Kredit mütəxəssisi və müştəri, arxiv şəkli

Riskli vəziyyət: Banklar tərəddüd, vətəndaşlar ehtiyat edir

370
(Yenilənib 15:34 25.05.2018)
Mərkəzi Bank tərəfindən banklara verilən kreditlərin həcmi niyə azalıb?

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 25 may — Sputnik. Mərkəzi Bank tərəfindən 2017-ci ildə banklara 400 milyon 869 min manat kredit verilib. Bu, 2016-cı illə müqayisədə 3 milyard 660 milyon 493 min manat və ya təxminən 10 dəfə azdır.

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov
İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov

Banklara verilən kreditlərin azalması ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bunun kreditlərə tələbin olmaması fonunda baş verdiyini deyib: "Tələbin olmamasına görə Mərkəzi Bank məcburən banklara daha az kredit verməli olub. Banklar tələb olduğu təqdirdə Mərkəzi Bankdan kredit götürür və üzərinə əlavə faiz qoyub bazara təklif edir".

"Amma bu gün banklar kredit təklif edə bilmir. Çünki bazarda risk yüksəkdir. Eyni zamanda, bazarda kreditə tələb aşağı düşüb. Bu fonda banklar nə üçün kredit götürməlidir? Bu gün bank sektorunda Mərkəzi Bankın mərkəzləşdirilmiş kreditlərinə tələb demək olar ki, yox səviyyəsindədir. Azalmanın əsas səbəbi də budur", – deyə ekspert əlavə edib.

İqtisadçının sözlərinə görə, bu gün banklar kredit verməkdə maraqlı deyil: "Faktiki olaraq bankların kredit portfeli sürətlə kiçilir. 2017-ci il ərzində kredit portfelinin azalması, təxminən 26 faizə çatıb. Banklar da təbii ki, bu pulları, yəni Mərkəzi Banka olan mərkəzləşdirilmiş kredit borclarını geri qaytarır. Çünki banklarda izafi likvidlik var, vəsaitləri Mərkəzi Bankdan faizlə götürürlər. Mərkəzi Bankın da 2017-ci ildə uçot dərəcəsi 15 faiz idi".

"Yəni söhbət yüksək faizlə götürülmüş pullardan gedir. Bu pullar banklar üçün əlavə maliyyə, xərc yükü formalaşdırır. Bank kredit vermirsə, niyə bunu özündə saxlamalıdır və ona görə də geri qaytarır" — müsahibimiz bildirib.

Ekspertin fikrincə, bankların bu gün kreditləşmədə maraqlı olmaması Mərkəzi Bankın mərkəzləşdirilmiş kreditlərinə tələbi aşağı salan əsas faktordur: "Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsini ilin əvvəlindən etibarən 2 dəfə azaltmasına baxmayaraq, bu proses bu gün də davam edir. Amma bununla belə, hələlik kredit bazarında canlanma müşahidə olunmur. Çünki bank sektorunda dərin böhran tam aradan qalxmayıb, eyni zamanda müştərilərin kredit qaytarma qabiliyyəti ilə bağlı risklər var".

Vüqar Bayramov
Vüqar Bayramov

İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, bankların yalnız Mərkəzi Bankdan cəlb etdiyi vəsaitlərdə deyil, onların cəlb etdiyi depozitlərin həcmində də azalma var: "Eyni zamanda, kredit portfelində kəskin azalma var. Bu, ondan xəbər verir ki, indiki halda banklar cəlb etdiyi vəsaitin, xüsusən də kreditlərin yerləşdirilməsi çətinliyi ilə üzləşib. Bu, nəticədə bankların fərqli mənbələrdən, o cümlədən Mərkəzi Bankdan cəlb etdiyi vəsaitlərin həcminə təsir göstərib".

Onun sözlərinə görə, yalnız 2017-ci ilin əvvəli ilə müqayisə etsək, bütövlükdə kommersiya banklarının kredit portfelində 5 milyard dollardan çox azalma var: "Əgər 2017-ci ilin yanvarında kommersiya banklarının kredit portfeli 16,7 milyard dollar idisə, bu rəqəm 11,5 milyard dollara qədər azalıb. Kredit portfelindəki azalma 5,2 milyard dollardır. Problemli kreditin həcmi 2017-cilin yanvarı ilə müqayisədə 1 milyard 633 milyondan 1 milyard 700 milyona qədər artıb".

"Kredit portfeli göstərir ki, praktiki olaraq kredit portfeli azalır və problemli kreditlərin həcmi artıb. Bu kontekstdə banklar artıq kreditləşmədə çox ehtiyatlıdır və ehtiyatlı kredit siyasətini davam etdirir. Nəticə etibarilə, təxminən, 1 il ərzində kredit portfelinin 5,2 milyard dollar azalması da ondan xəbər verir ki, banklar artıq kütləvi kreditləşmədə maraqlı deyil. Bu maraq olmadığı üçün də Mərkəzi Bankın vəsaitlərinə tələb azalıb" — V.Bayramov vurğulayıb.

Ekspert bildirib ki, Mərkəzi Bankda vəsait var və banklar müraciət edib mövcud şərtlər daxilində vəsait cəlb edə bilər: "Amma problem ondan ibarətdir ki, banklar cəlb etdiyi vəsaitin yerləşdirilməsində çətinlik çəkir. Bu çətinliklər fonunda banklar nəinki Mərkəzi Bankdan vəsait cəlb etməkdə, hətta depozit portfelini belə, genişləndirməkdə maraqlı görünmür".

Həmsöhbətimizin qənaətincə, depozit faizlərinin azalması da ondan xəbər verir ki, bu gün kommersiya banklarının cəlb etdiyi və ya malik olduğu vəsaitlərin yerləşdirilməsi ilə bağlı ciddi problemlər var.

370
Teqlər:
Rəşad Həsənov, tələb, Sputnik Azərbaycan, təklif, depozit, risk, milyon, ekspert, iqtisadçı, Vüqar Bayramov, Mərkəzi Bank, kredit, bank, manat
Əlaqədar
Ekspert: “İpoteka kreditlərinin faiz dərəcələri azaldılmalıdır”
İpoteka kreditləri ilə ev almaq istəyənlərin işi asanlaşır
Bağlanmış bankın kreditorlarına müraciət edildi
Mərkəzi Bankdan təqdirəlayiq qərar: Kredit faizləri aşağı salınacaq
Vətəndaşlara aşağı faizli spesifik kredit verilməsi təklif olunur
Kassanın yaxınlığında insanlar, arxiv şəkli

Hələ sovet dövründən canımızı boğazımıza yığmış problem həll olunur

593
(Yenilənib 22:38 13.07.2020)
Ekspert: "Əksər ölkələrdə təmassız əməliyyatlarda limit var və bəzi dövlətlərdə bu limit xeyli yüksəkdir. Bu addım ən azından vurulan ziyanın həcmini azaltmaq üçündür.

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 13 iyul — Sputnik. Azərbaycanda PİN-kod daxil edilmədən təmassız əməliyyatlar üzrə limit 100 manata qaldırıla bilər. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının nəzdində fəaliyyət göstərən "Ödəniş sistemləri və rəqəmsal bankçılıq üzrə Ekspert Qrupu"nun növbəti iclasında POS-terminal vasitəsilə PİN-kod daxil edilmədən nağdsız formada həyata keçirilən təmassız əməliyyatlar üzrə limitin 100 manata qaldırılması müzakirə edilib. İclasda qaldırılan məsələlərin həllində atılacaq növbəti addımlara dair qərarlar qəbul edilib.

Qeyd edək ki, hazırda POS-terminal vasitəsilə PİN-kod daxil edilmədən nağdsız formada həyata keçirilən təmassız əməliyyatlar üzrə limit 50 manatdır.

Təmassız ödəniş gündəlik olaraq hər bir mal alışı və ya xidmət üçün ödəniş etdikdə vaxta qənaət etmək deməkdir. Təmassız kartı POS-terminala yaxınlaşdırmaq kifayət edir ki, ödəniş PİN-kod yığılmadan birbaşa həyata keçsin.

Bank və maliyyə məsələləri üzrə ekspert Əkrəm Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında təmassız əməliyyatlar üzrə limitin qaldırılması məsələsinə münasibət bildirib.

O qeyd edib ki, bu gün dünyada təmassız kartlardan geniş istifadə edilir: "İndi bunun Azərbaycanda aktuallaşması koronavirus pandemiyası ilə bağlı ola bilər. Virusun yayılmaması üçün təmassız ünsiyyət, o cümlədən bank əməliyyatlarında təmassız ünsiyyət çox vacibdir. Amma etiraf etmək lazımdır ki, Azərbaycanın bəzi bankları qabaqcıl ölkələrin banklarının təhlükəsizlik standartlarına tam cavab vermir. Çünki informasiya sistemləri sahəsində təhlükəsizlik tədbirləri daim inkişaf etdirilməlidir. POS-terminal vasitəsilə PİN-kod daxil edilmədən nağdsız formada həyata keçirilən təmassız əməliyyatlar üzrə limit 100 manata qaldırılsa, bu, düzgün addım olar".

"Əksər ölkələrdə təmassız əməliyyatlarda limit var və bəzi dövlətlərdə bu limit xeyli yüksəkdir. Burada limitlərin olması təhlükəsizlik ilə bağlıdır. Bu addım ən azından vurulan ziyanın həcmini azaltmaq üçündür. Əsas məsələ təhlükəsizlik meyarlarına cavab verməkdir. Yaxşı olar ki, Mərkəzi Bank banklarda bu sistemlərin necə işlədiyinə nəzarəti gücləndirsin", - deyə ekspert əlavə edib.

Qeyd edək ki, kafe və restoranlarda, yanacaqdoldurma məntəqələri və ya supermarketlər kimi sürətli xidmət yerlərində bu cür ödənişlər xüsusilə rahatdır. Zamanınız növbələrdə ödəniş edərək keçməyəcək, vaxtınızı daha vacib işlər üçün qənaət edə bilərsiniz. Ancaq təmassız ödəniş etmək üçün getdiyiniz ticarət mərkəzlərində, mağazalarda, iaşə obyektlərində olan POS-terminallar bu funksiyanı dəstəkləməlidir. Təmassız kartlar limitlər siyasəti vasitəsilə qeyri-qanuni ödənişlərdən qorunur, bu da kart itirildikdə vəsaitlərin sizdən xəbərsiz xərclənməsi risklərini azaldır. Əgər gün ərzində bu limiti keçsəniz, o zaman PİN-kod yığmaq lazımdır.

593
Neft buruğu, arxiv şəkli

Neft ucuzlaşır

9
(Yenilənib 12:11 13.07.2020)
Ötən həftə "Azeri Light" markalı neftin orta qiyməti 1,61% artıb. Azərbaycan neftinin qiyməti həftə ərzində orta hesabla 44,15 dollara bərabər olub.

BAKI, 13 iyul — Sputnik. Dünya birjalarında neftin qiyməti ucuzlaşıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, "Brent" markalı neftin bir barelinin qiyməti 0,29 dollar geriləyərək 42,95 dollar, "Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti isə 0,31 dollar ucuzlaşaraq 40,24 dollar təşkil edib.

Ötən həftə "Azeri Light" markalı neftin orta qiyməti 1,61% artıb. Azərbaycan neftinin qiyməti həftə ərzində orta hesabla 44,15 dollara bərabər olub.

9
Reanimasiyada COVİD-19 xəstəsi, arxiv şəkli

Saxlamaq olmur! Virus can almaqda davam edir

0
(Yenilənib 11:02 14.07.2020)
Koronavirusa yoluxmaların sayına görə ilk pillədə ABŞ qərarlaşıb ki, bu ölkədə xəstələrin sayı 3 milyon 363 min 056 nəfərə çatıb.

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 14 iyul — Sputnik. Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 13 103 290-a çatıb. Bu barədə Sputnik Azərbaycan Con Hopkins Universitetinin saytına istinadən xəbər verir.

Məlumata əsasən, virusa yoluxmuş 573 042 nəfər vəfat edib, 7 257 369 xəstə isə sağalıb.

Koronavirusa yoluxmaların sayına görə ilk pillədə ABŞ qərarlaşıb ki, bu ölkədə xəstələrin sayı 3 milyon 363 min 056 nəfərə çatıb. Avropada virusa yoluxanların sayına görə Rusiya ilk yerdədir. Belə ki, bu ölkədə 732 547 yoluxma qeydə alınıb.

Xatırladaq ki, koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də virusun törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

0