Manat və dollar

Növbəti devalvasiya gözləntiləri açıqlandı

30563
(Yenilənib 17:51 20.04.2018)
Azərbaycanda yaxın zamanda yeni devalvasiya gözlənilir?

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 aprel — Sputnik. "Azərbaycanda dollara tələbat arta bilər. Çünki ilin ilk 2 ayında Azərbaycana idxal olunan məhsulların həcmi 480 milyon ABŞ dolları artıb. Eyni zamanda, həmin dövrdə dollara tələbat da yüksəlib. Dövlət Neft Fondunun hərraclarında 3 ayda satdığı valyutanın həcmi 510 milyon ABŞ dollarından çox artıb. Növbəti aylarda idxalda artım bu templə davam edərsə, təxminən idxalın həcmində illik nəticədə 2,5-3 milyard ABŞ dolları artım baş verə bilər".

Эксперт-экономист Рашад Гасанов
© Photo : SİA IA
Эксперт-экономист Рашад Гасанов

Bunu Sputnik Azərbaycan-a iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov, türk lirəsi və rus rublunun ucuzlaşmasının manata təsirini şərh edərkən deyib. Onun sözlərinə görə, bu artımlar indiki halda daha çox dövlət sektorundan qaynaqlanır: "Dövlət sektorunun idxalının həcmi ötən illə müqayisədə 3 dəfə artıb. Çünki 2018-ci ilin yanvarın 1-dək dövlət vəsaiti hesabına idxala məhdudiyyət tətbiq olunurdu".

"Amma bu qərarın müddəti bitib və ona görə də dövlət sektoru hesabına idxalın həcmi artıb. Bununla yanaşı, özəl sektorun və fiziki şəxslərin hesabına da idxalının həcmində artımlar baş verir. Bu, valyuta bazarında təzyiq formalaşdırır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, ötən illə müqayisədə Dövlət Neft Fondu bazara daha çox vəsait təşviq edəcək. Çünki büdcə qarşısında öhdəliklərini yerinə yetirmək məqsədilə ötən illə müqayisədə, təxminən, bazara 65 faizə yaxın əlavə vəsait təşviq etməlidir", — iqtisadçı deyib.

Ekspert bildirib ki, bundan başqa, regionda yaranmış vəziyyət narahatlıq yaradır: "Azərbaycanda manatın məzənnəsi ilə bağlı narahatlıq bundan öncəki dövrdə — mart ayından etibarən başlayıb. Bu, daha çox seçki və seçkidən sonrakı proseslərin proqnozlaşdırılması ilə bağlı idi ki, seçkidən sonra manatın məzənnəsində dəyişiklik olacaq və ucuzlaşacaq. Bundan qaynaqlanan bir tələb var idi".

R.Həsənov əlavə edib ki, xüsusilə Rusiyada rublun kəskin şəkildə — bir gündə təxminən 11 faiz dəyər itirməsi Azərbaycanda ictimai narahatlığı dərinləşdirib: "Paralel olaraq Türkiyədə və İranda oxşar trendlər, yəni milli valyutaların dəyərsizləşməsi baş verib. Bu fonda mümkündür ki, qonşu ölkələrdə "qara valyuta bazarı" formalaşsın və Azərbaycandan bu "qara bazar"lara qeyri-qanuni valyuta axını sürətlənsin. Əgər bu, baş verərsə, növbəti dövrlərdə dollara tələb arta bilər".

Onun fikrincə, indiki halda neftin hazırkı qiyməti, strateji valyuta ehtiyatlarının həcminin artması və s. manatın daxili bazarda sabitliyini dəstəkləyən faktorlardır: "Bölgədə yaranmış problemlər, ABŞ sanksiyalarının genişləndirilməsi ehtimalı və s. faktorlar Azərbaycan bazarında, hələlik, xarici valyutaya tələbi artıracaq".

"Proqnoz ondan ibarətdir ki, ən azından Mərkəzi Bankın növbəti toplantısına qədər, yəni iyun ayının 15-dək məzənnənin sabit qalması ehtimalı yüksək qiymətləndirilir. Manatın dəyərsizləşməsi ehtimalı aşağı orta səviyyədə qiymətləndirilir. Manatın bundan artıq bahalaşması isə ehtimal edilmir", — deyə o bildirib.

Sabit Bağırov
© Photo : Şəxsi arxivindən
Sabit Bağırov

İqtisadçı-ekspert Sabit Bağırov da Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında qonşu ölkələrdə baş verən proseslərin Azərbaycana təsir etdiyini deyib: "Biz iqtisadi əlaqələr, xarici ticarət ilə bağlıyıq və ona görə də təsir etməyə bilməz. Amma düşünmürəm ki, Azərbaycanda yaxın zamanda yeni devalvasiya baş versin. Çünki kifayət qədər valyuta ehtiyatları var. Hökumətin imkanı var ki, devalvasiyanın qarşısını alsın".

Xatırladaq ki, aprelin 11-də Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov "Azərbaycanda devalvasiyadan söhbət gedə bilməz" açıqlamasını verib: "İlin əvvəlindən ölkənin valyuta ehtiyatları artıb. Əsas ixrac potensialı olan neftin qiyməti sabit olaraq qalır. Ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən neftin qiyməti 25 faiz yuxarıdır. Ölkədə qeyri-neft ixracı artıb, turizm inkişaf edir və turizmdən əldə olunan valyuta gəlirləri artıb. Ölkədə iqtisadi fəallıq yüksəlib. Bu makroiqtisadi mənzərədən görünür ki, devalvasiyadan söhbət gedə bilməz. Manatın zəifləməsindən söhbət gedə bilməz. Bunun üçün ciddi arqument yoxdur".

"Əsas xarici ticarət tərəfdaşlarımızı da izləyirik ki, onların valyuta məzənnələrində olan dəyişikliklər psixoloji olaraq 0,2 və ya 0,3 faiz dərəcəsində müəyyən volatillik yarada bilir. Amma bu, ciddi bir şey deyil. Manatın rəsmi məzənnəsi sabitdir. Biz bankların bütün tələbatlarını ödəyirik. Ölkəyə kifayət qədər nağd valyuta gətirilib. Nağd valyutaya olan istənilən tələbatı ödəməyə hazırıq", — E.Rüstəmov bildirib.

Mərkəzi Bankın sədri hər kəsi sakitliyə çağırıb: "Biz bu tələbatı ödəyirik və ödəyəcəyik. Məzənnədə tərəddüd üçün əsas heç bir əsas yoxdur. Bir daha bildirirəm ki, ümumi iqtisadiyyat sabitdir. Milli valyutamızın da sabitliyi bu gün çox möhkəm makroiqtisadi dayaqlar üzərindədir. Hamını sakitliyə çağırıram. Biz arzu edirik ki, qonşu ölkələrimizdə də bundan sonra hər şey qaydasına düşəcək".

30563
Teqlər:
Sabit Bağırov, qonşu, lirə, Rəşad Həsənov, tələbat, Sputnik Azərbaycan, Dövlət Neft Fondu, Elman Rüstəmov, milyon, ixrac, idxal, rubl, ekspert, iqtisadçı, Mərkəzi Bank, Rusiya, Türkiyə, Azərbaycan, məhsul, manat, dollar
Əlaqədar
Elman Rüstəmov yenə devalvasiyadan danışdı
Sabaha devalvasiya təlaşı: gözləntilər açıqlandı, deputat çağırış etdi
Keçmiş müttəfiqimiz də devalvasiyaya getdi
Maliyyə Nazirliyindən devalvasiya təklifi: başqa çarə yoxdur
"Mərkəzi Bank devalvasiyanın qarşısını ala bilməz"
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili

Millət vəkili: “Yeni dəstək mexanizmlərinin tətbiqinə zərurət yaranıb”

4
(Yenilənib 10:57 09.07.2020)
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili deyir ki, ümumi yanaşma postpandemiya dövründə sürətli inkişaf mərhələsinə keçməkdir
Tahir Mirkişili: “Onlayn kreditlərin verilməsi yaranmış iqtisadi şəraitin reallığıdır”

“Pandemiyanın iqtisadiyyata vurduğu zərərin ölçülməsi ilə bağlı həm dünyada, həm də Azərbaycanda müxtəlif təhlillər aparılır. Bu ilin 5 ayı ərzində xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə görülən məhdudlaşdırıcı tədbirlər nəticəsində Azərbaycan iqtisadiyyatı itki ilə üzləşib, ümumi daxili məhsul 1,7 faiz azalıb”. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu AzərTAC-a müsahibəsində Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili deyib.

“Bu o deməkdir ki, iqtisadiyyatda zərərlə üzləşmiş bir çox sahələrdə yeni dəstək mexanizmlərinin tətbiqinə zərurət yaranıb. Ümumi yanaşma postpandemiya dövründə sürətli inkişaf mərhələsinə keçməkdir. İndiki halda sahibkara verilən kreditlərin elektron sistem üzərindən qurulması, onlayn kreditlərin verilməsi yaranmış iqtisadi şəraitin reallığıdır. Kredit resurslarının əlçatan olması Azərbaycan dövlətinin hər zaman ciddi əhəmiyyət verdiyi mühüm məsələlərdən olub. Dövlət bu istiqamətdə indiyədək 2 milyard manatdan çox vəsait xərcləyib”.

Tahir Mirkişilinin fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

4
Əlaqədar
Ciddi böhranın ayaq səsləri eşidilir – Amma bu dəfə heç nə bizdən asılı deyil
Azərbaycanda və dünyada elektrik enerjisi - iyirmi il sonra bizi nə gözləyir
Pərviz Şahbazov: "Neft bazarının sabitləşməsi üçün ən azı iki il vaxt lazımdır"
Mərkəzi Bankda valyuta ehtiyatları ilə nə baş verir?
Dövlətlə yarıbayarı "şərik": kredit sel kimi axacaq
Pəncərədə adam, arxiv şəkli

Ciddi böhranın ayaq səsləri eşidilir Amma bu dəfə heç bizdən asılı deyil

938
(Yenilənib 15:47 08.07.2020)
Professor: "Turizm, ictimai iaşə, ticarət və digər sahələrin fəaliyyəti faizlə deyil, dəfələrlə azalır, daralır.

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 8 iyul — Sputnik. 2020-ci ilin yanvar ayından ölkədə əmək haqqı kartlarının sayı azalır. Sputnik Azərbaycan Mərkəzi Bankın statistikasına istinadən xəbər verir ki, 2020-ci ilin yanvar ayının sonunda 2 milyon 355 min ədədə çatan əməkhaqqı kartları sonrakı aylar 29 min ədəd azalaraq mayın sonunda 2 milyon 326 min ədədə düşüb. Əmək haqqı kartları aprel ayında min ədəd, may ayında isə 7 min ədəd azalıb.

Qeyd edək ki, 2019-cu ilin dekabr ayında isə bu göstərici 2 milyon 316 min ədəd olub.

Maraqlıdır, əmək haqqı kartlarının sayının azalması nə ilə bağlıdır? Bu, koronavirus pandemiyası dövründə insanların iş yerlərini itirməsindən xəbər verir?

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) professoru Elşad Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, ölkədə bütövlükdə əmək haqlarının plastik kartlar vasitəsilə ödənişi istiqamətində dinamika müşahidə edilir: "Amma son aylarda əmək haqqı kartlarının sayı azalırsa, bu, iş yerlərinin bağlanmasından, biznes qurumlarının fəaliyyətini dayandırmasından xəbər verə bilər. Əmək haqqı kartları azalırsa, bu, işgüzar fəallığın azalmasıdır. Bu proses iş yerlərinin bağlanması ilə bağlı mənfi dinamikanın olması ilə izah edilə bilər. Düzdür, dövlət tərəfindən işsizlik ilə mübarizədə bir sıra tədbirlər həyata keçirilir. Lakin dayanıqlılıq baxımından iş yerlərinin açılmasının ən konkret göstəricisi məhz əmək haqqı kartlarının dinamikasıdır. Çünki bu, bilavasitə dayanıqlı iş yerlərinin dinamikasını özündə əks etdirə bilən göstəricidir".

Ekspert bildirib ki, bu gün karantin rejimi sərt şəkildə davam etdirilir: "Belə bir şəraitdə iş yerlərinin açılmasından söhbət açmaq kifayət qədər çətindir. Eyni zamanda burada digər problem də ondan ibarətdir ki, məsələ yalnız karantində deyil. Bütövlükdə dünya iqtisadiyyatında dərinləşən böhran faktiki olaraq işsizlik ilə bağlı mənfi dinamikanın olduqca uzun müddətli olmasına səbəb ola bilər. Bu, çox ciddi bir problemdir. Bu problemdən çıxış yolu kimi ölkə iqtisadiyyatına kəskin şəkildə investisiyaların artımı olmalıdır ki, bu da yeni iş yerlərinin açılmasına səbəb olsun. Köhnə iqtisadi model şəraitində hesab etmirəm ki, işsizliklə bağlı yaxın illərdə müsbət dinamika olsun. Çünki biznesin qurulması bir günün işi deyil".

O bildirib ki, turizm, ictimai iaşə, ticarət və digər sahələrin fəaliyyəti faizlə deyil, dəfələrlə azalır, daralır: "Belə olan halda işsizliklə bağlı ciddi problemlər olacaq. Problemdən çıxış yolu yalnız investisiyaların artımı, pul-kredit siyasətinin yumşaldılması olmalıdır ki, güzəştli şərtlərlə biznesin qurulmasına şərait yaradılsın. Proses illərlə davam edə bilər və bunun qarşısını almaq üçün işgüzar fəallığı stimullaşdırmalıyıq. Bunun üçün də güzəştli şərtlərlə kreditlər aktiv şəkildə verilməlidir ki, biznes canlansın. Biznesin canlanması baş verməsə, yaxın illərdə işsizliklə bağlı problemləri həll etmək mümkün olmayacaq".

938
Rusiya polisi, arxiv şəkli

İş adamlarının qətllərini sifariş verən qubernator saxlanıldı

4
(Yenilənib 13:09 09.07.2020)
Sergey Furqal 2004-2005-ci illərdə Xabarovsk ərazisi və Amur bölgəsində bir sıra sahibkarların qətlini təşkil etməkdə şübhəli bilinərək tutulub.

BAKI, 9 iyul — Sputnik. Rusiyanın Xabarovsk diyarının qubernatoru Sergey Furqala qarşı cinayət işi açılıb. Sputnik Azərbaycan "RİA Novosti"yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Rusiya İstintaq Komitəsinin rəsmi nümayəndəsi Svetlana Petrenko bildirib.

O qeyd edib ki, Sergey Furqal 2004-2005-ci illərdə Xabarovsk ərazisi və Amur bölgəsində bir sıra sahibkarların qətlini təşkil etməkdə şübhəli bilinərək tutulub.

Petrenko qeyd edib ki, iş üzrə cinayətkar qrupun daha dörd fəal üzvü saxlanılıb. Artıq saxlanılan şəxslərə qarşı ittiham irəli sürülüb. Yaxın saatlarda Furqala da ittiham elan olunacaq.

4