Xəzər avtomobillərinin istehsalı

Azərbaycanda avtomobil sənayesi: Valyuta axınının qarşısını necə almalı?

1026
(Yenilənib 01:33 20.04.2018)
Azərbaycandan valyuta axınının qarşısını almaq üçün milli avtomobil sənayesinin inkişafına diqqət ayırmaq lazımdır

Fuad Əlizadə, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 19 aprel — Sputnik. Azərbaycana nəqliyyat vasitələrinin idxalının nəzərəçarpacaq dərəcədə artması iqtisadiyyatın canlanmasının və əhalinin rifahının yüksəlməsinin göstəricisidir. Lakin bu, həm də ölkə valyutasının xaricə axınının əsas istiqamətlərindən biridir. Özü də bu problemi istisnasız olaraq öz imkanlarımız hesabına həll edə bilərik.

Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin ölkənin xarici ticarətin gömrük statistikasına görə, 2018-ci ilin yanvar-mart aylarında Respublika ərazisinə xaricdən 3506 nəqliyyat vasitəsi gətirilib ki, onun da 3158-i minik avtomobilləridir. Bu isə ötən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə 1973 ədəd, yaxud 2,5 dəfə artıqdır.

Avtomobil idxalında izlənən belə kəskin artım, valyutanın xaricə axınının əhəmiyyətli dərədə artmasına gətirib çıxarıb.

Cari ilin birinci rübünün yekunlarına görə, nəqliyyat vasitələrinin idxalına 97,242 milyon dollar sərf edilib. Onların ehtiyat hissələrinin idxalına isə 43,201 milyon dollar xərclənib. Bu, ötən ilin müvafiq dövrü nə müqayisədə 80% çoxdur. Belə ki, ölkənin ümumi idxalında nəqliyyat vasitələri və ehtiyat hissələri idxalının payı 3,57%-dən 4,44%-ə qədər artıb.

Bakıda Azərbaycan-İran biznes forumu keçirilib
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Nazirlər Kabinetinin prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən, 2018-ci ilin yekunlarına və qarşıda duran məsələlərə həsr olunmuş iclasında dövlət strukturlarına avtomobil alarkən Azərbaycan istehsalına üstünlük vermək tövsiyə olunub.

Söhbət ilk növbədə martın 29-da Neftçala sənaye məhəlləsində açılmış "Xəzər" (Khazar) avtomobil zavodunun istehsal etdiyi avtomobillərdən gedir. "Xəzər" zavodunun il ərzində 10 min ədədə qədər avtomobil istehsal etmək gücü var. Bunlardan da 2 mininin ixrac edilməsi nəzərdə tutulur.

Burada ortaya belə bir təbii sual çıxır: niyə vətəndaşlarımız avtomobil alarkən Azərbaycan istehsalı olanı seçməlidirlər? Avtomobil zavodunun təmsilçilərinin dediyinə görə, ölkəmizdə məhz ekonom-klass seqmentindən olan maşınlara tələbat var. Əslində AR Dövlət Statistika Komitəsinin fevralın yekunlarına görə ölkədə orta aylıq gəlirlərin 510 manat təşkil etdiyi barədə məlumatını nəzərə alsaq, bu, təəccüblü deyil. Eyni zamanda, mexaniki sürət qutusu olan avtomobilin anons edilən qiyməti 14 min manatdır. Avtomat sürət qutusu olan maşınlar isə 18-21 min manata başa gəlir. Bahadır, amma…
Xatırladaq ki, bir neçə il əvvəl ölkə rəhbərliyi bütün dövlət məmurlarına məsləhət görmüşdü ki, milli avtomobil olan NAZ Lifan-ı alsınlar. Bir sıra nazirlər KİV-in diqqətini cəlb etmək üçün hətta bu avtomobillərdən aldılar. Lakin sonra nədənsə, bu kampaniya dayandı. Elə o vaxtdan da azərbaycanlı məmurlar yenidən "alman" və "yapon" avtomobillərini minməyə başlayıblar. 

Odur ki, biz hələ bilmirik, dövlət strukturlarının iri həcmdə sifarişlər verəcəyi ilə bağlı gözləntilərin nə qədər əsası var.

Lakin vəziyyət bir o qədər də ümidsiz deyil və əgər hökumət istəsə, avtomobil istehsalçılarının vəziyyətini yüngülləşdiə bilər: əhalini yerli avtomobilləri satın almağa təşviq edəcək xüsusi proqram üzərində düşünmək mümkündür.

Proqram özündə güzəştli avtomobil kreditlərinin verilməsini və ya avtomobilin istehsal dəyəri çox yüksək olmadıqda, onu alarkən çəkilən xərclərin bir hissəsinin ödənilməsini ehtiva edə bilər. 

Hətta köhnə maşınların utilləşdirilməsi kampaniyasını həyata keçirməkdən də başlamaq olar ki, köhnə maşınını metalloma verən sürücülər, yeni yerli istehsal olan avtomobilləri çox güzəştli qiymətə ala bilsinlər.

Həş şey mümkündür. Unutmaq lazım deyil ki, avtomobil istehsalı yeni iş yerlərinin açılması və regionların inkişafı baxımından sosial əhəmiyyət daşıyır.

O da var ki, Azərbaycanda nəqliyyat vasitələrinin istehsalı təkcə valyutanın ölkə xaricinə axmasını azaltmağa yönəlməməlidir, eyni zamanda yeni iş yerlərinin açılmasına xidmət etməlidir.

Qeyd edək ki, 2018-ci ilin birinci rübündə ölkəyə 316 yük maşını gətirilib ki, bu da ötən illə müqayisədə 121 ədəd, yaxud 62% çoxdur. Və təsadüfi deyil ki, hazırda Hacıqabul sənaye məhəlləsində aztonnajlı yük avtomobillərinin istehsalı üçün avtozavodun tikintisi variantı üzərində iş gedir.

Azərbaycanda avtomobilqayırma sənayesinin inkişafı əlaqədar sənaye sahələrinin, ilk növbədə də metallurgiya sənayesinin inkişafına təkan verəcək. Söhbət həm də yerli avtomobillərin banlarının hazırlanmasında istifadə ediləcək poladı istehsal edən zavodun yaradılmasından gedir.

Prezident İlham Əliyev
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Ölkədə avtomobilqayırmanı inkişaf etdirərkən unutmaq lazım deyil ki, bu işin uğuru təkcə onu pulla alacaq Azərbaycan vətəndaşlarından birbaşa asılı olmayacaq, həm də milli avtomobilin bütün parametrlərindən — qiyməti, keyfiyyəti, etibarlılığı və satınalma şərtlərinin tələblərə nə dərəcədə cavab verməsindən asılı olacaq.

2017-ci ildə Azərbaycanda nəqliyyat vasitələrinin və onların ehtiyat hissələrinin idxal dəyəri 422,1 milyon dollar təşkil edib.

2017-ci ildə Azərbaycana 11,610, 2016-cı ildə 4,991, 2015-ci ildə 23,765, 2014-cü ildə isə 57,615 ədəd minik avtomobili idxal edilib.

1026
Teqlər:
valyuta axını, məmurlar, sürət qutusu, NAZ Lifan, Khazar, "Xəzər" avtomobil zavodu, istehsal, idxal, Nazirlər Kabineti, İlham Əliyev, valyuta
Əlaqədar
Azərbaycanda İranla müştərək avtomobil zavodu açıldı
Prezident İlham Əliyevdən mühüm bəyanat: "Tarixi sənədə imza atdıq"
Rayon qeydiyyatlı avtomobillər Bakıya buraxılmayacaq - Tarix açıqlandı
Bahalı avtomobillərin sahiblərinin canı qurtardı
Dubayda avtomobillər böyük bir kömpüterə çevrilir: İlk dəfə...
Pomidor, arxiv şəkli

Qonşuların pomidor bəhanəsi: Yerli aqronomlar onları təkzib edir

262
(Yenilənib 20:45 21.01.2021)
"İri istixanalar virusa görə pomidor seçiminə, sort seçiminə çox diqqət edirlər. İri istixanalar mütəxəssislərlə işləyirlər və orada virusun olma ehtimalı aşağıdır" - aqronom.

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 yanvar — Sputnik. Qazaxıstan Azərbaycandan qeyri-müəyyən müddətə pomidor idxalını dayandırıb. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Qazaxıstanın Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi bildirib.

Qeyd edilib ki, yanvarın 2-dən 12-dək Azərbaycandan idxal olunan pomidorlarda qəhvəyi qırışlı meyvə virusu (Tomato brown rugose fruit virus – ToBRFV) aşkar edilib. İdxalın dayandırılması qərarı yanvarın 16-da qəbul edilib. Qadağa müvəqqəti xarakter daşıyır.

Aqronom Vüsal Hacıyev Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, qış aylarında pomidorlarda virus xəstəliklərinin yayılma ehtimalı azdır:

"Əgər bitkilər virus xəstəliyinə yoluxubsa, onların payız və qış aylarında inkişaf sürəti azalır. İstixanalara gedib baxıram. Pomidorlarda qəhvəyi qırışlı meyvə virusuna demək olar ki, rast gəlməmişəm. Hazır şitillərin üzərində də virus gələ bilər.

Bu virus ancaq primitiv istixanalarda görülə bilər. İri istixanalar virusa görə pomidor seçiminə, sort seçiminə çox diqqət edirlər. İri istixanalar mütəxəssislərlə işləyirlər və orada virusun olma ehtimalı aşağıdır. Bizim məhsullar orqanik məhsullara yaxın məhsullardır. İl ərzində günəşli günlərin sayı çox olduğundan, bitkinin istehsal prosesi zamanı təbii bioloji proses daha çox getdiyindən bizim məhsulların insan sağlamlığına mənfi təsiri demək olar ki, yoxdur".

O qeyd edib ki, ToBRFV virusu bütün Avropa ölkələrində, xüsusən İtaliya və Fransadakı istixanalarda və açıq sahələrdə daha çox yayılıb:

"Ona görə də xaricdən gələn toxumların virus xəstəlikləri daşıyıcısı olub-olmadığı dəqiq yoxlanılmalıdır. Bizdə pomidor toxumları əsasən xaricdən gətirilir. Əsasən Hollandiyadan, Türkiyədən, İsraildən toxumlar gətirilir".

O bildirib ki, bitki xəstəlikləri və zərərvericilərinə qarşı mübarizə tədbirləri aparılır, dərmanlar vurulur: "Ancaq bəzən bu, düzgün aparılmır. Təkcə dərmanlama aparmaq kifayət etmir. Eyni zamanda, mexaniki və bioloji üsullardan da istifadə olunmalıdır. İstixanalarda virus xəstəliklərinin yayılması əsasən iki halda olur. Birincisi, toxumun özündə gəlir. İkincisi isə zərərvericilər vasitəsilə istixanaya yayılır. Burada sistemli iş aparılmalıdır. Məsələn, bir ərazidə yerləşən istixanalarda dərmanlama eyni vaxta aparılmalıdır. Və ya kimsə istixananı sökürsə, dezinfeksiya edib sökməlidir".

"Bu işlər kompleks şəkildə aparılmalıdır. Əminəm ki, müvafiq qurumlar və təşkilatlar bu məsələlərə xüsusi diqqət yetirirlər", - deyə o əlavə edib.

Qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) məsələ ilə bağlı açıqlama verəcəyini bildirib.

262
Teqlər:
aqronom, Qazaxıstan, Rusiya, "pomidor böhranı", pomidor
İmza, arxiv şəkli

Azərbaycan Türkmənistandan tarixi qərar - Xəzərdən artıq "pul iyi" gələcək

69
Azərbaycan və Türkmənistan Xəzərdə “Dostluq” yatağının birgə işlənilməsi ilə bağlı Memorandum imzaladı.

BAKI, 21 noyabr - Sputnik. Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Türkmənistan Hökuməti arasında Xəzər dənizində “Dostluq” yatağının karbohidrogen resurslarının birgə kəşfiyyatı, işlənilməsi və mənimsənilməsi haqqında Anlaşma Memorandumu imzalanıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, sənədi Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov və Türkmənistan Nazirlər Kabinetinin sədr müavini, xarici işlər naziri Rəşid Meredov imzalayıblar.

Qeyd edək ki, yanvarın 21-də Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Türkmənistan Hökuməti arasında Xəzər dənizində “Dostluq” yatağının karbohidrogen resurslarının birgə kəşfiyyatı, işlənilməsi və mənimsənilməsi haqqında Anlaşma Memorandumunun imzalanması ilə bağlı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov arasında videokonfrans formatında görüş keçirilib.

69
Xəzər dənizi, arxiv şəkli

Dənizlə bağlı qorxunc iddialara reaksiya: Avropalı alimlərin Xəzərdən anlayışı yoxdur

0
Bəzi xarici tədqiqatçılar öz elmi araşdırmalarında rəqəmli modellərin nəticələrini açıqlayaraq əhalidə ciddi narahatlıq yaradan fərziyyələr səsləndirirlər. Azərbaycanlı mütəxəssislər bunları cavablandırıblar

BAKI, 22 yanvar — Sputnik. Son vaxtlar Xəzər dənizinin səviyyəsi ilə bağlı müxtəlif fikirlər mətbuatda yer alır. Bəzi xarici tədqiqatçılar öz elmi araşdırmalarında rəqəmli modellərin nəticələrini açıqlayaraq əhalidə ciddi narahatlıq yaradan fərziyyələr səsləndirirlər.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin rəisi Umayra Tağıyeva bildirib. 

“Bunlardan biri də dənizin gələcəkdə 9-18 metr aşağı düşəcəyi haqqında proqnozla bağlıdır. Baxmayaraq ki, Xəzər dənizinin səviyyə dəyişmələrinə aid açıqlamalar vaxtaşırı mütəxəssislərimiz tərəfindən işıqlandırılır”.

U.Tağıyeva əhaliyə bu cür proqnozların heç bir tarixi əsasının olmadığını və yalnız yüzdə bir faiz ehtimal oluna biləcək bir fərziyyə kimi nəzərə almalarını tövsiyə edib: “Ötən əsrin ikinci yarısında Xəzər dənizinin səviyyəsində müşahidə olunmuş səviyyə tərəddüdləri mütəmadi xarakter daşıyıb. Belə ki,  1977-ci ildə dənizin səviyyəsi XX əsrdə müşahidə olunan ən aşağı həddə - Baltik sistemi ilə -29 metrə qədər azalıb və sonradan dənizdə suyun səviyyəsi qısa tarixi dövr ərzində (1977-1995-ci illər) 2,5 metr artaraq -26,5 metrə çatıb”.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Coğrafiya İnstitutunun direktoru, akademik Ramiz Məmmədovun sözlərinə görə, Xəzər dənizi üzərində aparılmış uzunmüddətli müşahidələrə əsasən, dənizin səviyyəsinin dəyişmə amplitudası son 100 ildə 3 metrdən artıq olmayıb.

“Avropalı alimlərin verdiyi proqnoz onların Xəzər dənizinin cazibə səviyyəsi barədə anlayışlarının olmadığını göstərir. Cazibə səviyyəsi o deməkdir ki, dənizin səviyyəsi qalxdıqca güclü buxarlanma baş verir və səviyyənin  aşağı düşməsinə səbəb olur. Səviyyə azalanda dənizdə buxarlanma da azalır və nəticədə suyun səviyyəsinin yenidən qalxır”.

Akademik onu da qeyd edib ki, riyazi modellərin nəticələrinin təhlilində istənilən ərazinin təbii-coğrafi şəraiti nəzərə alınmalıdır. Əks halda həqiqətə uyğun olmayan bu cür yanlış proqnozlar üzə çıxmış olur.

“Dəniz səviyyəsinin dinamikası barədə uzunmüddətli proqnoz vermək mümkün deyil. Bunun səbəbi iqlim faktoru ilə bağlı kifayət qədər qeyri-müəyyənliklərin olması, dənizə tökülən iri çayların sululuğunun həcmi, baş verən dənizdibi tektonik proseslər və digər amillərlə izah edilir.

0
Teqlər:
mütəxəssis, səviyyə, Xəzər dənizi