ABŞ dolları və türk lirəsi

Türkiyə-ABŞ ticarət müharibəsi: Qalib bəllidir

9792
(Yenilənib 16:02 21.08.2018)
Ekspert ABŞ və Türkiyənin qarşılıqlı sanksiyalarını şərh edib

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 avqust — Sputnik. "Hazırda ABŞ hökumətinin apardığı xarici ticarət siyasətinin nəticələri göz qabağındadır. Dünyada liberal ticarət anlayışında artıq ciddi problemlər ortaya çıxmaqdadır. Hətta buna ticarət savaşları adı da verilir".

Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov ABŞ və Türkiyənin qarşılıqlı sanksiyalarını şərh edərkən deyib.

Onun sözlərinə görə, bənzər proseslər təkcə Türkiyə ilə deyil, Rusiya, Çin, Avropa İttifaqı ölkələri və digərləri ilə yaşanmaqdadır: "Bu, son nəticədə ABŞ-ın özünün ticarətinə də mənfi təsirlər göstərəcək. Amma ABŞ-ın üstünlükləri var. Bu ölkənin iqtisadiyyatı kifayət qədər şaxələndirilib. Türkiyə ilə xarici ticarətin strukturunda da ABŞ yenə üstün mövqeyə malikdir. ABŞ-ın Türkiyədən idxal etdiyi məhsullarla Türkiyəyə ixrac etdiyi məhsullar arasında 5 dəfəyə yaxın fərq var. Eyni zamanda Türkiyənin ABŞ-a ixracının həcmi ABŞ-ın ümumi idxalının strukturunda 0,6 faiz təşkil edir. Bu, ABŞ üçün kifayət qədər kiçik rəqəmdir". 

Amerikalı rahib Andryu Branson
© REUTERS / Demiroren News Agency, DHA

O bildirib ki, birbaşa olaraq Türkiyə kontekstindən məsələyə baxsaq, hazırda zərərçəkmiş tərəf kimi Türkiyə görünür: "Türkiyə bu istiqamətdə ciddi çətinliklər ilə üzləşəcək. Amma buna baxmayaraq, tendensiya ondan ibarətdir ki, ABŞ hökumətinin atdığı addımlara qarşı digər ölkələrin hökumətləri də adekvat cavablar ortaya qoyurlar. Düşünürəm ki, uzunmüddətli dövrdə bu cavabların nəticəsi ABŞ hökumətinin müəyyən qədər yumşaq xarici ticarət siyasəti həyata keçirməsinə gətirib çıxara bilər. Amma bu prosesin böyüməsi Avropa İttifaqının burada hansı mövqeyi ortaya qoymasından daha çox asılı olacaq".

Ekspertin fikrincə, ABŞ-Türkiyə iqtisadi münasibətləri kontekstində Türkiyə burada, əsasən, itirən tərəflərdən biridir: "Türkiyənin, xüsusilə elektrotexnika bazarında əsas təchizatçılardan biri ABŞ hesab olunur. Bu ölkədə daha çox beyin məhsulları, daha innovativ müasir texnologiyalar istehsal olunur. Hazırda bunlar istehsalatda və iqtisadiyyatın müxtəlif sektorlarında geniş istifadə olunur. Son nəticədə bu məhsulları ölkəyə gətirmək məcburiyyətində qalan türkiyəli sahibkarlar, biznes subyektləri çox ciddi maliyyə itkiləri ilə üzləşəcəklər. Çünki bəzi hallarda bu məhsulların adekvatı yoxdur və ya olsa belə, rəqabətli deyil. Daha keyfiyyətli istehsal mühitinin formalaşması, iqtisadi fəaliyyətin həyata keçirilməsi üçün bu məhsulların idxalı zəruri xarakter daşıyır". 

Onun qənaətincə, eyni zamanda Türkiyənin özünün tətbiq etdiyi sanksiyalardan qaynaqlanan türkiyəli sahibkara bir zərər formalaşacaq: "Amma qısamüddətli dövrdə Türkiyədən valyuta axınları müəyyən qədər məhdudlaşa bilər. Yəni ABŞ-dan idxalın azalması Türkiyədən çıxan vəsaiti müəyyən qədər məhdudlaşdıra bilər. Bu da daxili bazarlarda tədiyyə balansının strukturunun nisbətən tənzimlənən istiqamətə yönəlməsini şərtləndirə bilər".

İqtisadçının sözlərinə görə, amma istənilən halda qarşılıqlı sanksiyalar növbəti dövrlərdə Türkiyənin maliyyə bazarlarından investisiya qaçışını şərtləndirə bilər: "Hazırda bu proses gedir və daha da dərinləşə bilər. Türkiyə iqtisadiyyatına xarici yatırımların həcmi əhəmiyyətli səviyyədə azala bilər. Bu isə son nəticədə, həmçinin valyuta daxil olmasıdır. Beləliklə, qarşılıqlı sanksiyalaşma türk lirəsinin gələcək məzənnəsi ilə bağlı çox böyük risk faktoruna çevrilə bilər".

9792
Əlaqədar
"Bosfor" boğazına alternativ gəlir, Ərdoğan "İstanbul" boğazından danışdı
Ərdoğan: "ABŞ-ın ədliyyə və daxili işlər nazirlərinin əmlaklarına həbs qoyacağıq"
"Bizimlə heç kəs təhdid dili ilə danışa bilməz" – Ərdoğan
Ərdoğan İrana görə müttəfiqinə qarşı çıxdı
Putin, Ruhani və Ərdoğan arasında kritik görüş keçirilə bilər
Bank işçiləri, arxiv şəkli

Dövlətlə yarıbayarı "şərik": kredit sel kimi axacaq

284
(Yenilənib 19:45 03.07.2020)
"Yeni mexanizmə uyğun olaraq sahibkar 15 faizlə 10 min manat kredit götürəcəksə, təxminən illik 1500 manat faiz üzrə xərci yaranacaq. Bu 1500 manatın yarısını, yəni 750 manatını dövlət kompensasiya edəcək"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 3 iyul — Sputnik. Azərbaycanda sahibkarların dövlət zəmanətli krediti asan əldə etməsi üçün Elektron Kredit Platforması yaradılıb (www.e-edf.gov.az). Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, biznes krediti almaq istəyən sahibkar onlayn rejimdə bu platforma üzərindən müraciət edə bilər. Elektron Kredit Platforması sahibkara şəffaf, çevik, məmur müdaxiləsindən kənar, sağlam rəqabət mühitində kredit almaq imkanı yaradır. Bu Platforma sahibkarlığa yeni dəstək mexanizmləri və sahibkarların bu dəstək üçün onlayn rejimdə müraciət etməsi üçün yaradılıb. Elektron Kredit Platforması artıq sahibkarların istifadəsinə verilib.

Bu Platformanın tətbiqi ilə kreditlərin əldə olunmasında çeviklik və şəffaflıq, sahibkarlar üçün bərabər şərait təmin ediləcək, sağlam rəqabət mühiti formalaşdırılacaq, sahibkarların kreditlərə çıxış imkanları genişləndiriləcək, sərf olunan vaxta və xərclərə qənaət olunacaq.

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, sahibkarların dövlət zəmanətli krediti asan əldə etməsi üçün yaradılan Elektron Kredit Platforması müsbət addımdır: "Platforma yeni bir məhsuldur və sahibkarların maliyyə resurslarına çıxış imkanlarının artırılması baxımından yaxşıdır. Bu addımla təminat və kreditlər üzrə faizlərin subsidiyalaşdırılması imkanları genişlənəcək.

Yeni mexanizm mövcud göstəricilərlə müqayisədə təxminən 6 dəfə çox kredit vəsaitinin bazara axını üçün imkanlar yaradır. Biznes kreditlərinə dövlət zəmanətinin verilməsi və həmin kreditlər üzrə faizlərin subsidiyalaşdırılması mexanizminə əsasən, dövlət zəmanəti kreditlərin 60 faizədək hissəsinə veriləcək və bu addım bankların risklərinin azalmasına səbəb olur. Nəticədə bu, bankların izafi likvidliyinin aradan qalxmasına və həmin vəsaitlərin iqtisadiyyata axmasına gətirib çıxardacaq".

"Biznes kreditlərinə dövlət zəmanətinin verilməsi və həmin kreditlər üzrə faizlərin subsidiyalaşdırılması mexanizmi, müddəti 3 ilədək, illik faiz dərəcəsi 15%-dən çox olmayan kreditlərə şamil ediləcək, yəni illik faiz dərəcəsi 15 faizədəkdir. Bu, o deməkdir ki, banklar rəqabət aparıb daha aşağı faizlərlə kredit verə biləcək. Bu, müsbətə doğru dəyişiklikdir. Bu mexanizmlə verilən kreditlərin illik faiz dərəcəsinin 50%-i dövlət tərəfindən maliyyələşdiriləcək. Yəni subsidiya kreditlərin illik faiz dərəcəsinin 50 faizi həddində veriləcək. Bu, o deməkdir ki, sahibkar illik 7,5 və daha aşağı faizlə kredit götürə biləcək", - deyə ekspert bildirib.

O qeyd edib ki, sahibkar bankdan illik 15 faizlə kredit götürürsə, bunun 7,5 faizini, yəni 50 faizini dövlət kompensasiya edəcək, subsidiyalaşdıracaq: "Məsələn, sahibkar 15 faizlə 10 min manat kredit götürəcəksə, təxminən illik 1500 manat faiz üzrə xərci yaranacaq. Bu 1500 manatın yarısını, yəni 750 manatını dövlət kompensasiya edəcək. Bu mexanizm üzrə 3 milyon manatadək kredit götürmək olacaq. Sahibkarlıq subyektinin müraciətinə sürətli kredit (200 min manatadək) üzrə 7 iş günü, ənənəvi kredit (200 min manatdan çox) üzrə isə 10 iş günü ərzində baxılacaq".

Qeyd edək ki, dövlət zəmanəti pandemiyadan (COVİD 19) zərər çəkmiş sahələrdə fəaliyyət göstərən sahibkarlıq subyektlərinə şamil edilir və sahibkarların zərər çəkmiş iqtisadi fəaliyyət sahələri üzrə manatla aldıqları kreditlərə verilir.

Sahibkarlıq subyekti www.e-edf.gov.az saytından "Asan imza" vasitəsilə "Elektron kredit platforması"na daxil olur, bu zaman onun fəaliyyət sahəsinin pandemiyadan zərər çəkmiş iqtisadi fəaliyyət növlərinə aid olub-olmadığı avtomatik müəyyənləşdirilir. Fəaliyyət sahəsi pandemiyadan zərər çəkmiş iqtisadi fəaliyyət növlərinə aid olan sahibkarlıq subyekti zəmanət tələb edilən kredit sifarişi üzrə müvəkkil kredit təşkilatını seçir, biznes-planına uyğun olaraq kredit məbləğini qeyd edir və müraciətini təsdiq edir. Sahibkarlıq subyekti "Elektron kredit platforması"nda "Şəxsi kabinet"inə daxil olmaqla müraciətin nəticələri ilə bağlı məlumat əldə edə bilər.

284
Əlaqədar
Mərkəzi Bankda valyuta ehtiyatları ilə nə baş verir?
Birinə bonus, o birinə malus: Adlara təəccüblənməyin, baş verəcəklərə mat qalacaqsınız
Professor: "Vahid valyutaya söykənən dünya iqtisadi sisteminin gələcəyi yoxdur"
Dövlətin sandığı dardır, vətəndaşın cibi: Yardım çatmır, qaldırmaq da mümkün deyil
Dollardan kəsirimiz var: nə borc əl verir, nə də devalvasiya

Azərbaycanda dünyada elektrik enerjisi - iyirmi il sonra bizi gözləyir

8
(Yenilənib 14:26 03.07.2020)
REA-nın Enerji Tədqiqatları İnstitutunun və RF hökuməti yanında Analitik Mərkəzin alimlərinin proqnozlarına görə, 2040-cı ilə qədər digər bərpa olunan enerji mənbələri ilə yanaşı, bioenerji, hidroenerji, atom enerjisi, kömür, qaz və neft populyar olaraq qalacaq
İnfoqrafika: Azərbaycanda elektrik enerjisi
© Sputnik / Elnur Salayev

2020-ci ilin yanvar-may aylarında Azərbaycanda 865,5 milyon manatlıq elektrik enerjisi istehsal olunub, bölüşdürülüb və təchiz edilib ki, bu da ötən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə 13% çoxdur.

Aylıq istehlak həcmi 300 kilovat-saatdan çox olmayan əhali kateqoriyasından olan abunəçilər üçün bir kilovat-saat elektrik enerjisinin pərakəndə qiyməti 0,07 manat (0,04 dollardan bir qədər çox) təşkil edir. Koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar olaraq bu güzəştli limit müvəqqəti olaraq 400 kilovat-saata qədər artırılıb. Əhali kateqoriyasından olan digər abunəçilər üçün tarif hər kilovat-saat elektrik enerjisinə görə 0,11 manat (0,06 dollar) təşkil edir.

İstehsal olunan elektrik enerjisinin strukturunu müvafiq olaraq 94,1% istilik enerjisi, 5,3% hidroenerji, 0,4% külək, 0,2% günəş enerjisi təşkil edir.

Əhali üçün elektrik enerjisi tariflərinin ən yüksək olduğu TOP-10 ölkə Almaniya, Danimarka, Belçika, İrlandiya, İspaniya, İtaliya, Kipr, Portuqaliya, Böyük Britaniya və Niderlanddır.

Dünya ölkələrində elektrik enerjisinin generasiyasının strukturunu əsasən qaz, kömür, su, atom, külək, mazut və biokütlə elektrik stansiyaları təşkil edir.

REA-nın Enerji Tədqiqatları İnstitutunun və RF hökuməti yanında Analitik Mərkəzin alimlərinin proqnozlarına görə, 2040-cı ilə qədər digər bərpa olunan enerji mənbələri ilə yanaşı, bioenerji, hidroenerji, atom enerjisi, kömür, qaz və neft populyar yanacaq növləri olaraq qalacaq.

Azərbaycanda və dünyada elektrik enerjisi istehsalı haqqında daha ətraflı məlumatla Sputnik Azərbaycan-ın hazırladığı infoqrafikadan tanış ola bilərsiniz.

8
 İranda epdimioloji vəziyyət

İranda bir gündə 150-dən çox şəxs koronavirusdan öldü

0
(Yenilənib 00:14 04.07.2020)
Son 24 saat ərzində koronavirusa 2566 yoluxma halı qeydə alınıb ki, bununla da ölkədə virusa yoluxanların sayı 235429-a çatıb

BAKI, 4 iyul — Sputnik. İranda koronavirusa yoluxanların sayı bir gün ərzində 2566 nəfər artıb. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu İranın Səhiyyə Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Sima Sədat Lari bildirib.

Hospitalda koronavirus xəstəsinin yoxlanılması
© Sputnik / Vladimir Astapkovich

"Son 24 saat ərzində koronavirusa 2566 yoluxma halı qeydə alınıb ki, bununla da ölkədə virusa yoluxanların sayı 235429-a çatıb. Bir gün ərzində 154 nəfər virusdan ölüb, bununla da ölkədə koronavirusdan ölənlərin sayı 11260-a çatıb", - deyə məlumatda bildirilib.

O həmçinin qeyd edib ki, virusa yoluxan 235429 şəxsdən 196,5 mindən çoxu sağalıb.

Xatırladaq ki, SARS-CoV-2 koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Hazırda virus dünyanın əksər regionları və ölkələrində yayılıb. Dünyada koronavirus infeksiyasına indiyədək yoluxanların sayı 10,8 milyonu keçib, 521 mindən çox adam isə virus səbəbilə ölüb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də infeksiyanın törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

0
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla