Kommunal ödəniş

Kommunal xidmət göstərən müəssisələr ciddi problemlə üzləşib: Bəs bu qədər yığım?

19009
(Yenilənib 17:08 17.07.2018)
Ekspertlər böhrandan çıxış yolu kimi dövlət şirkətlərinin özəlləşdirilməsini təklif edirlər

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 18 iyul — Sputnik. "Azəristiliktəchizat" ASC-nin cəmi aktivləri bu il yanvarın 1-nə 182,288 mln. manat təşkil edib. Bu günlərdə mətbuatda qurumun maliyyə hesabatına istinadən xəbər yayılmışdı ki, bu, ötən il yanvarın 1-i ilə müqayisədə 4,7% azdır. "Azəristiliktəchizat" 2017-ci ili 18,825 mln. manat xalis zərərlə başa vurub. Bununla da, qurumun ödənilməmiş zərəri 136,108 mln. manata çatıb.

Vüqar Bayramov
Vüqar Bayramov

Sputnik Azərbaycan-a zərərlə bağlı danışan iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov deyib ki, demək olar, bütün kommunal xidmətləri həyata keçirən dövlət qurumlarında zərər var: ""Azəristiliktəchizat" ASC-də, "Azərenerji" ASC-də, eləcə də son dövrlər qurumlarda zərərin həcminin artması müşahidə olunur. Məsələn, 2017-ci ildə "Azərenerji"də 2016-cı illə müqayisədə zərərin həcmi 6 dəfə artıb".

"Satışdan əldə edilən gəlirin həcmində artımın olmasına baxmayaraq, zərərin həcminin artmasını müşahidə edirik. Bu istiqamətdə islahatların genişləndirilməsinə, xüsusən də istilik, işıq, hətta, mavi qaz təklif edən, xidmətlər həyata keçirən qurumların birinci mərhələdə idarəetməyə verilməsinə, sonra da özəlləşdirilməsinə ehtiyac var. Dövlət büdcəsindən kifayət qədər böyük vəsait həmin qurumların saxlanması üçün istifadə olunur" – ekspert deyib.

Onun sözlərinə görə, bir tərəfdən zərərin həcmində artımlar qeydə alınır, digər tərəfdən təklif edilən xidmətlər üzrə keyfiyyət aşağıdır: "Yəni qurumlar zərərlə işləyir, eyni zamanda təklif etdikləri xidmətlərin keyfiyyəti də qənaətedici deyil. Son faktlar göstərir ki, həmin xidmətlərdə fasilələr yaranır və bu, nəticə etibarı ilə vətəndaşların sözügedən xidmətlərdən keyfiyyətli şəkildə istifadəsinə imkan yaratmır".

Ekspertin firkincə, əsas problem idarəetmədəki qüsurlardır: "Bu, nəticə etibarı ilə həm xidmətlərin səviyyəsinə, həm də zərərin həcminin artmasına təsir göstərir. Bu da həmin qurumlarla bağlı islahatların aparılması məsələsini bir daha gündəmə gətirir".

Bayramov təklif edib ki, bu qurumlar ilk mərhələdə idarəetməyə verilsin: "Onların, xüsusən satış hissəsinin idarəetməyə verilməsinə ehtiyac var. O cümlədən, istehsalın da mərhələli şəkildə özəl sektorun idarəetməsinə verilməsinə ehtiyac var. Daha məqsədəuyğundur ki, həmin xidmətlərin idarəetməsinə beynəlxalq şirkətlər və ya bu sahədə təcrübəsi və nüfuzu olan şirkətlər cəlb olunsun".

Natiq Cəfərli
Natiq Cəfərli

İqtisadçı bildirib ki, bu qurumların fəaliyyətinə ictimai nəzarət zəifdir: "İctimai nəzarətin gücləndirilməsinə ehtiyac var ki, şəffaflığın təmin olunmasını təkan versin. Özəl sektorun iştirakının təşviq edilməsinə və genişləndirilməsinə ehtiyac var. İslahatlar, idarəetmə strukturunun dəyişməsinə və mərhələli şəkildə həmin qurumların özəl sektora verilməsinə imkan yaradilmalıdır".

"Kommunal xidmətlərdə islahatların aparılması strateji yol xəritəsində də əksini tapıb. Son hadisələr, xüsusilə də audit hesabatları göstərir ki, zərərin həcmi kifayət qədər böyükdür. İslahatların sürətlənməsinə ehtiyac var" — deyə V.Bayramov vurğulayıb.

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli isə deyib ki, "Azəristiliktəchizat"ın zərərlə işləməsi məntiqsizdir: "Yəni bunu normal iqtisadi məntiqlə və idarəetmə məntiqi ilə izah etmək çox çətin olur. Çünki bazarda rəqibi olmayan şirkətin ziyanla işləməsi mümkün deyil, rəqibi yoxdur, qiymətlər tənzimlənir. Ziyanla işləyirsə, ya idarəetməsində, ya rasional xərcləmələrində problemlər var və yaxud yatırımları düzgün etməyiblər. Yəni bir çox səbəblər ola bilər. Problemlərin əksəriyyəti idarəetmədən qaynaqlanır".

N.Cəfərlinin fikrincə, çıxış yolu bu tip dövlət şirkətlərinin özəlləşdirilməsidir: ""Azəristiliktəchizat"ın özəlləşdirilməsində problem yoxdur. Çünki lokal şəbəkələrə malikdir. Bu lokal şəbəkələrin uzunmüddətli idarəetməyə verilməsi və yaxud da özəlləşdirilməsində heç bir problem yoxdur. Strateji bir məsələ də deyil ki, hər hansı təhlükəsizlik ilə bağlı problemlər yaşansın".

"Yəni dövlət şirkətləri özlərini çox rahat hiss edir. Dövlətdən dotasiya, dəstək, yatırımlar alırlar, sonda ziyanla işlədiklərini açıqlayır, vergiləri də vermirlər. Bununla da dövlət büdcəsində böyük yükə çevrilirlər. Ona görə də təbii inhisarçı dövlət şirkətlərinin hissə-hissə də olsa, özəlləşdirilməsinə, bununla bağlı işlək proqramların qəbul edilməsinə başlanılmalıdır" — ekspert vurğulayıb.

19009
Teqlər:
Natiq Cəfərli, "Azərenerji" ASC, iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov, ziyan, zərər, "Azəristiliktəchizat" ASC
Əlaqədar
Deputatlar kommunal problemləri həll ediblər
"ASAN xidmət" və "ASAN kommunal" mərkəzlərində 4 gün qeyri-iş günü olacaq
Kommunal xidmətlərlə bağlı cəzalar sərtləşdirildi
"Müəllimlər kommunal xərclərdən azad edilsinlər"
Vətəndaşlardan ağır ittiham: "Kommunal ödənişlərimiz ikiqat hesablanır"
Kalkulyator, arxiv şəkli

Dövlət büdcəsinin kəsiri qədər olub?

12
Doqquz ayda dövlət büdcəsinin xərcləri proqnoza nisbətən 98,6 faiz və yaxud 18 milyard 642,2 milyon manat icra edilib ki, bu da ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 1 milyard 951,6 milyon manat və ya 11,7 faiz çoxdur

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. Cari ilin 9 ayında dövlət büdcəsinin mədaxili 17 milyard 964,6 milyon manat təşkil edib ki, bu da proqnoza qarşı 206,5 milyon manat və ya 1,2 faiz, 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə isə 1 milyard 93,2 milyon manat və ya 6,5 faiz çoxdur.

Maliyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, yanvar-sentyabr aylarında İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin xətti ilə dövlət büdcəsinə 5 milyard 672,6 milyon manat vəsait daxil olub, bu da proqnoza nisbətən 155,6 milyon manat və ya 2,8 faiz, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 63,8 milyon manat və ya 1,1 faiz çoxdur. Həmin vəsaitin 74,9 faizi və yaxud 4 milyard 249,9 milyon manatı qeyri-neft sektorundan daxilolmaların payına düşür ki, bu da 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 321,1 milyon manat və ya 8,2 faiz çoxdur.

Bu ilin 9 ayında Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən dövlət büdcəsinə 2 milyard 955,3 milyon manat vəsait təmin edilib ki, bu da proqnoza nisbətən 33 milyon manat və ya 1,1 faiz çoxdur. Dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən təşkilatlar üzrə ödənişli xidmətlər və sair daxilolmalardan müvafiq olaraq 373,9 və 110,3 milyon manat vəsait büdcəyə daxil olub.

İnfoqrafika: Azərbaycanın büdcəsi
© Sputnik / Elnur Salayev

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Fondundan dövlət büdcəsinə proqnozla nəzərdə tutulmuş həcmdə, yəni 8 milyard 852,5 milyon manat vəsait transfert edilib. Cari ilin iyul-sentyabr ayları üzrə dövlət büdcəsinin mədaxil proqnozu 5 milyard 941,8 milyon manat icra edilib.

Doqquz ayda dövlət büdcəsinin xərcləri proqnoza nisbətən 98,6 faiz və yaxud 18 milyard 642,2 milyon manat icra edilib ki, bu da ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 1 milyard 951,6 milyon manat və ya 11,7 faiz çoxdur. Yanvar-sentyabr aylarında büdcə təşkilatlarının təqdim etdikləri xərc sifarişləri üzrə xəzinədarlıq orqanları tərəfindən qəbul edilmiş öhdəliklər tam və vaxtında maliyyələşdirilib. İqtisadi təsnifata uyğun olaraq cari ilin 9 ayında dövlət büdcəsi xərclərinin 38,5 faizi və ya 7 milyard 171,7 milyon manatı sosialyönümlü xərclərin (əməyin ödənişi fondu, təqaüd və sosial müavinətlər, dərman və ərzaq xərcləri) maliyyələşdirilməsinə yönəldilib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,8 faiz və ya 1 milyard 283 milyon manat çoxdur.

Bu ilin 9 ayında dövlət büdcəsi xərclərinin 12 milyard 188 milyon manatı və ya 65,4 faizi cari xərclərə, 4 milyard 927,6 milyon manatı və ya 26,4 faizi əsaslı xərclərə, 1 milyard 526,6 milyon manatı və ya 8,2 faizi dövlət borcuna və öhdəliklərinə xidmətlə bağlı xərclərə yönəldilib. Cari ilin iyul-sentyabr ayları üzrə dövlət büdcəsinin xərcləri 6 milyard 911,4 milyon manat icra olunub.

Doqquz ayda dövlət büdcəsinin kəsiri 677,6 milyon manat təşkil edib və ya 1 milyard 156,6 milyon manat məbləğində proqnozlaşdırılan kəsirdən 479 milyon manat və ya 41,4 faiz az olub. Kəsirin örtülməsi nəzərdə tutulduğu kimi özəlləşmədən daxilolmalar, xaricdən cəlb edilən kreditlər, daxili borclanma və vahid xəzinə hesabının qalığı hesabına təmin edilib.

12
Zəngilan rayonu, arxiv şəkli

Zəngilanın azad edilməsi Ermənistanın daha bir saxtakarlığına son qoyur

64
İqtisadiyyatda tikinti sektorunun drayver roluna malik olduğunu nəzərə aldıqda, daxili tələbin qarşılanmasında Zəngilan rayon təbii sərvətləri əhəmiyyətli rol oynacaq

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. "Kəlbəcər–Laçın iqtisadi rayonuna daxil olan Zəngilan rayonu iqtisadi və coğrafi nöqteyi-nəzərdən əlverişli potensiala malikdir. Hər iki tərəfdən müxtəlif ölkələrlə həmsərhəd olan rayon qərbdə dağlıq, şərqdə düzənlik əraziyə malikdir. Bu özəlliklər Zəngilan rayonunun şaxəli resurslara malik olması ilə bağlı ilkin təəssüratları formalaşdırır. Kəlbəcər-Laçın iqtisadi rayonu mineral yataqların sayı üzrə coğrafi şaxələndirməyə malikdir. Rəsmi hesablamalara görə, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində, işğaldan azad olunan və davam edən iqtisadi rayonlarda 155 müxtəlif növ mineral yataqları mövcuddur ki, bunlar qızıl, gümüş, mis, dəmir, sink, qranit, mərmər, qiymətli daşlar, odadavamlı gil və digər faydalı qazıntılardır".

İlham Əliyev, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin departament rəhbəri Nicat Hacızadənin şərhində deyilir.

N.Hacızadə qeyd edib ki, Zəngilan rayonu iki ölkə ilə qonşu dəhlizlərə malik olmaqla xarici ticarət üçün unikal imkanlara sahibdir: "Tranzit nöqteyi-nəzərdən, rayonun xüsusi özəlliyi var ki, İran islam Respublikası ilə ticarət münasibətlərinin daha da inkişafına töhfə verə bilər. Habelə, Kəlbəcər-Laçın iqtisadi rayonunda Kəlbəcərdən sonra ikinci daha böyük və sənaye əhəmiyyətli 6,5 ton qızıl və 3 min ton mis təşkil edən Vecnəli yatağı, ehtiyatları 6 mln. 618 min m3 olan və üzlük daşı istehsalına yararlı Oxçuçay mərmərləşmiş əhəngdaşı, təsdiq edilmiş ehtiyatları 129 mln. ton olan Zəngilan (Daşbaşı-Əsgurum) əhəngdaşı, ehtiyatları 6 mln. 024 min ton olan qırmadaş və əhəng istehsalına yararlı Zəngilan əhəngdaşı, ümumi ehtiyatları 28 mln 943 min m3 təşkil edən Bartaz-I və Bartaz-II porfirit, ehtiyatları 1 mln 102 min m3 olan kərpic-kirəmid istehsalına yararlı Zəngilan gil və ehtiyatları 17 mln. 367 min m3 olan Zəngilan qum-çınqıl qarışığı yataqları mövcuddur. Erməni işğalçıları tərəfindən istismar edilən bu yataqlar sözügedən ölkənin dırnaqarası "keyfiyyətli mineral ehtiyatlar" ixrac edən ölkəsinə çevirib”.

“Belə ki, Ermənistan xarici ticarətini tədqiq edən zaman ixracda dominant mövqe mineral ehtiyatlara aiddir.

Qədim Azərbaycan torpağına aid Ermənistan ərazisində də mineral ehtiyatlar mövcuddur. Sözügedən ölkə Kəlbəcər və Zəngilan rayonu ərazisində yerləşən mineral ehtiyatları mənimsəyərək erməni mənşəli resurs kimi Avropa ölkələrinə və Rusiya Federasiyasına ixrac edir. Söz yox ki, istismar edilən mineral resursların mənşəyini saxtalaşdıraraq, Avropa ölkələrinə satan Ermənistan iqtisadi cinayətkarlıqla məşğul olurdu.

Çünki Avropa Birliyinin qanunvericilik normalarında mənşə ölkəsinin bilərəkdən səhv ekspertiza edilməsi iqtisadi cinayətkarlıq hesab edilir və bu kimi hallar aşkarlandığı müddətdə ticarət sanksiyaları tətbiq edilir. Bütün bunları bilən Ermənistan malın mənşə özəlliyini saxtalaşdıraraq Ermənistan ərazisi kimi göstərib. Bu yataqların işlənməsində iştirak edən "Sterlite Gold Ltd", "Sirkap Armenian", "Base Metals", "Manex and Valex" və "Armenian Copper Program" kimi onlarla şirkətin əksəriyyəti xaricdəki erməni diasporası tərəfindən idarə edilib”, - deyə o qeyd edib.

O bildirib ki, Zəngilan rayonu coğrafi müxtəlifliyinin bariz nümunəsi turizm potensialına malik olmasıdır: “Avropada misli olmayan Şərq çinarları, qoz və digər qiymətli ağaclar bu zonada yerləşir. Yaşı 500-ə, uzunluğu 12 km-ə çatan çinar meşəliyi Bəsitçay qoruğunda saxlanılır. Bəsitçay qoruğu Azərbaycanın cənubi-qərbində işğal olunmuş Zəngilan ərazilərində Bəsitçayın dərəsində 1974-cü ildə yaradılmışdı. Qoruğun sahəsi 107 hektardır. Qoruqda yerləşən Şərq çinarı "Qırmızı Kitab"a daxil edilib. Təəssüflər olsun ki, erməni işğalçıları tərəfindən kəsilərək yüngül sənayedə və digər biznes məqsədləri üçün istismar edilən ağaclar da iqtisadi cinayətkarlığın qurbanıdır”.

İqtisadçı bildirib ki, nəticə etibarı ilə ölkəmizin mədən, tikinti sənayesi və turizm potensialı üçün əlverişli iqtisadi mühitə malik Zəngilan rayonunda istismar edilən təbii sərvətlər ölkəmizin resurslarına qarşı faşist siyasətin nümunəsidir:

“Son 27 ilə yaxın müddətdə Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində istifadəsi mümkün olmayan təbii sərvətlər, Ermənistanın kriminal fərdləri tərəfindən çıxarılaraq digər ölkələrə ixrac edilmişdir. Erməni cəmiyyətinə məlum olmalıdır ki, işğal altında olan torpaqlarda istismar olunan sərvətlərdən gələn gəlirlər, heç zaman monoetnik erməni milləti arasında bölüşdürülməyib. Yalnız öz şəxsi mənafeyinə xidmət edən fərdlərin qanunsuz şəxsi yığım, satış və sərvət toplaması hüquqi cəhətdən cinayət predmetidir”.

“Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Zəngilan şəhərinin işğaldan azad olunması ölkəmizin iqtisadi inkişafını daha da sürətləndirəcək. İqtisadiyyatda tikinti sektorunun drayver roluna malik olduğunu nəzərə aldıqda, daxili tələbin qarşılanmasında Zəngilan rayon təbii sərvətləri əhəmiyyətli rol oynacaq. Bundan əlavə, son illər mineral resurslarımızın ixracı qeyri-neft sektorunda lider mövqelərdə təmsil olunur. Belə ki, qızıl ixracı həyata keçirən dövlət şirkətinin ixracı aylıq ortalama 10-18 milyon ABŞ dolları arasında dəyişir. Zəngilan rayonunda sənaye əhəmiyyətli 6,5 ton qızıl və 3 min ton mis təşkil edən Vecnəli yatağından istifadə ilə ölkəmiz mineral resurslar ixracını daha da artıracaq", - deyə o əlavə edib.

64
Gürcüstanda polis işçiləri, arxiv şəkli

İnsanları bankda girov saxlayan adam təslim oldu

0
Gürcüstan telekanallarının məlumatına görə, bir neçə girov pilləkən və damdan qaça bilib, yaşlı adamları və hamiləni isə cinayətkar özü azadlığa buraxıb

BAKI, 21 oktyabr - Sputnik. Gürcüstanın Zuqdidi şəhərində bankda 20-yə yaxın insanı girov götürən kişi polisə təslim olub.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə Gürcüstanın Birinci kanalı məlumat yayıb.

Bildirilir ki, xüsusi əməliyyat başa çatıb, hüquq-mühafizə işçiləri girovların hamısını azad ediblər, onları girovluqda saxlayan isə əlləri havada binadan çıxarılıb.

Qeyd edək ki, əlində qumbara və avtomat olan şəxs günorta saatlarında bank filialına daxil olaraq oradakı əməkdaşları və müştəriləri girov götürmüşdü. O, 500 min dollar, avtomobil və helikopter tələb etmişdi.

Girovlardan birinin sözlərinə görə, cinayətkarla birlikdə otaqda təxminən 19 nəfər olub.

Gürcüstan telekanallarının məlumatına görə, bir neçə girov pilləkən və damdan qaça bilib, yaşlı adamları və hamiləni isə cinayətkar özü azadlığa buraxıb.

0