜDM-ə nisbətdə Neft Fondunun vəsaitlərində azalma olacaq. 2019-cu ilin büdcəsinin 50 faizi birbaşa Neft Fondundan transferdir. Yaxın illərdə ÜDM-in artım tempinin çox yüksək olmadığını nəzərə alsaq, Neft Fondundan ayrılan vəsaitlərin həcmi isə artacaq".

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli
İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli

"Çünki büdcə azala bilməz. Hər il kiçik də olsa, artımlar olmalıdır. Yəni əhali artır, ölkənin tələbatı artır. Bütün bunları nəzərə alsaq, deməli, yaxın illərdə Neft Fondundan daha çox vəsaitin xərclənməsi gözlənilir. Bu da Neft Fondundakı vəsaitlərin ÜDM-ə nisbətində müəyyən azalmalara səbəb olacağına işarədir" - deyə o bildirib.

N.Cəfərlinin fikrincə, S&P-nin proqnozları kifayət qədər iqtisadi parametrlərə söykənir: "Növbəti 4 il ərzində Neft Fondunun xalis aktivləri ÜDM-in 37%-ni təşkil edə bilər. Amma bütün proqnozlar neftin qiymətinin müəyyən həddinə görə nəzərdə tutulub. Hətta manatın məzənnəsi, ÜDM-nin artım tempi ilə bağlı proqnoz da buna görə hazırlanıb".

Ekspert qeyd edib ki, neft qiymətlərinin yaxın 3 ildə indiki qiymətlərdən, təxminən, 23 faiz ucuz olacağı proqnozlaşdırılır: "Yaxın 3 ildə bu proses baş verəcəksə, Azərbaycanın makroiqtisadi göstəricilərində reytinq agentliyinin söylədiyi proseslər baş verə bilər. Yəni bunun birbaşa neftlə əlaqəsi var. Neft qiymətlərində gözlənilən azalma bu proqnozların verilməsinə əsas yaradıb".

Müsahibimizin sözlərinə görə, ÜDM-in həcmi sürətlə artmayacaq, amma ÜDM-ə nisbətdə Neft Fondunun vəsaitləri azalacaq: "3 ildən sonra Neft Fondunda toplanmış vəsaitlərin indikindən daha az olacağı ehtimalı çox yüksəkdir. Neft Fondu ölkə iqtisadiyyatı üçün təhlükəsizlik yastığıdır. Oradakı azalma bütün makroiqtisadi göstəricilərə də təsir göstərir. Amma kəskin azalma da deyil".

"Növbəti 4 il ərzində Neft Fondunun xalis aktivləri ÜDM-in 37%-ni təşkil edəcəksə, bu da kifayət qədər yaxşı göstəricidir. Amma azalma tendensiyasının olması yaxşı deyil" – deyə ekspert vurğulayıb.

11357
Teqlər:
ÜDM, Elşad Məmmədov, Natiq Cəfərli, fond, neft, reytinq
Əlaqədar
Prezident ölkənin dövlət büdcəsini təsdiqlədi
Dövlət büdcəsinin tərtibi və icrası qaydalarına dəyişiklik edilib
Ölkədən kapital axınını büdcəyə necə yönəltməli - Pulumuz cibimizdə qalsın
Milyardlarla dollar büdcəyə geri qaytarılıb
Neft buruğu, arxiv şəkli

Neft ölkələri üçün sevindirici xəbər

13
(Yenilənib 15:56 01.03.2021)
Fevral ayında neftin qiymətləri pandemiyadan əvvəlki səviyyəyə qayıdıb. "Brent" markalı neftin qiyməti keçən ilin yanvarından bəri ilk dəfə 67 dolları keçib.

BAKI, 1 mart — Sputnik. Dünya birjalarında neft qiymətləri bahalaşır.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, London birjasında "Brent" markalı neftin bir barelinin qiyməti 1 dollar artaraq 65,42 dollar, Nyu-York birjasında "Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti isə 0,99 dollar bahalaşaraq 62,49 dollar olub.

Qeyd edək ki, neft qiymətləri fevral ayını artımla tamamlayıb. Ay ərzində qiymətlər pandemiyadan əvvəlki səviyyəyə qayıdıb. Belə ki, "Brent" markalı neftin qiyməti keçən ilin yanvarından bəri ilk dəfə 67 dolları ötüb.

13
Azərbaycan manatı, arxiv şəkli

Sahibkarlar maliyyə mənbələrinə çıxışda problem yaşayırlar

19
(Yenilənib 15:02 01.03.2021)
KOBİA: "Sahibkarların fəaliyyətini daha da yaxşılaşdırmaq üçün qanunvericilik və tənzimləmə istiqamətləri üzrə sorğu keçirilir. Sahibkarlar kredit imkanlarının sadələşdirilməsini və banklar tərəfindən tələb edilən sənədlərin azaldılmasını istəyirlər".

BAKI, 1 mart — Sputnik. Sahibkarlar daha çox maliyyə resurslarına çıxışlarda problemlə üzləşir.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyinin (KOBİA) idarə heyətinin sədri Orxan Məmmədov deyib.

"Sahibkarların fəaliyyətini daha da yaxşılaşdırmaq üçün qanunvericilik və tənzimləmə istiqamətləri üzrə sorğu keçirilir. Sorğu zamanı sahibkarların ən çox üzləşdiyi problem maliyyə resurslarına çıxışla bağlı olub. Belə ki, sahibkarlar kredit imkanlarının sadələşdirilməsini və banklar tərəfindən tələb edilən sənədlərin azaldılmasını istəyirlər"- deyə o qeyd edib.

O bildirib ki, cari ildə ölkə regionları üzrə "KOB Dostu" şəbəkəsinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur: "Sahibkarların maraqlarının müdafiəsi, maarifləndirilməsi, investisiya təşəbbüslərinin reallaşdırılması üçün onlara yerində dəstək və xidmətlər göstərən "KOB Dostu" şəbəkəsinin genişləndirilməsi istiqamətində tədbirlər 2020-ci ildə də davam etdirilib. Dördü ötən il olmaqla KOB dostlarının sayı ümumilikdə 25-ə çatdırılıb".

19
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, arxiv şəkli

Ərdoğan: “Yuxarı sinif şagirdləri üçün əyani təhsil bərpa olunacaq”

0
Restoran, kafe və bu kimi ictimai iaşə müəssisələri çox yüksək riskli (qırmızı) vilayətlər istisna olmaqla səhər 7-dən axşam 19.00-dək 50 faiz fəaliyyətlərini bərpa edəcəklər. 

BAKI, 1 mart - Sputnik. “Türkiyədə ÇOVID-19-la mübarizə tədbirləri ilə əlaqədar yeni nəzarətli normallaşma mərhələsi başlayır”. 

APA-nın xəbərinə əsasən, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Nazirlər Kabinetindəki növbəti toplantısından sonra bildirib.

Prezident deyib ki, Türkiyədə yeni növ koronavirus infeksiyasının yayılması mavi, sarı, narıncı, qırmızı (zəif, orta, yüksək və çox yüksək) rənglərlə fərqləndirilməklə mübarizə tədbirləri bu dərəcələrə uyğun aparılacaq. 

Zəif və orta riskli ərazilərdə koronavirusla mübarizə tədbirləri ilə əlaqədar sərtləşdirilmiş qaydalar ləğv ediləcək, infeksiyanın yayılması yüksək və çox yüksək olan ərazilərdə isə yayılma dərəcəsinə görə, qaydalar ya saxlanılacaq, ya da daha çox sərtləşdiriləcək. 

Zəif və orta riskli ərazilərdə həftəsonu küçəyə çıxma qadağası yalnız bazar günlərinə şamil ediləcək, şənbə günləri bu məhdudiyyət ləğv olunacaq, axşam saat 21.00-dan səhər saat 5-dək ölkə boyu küçəyə çıxma məhdudiyyəti isə saxlanılacaq. 

Ərdoğan deyib ki, ölkədə 8-ci sinifdən başlayaraq yuxarı sinif şagirdləri üçün ənənəvi əyani təhsil bərpa olunacaq, zəif və orta riskli ərazilərdə isə ibtidai siniflər də daxil məktəblər açılacaq. 

Restoran, kafe və bu kimi ictimai iaşə müəssisələri çox yüksək riskli (qırmızı) vilayətlər istisna olmaqla səhər 7-dən axşam 19.00-dək 50 faiz fəaliyyətlərini bərpa edəcəklər. 

Yaşı 65-dən yuxarı olanlar və 21 yaşdan aşağı kateqoriyaya daxil olan gənclərin küçəyə çıxma məhdudiyyətləri zəif və orta riskli yerlərdə ləğv edilsə də, yüksək riskli yerlərdə bu qaydalar saxlanılacaq, çox yüksək riskli yerlərdə isə əksinə, artırılacaq. 

Qeyd edək ki, Türkiyənin eyni nəzarətli normallaşma mərhələsinə görə, böyük şəhərlərdə Şanlıurfa, Dyarbəkir zəif (mavi) risk,  Ankara, Manisa orta (sarı) risk, İstanbul və İzmir yüksək (narıncı) risk, Konya isə çox yüksək (qırmızı) risk qrupuna daxildir.

0