Dollarlar

Yenə "dollar seli" yaxınlaşır, Mərkəzi Bank həssas qərar verməli olacaq

18775
(Yenilənib 13:51 21.06.2018)
"2018-ci ilin avqust, noyabr və dekabr aylarında dollara tələb daha çox artacaq"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 iyun — Sputnik. "Bu ilin ilk 4 ayında Azərbaycanda dollara olan tələbin artması müşahidə olunub. Dollara olan tələbin artması büdcə xərcləmələrinin artması ilə də bağlıdır". Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov deyib.

Vüqar Bayramov
Vüqar Bayramov

Onun sözlərinə görə, 2018-ci ilin dövlət büdcəsi 2017-ci ilin dövlət büdcəsi ilə müqayisədə 3 milyard manat çoxdur: "3 milyard manat əlavə vəsaitin dövriyyəyə buraxılması xarici valyutaya olan tələbin artmasına gətirib çıxarır. Çünki ayrılan vəsaitlərin əhəmiyyətli hissəsi pilot layihələrin maliyyələşdirilməsi üçündür. Bu da idxalın artmasına səbəb olur. İdxalın artması da nəticədə xarici valyutaya tələbinin artmasına gətirib çıxarır".

Ekspert bildirib ki, hərraclardakı satışa diqqət yetirsək, satışda ciddi artım olduğunu görərik: "Məsələn, 2018-ci ilin yanvarında Dövlət Neft Fondu tərəfindən hərraclarda 584 milyon 800 min ABŞ dolları satılıb. Yəni hərraclarda 585 milyona yaxın ABŞ dolları banklar tərəfindən alınıb və vətəndaşlara, biznes qurumlarına satılıb. 2018-ci ilin fevral ayında 299 milyon dollar hərraclarda satılıb. 2017-ci ilin yanvar ayında isə bu rəqəm cəmi 285 milyon dollar olub".

İqtisadçının sözlərinə görə, 2018-ci ilin mart ayında dollara olan tələbin artması müşahidə olunub: "Bu ilin martında hərraclarda 647 milyon dollar satılıb. 2017-ci ilin martında isə bu göstərici 250 milyon dollar təşkil edib. 2018-ci ilin aprel ayında 802 milyon dollardan çox, ötən ilin aprelində isə 221 milyon dollar vəsait hərraclarda satılıb".

"Göründüyü kimi, aylar üzrə, eləcə də bütövlükdə geridə qalan ayları 2017-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisə etdikdə kəskin artımlar olduğu görünür. Təkcə, 2018-ci ilin ilk rübündə ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,1 dəfə və ya 317 milyon dollara yaxın dollar satılıb. Bu da dollara olan tələbin artmasından xəbər verir".

V.Bayramov bildirib ki, ABŞ dolları ilə həyata keçirilən nağd hesablaşmalarda da artımlar var: "2018-ci ilin yanvar ayında 196 milyon ABŞ dolları ilə nağd tranzaksiya (hər hansı məqsəd üçün icra olunan bank əməliyyatı) olub. 2017-ci ilin yanvarında isə bu göstərici 62 milyon dollar olub. 2018-ci ilin fevral ayında 224 milyon dollardan artıq nağd tranzaksiya olub. 2017-ci ilin fevralında bu isə 122 milyon dollar təşkil edib. Cari ilin mart ayında 176 milyon dollardan çox nağd tranzaksiya olub. 2017-ci ilin martında isə 91 milyon dollar olub".

"Baxın, məhz ABŞ dolları ilə nağd tranzaksiyalarda da kifayət qədər böyük fərq var. Bu, ondan xəbər verir ki, dollara tələbin artması müşahidə olunub. İdxalın artması dollara tələbin artmasını şərtləndirən əsas səbəblərdən biridir", — iqtisadçı əlavə edib.

Ekspertin fikrincə, qiymətləndirmələr göstərir ki, 2018-ci ilin avqust, noyabr və dekabr aylarında dollara tələb daha çox artacaq: "Xüsusən noyabrın ikinci yarısı və dekabr ayında Azərbaycanda dollara tələbin artacağı gözləniləndir".

İqtisadçı-ekspert Cəfər İbrahimli
© Photo : ŞƏXSİ ARXİV
İqtisadçı-ekspert Cəfər İbrahimli

Bayramovun dediyinə görə, bunun məzənnəyə necə təsir edəcəyi isə Mərkəzi Bankın mövqeyindən asılı olacaq: "Biz hələlik dollara tələbin artmasını proqnozlaşdırırıq. Amma məzənnənin necə dəyişəcəyi birbaşa Mərkəzi Bankın mövqeyindən asılı olacaq. Amma əvvəlki aylarla bağlı rəqəmlər göstərir ki, Azərbaycanda dollara tələbin hiss edilən dərəcədə artması müşahidə edilməkdədir".

İqtisadçı-ekspert Cəfər İbrahimlinin Sputnik Azərbaycan-a şərhinə görə isə, qısa dönəmdə rubl və lirənin dəyər itirməsinin manat üzərində basqı yaradacağını düşünənlər təkrar dollar alışına başlayıblar: "Əsasən alış istiqamətli tələb əməliyyat həcmini artırıb. Rusiya və Türkiyədə baş verən iqtisadi və siyasi hadisələr dollara tələbin artmasına təkan verib".

Qeyd edək ki, Azərbaycan bankları bu ilin aprel ayında nağd xarici valyuta ilə mübadilə əməliyyatları çərçivəsində əhaliyə 411,732 mln. ABŞ dollarının xalis satışını həyata keçirib.

18775
Teqlər:
Cəfər İbrahimli, tələb, Sputnik Azərbaycan, ekspert, iqtisadçı, Vüqar Bayramov, Azərbaycan, dollar
Əlaqədar
Dolların sabaha gözlənilən məzənnəsi bəlli oldu
Bu qərar dolların taleyinə təsir edəcək
Bu gün dolların məzənnəsinə təsir edəcək qərar gözlənilir
O, manatı da sıradan çıxaracaq, dolları da - Yeni dalğa gəlir
Ekspert dolların bahalaşmasından danışdı
Edvgerial saytın istifadəçisi, arxiv şəkli

ƏDV-nin qaytarılması ilə bağlı müraciətlər araşdırılıb

8
Bir sıra vergi ödəyiciləri tərəfindən istehlakçılara təqdim edilən nəzarət-kassa aparatının çeklərində malın adı qeyd olunmur və bu hal vergi ödəyicilərinə maliyyə sanksiyasının tətbiqi ilə yanaşı, istehlakçıların hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarır.

BAKI, 4 avqust — Sputnik. Azərbaycanda pərakəndə ticarət və ya iaşə obyektlərindən alınmış mallara görə ödənilən ƏDV-nin bir hissəsinin geri qaytarılması prosesi davam edir. Bu sahədə tətbiq edilən mexanizmə əsasən alınmış mallara görə ödənilmiş ƏDV istehlakçının portala müraciətinin daxil edildiyi tarixdən 30 gün müddətində müvəkkil bank tərəfindən qaytarılır. Bu müddət ərzində fiziki şəxs olan istehlakçılara pərakəndə ticarət və ya ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən şəxslərdən alınmış mallara görə (neft və qaz məhsulları istisna olmaqla) nağdsız qaydada ödədikləri ƏDV-nin 15 faizi, nağd qaydada ödənilmiş ƏDV-nin 10 faizi qaytarılır.

Vəsaitin qaytarılması ilə bağlı proseslər İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən yaradılmış www.edvgerial.az portalı üzərindən aparılır.

Xidmətdən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, istehlakçının sistemə daxil etdiyi nəzarət-kassa aparatı (NKA) çeki barədə məlumatların Dövlət Vergi Xidmətinin informasiya bazasındakı məlumatlarla uyğunluğu yoxlanılır və nəzarət-kassa aparatı çekinin təsdiqləndiyi dərhal istehlakçının elektron kabinetində əks olunur.

Bununla belə, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin apardığı araşdırmalar zamanı elektron sistemə daxil edilən çeklər üzrə bir sıra hallarda bəzi vergi ödəyiciləri tərəfindən sui-istifadə faktlarının mövcud olması müəyyən edilib. Belə ki, iyun ayı ərzində ƏDV-nin geri qaytarılması üçün portala 4,9 milyon çek daxil edilib. Bu çeklərdən 3,3 mini üzrə ƏDV-nin geri qaytarılmasından imtina edilib.

Araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, dəyəri 2 min manatdan aşağı olan 1.914 çek üzrə imtina hallarına səbəb satıcının ƏDV ödəyicisi olmaması, alıcılar tərəfindən alınmış malların geri qaytarılması və ya çekin tərtib edildiyi vaxtdan 30 gün keçdikdən sonra sistemə daxil edilməsi olub. Həmçinin dəyəri 2 min manatdan yuxarı olan 1.382 çek üzrə müraciət təsdiqini tapmayıb. Buna səbəb isə 1.171 çek üzrə məlumatların kassa çeklərində əks etdirilməli olan məlumatlarla uyğun gəlməməsi müəyyən olunub. Belə malın adının "Sərbəst satış", "Satış", "Məhsulun adı" və s. bu kimi ümumi sözlər, bir hərf, rəqəm və ya yalnız rəqəmlərlə qeyd edilməsi, o cümlədən digər kod və rekvizitlərin tam şəkildə əks olunmaması halları qeydə alınıb. Bu səbəbdən onların da təsdiqindən imtina edilib.

Bundan başqa, ƏDV-nin qaytarılması üçün NKA çekinin fiskal İD-sinin edvgerial.az portalına daxil edilməsi zamanı yeni nəsil NKA-nın quraşdırıldığı obyektin fəaliyyətinin pərakəndə ticarət və ya ictimai iaşə fəaliyyətinə uyğun olmadığına görə 107 çek, mal qalığının silinməsi və topdan satış ehtimallarının olması səbəbindən isə müvafiq araşdırma aparılmış 105 çek üzrə müraciət sistem tərəfindən qəbul edilməyib.

Qeyd edək ki, edvgerial.az portalına müraciətlər üzrə bütün araşdırmalar qaydaların tələblərinə müvafiq olaraq 30 gün ərzində aparılır.

Məlumat üçün bildirilməlidir ki, "Fiziki şəxs olan istehlakçılar tərəfindən Azərbaycan Respublikasının ərazisində pərakəndə ticarət və ya ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən şəxslərdən alınmış mallara (neft və qaz məhsulları istisna olmaqla) görə ödənilmiş ƏDV-nin qaytarılması" ilə bağlı qaydalara əsasən, ƏDV-nin qaytarılması zamanı təqdim edilən nəzarət-kassa aparatının çeki Vergi Məcəlləsinin tələblərinə cavab verməlidir. Bir sıra vergi ödəyiciləri tərəfindən istehlakçılara təqdim edilən nəzarət-kassa aparatının çeklərində malın adı qeyd olunmur və bu hal vergi ödəyicilərinə maliyyə sanksiyasının tətbiqi ilə yanaşı, istehlakçıların hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarır.

Bu səbəbdən vergi ödəyicilərinə sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirdiyi təsərrüfat subyektlərində quraşdırılmış nəzarət-kassa aparatlarında müvafiq texniki sazlamaların aparılması və istehlakçılara təqdim edilən nəzarət-kassa aparatının çekində qanunla nəzərdə tutulmuş məlumatların əks etdirilməsinin təmin olunması tövsiyə edilir. Eyni zamanda, istehlakçılar vergi ödəyicisi tərəfindən təqdim edilmiş çekdə malın adının əks olunmasına diqqət yetirməli və çekin düzgün verilməsini tələb etməlidirlər.

8
Neft

Azərbaycan nefti 45 dollara satılır

1
(Yenilənib 12:49 04.08.2020)
"Brent" markalı neftin qiyməti 0,41 dollar ucuzlaşaraq 43,74 dollar, "Light" markalı neftin qiyməti isə 0,36 dollar azalaraq 40,65 dollar təşkil edib.

BAKI, 4 avqust — Sputnik. Azərbaycan neftinin qiyməti bahalaşıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, "Azeri Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti 1,03 dollar artaraq 45,39 dollar olub.

"Brent" markalı neftin qiyməti 0,41 dollar ucuzlaşaraq 43,74 dollar, "Light" markalı neftin qiyməti isə 0,36 dollar azalaraq 40,65 dollar təşkil edib.

Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti bu il aprelin 21-də minimuma enərək 15,81 dollar, 2008-ci ilin iyulunda isə maksimuma yüksələrək 149,66 dollar olub.

1
Kvas içən şəxs

Diqqət! Bu içkilər artıq çəkiyə səbəb olur

0
Bir çox insanlar çay və ya qəhvəni böyük miqdarda şəkər əlavə etməklə içirlər ki, bu da bədənin ümumi vəziyyətinə mənfi təsir göstərir.

BAKI, 4 avqust — Sputnik. Şirələrin, kvasların və qazlaşdırılmış suların tərkibində çox miqdarda qlükoza var və onlar yüksək qlikemik indeksə malikdir. Bu içkiləri müntəzəm olaraq içmək mədəaltı vəz üçün böyük yük yaradır və artıq çəkiyə səbəb olur.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı həkim-endokrinoloq Yekaterina İvannikova "Komsomolskaya Pravda" qəzetinə müsahibəsində deyib.

Bundan əlavə, bir çox insanlar çay və ya qəhvəni böyük miqdarda şəkər əlavə etməklə içirlər ki, bu da bədənin ümumi vəziyyətinə mənfi təsir göstərir.

İvannikova içkilərinə dad qatmaq istəyənlərə suya təzə xiyar, nanə və ya limon əlavə etməyi və belə bir içkidən bir kiloqrama 30 millilitr həcmində istifadə etməyi məsləhət görüb.

0