Manat və dollar

İlin sonunadək maliyyə bazarımızda baş verəcək - Xarici daxili gözləntilər

12502
(Yenilənib 13:51 09.08.2018)
"Azərbaycan 2018-ci ildə iqtisadi artıma nail olmaqla makroiqtisadi stabilliyi qoruyub saxlaya biləcək"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 avqust — Sputnik. "Azərbaycan iqtisadiyyatı bu il 2 faiz artacaq. Bu, neftin yüksək qiymətləri, qaz hasilatı, eləcə də kənd təsərrüfatı və turizmin inkişafı hesabına olacaq".

Yerli məlumatın məlumatına görə, bu proqnoz "Fitch" beynəlxalq reytinq agentliyi tərəfindən təqdim edilib. Makroiqtisadi sabitlik inflyasiyanın 3,2 faizə düşməsi fonunda yüksəlir. Bunun səbəblərindən biri kimi agentlik manatın sabit məzənnəsini qeyd edib.

Vüqar Bayramov
Vüqar Bayramov

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, makroiqtisadi stabillik daha çox manatın məzənnəsinin qorunub saxlanması ilə bağlıdır: "Manatın məzənnəsinin qorunub saxlanılması nəticə etibarı ilə makroiqtisadi stabilliyin saxlanmasına imkan yaradır. O baxımdan manat nə qədər stabildirsə, makroiqtisadi stabilliyi qoruyub saxlamaq o qədər asandır".

Ekspert də 2018-ci ildə Azərbaycanda ümumi daxili məhsulda (ÜDM) artımların qeydə alınacağını proqnozlaşdırır: "Nəticə etibarı ilə 2018-ci il ÜDM-də artımın qeydə alınacağı ildir. 2018-ci il son illərin yeganə ilidir ki, nəinki Azərbaycan hökuməti, eyni zamanda, beynəlxalq maliyyə qurumları Azərbaycanda iqtisadi artımın olacağını proqnozlaşdırır".

Bayramovun sözlərinə görə, makroiqtisadi göstəricilər ondan xəbər verir ki, Azərbaycan 2018-ci ilin ilk 6 ayında makroiqtisadi stabilliyi qoruyub saxlaya bilib: "Xüsusi xarici şoklar, neftin qiymətlərində çox kəskin enişlər baş verməzsə, o zaman cari ilin növbəti aylarında da makroiqtisadi stabillik qorunub saxlanılacaq. Bizim qiymətləndirmələr də göstərir ki, neftin dünya bazar qiymətinin 60 dollardan çox olması Azərbaycanda makroiqtisadi stabilliyin qorunub saxlanmasına imkan verir".

"2017-ci ilin sonunda qeyri-neft ixracatı 25 faiz artaraq 1,5 milyard dollara çatıb. Həm qeyri-neft ixracatındakı artım, həm də neftin mövcud qiymətləri ölkəmizdə makroiqtisadi stabilliyin qorunub saxlanmasına zəmin yaradır. "Fitch" beynəlxalq reytinq agentliyinin hesabatında qeyd edilən məqamlar realdır. Azərbaycan 2018-ci ildə iqtisadi artıma nail olmaqla makroiqtisadi stabilliyi qoruyub saxlaya biləcək" — deyə o, qeyd edib.

Mütəxəssis bildirib ki, Azərbaycan üçün beynəlxalq maliyyə qurumlarının rəyləri çox önəmlidir: "Bir tərəfdən, neftin qiyməti məqbul olsa da, uzunmüddətli dövr üçün qiymətin proqnozlaşdırılması çətindir. Digər tərəfdən isə, beynəlxalq hesabatlar, rəylər Azərbaycana investisiya cəlb edilməsi baxımından çox vacibdir. Son illər xüsusilə qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı islahatların genişlənməsi də Azərbaycanın beynəlxalq hesabatlardakı yerinə müsbət təsir göstərir".

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli
İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli isə Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, 2015-2016-cı illərdə, 2017-ci ilin ilk yarısında Azərbaycanda ÜDM-in daralması müşahidə olunub: "Bu daralmadan sonra 2 faizə yaxın artımın olması müsbət gözlənti olsa da, yetərli deyil. Çünki son 15 ili götürdükdə, ÜDM-in kəskin artdığı dövrlərdə Azərbaycan daha ciddi iqtisadi nailiyyətlər əldə edib".

"Yəni elə vaxt olub ki, Azərbaycanda ÜDM-in artımı ikirəqəmli olub. Hətta 29-30 faiz civarında ÜDM-in artımı illərini yaşamışıq. Bununla müqayisədə və ümumi Azərbaycan iqtisadiyyatının həcmini götürdükdə, daralmanın olmaması, 2 faiz artımın olması özü-özlüyündə müsbətdir, amma yetərli deyil. Ümumiyyətlə, ölkələrdə iqtisadi artım tempi 4-5 faiz olmalıdır ki, həm əhalinin rifah halına, həm də ümumi iqtisadi göstəricilərə müsbət təsir göstərsin" — deyə N.Cəfərli vurğulayıb.

12502
Teqlər:
"Fitch" beynəlxalq reytinq agentliyi, Sputnik Azərbaycan, Natiq Cəfərli, artım, qaz, ekspert, iqtisadçı, Vüqar Bayramov, Azərbaycan, iqtisadiyyat, neft
Əlaqədar
Ekspert: "Qazaxıstan və Azərbaycan bölgənin iqtisadi inkişafına tövhə verməlidirlər"
İqtisadçı: “Azərbaycanın alternativ enerji əldə etməyə yetərincə imkanları var”
ABŞ-Çin ticarət müharibəsi dünya iqtisadiyyatını çökdürə bilər - Ekspert şərhi
Azərbaycanın müstəqilliyinin əsas iqtisadi dayaqlarından biri
Azərbaycanda iqtisadi amnistiya necə verilə bilər – ekspert şərhi
Edvgerial saytın istifadəçisi, arxiv şəkli

ƏDV-nin qaytarılması ilə bağlı müraciətlər araşdırılıb

4
Bir sıra vergi ödəyiciləri tərəfindən istehlakçılara təqdim edilən nəzarət-kassa aparatının çeklərində malın adı qeyd olunmur və bu hal vergi ödəyicilərinə maliyyə sanksiyasının tətbiqi ilə yanaşı, istehlakçıların hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarır.

BAKI, 4 avqust — Sputnik. Azərbaycanda pərakəndə ticarət və ya iaşə obyektlərindən alınmış mallara görə ödənilən ƏDV-nin bir hissəsinin geri qaytarılması prosesi davam edir. Bu sahədə tətbiq edilən mexanizmə əsasən alınmış mallara görə ödənilmiş ƏDV istehlakçının portala müraciətinin daxil edildiyi tarixdən 30 gün müddətində müvəkkil bank tərəfindən qaytarılır. Bu müddət ərzində fiziki şəxs olan istehlakçılara pərakəndə ticarət və ya ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən şəxslərdən alınmış mallara görə (neft və qaz məhsulları istisna olmaqla) nağdsız qaydada ödədikləri ƏDV-nin 15 faizi, nağd qaydada ödənilmiş ƏDV-nin 10 faizi qaytarılır.

Vəsaitin qaytarılması ilə bağlı proseslər İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən yaradılmış www.edvgerial.az portalı üzərindən aparılır.

Xidmətdən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, istehlakçının sistemə daxil etdiyi nəzarət-kassa aparatı (NKA) çeki barədə məlumatların Dövlət Vergi Xidmətinin informasiya bazasındakı məlumatlarla uyğunluğu yoxlanılır və nəzarət-kassa aparatı çekinin təsdiqləndiyi dərhal istehlakçının elektron kabinetində əks olunur.

Bununla belə, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin apardığı araşdırmalar zamanı elektron sistemə daxil edilən çeklər üzrə bir sıra hallarda bəzi vergi ödəyiciləri tərəfindən sui-istifadə faktlarının mövcud olması müəyyən edilib. Belə ki, iyun ayı ərzində ƏDV-nin geri qaytarılması üçün portala 4,9 milyon çek daxil edilib. Bu çeklərdən 3,3 mini üzrə ƏDV-nin geri qaytarılmasından imtina edilib.

Araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, dəyəri 2 min manatdan aşağı olan 1.914 çek üzrə imtina hallarına səbəb satıcının ƏDV ödəyicisi olmaması, alıcılar tərəfindən alınmış malların geri qaytarılması və ya çekin tərtib edildiyi vaxtdan 30 gün keçdikdən sonra sistemə daxil edilməsi olub. Həmçinin dəyəri 2 min manatdan yuxarı olan 1.382 çek üzrə müraciət təsdiqini tapmayıb. Buna səbəb isə 1.171 çek üzrə məlumatların kassa çeklərində əks etdirilməli olan məlumatlarla uyğun gəlməməsi müəyyən olunub. Belə malın adının "Sərbəst satış", "Satış", "Məhsulun adı" və s. bu kimi ümumi sözlər, bir hərf, rəqəm və ya yalnız rəqəmlərlə qeyd edilməsi, o cümlədən digər kod və rekvizitlərin tam şəkildə əks olunmaması halları qeydə alınıb. Bu səbəbdən onların da təsdiqindən imtina edilib.

Bundan başqa, ƏDV-nin qaytarılması üçün NKA çekinin fiskal İD-sinin edvgerial.az portalına daxil edilməsi zamanı yeni nəsil NKA-nın quraşdırıldığı obyektin fəaliyyətinin pərakəndə ticarət və ya ictimai iaşə fəaliyyətinə uyğun olmadığına görə 107 çek, mal qalığının silinməsi və topdan satış ehtimallarının olması səbəbindən isə müvafiq araşdırma aparılmış 105 çek üzrə müraciət sistem tərəfindən qəbul edilməyib.

Qeyd edək ki, edvgerial.az portalına müraciətlər üzrə bütün araşdırmalar qaydaların tələblərinə müvafiq olaraq 30 gün ərzində aparılır.

Məlumat üçün bildirilməlidir ki, "Fiziki şəxs olan istehlakçılar tərəfindən Azərbaycan Respublikasının ərazisində pərakəndə ticarət və ya ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən şəxslərdən alınmış mallara (neft və qaz məhsulları istisna olmaqla) görə ödənilmiş ƏDV-nin qaytarılması" ilə bağlı qaydalara əsasən, ƏDV-nin qaytarılması zamanı təqdim edilən nəzarət-kassa aparatının çeki Vergi Məcəlləsinin tələblərinə cavab verməlidir. Bir sıra vergi ödəyiciləri tərəfindən istehlakçılara təqdim edilən nəzarət-kassa aparatının çeklərində malın adı qeyd olunmur və bu hal vergi ödəyicilərinə maliyyə sanksiyasının tətbiqi ilə yanaşı, istehlakçıların hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarır.

Bu səbəbdən vergi ödəyicilərinə sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirdiyi təsərrüfat subyektlərində quraşdırılmış nəzarət-kassa aparatlarında müvafiq texniki sazlamaların aparılması və istehlakçılara təqdim edilən nəzarət-kassa aparatının çekində qanunla nəzərdə tutulmuş məlumatların əks etdirilməsinin təmin olunması tövsiyə edilir. Eyni zamanda, istehlakçılar vergi ödəyicisi tərəfindən təqdim edilmiş çekdə malın adının əks olunmasına diqqət yetirməli və çekin düzgün verilməsini tələb etməlidirlər.

4
Neft

Azərbaycan nefti 45 dollara satılır

1
(Yenilənib 12:49 04.08.2020)
"Brent" markalı neftin qiyməti 0,41 dollar ucuzlaşaraq 43,74 dollar, "Light" markalı neftin qiyməti isə 0,36 dollar azalaraq 40,65 dollar təşkil edib.

BAKI, 4 avqust — Sputnik. Azərbaycan neftinin qiyməti bahalaşıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, "Azeri Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti 1,03 dollar artaraq 45,39 dollar olub.

"Brent" markalı neftin qiyməti 0,41 dollar ucuzlaşaraq 43,74 dollar, "Light" markalı neftin qiyməti isə 0,36 dollar azalaraq 40,65 dollar təşkil edib.

Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti bu il aprelin 21-də minimuma enərək 15,81 dollar, 2008-ci ilin iyulunda isə maksimuma yüksələrək 149,66 dollar olub.

1
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Azərbaycanda daha 226 nəfər COVID-19-a yoluxub

12
(Yenilənib 17:33 04.08.2020)
Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 6409, ötən müddət ərzində isə ümumilikdə 751 246 test aparılıb.

BAKI, 4 avqust - Sputnik. Azərbaycanda koronavirus infeksiyasına yeni 226 yoluxma faktı qeydə alınıb, 588 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

Bu barədə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan məlumat verilib. COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 5 nəfər vəfat edib.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Sputnik Azərbaycan (@sputnik.az)

İndiyədək ölkədə ümumilikdə 32 910 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 28 348 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 473 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 4 089-dur. 

Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 6409, ötən müddət ərzində isə ümumilikdə 751 246 test aparılıb.

12