Kredit ödənişi

Vətəndaşın gözlədiyi təkliflər verildi, bəs kredit faizləri aşağı salınacaqmı?

438
(Yenilənib 16:28 28.06.2018)
"Banklar öz gücləri hesabına problemli kredit məsələsini həll edə bilmir"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 27 iyun — Sputnik. Bank faizlərinin yüksək olması Azərbaycan cəmiyyətini hər zaman narahat edən və ciddi fəsadlara səbəb olan problemlərdən biridir. Ötən günlərdə bu məsələ ilə bağlı Mərkəzi Bankın (AMB) sədri Elman Rüstəmov da açıqlama vermişdi.

Natiq Cəfərli, iqtisadçı-ekspert
© Photo : N.Cəfərlinin şəxsi arxivi
Natiq Cəfərli, iqtisadçı-ekspert

O bildirmişdi ki, bankların verdiyi kreditlərin yüksək olması makroiqtisadi səbəblərdən qaynaqlanmır: "Kreditlər üzrə faiz dərəcələrinin yüksək olmasının səbəblərini digər şərtlərdə axtarmaq lazımdır".

Sputnik Azərbaycan məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspertlərin fikirlərini öyrənib. Natiq Cəfərli deyib ki, Elman Rüstəmov kreditlərin yüksək faizlə verilməsində Mərkəzi Bankın özünün də atdığı addımların önəmli rol oynadığını qeyd etməyib: "Çünki təcrübə göstərir ki, istənilən ölkənin Mərkəzi Bankının uçot dərəcəsi faizlərin formalaşmasında önəmli rol oynayır".

"Amma Azərbaycanda Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsi ilə faizlər arasındakı koordinasiya demək olar ki, itib. Hətta Mərkəzi Bank 3 il bundan öncə çox aşağı faiz dərəcəsi elan edəndə, yəni uçot dərəcəsi cəmi 3 faiz olanda belə, banklarda faiz dərəcələri çox yüksək olub" — ekspert bildirib.

Onun sözlərinə görə, risk menecmenti kreditləri indiyədək geri qaytarılmayan kreditlərin həcminin kifayət qədər artdığına görə bahalaşdırıb: "Banklar öz gücləri hesabına problemli kredit məsələsini həll edə bilmirlər. Banklar məcbur olurlar ki, kredit faizlərini daha da yüksəldərək müştərilərdən qazanılan əlavə vəsait hesabına problemli kreditlərdə itirdiklərini bərpa etsinlər. Və yaxud da müəyyən bir hissəsini geri qaytarsınlar".

İqtisadçının fikrincə, risk menecmenti təkcə bankların üzərinə qoyulası məsələ deyil: "Dünyanın hər yerində təkcə depozitlərin yox, kreditlərin də sığortalanması məsələsi var. Azərbaycanda bu, demək olar ki, işləməyən mexanizmdir. Verilən kreditlərin heç bir sığortası olmur. Vətəndaş kreditlərin geri qaytarılmasında yaranan çətinliklərdən sığortalanmır. Banklar da bu sığorta hesabına geri qaytarılmayan kreditləri yenidən bərpa etmək imkanından məhrumdur. Ona görə də kreditlərin faiz dərəcəsi kifayət qədər yüksəkdir".

Ekspertin qənaətincə, digər bir məsələ isə birbaşa Mərkəzi Bankdan asılıdır: "Xarici bankların birbaşa Azərbaycana çıxışı kifayət qədər məhduddur. Bu da böyük problemdir və kreditlərin bahalaşmasına səbəb olur. Məsələn, Azərbaycanda Avropa və ABŞ banklarının birbaşa fəaliyyət göstərməsi mümkün deyil. Bu, Mərkəzi Bankın apardığı siyasətlə əlaqədardır".

Cəfərli vurğulayıb ki, Mərkəzi Bank xarici bankların birbaşa Azərbaycan bazarına girməsinə şərait yaratmağa çalışmalıdır: "Bu zaman onların kredit faizlərini daha aşağı çəkəcəyini görəcəyik. Yerli banklar da məcburən kredit faizlərinin aşağı çəkilməsində maraqlı olacaq ki, rəqabətə davam gətirə bilsinlər. Yəni, burada Mərkəzi Bankın görəcəyi çox işlər var".

"Çox təəssüf ki, Mərkəzi Bank üzərinə düşən məsuliyyəti üzərindən atmaq və bütün yükü, məsuliyyəti bankların üzərinə yönləndirmək istəyir. Məncə, bu da doğru yanaşma deyil" — deyə ekspert bildirib.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti Mənsur Bərxudarov isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında əvvəlcə Elman Rüstəmovun hazırda banklarda 6,5 milyard manatdan çox vəsait olması ilə bağlı fikrinə münasibət bildirib: "Bu vəsaitlərin də əksəriyyəti, 70 faizdən çoxu sağlam banklarda yerləşib. Sual qoyulur ki, bəs, niyə bu, iqtisadiyyatın kreditləşməsinə yönəlmir?"

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti Mənsur Bərxudarov
© Photo : UNEC
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti Mənsur Bərxudarov

M.Bərxudarovun fikrincə, risklər yenə də mövcuddur: "Yəni bankların verdiyi kreditin qaytarılması riski yenə də var. Ümumiyyətlə, Azərbaycanda ortalama biznes rentabelliyi 5-7 faiz arasındadır. Belə rentabellik olan yerdə bugünkü bank faizləri ilə kredit verilmə, əvvəlcədən də aydındır ki, müəyyən risklər ilə qarşılaşacaq. Bu nöqteyi-nəzərdən Azərbaycanda kredit siyasətinin nə qədər yumşaldılmasına baxmayaraq, yenə də bu istiqamətdə risklər yüksək olaraq qalır".

Onun sözlərinə görə, güzəştli kreditlərin verilməsinə böyük ehtiyac duyulur: "Əksər kreditlər biznes kreditlərinə yönəldilməlidir. İstehlak kreditləri ilə biznes kreditləri arasındakı balans biznes kreditləri istiqamətində dəyişməlidir. Və biznes kreditləri də uzunmüddətli aşağı faizlə verilməlidir. Belə olan təqdirdə risklər azalacaq, konkret istiqamətlərdə kreditləşmə baş verəcək, risklər də özü-özlüyündə aşağı düşəcək".

438
Teqlər:
Mənsur Bərxudarov, sığorta, Sputnik Azərbaycan, Elman Rüstəmov, Natiq Cəfərli, faiz, ekspert, iqtisadçı, Mərkəzi Bank, kredit, Azərbaycan, bank
Əlaqədar
Elman Rüstəmov kredit faizlərinin nə vaxt aşağı salınacağının anonsunu verdi
Ekspert: “İpoteka kreditlərinin faiz dərəcələri azaldılmalıdır”
İpoteka kreditləri ilə ev almaq istəyənlərin işi asanlaşır
İpoteka krediti alanlar üçün yeni xəbər: Hökumət qaydaları dəyişdi
Bağlanmış bankın kreditorlarına müraciət edildi
Azərbaycan Respublikasının Baş Naziri Əli Əsədov, arxiv şəkli

Baş Nazirdən sərt qərar - Məsuliyyət tam olaraq sahibkarların üzərinə düşəcək

53
(Yenilənib 19:22 08.08.2020)
Proses dövlət başçısı tərəfindən nəzarətdə saxlanılır. Hökumət vəziyyətə dair mütəmadi olaraq Prezidentə məruzə edəcək

BAKI, 8 avqust — Sputnik. Bu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin tapşırığı ilə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah xüsusi karantin rejiminə nəzarətin gücləndirilməsinə dair məsələləri müzakirə edib.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Baş Nazir Əli Əsədovun sədrlik etdiyi videokonfransda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Ərazi-təşkilati məsələlər üzrə köməkçisi Zeynal Nağdəliyev, Baş Prokuror Kamran Əliyev, Daxili İşlər Naziri Vilayət Eyvazov, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi Əli Nağıyev, İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov, Maliyyə naziri Samir Şərifov, Səhiyyə naziri Oqtay Şirəliyev, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin rəhbəri Qoşqar Təhməzli, İcbari Tibbi Sığorta Agentliyinin sədri Zaur Əliyev, TƏBİB-in sədri Ramin Bayramlı, 68 şəhər və rayonun icra hakimiyyəti başçıları, şəhər və rayon prokurorları, daxili işlər və DTX şöbələrinin rəisləri, sanitar–epidemiologiya mərkəzlərinin, rayon mərkəzi xəstəxanaları və səhiyyə şöbələrinin rəhbərləri iştirak ediblər. 

Baş Nazir qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyev avqustun 6-da  keçirdiyi videomüşavirədə hökumət və müxtəlif dövlət orqanları qarşısında nəzarətin gücləndirilməsi haqda ciddi tapşırıq verib.

Əli Əsədov bildirib  ki, Operativ Qərargah infeksiyaya yoluxmaların sayının azalmasını və iqtisadi fəallığın artırılması zərurətini nəzərə alaraq avqustun 10-dan bəzi istehsal, ticarət və xidmət sahələrində yumşalmaları elan edib. Tapşırıq ondan ibarətdir ki, sanitar qaydalara ciddi əməl olunmalı, nəzarət funksiyasını həyata keçirəcək orqanlar müəyyənləşməli, nəzarət funksiyası qüsursuz tətbiq edilməlidir.

Baş Nazir vurğulayıb ki, iqtisadi aktivlik ilə sanitar qaydalara əməl olunmasını sinxronlaşdırmaq lazımdır. Yenidən geriyə qayıtmamağımız üçün bu ən mühüm məsələdir.

Qəbul olunmuş qaydalara əməl olunmasına əsas məsuliyyət daşıyan orqanlar kimi şəhər və rayon İcra hakimiyyətləri, hüquq-mühafizə orqanları-Prokurorluq, DİN, DTX, səhiyyə strukturları və fəaliyyətinə icazə verilmiş sahələrdəki sahibkarlardır. Fəaliyyətinə icazə verilmiş sahələrdə yoluxmalara görə məsuliyyət tam olaraq sahibkarların üzərinə düşəcək.

Xüsusi qeyd olunub ki, şəhər və rayonlarda yoluxma hallarının artması tendensiyası müşahidə olunduğu təqdirdə şəhər və rayon rəhbərliyi əlaqələndirici qurum olaraq nəzarət mexanizmlərini daha da gücləndirməlidir.

Proses dövlət başçısı tərəfindən nəzarətdə saxlanılır. Hökumət vəziyyətə dair mütəmadi olaraq Prezidentə məruzə edəcək.

Müşavirədə son bir ay ərzində bütün ölkə üzrə karantin qaydalarına əməl olunmasına nəzarətin vəziyyəti müzakirə olundu, nöqsanlar qeyd edildi, onların aradan qaldırılması haqda təkliflər səsləndirildi. Karantin qaydalarına riayət edilməsi üzərində nəzarətin texniki, inzibati və maarifləndirmə aspektləri müzakirə olundu.

53
Mövzu:
Azərbaycan karantində: nikbinlər, bədbinlər, xeyirxahlar və ixtiraçılar
Əlaqədar
Əvvəl açıq havadakı restoranlar, sonra rayonlara gediş-gəliş açılacaq
Toya icazə verəcəklər, amma hər şey sahibkarlardan asılı olacaq
Bir manat da xərclənməyib - Şahmar Mövsümov bloklanmış kartlar barədə
Hökumət karantin rejiminin daha da yumşaldılması barədə qərar qəbul edib
Bundan sonra mehmanxanalar yeni QAYDAlarla işləyəcək
Ofisdə kişi

İqtisadiyyatın dirçələcəyinə ümidlər: Agentlik 3 min nəfər hazırlayır

17
(Yenilənib 16:29 08.08.2020)
Keyfiyyət idarəetmə sistemləri üzrə hazırlanmış mütəxəssislər həm yerli, həm də xarici şirkətlərdə müvafiq peşə-ixtisas sahələri üzrə işləmək bacarığına malik olacaqlar

BAKI, 8 avqust — Sputnik. Dövlət Məşğulluq Agentliyi gələn ildən beynəlxalq sertifikatlı (İSO) mütəxəssis hazırlığına başlayacaq.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, qurumun nəzdində olan agentlik ilk mərhələ kimi, 2021-ci ildə 3 min nəfər İSO (Keyfiyyət idarəetmə sistemləri üzrə)  standartlarına uyğun mütəxəssis hazırlığını həyata keçirməyi planlaşdırır. Bu, istehsalatda innovativ texnologiyaların tətbiqinin geniş vüsət aldığı şəraitdə işçi qüvvəsinin həmin standartlar əsasında rəqabət qabiliyyətinin artırılması məqsədi daşıyır. Qeyd edilən mütəxəssis hazırlığının təşkili üçün hazırda beynəlxalq tərəfdaşlarla da müzakirələr aparılır.

Keyfiyyət idarəetmə sistemləri üzrə hazırlanmış mütəxəssislər həm yerli, həm də xarici şirkətlərdə müvafiq peşə-ixtisas sahələri üzrə işləmək bacarığına malik olacaqlar.

17
Əlaqədar
Heç kim pulsuz qalmayacaq - İşsizlikdən sığorta fondunun büdcəsi artırılır
Dəyişikliyin astanasındayıq: ənənəvi peşələr əhəmiyyətini itirəcək
Dəqiq rəqəmi heç kim deyə bilmir! Pandemiya on minlərlə insanı işsiz qoyub
On üç bölgə üzrə 190 manatın verilməsi barədə qərar verildi
Dünyanın ən bədbəxt iqtisadiyyatları: inanılmaz reytinq
Belorusda seçkinin gedişi zamanı

Belarus MSK ilkin nəticələri açıqlayıb

0
Komissiyanın məlumatına görə, beş regionun səsvermələrinin nəticələrinə əsasən hazırkı dövlət başçısı Aleksandr Lukaşenko seçkilərdə liderdir.

BAKI, 10 avqust - Sputnik. Belarusun Mərkəzi Seçki Komissiyası bu gün ölkədə keçirilən prezident seçkilərinin ilkin nəticələrini açıqlayıb.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən xəbər verir.

Komissiyanın məlumatına görə, beş regionun səsvermələrinin nəticələrinə əsasən hazırkı dövlət başçısı Aleksandr Lukaşenko seçkilərdə liderdir. O, seçicilərin 82%-nin səslərini toplayıb. 

Qeyd edək ki, Lukaşenko altıncı dəfədir prezident seçkilərində namizəddir.  

0