Продажа зелени, фото из архива

Gürcüstanda Azərbaycan göyərtisinin qiymətinin qalxmasının şok səbəbi

12318
(Yenilənib 19:52 16.08.2018)
Satıcılardan kimi göyərtinin qiymətinin qalxmasını ictimai nəqliyyatda qiymətlərin qalxması ilə, kimi anomal istilərlə, kimi də ərəblərlə əlaqələndirir

Fuad Əlizadə, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 16 avqust — Sputnik. İstirahət günlərini istisnasız olaraq paytaxtdakı kənd təsərrüfatı yarmarkalarında keçirən sakinlər təzə göyərtilərin qiymətlərinin qalxmasından heyrətə gəliblər. Əlbəttə ki, sosial şəbəkələrdə ən populyar və ən ucuz ərzağın qiymətinin qalxmasının səbəbi barədə soruşurlar.

Əgər əvvəllər yarmarkada 1 manata ən geniş yayılmış göyərtilərin, təqribən (təravətindən və həcmindən asılı olaraq), 10-12 dəstəsini təklif edirdilərsə, indi ən yaxşı halda 4-5 dəstəsini təklif edirlər.

Eyni zamanda satıcılar qəzəbli müştərilərin göyərtilərin qiymətinin bu qədər sürətlə artmasına dair iradlarına elə də əhəmiyyət vermirlər. 

Bundan əlavə, yarmarkaya rayondan gəlmiş satıcılar narazı alıcıları adi qaydada yola salırlar. Bilirlər ki, ticarət məntəqələrində bir dəstə göyərti 20 qəpikdən 30-a, yerlərdə isə, hətta 50 qəpiyə qalxıb.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, əvvəlki yarmarkalardan fərqli olaraq, keçən həftə sonu (18-19 avqust) göyərti satanların sayı az idi.

Yay ayları üçün, tamamilə, gözlənilməz olan qiymət artımı ilə bağlı eyni anda bir neçə versiya üzə çıxıb və hər bir satıcı da bunu müxtəlif səbəblərlə izah edir.

Paytaxta gələn bəzi satıcılar özlərinə çox da əziyyət vermədən qiymətlərin qalxması ilə bağlı sadəcə deyirdilər ki, bütün yerli məhsulların — qarpızın, pomidor-xiyarın və s. qiymətləri qalxıb. (Qeyd edək ki, bu tendensiya həqiqətən də mövcuddur. Əgər ötən il qarpızın kilosu 10-20 qəpik idisə, bu il bu zolaqlı giləmeyvənin kilosunu 40 qəpikdən ucuz tapmaq mümkün deyil).

Bakı kəndlərindən olan satıcılar göyərtinin qiymətinin qalxmasını asanlıqla ictimai nəqliyyatda gedişhaqlarının 50% qalxması ilə əlaqələndirirlər. (Baxmayaraq ki, satıcıların iri həcmdə olan göyərtini yarmarkalara avtobus və ya metro ilə gətirdiyinə inanmaq çətindir). 

Bol sulu və nisbətən sərin Gəncə-Şəmkir bölgəsinin nömrələrini daşıyan minik və yük maşınlarında dayanan satıcıların bir hissəsi göyərtinin qiymətinin artmasını bu yaxınlaradək davam edən anomal istilərlə izah edir. Onların sözlərinə görə, isti hava məhsul itkisinə səbəb olub. (Yeri gəlmişkən, bu səbəb, həqiqətən də yuxarıda göstərilən qiymət artımına və digər bitkilərin yetişdirilməsinə də təsir edən amillərdən biri ola bilər).

Bütün bunlarla yanaşı, qərb regionlarından olan satıcıların yarmarkalarda qiymət artımı ilə bağlı irəli sürdüyü maraqlı mülahizə, xüsusilə, diqqətəlayiqdir. Onların sözlərinə görə, Azərbaycan-Gürcüstan sərhəddində bir dəstə keşniş və cəfərinin qiyməti 80 qəpiklə 1 manat arasında dəyişir. Qiymətlərdəki bu əhəmiyyətli sıçrayışı onlar belə izah edirlər ki, Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlılar əvvəllər özlərinin becərdiyi göyərtini satırdılar, indi isə onlar özləri də təzə göyləri Azərbaycandan alıb aparırlar.

Şayiələrə görə, onlar Azərbaycandan aldıqları göyərtiləri daha sonra yüksək qiymətə onların kütləvi alıcısı olan ərəb ölkələrinə satırlar. Odur ki, bilinmir, Gürcüstan azərbaycanlıları bu göyü öz daxili bazarlarında satmaq üçün alırlar, yoxsa, həqiqətən də ərəblərə baha qiymətə satmaq üçün.

Tələbatın artması ilə qiymətlərin də artması təəccüblü deyil. Bir sıra azərbaycanlı satıcılar etiraf edirlər ki, Gürcüstanda ərəblər bir dəstə cəfərini 6-7 lariyə (3,9-4,5 manat) alırlar.
Gördüyünüz kimi, təzə göyərtilərin qiymət artımının köklü səbəbləri barədə geniş fikir mübadiləsi mövcuddur.

Lakin bakılılara sadəcə bir faktı təsdiqləmək qalır ki, 10-15 qəpiklik ucuz göyərtini artıq paytaxt piştaxtalarında tapmaq mümkün deyil.

İndi burada belə bir sual yarana bilər ki, görəsən, Azərbaycan göyərtilərini ərəblər niyə Azərbaycandan yox, Gürcüstandan alırlar?!

12318
Teqlər:
satıcılar, cəfəri, keşniş, ərəblər, göyərti, ərəb ölkələri, ərəb turistlər, ərəb, yarmarka, Gürcüstan, Azərbaycan
Əlaqədar
Ən şirin yarmarka
Bayram yarmarkaları açılır
Alıcısız və laboratoriyasız bayram yarmarkaları
"Hətta göy-göyərtinin toxumu da xaricdən gətirilir"
UNEC-in professoru Elnur Sadıqov

Professor: “Maliyyənin səmərəli istifadə olunma məsələsi problem olaraq qalır”

2
(Yenilənib 23:13 14.08.2020)
Professor Elnur Sadıqov deyir ki, bir təşkilat həm investisiya, həm də dövlət maliyyəsi hesabına fəaliyyət göstərirsə, burada sərbəst fəaliyyətdən danışmaq olmaz
Elnur Sadıqov: “Dövlət müəssisələri büdcədən yetərincə maliyyələşdirilir”

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin yaradılması haqqında fərman imzalayıb.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) Maliyyə və maliyyə institutları kafedrasının professoru Elnur Sadıqov Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin yaradılması müasir dövrün tələblərinə cavab verən addımdır:

“Biz bilirik ki, dövlət müəssisələri büdcədən yetərincə maliyyələşdirilir. Lakin ayrılan maliyyənin səmərəli istifadə olunma məsələsi problem olaraq qalır. Bu məsələlərə aydınlıq gətirmək üçün həmin o vəsaitlər bir mərkəzdə cəmləşdirilir. Qoyulan investisiyalar sərbəst şəkildə özünü idarə etməlidir. Əgər bir təşkilat həm investisiya, həm də dövlət maliyyəsi hesabına fəaliyyət göstərirsə, burada hansı sərbəst fəaliyyətdən danışmaq olar?! Ona görə də belə təşkilatların dövlətin tərkibində qalması daha məqsədəuyğundur”.

Elnur Sadıqovun geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

2
Neft nasosu və tanker, arxiv şəkli

İqtisadiyyat siyasəti sıxışdırıb: ABŞ Rusiyanın ən yaxşı müştəriləri sırasında

17
(Yenilənib 19:45 14.08.2020)
ABŞ özünü Venesuelanın ağır neftindən məhrum edib. Səudiyyə Ərəbistanı isə hasilatı artırmır. Nəticədə iqtisadiyyat siyasəti sıxışdırıb və ABŞ Rusiyaya müraciət etmək məcburiyyətində qalıb.

BAKI, 14 avqust — Sputnik, Natalya Dembinskaya. Yarım il ərzində ABŞ Rusiyadan 9 milyon tondan artıq neft məhsulu alıb — bu, 2004-cü ildən bəri rekord göstəricidir. Eyni zamanda, Vaşinqton Avropanın Rusiyanın enerji resurslarından asılılığının güclənməsinə imkan verməmək üçün "Şimal Axını 2" layihəsini hər vəchlə dayandırmağa çalışır. Bəs niyə amerikalılar özləri Rusiyanın enerji resurslarını alırlar? Cavabı RİA Novosti-də.

Rekord ixrac

Rusiya yanvar-iyul aylarında ABŞ-a neft məhsullarının satışından 2,2 milyard dollar qazanıb – bunlar Federal Gömrük Xidmətinin məlumatlarıdır. Okeanın o tayına 7,46 milyon tondan çox neft məhsulu göndərilib ki, bu da ümumi ixracın 12 faizidir. Hamıdan çox Niderland alıb – 12,19 milyon ton, amerikalılar ikinci yerdədirlər, üçüncü isə 4,4 milyon ton ilə Maltadır.

Özü də Niderland və Malta tranzit hablarıdır – oradan neft məhsulları başqa ölkələrə göndərilir. Yəni ABŞ-a faktiki ixrac daha da yüksək ola bilər, çünki Federal Gömrük Xidməti bu cür tədarükləri nəzərə almır.

Həqiqətən də ABŞ-ın Enerji İnformasiya Administrasiyasının (EIA) məlumatına görə, ilin ilk beş ayında Rusiya neftinin Amerika tərəfindən idxalı 68 milyon barelə və ya 9,3 milyon tona çatıb. Bu, Federal Gömrük Xidmətinin altı ay üçün olan rəqəmlərindən çoxdur, çünki EIA göndərən ölkəni deyil, istehsalçını qeyd edir.

Bundan başqa, iyulda amerikalılar Rusiya mazutunun tədarükünü artırıblar — iyuna nisbətən 16 faiz çox.

Əvəz etmək üçün heç nə yoxdur

Məsələ bundadır ki, ABŞ özünü Venesuelanın ağır neftindən məhrum edib. Bir sıra neft emalı müəssisələrinin texnologiyası isə yalnız Perm hövzəsindən və Qərbi Texasdan gələn yüngül neftdən istifadə etməyə imkan vermir. Onu Venesueladan alınan ağır neftlə qarışdırmaq lazımdır. Lakin Trampın Venesuelanın PVSDA dövlət şirkətinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməsindən sonra Amerikanın neft emalı zavodlarında xammalla bağlı ciddi problemlər yaranıb.

"Citgo Petroleum", "Valero Energy", "Chevron" da daxil olmaqla Meksika körfəzi və şərq sahillərinin zavodları ən çətin vəziyyətə düşüb.

Səudiyyə Ərəbistanının kimyəvi tərkibcə yaxın olan nefti alternativ ola bilərdi, lakin səudiyyəlilər hasilatı artırmaqdan imtina ediblər. Nəticədə iqtisadiyyat siyasəti sıxışdırıb – ABŞ Rusiyaya müraciət etmək məcburiyyətində qalıb.

"Vaşinqton "Qazprom"un "Şimal Axını 2" kəmərinin tikintisinin başa çatdırmasına imkan verməmək üçün əlindən gələni edir. Lakin bu, iqtisadi maraqların üst-üstə düşməsi halında əməkdaşlığa mane olmur", - "Alpari" İnformasiya-Analitik Mərkəzinin rəhbəri Aleksandr Razuvayev qeyd edib.

"Dünyada baş verən son geosiyasi hadisələr neft bazarını Rusiyanın xeyrinə dəyişib. Çünki ABŞ digər iki ölkədən tədarükdən imtina edib və onlara qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Beləliklə, "Urals" nefti yeganə əlverişli ağır neft növünə çevrilib", - "A3F Group" şirkətlər qrupunun həmtəsisçisi Aleksandr Dujnikov deyib.

Uyğun xüsusiyyətlərinə əlavə olaraq, Rusiya xammalı qiymətinə görə cəlbedicidir. Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, yanvar-iyul aylarında "Urals" markasının bir bareli orta hesabla 40,34 dollara satılıb, ötən ilin yanvar-iyul aylarında isə qiymət 65,27 dollar olub.

Bundan əlavə, neft yükünün daşınma qiyməti əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Karantindən çıxdıqdan sonra isə yanacaq istehlakı artıb – insanlar daha çox hərəkət etməyə və təyyarələrdə uçmağa başlayıblar.

Sənaye böhranı

Neft qiymətlərinin çökməsi səbəbindən ABŞ-da qazma qurğularının sayı minimuma enib. "Dakota Access" neft kəməri ekoloji qanunvericiliyin pozulması səbəbindən bağlanıb.

Gündəlik hasilat 13,1 milyondan 11,1 milyon barelə düşüb. Üstəlik, bu, ABŞ-ın ən məhsuldar şist hövzələri olan Perm, İql-Ford, Bakken, Niobrom, Anadarko, Appalaç və Heynsvil hövzələrində də müşahidə olunur. EIA-nın avqustun 11-də nəşr etdiyi proqnoza görə, bu il sənayenin orta istehsal gücü gündə 11,26 milyon barel, 2021-ci ildə isə 11,14 milyon barel təşkil edəcək. Dekabradək məhz amerikalılar dünya neft tədarükünün azaldılmasına ən böyük töhfəni verəcəklər. Bunu EIA proqnozlaşdırır.

"Haynes & Boone" şirkətinin məlumatına görə, yanvardan etibarən ümumi borcu 25,2 milyard dollar olan 36 neft-qaz şirkəti müflisləşmə prosedurunu işə salıb. Onların arasında ən böyük şist şirkətlərindən biri "Whiting Petroleum", həmçinin "California Resources" və şist sənayesinin pioneri "Chesapeake Enеrgy" var. İyunda başqa bir böyük şist istehsalçısı - "Extraction Oil & Gas" borc faizlərini vaxtında ödəyə bilməyib və iflas proseduruna başlamaq üçün məhkəməyə müraciət edib.

"Rystad Energy" şirkətinin qiymətləndirmələrinə görə, ilin sonuna qədər, demək olar ki, Amerikanın 150 neft-qaz şirkəti özünü iqtisadi cəhətdən müflis elan edəcək.

ABŞ-da şist hasilatı gündə beş milyon bareldən aşağı düşə bilər. "ShaleProfile Analytics" proqnozlaşdırır ki, nəticədə sənaye istehsal güclərinin üçdə birini itirəcək.

17
Mövzu:
Neft qiymətləri ətrafındakı ajiotaj
Əlaqədar
Era sona yaxınlaşır: böyük neft şoku yaşanacaq
Şist kollapsı: ABŞ neft hasilatının düşməsi üzrə rekordsmen olacaq
Vaşinqton Avropanı həqiqətən cəzalandırmaq qərarına gəlib
Qərar verilib: Çini on ölkə boğacaq. Rusiyanı da dəvət edəcəklər?
Rəqabətə tab gətirmədi: Avropa və Asiya Amerikanın maye qazından imtina edir
Yatmış qız, arxiv şəkli

Yuxu dərmanları öldürə bilər - Həkim

0
Duyğuları, diqqəti, yaddaşı zəiflədən yuxusuzluq doğru qərar ala bilməkdə çətinlik, diqqətsilzik, depresiya kimi ciddi nəticələrə səbəb olur.

BAKI, 15 avqust — Sputnik. Həkim məsləhəti olmadan qəbul edilən yuxu dərmanları xroniki yuxu və psixoloji pozuntulardan ölümə qədər ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.

Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, professor Muhammet Emin Akkoyunlu bildirib ki, həkim tövsiyəsi olmadan qəbul edilən yuxu dərmanları həqiqi yuxunu təqlid edən yalançı bir yuxu deformasiyasına səbəb olur.

"Yatmamışdan əvvəl televizora və komputerə baxmaq, beyində kortizon kimi stres hormonlarını yaradaraq yuxunu dağıdır. Duyğuları, diqqəti, yaddaşı zəiflədən yuxusuzluq düzgün qərar verə bilməkdə çətinlik, diqqətsilzik, depresiya kimi ciddi nəticələrə səbəb olur" - deyə həkim bildirib.

Həkimin fikrincə, dərmanla yuxuya getmək beyində film izlmək kimi bir görüntü yaradır.

"Yuxu real və rahatlıq verici olmalıdır. Bununla yanaşı əlavə bir xəstəliyiniz varsa, yuxu dərmanları sizə zərər verə bilər. Əlacə xəstəliyiniz olmasa belə, nəfəs almağa çətinlik yaradan bu dərmanlar ölümə qədər bir çox problemlərə yol aça bilər. Bu səbəbdən yuxu dərmanlarını dost tövsiyəsi ilə qəbul etməyin. Yuxu dərmanlarını istəklərinizlə qəbul etməyin. Keyfiyyətli yuxu gigiyena qaydalrına əməl etməkdən keçir. Yata bilmək üçün qaranlıq bir yer hazırlayın və özünüzə zaman verin. Buna baxmayaarq yata bilmirsinizsə, həkimə müraciət edin" - deyə o vurğulayıb.

0