Manat və dollar

Şübhə narahatlıq var: Dollar hara gedir?

54538
(Yenilənib 18:05 11.05.2018)
Hazırda xarici valyutanın satışında nəzərəçarpacaq artım və manatın mümkün dəyərsizləşməsi ilə bağlı vətəndaşların həyəcanı fakt olaraq qalır

Fuad Əlizadə, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 11 may — Sputnik. Azərbaycanda əhali arasında Amerika valyutasına olan tələbat artmaqda davam edir. Bu, özünü xüsusilə də aprel ayında, AR Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) valyuta ticarətində dollar satışının rekord həddə — 802,6 milyon dollar həcmində qeydə alınmasında göstərib.

ARDNF-in aprel ayında valyuta satışı təkcə cari ildə rekord həddə olmayıb. Ötən il də dolların aylıq satışı ortalama 300 milyon dollar olub. 2018-ci ilin yanvar-aprel ayları ərzində 2,1 milyard dollar satılıb ki, bu da son iki ilin dörd ayı üçün maksimal həddə valyuta satışıdır.

Azərbaycanda dollara tələbatın artmasının səbəbi milli valyutanın devalvasiyaya uğrayacağı barədə şayiələrdir. 2015-ci ildə dünya bazarında neftin qiymətlərinin qəflətən 1 barelə görə 30 dollara qədər düşməsi manata güclü təzyiq göstərmişdi. Lakin indi "qara qızıl"ın bir barelinin qiyməti 75 dollardır. Bununla yanaşı, nəzərə almaq lazımdır ki, bu il dövlət büdcəsində bir barel neftin qiyməti 45 dollardan nəzərdə tutulub.

Hazırkı fonda onu gözləmək olar ki, Dövlət Neft Fondunun valyuta vəsaitlərinin bir hissəsini Azərbaycan Mərkəzi Bankının hərraclarında əldə etmək mümkündür. Lakin AMB-nın məlumatlarına görə, aprel ayında valyuta ehtiyatlarının həcmi 43 milyon dollar ixtisar edilərək 5,465 milyard dollara (son 16 ay müddətində) çatıb.

AMB-nin əhalinin əmanətlərinin qorunması ilə bağlı bu ilin mart ayına olan gecikmə ilə təqdim etdiyi statistikasına görə, fiziki şəxslərin banklara qoyduğu dollar depozitlərində yüksələn tendensiya müşahidə edilib və 91 milyon manata (AMB-nin məzənnəsinə əsasən 53,5 milyon dollara) çatıb.

Bununla yanaşı, belə bir təhlükə də var ki, il ərzində fiziki şəxslərin banklara öz əmanətlərini milli valyutada yatırması halları azalıb. Əhali qərara gəlib ki, banklarda dolları illik 3% —lə qorumaq, manatı 10% və daha artıq faizlə qorumaqdan yaxşıdır.

Aydın məsələdir ki, əhalinin fəal şəkildə dolları alaraq "döşəyin altına" yığması manatın devalvasiyaya uğrama təhlükəsindən yaranan qorxu ilə əlaqədardır. Hətta dollar inflyasiyaya məruz qalsa belə, təkcə iş adamları deyil, elə sadə vətəndaşlar da maliyyə vəsaitlərini "ölü kapital" olaraq saxlayacaqlar.

2015-2016-cı illərdə olduğu kimi, hazırda da biznesmenlərin öz kapitallarını qonşu ölkələrə — Türkiyəyə, Gürcüstana, Rusiyaya və bir sıra digər Avropa ölkələrinə çıxararaq orada daşınmaz əmlaka və digər sahələrə yatırması mümkündür. Lakin unutmaq lazım deyil ki, son bir ayda türk lirəsi və rus rublu bu ilin əvvəli ilə müqayisədə dollara nisbətən nəzərəçarpacaq dərəcədə zəiflədi, manatın məzənnəsi isə dəyişməz qaldı.

Bununla yanaşı, neftin qiymətlərinin hazırkı səviyyəsi — bir barelə görə 75 dollar ölkə xaricindəki işgüzar dairələrə imkan verir ki, öz kapitallarını ağrısız bir şəkildə sərmayə olaraq bura yatırsınlar.

ARDNF-nin xarici valyutanın satışı hesabına yerli bazarda dollara olan tələbat azalmışdı və həyəcan aradan qaldırılmışdı. Amma bir sual açıq qalır: ARDNF valyuta ticarətində dolların rekord həcmini nə qədər saxlamağa çalışacaq? Və əgər neftin qiymətləri Azərbaycan üçün psixoloji hədd olan 45 dollardan aşağı düşsə, nə baş verəcək?

Hal-hazırda xarici valyutanın satışında nəzərəçarpacaq artım və manatın mümkün dəyərsizləşməsi ilə bağlı vətəndaşların həyəcanı fakt olaraq qalır. Yüksək vəzifəli məmurların manatın sabitliyinə dair təsəlliləri, tədiyyə balansının ödənilməsi, xarici ticarətdə müsbət saldonun izlənməsi, ölkədə inflyasiyanın aşağı düşməsi ilə bağlı arqumentləri əhalinin şübhə və narahatlığını hələ aradan qaldırmayıb.

2018-ci ilin dörd ayının nəticələrinə görə, ARDNF 2,1 milyard dollarlıq xarici valyuta satışını həyata keçirib. 2017-ci ildə satılmış valyutanın həcmi 3,6 milyard dollar olub. 2016-cı ildə isə bu göstərici 4,9 milyard dollar idi.

54538
Teqlər:
dollar, manat, Azərbaycan, valyuta, inflyasiya, Azərbaycan Mərkəzi Bankı, məzənnə, devalvasiya, AMB, Dövlət Neft Fondu, ARDNF, tələbat
Əlaqədar
Türkiyədə dolların məzənnəsi yenidən rekord vurub
Dolların qiymətinə təsir edəcək qərar qəbul olundu
Ekspert: “Dolların kursunun formalaşmasında siyasət daha çox rol oynayır”
Dolların bahalaşıb-bahalaşmayacağı bəlli oldu
Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynov

Ekspert halala haram qatanlardan danışdı: böyük hərc-mərclik var

26
(Yenilənib 10:20 27.09.2021)
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri, ekspert Eyyub Hüseynov deyib ki, bu gün yenə də pul xatirinə qeyri-halal mallara da halal sertifikatı verilir.
Eyyub Hüseynov: “Bu sertifikatların kollegial verilməsinə nail olduq”

“Təsadüfi deyil ki, Azərbaycanda 6 il öncə halal standartlar qəbul edildi. O vaxta kimi ölkədə halal sertifikatının verilməsi böyük pullar hesabına mümkün olurdu”.

Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri, ekspert Eyyub Hüseynov deyib.

Onun sözlərinə görə, burada dini idarələr və müxtəlif ölkələrin təşkilatları iştirak edib: “Biz 6 il bundan öncə bu istiqamətdə iş apardıq və bu sertifikatların kollegial verilməsinə nail olduq. Bundan sonra 3 müəssisəyə halal sertifikatı verildi. Ancaq bu gün yenə də pul xatirinə qeyri-halal mallara da halal sertifikatı verilir. Bir çox xarici ölkələrdən Azərbaycana halal nişanı ilə məhsullar daxil olur. Biz AQTA-ya təklif vermişik ki, sertifikatların verilməsi məsələsini agentlik öz üzərinə götürsün. Bu sahədə böyük hərc-mərclik var”.

Eyyub Hüseynovun fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

26
Ramil Osmanlı, Əmlak Ekspert Mərkəzinin direktoru

Ekspert əmlak bazarındakı son vəziyyətdən danışdı

21
(Yenilənib 15:21 24.09.2021)
Əmlak məsələləri üzrə ekspert Ramil Osmanlı bildirib ki, İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun mövcud aktivlərinin həcminin artımı ipoteka kreditləşməsinə də təsir edib.
Ramil Osmanlı: “Mənzil bazarında tələb və təklif dəyişib”

Bu ilin yanvar-avqust aylarında İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun (İKZF) xətti ilə 256,2 milyon manat kredit verilib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 62,3% çoxdur.

Əmlak məsələləri üzrə ekspert Ramil Osmanlı Sputnik Azərbaycan-a artımın səbəblərini açıqlayıb. Ekspert bildirib ki, burada bir sıra önəmli səbəblər var: “Artımı ilbəil ipoteka proqamında keçirilən islahatlarla əlaqələndirmək olar. Eyni zamanda mənzil bazarında tələb və təklif dəyişib. İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun mövcud aktivlərinin həcminin artımı da öz təsirini göstərib. Həmçinin ipoteka kreditləri üzrə məbləğlər də artırılır. Mənzil bazarındakı vəziyyətə gəldikdə isə deyə bilərəm ki, hazırda dinamik aktivlik müşahidə edilmir. Mənzil alıcılarının sayında nisbətən azalmalar var. Həm bazara daxil olan pulun həcmində, həm də alğı-satqı əməliyyatlarının sayında artımı müşahidə etmək olar”.

Ramil Osmanlının geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

21

Bakıda şəhidlərinin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb

0
"Şəhidlərimiz qürurumuzdur" adlı aksiyası zamanı "Regional İnkişaf" İctimai Birliyinin könüllüləri səmaya 3000-dək işıq fənəri uçurdublar.

Bu gün vətən müharibəsi zamanı şəhid olan soydaşlarımızın xatirəsinə həsr edilən anım tədbiri keçirilib.

Heydər Əliyev Fondunun "Regional İnkişaf" İctimai Birliyinin "Şəhidlərimiz qürurumuzdur" adlı aksiyası zamanı bu gün təməli qoyulan Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyinin ərazisində quraşdırılmış xüsusi projektorlardan səmaya yönələn şüalar Zəfər tağını simvolizə edib. Aksiyada "Regional İnkişaf" İctimai Birliyinin könüllüləri səmaya 3000-dək işıq fənəri uçurdublar.

Qeyd edək ki, sentyabrın 27-si Vətən Müharibəsinin başlamasının bir ili tamam olur. 44 günlük Vətən Müharibəsində torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canlarını fəda etmiş əsgər və zabitlərimizə, bütün şəhidlərimizə dərin ehtiram əlaməti olaraq hər il sentyabrın 27-si Azərbaycanda Anım Günü kimi qeyd edilib. Artıq bir necə gündür ölkədə Anım Gününə hazırlıqlar gedir.

Eyni zamanda Bakının bəzi küçə və prospektlərində eyvanlardan bayraqlar asılıb. Bu gün saat 12:00-da ölkə ərazisində şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Şəhər sakinləri, hərbçilər və rəsmilər İkinci Fəxri Xiyabanda uyuyan şəhidlərimizin məzarlarına baş çəkərək şəhidlərin xatirələrini yad ediblər.

Paytaxtda Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə yürüş keçirilib. Yürüş iştirakçıları əllərində Vətən müharibəsində qəhrəmancasına şəhid olanların şəkilləri əks olunan plakatlar daşıyıblar.

0
  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda şəhidlərin xatirəsinə səmaya işıq fənərləri buraxılıb.