Bank krediti

Lazımsız məsrəflər üçün kredit götürməyin - Banklara yeni səlahiyyət verilir

5282
(Yenilənib 18:40 08.10.2018)
Bank özünü müflis elan etməklə digərlərinin qarşısında sığortalanmış olacaq

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 8 oktyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Baş naziri Novruz Məmmədov "Borclunun sağlamlaşdırılması planının məzmunu"nun təsdiq edilməsi haqqında qərar imzalayıb. "Borclunun sağlamlaşdırılması planı"nın məzmunu (bundan sonra — sənəd) "Müflisləşmə və iflas haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 41-1-ci maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən hazırlanıb. Məzmunda qeyd olunub ki, borclunun sağlamlaşdırılması planı borclu tərəfindən hazırlanır, kreditorların yığıncağı tərəfindən qəbul edilir və məhkəmə tərəfindən təsdiqlənir.

Эксперт-экономист Назим Бейдемирли
Эксперт-экономист Назим Бейдемирли

Maraqlıdır, "Borclunun sağlamlaşdırılması planının məzmunu"nu kreditorlara və borclulara nə verəcək? Sputnik Azərbaycan-ın bununla bağlı sualına iqtisadçı-alim Nazim Bəydəmirli aydınlıq gətirib.

N.Bəydəmirli bildirib ki, sağlamlaşdırma iqtisadi leksikonda çoxdan var: "Dövlət müəssisələrinin özəlləşdirmədən öncə sağlamlaşdırılması yeni bazar şəraitində borcluya, dövlət müəssisəsinə kömək etmək, onun biznesini daha da inkişaf etdirmək, mövcud bazar şəraitində onun rəqabətə qabiliyyətli olmasına gətirib çıxarmaq deməkdir. Yəni sağlamlaşdırma dəstək vermə anlamına gəlir".

Ekspert qeyd edib ki, uzun müddətdir ölkədə müflisləşmə, iflas haqqında qanun olmadığına görə, bu, bir neçə dəfə ictimai müzakirələrə səbəb olub: "Nəhayət, iflas haqqında qanun qəbul olundu. İflas haqqında qanun bir tərəfdən müsbətdir ki, vətəndaş və ya müəssisə məhkəmədə iflas olma barədə iddia qaldırırsa və iddia məhkəmə tərəfindən qəbul edilirsə, ondan sonra kreditorların ona qarşı iddia qaldırması qanunla qadağan olunur. O, özünü sığortalamış olur".

Alimin sözlərinə görə, Nazirlər Kabinetinin indiki qərarı sadə vətəndaşların problemlərini həll etmir: "Bankların və maliyyə təşkilatlarının mənafeyini daha da möhkəmləndirir. Məsələn, Azərbaycanda ilk dəfə "Bank Standart" özünü müflis elan etdi. Məhkəmə bu qərarı müraciətdən bir neçə gün sonra ildırım sürəti ilə qəbul etdi. Əslində, "Bank Standart"ın bu gün də minlərlə kreditorları var ki, bankdan pul tələb edirlər. Adamların mənafeyi qorunmadı".

"Həmin bank özünü müflis elan edərək, özünü digərlərinin qarşısında sığortalamış oldu. Amma öz öhdəliklərini unutdu. Ona qarşı iddiaçılar indiyə qədər həmin sağlamlaşdırma adı altında komissiyalar yaradıblar və öz vəsaitlərinin çıxarılması barədə düşünürlər. Yəni "Bank Standart"ın əmlakı satışa çıxarılan zaman onlar əldə edilən vəsaitlə həmin depozitorlara vəsaiti qaytarmaq yolunu tutur" – deyə ekspert əlavə edib.

Bəydəmirlinin qənaətincə, indiki qərar, əslində kreditor və maliyyə qurumlarının asan yolla borclunun əmlakına, biznesinə sahib çıxmalarına şərait yaradır: "Bank vətəndaşı məhkəməyə verirsə, bir neçə il və bir neçə məhkəmə prosesi keçirilməlidir ki, məhkəmə qərarı icraya verilsin. Amma indiki durumda borclunu razı salırlar ki, onun müflisləşməsi haqqında qərar qəbul edilsin. Məhkəmə bu barədə qərar verdikdən sonra həmin vətəndaş daha eyni problemlə məhkəməyə müraciət etmək hüququnu itirir. Mülki Məcəllədə qeyd edilib ki, vətəndaş eyni problem, eyni predmetlə ikinci dəfə məhkəməyə müraciət edə bilməz".

Müsahibimiz onu da vurğulayıb ki, müxtəlif banklar illər boyu Milli Məclisə, ictimaiyyətə borcların yığılmaması ilə bağlı mesajlar ötürür: "İndi isə bu problemin asan həll yolu tapılıb. Artıq 100 minlərlə vətəndaş banklar qarşısında tərkisilah edilmiş durumdadır. Kreditlərin alınması ölkədə uzun illərdir ki, kor-koranə qəbul edilib. Əvvəldən də banklar dominant mövqedə olub. Çünki vətəndaşın seçim imkanı olmayıb. Vətəndaşın seçim imkanı o zaman olur ki, bankların kredit faizləri müxtəliflik təşkil etsin. Amma bizim maliyyə bazarında belə bir fərqlilik yoxdur".

"Biz bir bankın digər bankdan kifayət qədər fərqlənən kredit faizləri olduğunu eşitməmişik. İstehlak kreditləri, təxminən, eynidir, biznes kreditləri bir qədər fərqlənə bilər. O da bankların özlərinə yaxın olan müştərilərə az faizlə təklif edilir. Beynəlxalq Bankın təcrübəsində bunu gördük. Azərbaycanda banklar girovsuz heç bir şirkətə kredit vermir. Bu, mümkün deyil" – o, əlavə edib.

N.Bəydəmirli o fikirdədir ki, bu qərarla bankların kreditləri geri alma prosesində olan mövqeyi möhkəmlənəcək: "Düzdür, vətəndaşın hüququnun qorunması, biznesinin sağlamlaşdırılması, iş qabiliyyətinin artırılması üçün bu qərar gözəl sözlərlə bəzədilib. Görmüşük ki, dövlət əmlakının sağlamlaşdırılması prosesi zamanı ildə on milyonlarla vəsait dövlət büdcəsindən Əmlak Komitəsinə ayrılıb. Ancaq hər hansı bir dövlət müəssisəsini sağlamlaşdırmaq qoyduğu büdcə vəsaitinin 5-10 qatını qazandırmalı idi. Keçmiş sosialist ölkələrin təcrübəsi bunu göstərir".

Həmsöhbətimiz diqqətə çatdırıb ki, dövlət əgər dövlət büdcəsi hesabına dövlət müəssisəsində sağlamlaşdırma aparırsa, onun bazar dəyəri dəfələrlə artır: "Və potensial investor onu daha baha qiymətə alır. Həm də dövlət büdcəsindən qoyulan pullar dəfələrlə artıq qazanılmış olur. Biz bu təcrübəni heç vaxt görməmişik. Amma müxtəlif layihələr adı altında, xarici ölkələrdən məsləhətçi şirkətlərdən məsləhətlər alınıb, məsləhətçi şirkətlərə 10 milyonlarla vəsait verilib. Ancaq biz bu günə qədər hər hansı bir dövlət müəssisəsinin sağlamlaşdırıldıqdan sonra daha baha satıldığına şahid olmamışıq".

Bundan sonra nə baş verəcəyinə gəlincə: "Bank hesab etdikdə ki, vətəndaşın və ya şirkətin ödədiyi kreditin ödənilməsində gecikmə var. Ona təkliflərini edəcək. Əgər şirkət normal işlək şirkətdirsə, qərarda nəzərdə tutulmuş təkliflərlə kreditor şirkəti ələ keçirəcək. Ona görə də iş adamları lazımsız kreditlər alaraq lazımsız xərclərlə özlərini pis vəziyyətə salmamalıdırlar. Borc götürən zaman onun qaytarılması barədə düşünsünlər".

5282
Teqlər:
sağlamlaşdırılma, borclu, Nazim Bəydəmirli, müflis, dövlət, alim, vətəndaş, kredit, Azərbaycan, bank, qanun, şirkət
Əlaqədar
Mərkəzi Bankın mövqeyi aydın oldu: Manat bahalaşmayacaq
Banklar barəmizdə hökm verib, həm də bizim razılığımız olmadan
Banklarda əmanətləri olan vətəndaşların diqqətinə!
Nağd alış-verişin birdəfəlik tarixə qovuşması gündəmdə: Öncə banklardan başlamaq lazımdır

Vüqar Hüseynov azad edilmiş ərazilərin kənd təsərrüfatının inkişafına təsirini açıqlayır

7
(Yenilənib 09:17 31.10.2020)
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya təminatı şöbəsinin müdiri Vüqar Hüseynov deyir ki, kənd təsərrüfatının inkişafı mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək
Vüqar Hüseynov: “Kənd təsərrüfatının gələcək inkişafının planlaşdırılması nəzərdə tutulur”

“İşğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə kənd təsərrüfatının gələcək inkişafının planlaşdırılması nəzərdə tutulur”. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu sözləri AZƏRTAC-a məxsusi açıqlamasında Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya təminatı şöbəsinin müdiri Vüqar Hüseynov deyib.

“Planlaşdırma, ilk növbədə, azad edilmiş rayonlarda işğaldan əvvəlki dövrdə populyar olan kənd təsərrüfatı sahələrinin inkişafına hesablanıb. Dağlıq Qarabağ və ətrafdakı rayonlarda hələ sovetlər dövründə üzümçülük, taxılçılıq, pambıqçılıq, tütünçülük, heyvandarlıq çox inkişaf edib. Təkcə dağlıq ərazilərdə yerləşən Kəlbəcər, Laçın, Qubadlı rayonlarında heyvandarlığın yenidən inkişaf etdirilməsi üçün kifayət qədər böyük potensial var. Eyni qaydada üzümçülük ənənələri geniş olan digər rayonlarımızda aqrar sahənin bu istiqamətinin inkişaf etdirilməsi mümkündür. Azad edilmiş ərazilərdə kənd təsərrüfatının inkişafı təbii ki, mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək. Əsas odur ki, bunun üçün ciddi potensial və dövlət dəstəyi var” – deyə o bildirib.

Vüqar Hüseynovun fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

7
Pul kisəsi, arxiv şəkli

Saxla samanı... Kartda olan pulları necə artırmalı?

84
(Yenilənib 09:16 31.10.2020)
Deputat: "Faizlərin tətbiqi təşviq edəcək ki, vətəndaş vəsaiti kartda saxlasın, qısa zamanda vəsaiti nağdlaşdırmasın. Bu, bir tərəfdən vətəndaşın gəlir əldə etməsinə, digər tərəfdən isə nağdsız ödənişlərin stimullaşdırılmasına imkan yaradacaq"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 31 sentyabr — Sputnik. Kartlarda saxlanılan maaş və pensiyaların üzərinə faiz gələ bilər. Vəsaitin kart hesabında saxlanılması vətəndaşın gəlir əldə etməsinə imkan yaradacaq.

Banklar tərəfindən cari hesab qalıqlarına faiz dərəcələrinin tətbiqi təcrübəsindən istifadənin genişləndirilməsi, bunun əməkhaqqı və pensiya kart hesablarına da şamil edilməsi ödəniş kartı sahiblərində bank hesablarında vəsait saxlamağa stimul yaradacaq. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu məsələ "2018–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal ödənişlərin genişləndirilməsi üzrə Dövlət Proqramı"nda öz əksini tapıb.

Məsələ ilə bağlı Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, burada əsas məqsəd nağdsız hesablaşmaları stimullaşdırmaqdır:

"Aparılan monitorinqlər göstərir ki, əməkhaqqı və digər ödənişlər plastik kartlara köçürüldükdən sonra qısa zamanda vətəndaşların bir qismi həmin vəsaiti nağdlaşdırırlar. Nəticədə nağd şəkildə ödəniş edirlər. Bu da nağdsız hesablaşmaların dairəsinin genişləndirilməsinə imkan vermir. Nağdlaşdırma ilə bağlı limitlər var. Sadələşdirilmiş vergi subyektləri ay ərzində 15 min manat, ƏDV ödəyiciləri ay ərzində 30 manatı nağdlaşdıra bilərlər. Amma bununla belə vətəndaşlarımızın da plastik kartlardan istifadə etməsi məqbuldur, tövsiyə olunandır. Nəticədə bu addım kart hesabında vəsait saxlamaqla vətəndaşın gəlir əldə etməsinə imkan yarada bilər".

Deputat bildirib ki, bununla bağlı qaydaların müəyyən edilərək tətbiq olunmasına ehtiyac var: "Bu qaydalar tətbiq edilərsə, həm plastik kartlarda, həm də digər təqaüd kartlarında olan vəsaitlərdə faizin hesablanması mümkündür. Çünki burada praktiki olaraq hesabda olan vəsaitə faizin hesablanmasından söhbət gedəcək. Faizlərin tətbiqi təşviq edəcək ki, vətəndaş vəsaiti kartda saxlasın, qısa zamanda vəsaiti nağdlaşdırmasın. Bu, bir tərəfdən vətəndaşın gəlir əldə etməsinə, digər tərəfdən isə nağdsız ödənişlərin stimullaşdırılmasına imkan yaradacaq".

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru Elşad Məmmədov da Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, kart sahiblərinə stimullaşdırıcı təkliflərin edilməsi işgüzar fəallığın stimullaşdırılmasına və bank kreditlərinin canlandırılmasına şərait yarada bilər: "Ölkədə bu təcrübənin tətbiqi işgüzar mühitə müsbət təsir göstərə bilər. Burada ən mühüm məqam bu vəsaitlərin xərclənməsinin hansı istiqamətlərə yönəlməsidir. Söhbət biznes kreditləşməsinin artımından gedirsə, bu, işgüzar fəallığın artması baxımından müsbət nəticələr verə bilər. Yenə də burada çox şey kredit vəsaitlərinin təyinatından asılı olacaq. Hüquqi-normativ aktların milli iqtisadiyyatımızın inkişafına yönəlik formalaşdırılmasına nail olmalıyıq. Maliyyə möhtəkirliyinə yol verilməməlidir. Hüquqi-normativ aktlarda banklar tərəfindən resursların təyinatı barədə də müddəalar öz əksini tapmalıdır".

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin dosenti Emin Qəribli isə Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, kartlarda saxlanılan maaş və pensiyaların üzərinə faizlərin tətbiqi üçün müəyyən vaxt lazımdır: "Məsələn, ƏDV-nin geri qaytarılmasının tətbiqi 1 il gecikdi, çünki burada texniki məsələlər var idi. Bu gün maliyyə sistemində islahatlar aparılır. Maliyyə vəsaitlərinin birbaşa iqtisadiyyata yönəlməsində problemlər var. İndi uçot dərəcəsini yavaş-yavaş aşağı salırlar. Yaxın illərdə institusional dəyişikliklər edilməklə kartlarda saxlanılan maaş və pensiyaların üzərinə faiz dərəcələri tətbiq ediləcək. Lakin bununla bağlı müəyyən normativ-hüquqi aktlar olmalıdır. Və banklar üçün stimullaşdırıcı addımlar atılmalıdır ki, banklar bu məsələdə maraqlı olsunlar".

"Məqsəd odur ki, vətəndaşlar bank hesablarında pulu saxlasınlar və nə qədər çox saxlasalar, onun üzərinə faiz gələcək. Bu addım nağdsız ödənişlərin genişlənməsinə stimul verəcək, şəffaflığa, ağ mühasibatlığa gətirib çıxardacaq. İlk dövrdə faiz dərəcələri elə də yüksək olmaya bilər, amma sonra faizlər arta bilər. Banklara görə faizlər dəyişə bilər. Dövlət də maraqlıdır ki, nağdsız ödənişlər daha da artsın", - deyə o əlavə edib.

Qeyd edək ki, sözügedən Dövlət Proqramının strateji məqsədi vətəndaş, biznes subyektləri və dövlət strukturları arasında nağdsız ödəniş mühitinin xeyli genişlənməsi, nağd dövriyyənin həcminin minimuma endirilməsi və nəticədə bank sektorunun maliyyə resursları bazasının gücləndirilməsidir.

84
Sitrus bağları, arxiv şəkli

Noyabr ayının havası - O da bizi Qarabağa səsləyir

0
(Yenilənib 17:50 31.10.2020)
Yuxarı Qarabağ: Xankəndi, Şuşa, Xocalı, Xocavənd, Qubadlı, Zəngilan, Laçın, Kəlbəcər, həmçinin Daşkəsən və Gədəbəy rayonlarında orta aylıq temperatur 4-7° isti olacaq

BAKI, 31 oktyabr — Sputnik. Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin məlumatına görə, noyabrda havanın orta aylıq temperaturunun iqlim normasına yaxın, bəzi yerlərdə isə bir qədər çox olacağı gözlənilir. Aylıq yağıntının miqdarı əsasən iqlim normasına yaxın, bəzi ərazilərdə isə normadan bir qədər çox olacaq. Noyabr ayının birinci ongünlüyünün birinci yarısında hava şəraitinin əksər rayonlarda əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin dağlıq rayonlarda yağış yağacağı proqnozlaşdırılır.

Xidmətdən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumatda bildirilir ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında orta aylıq temperaturun 11-13° dərəcə isti olacağı gözlənilir ki, bu da iqlim normasına yaxın və bir qədər çoxdur. Gecələr havanın temperaturunun 7-12°, ayın əvvəlində 16°-dək, gündüzlər 18-23°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 14-16° isti olacağı ehtimalı var. Aylıq yağıntının miqdarının iqlim normasına yaxın (norma 28-38 millimetr) olacağı ehtimal edilir.

Naxçıvan Muxtar Respublikasında orta aylıq temperaturun 7-10° isti olacağı gözlənilir ki, bu da iqlim normasına yaxın və bir qədər çoxdur. Gecələr havanın temperaturunun 5-10°, üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 0°-dək, gündüzlər 18-23°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 9-14° isti olacağı proqnozlaşdırılır. Aylıq yağıntının miqdarının iqlim normasına yaxın (norma 18-28 millimetr) olacağı bildirilir.

Yuxarı Qarabağ: Xankəndi, Şuşa, Xocalı, Xocavənd, Qubadlı, Zəngilan, Laçın, Kəlbəcər, həmçinin Daşkəsən və Gədəbəy rayonlarında orta aylıq temperatur 4-7° isti olacaq. Bu da iqlim norması daxilindədir. Gecələr havanın temperaturunun 2-7° isti, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 0-4° şaxta, gündüzlər 10-15°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 2-7° isti ehtimal edilir. Aylıq yağıntının miqdarının iqlim normasına yaxın (norma 27-34 millimetr) olacağı ehtimalı var.

Gəncə şəhərində, Qazax, Goranboy, Tərtər, Ağdam, Füzuli, Cəbrayıl rayonlarında orta aylıq temperaturun 9-12° isti olacağı proqnozlaşdırılır. Bu da iqlim normasına yaxın və bir qədər çoxdur. Gecələr havanın temperaturunun 8-13°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 2-5°, gündüzlər 18-23°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 8-13° isti olacağı bildirilir. Aylıq yağıntının miqdarı iqlim normasına yaxın (norma 15-24 millimetr) olacaq.

Balakən, Zaqatala, Qax, Şəki, Oğuz, Qəbələ, İsmayıllı, Ağsu, Şamaxı, Siyəzən, Şabran, Xızı, Quba, Xaçmaz, Qusar rayonlarında orta aylıq temperaturun 6-10° isti olacağı gözlənilir ki, bu da iqlim normasına yaxın və bir qədər çoxdur. Gecələr havanın temperaturunun 7-12° isti, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində yüksək dağlıq ərazilərdə 2-7° şaxta, gündüzlər 15-20°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 7-12° isti olacağı bildirilir. Aylıq yağıntının miqdarının iqlim normasına yaxın, bəzi yerlərdə isə bir qədər çox (norma 29-73 millimetr) olacağı proqnozlaşdırılır.

Mərkəzi Aran: Mingəçevir və Şirvan şəhərlərində, Yevlax, Göyçay, Ağdaş, Kürdəmir, İmişli, Ağcabədi, Beyləqan, Sabirabad, Biləsuvar, Saatlı, Hacıqabul, Salyan, Neftçala rayonlarında orta aylıq temperaturun 9-13° isti olacağı ehtimalı var. Bu da iqlim normasına yaxın və bir qədər çoxdur. Gecələr havanın temperaturunun 9-14°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 3-6°, gündüzlər 19-24°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 12-16° isti olacağı ehtimal edilir. Aylıq yağıntının miqdarının iqlim normasına yaxın, bəzi yerlərdə isə bir qədər çox (norma 25-45 millimetr) olacaq.

Masallı, Yardımlı, Lerik, Lənkəran, Astara rayonlarında orta aylıq temperaturun 8-13° isti olacağı gözlənilir ki, bu da iqlim normasına yaxın və bir qədər çoxdur. Gecələr havanın temperaturunun 9-14°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 3-6° isti, dağlarda 0°-yə yaxın, gündüzlər 16-21°, ikinci və üçüncü ongünlüyün bəzi günlərində 10-13° isti olacağı proqnozlaşdırılır. Aylıq yağıntının miqdarının iqlim normasına yaxın, bəzi yerlərdə isə bir qədər çox (norma 55-170 millimetr) olacağı ehtimalı var.

0