Bakıda bank binaları, arxiv şəkli

Gələn ilə onlarsız qədəm qoya bilərik potensial namizədlər var

815
(Yenilənib 12:02 03.10.2017)
"Hazırda 30 bankın fəaliyyət göstərməsi iqtisadiyyat üçün ağır yükdür, bunların sayı 20-yə endirilməlidir"

BAKI, 2 oktyabr — Sputnik. "Hazırki vəziyyətdə Azərbaycanda 20 bankın fəaliyyəti daha optimaldır. Ölkədə devalvasiyalara qədər 40-dan çox bank fəaliyyət göstərib. Bunların sayı 30-ə qədər azaldılıb. Hazırda 30 bankın fəaliyyət göstərməsi iqtisadiyyat üçün ağır yükdür. Bunların sayı 20-yə endirilməlidir".

Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) professoru Elşad Məmmədov deyib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda bankların sayının optimallaşdırılması siyasəti davam etdirilməlidir.

"Palata tərəfindən bankların optimallaşdırılması siyasəti başlanıb. Bu proses nəticəsində ölkədə bankların bir xeyli hissəsinin bağlanması, lisenziyalarının ləğv olunması prosesi həyata keçirilib. Lakin bununla belə, bu siyasət ardıcıl şəkildə davam etdirilməlidir. Çünki hazırda Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün 30-a yaxın bankın olması çoxdur" — Məmmədov bildirib.

"Nəzərə alaq ki, bankların bir hissəsinin fəaliyyətinin əsasını uzun illər boyu, məhz istehlak kreditlərinin verilməsi təşkil edib. Bu da idxalın ölkə iqtisadiyyatında, əsasən də istehlak bazarında xüsusi çəkisinin yüksək olduğunu nəzərə alaraq, faktiki olaraq idxalın maliyyələşdirilməsi demək olub" — ekspert əlavə edib.

Professorun fikrincə, bank sektoru normal durumda iqtisadi proseslərin müsbət dinamikası zamanı real sektora xidmət etməlidir: "Yəni, bu, iqtisadi aksiomdur. Bank sektorunun ölkənin iqtisadi real sektoruna doğru istiqamətlənməsi aidiyyəti qurumların birbaşa məsuliyyət daşıdığı sahədir. Həmin qurumların siyasəti bu istiqamətə yönəlməlidir. Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası və Mərkəzi Bank növbəti ildə də bankların sayının optimallaşdırılması siyasətini davam etdirməlidir".

E. Məmmədovun sözlərinə görə, Azərbaycanda maliyyə sektorunda pul siyasəti həyata keçirilərkən dollarlaşmanın qarşısı alınmalıdır: "Kommersiya banklarının Mərkəzi Bankın maliyyə resurslarına daha münasib formatda çıxışı təmin olunmalıdır. Uçot dərəcəsi aşağı salınaraq real sektorun canlanmasına keçid baş verməlidir. Sərt pul-kredit siyasətinin tədricən real sektorun dəstəyinə yönəlmiş siyasətlə pul kütləsinin tədricən artırılması ilə müşahidə olunan siyasətə keçidin reallaşması tələb olunur".

"2016-cı ildə Azərbaycanda bankların bağlanması prosesi baş verib. 2017-ci ildə də bankların bağlanması gözlənilirdi, amma, hələ ki, bu, baş verməyib. Bu, o demək deyil ki, problem öz həllini tapıb. Mövcud problem dedikdə söhbət problemli kreditlərdən gedir".

Bunu isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Samir Əliyev deyib. Onun sözlərinə görə, bankların işlək aktivlərinin bir hissəsi qeyri-işlək, zərərli aktivlərə çevrilib: "Aktivlər də zərərli olanda bankın pulu olmur, öhdəliyini yerinə yetirə bilmir. Bu baxımdan bəzi banklar vəziyyətdən çıxa biliblər".

"Amma hələ də banklar var ki, onların vəziyyəti ağır olaraq qalır. Ona görə "proses bitdi" fikrini demək tezdir. Yəni, bankların bağlanması mümkündür, gözlənilir. Gələn il nə qədər bankın bağlanacağını demək bir qədər çətindir. Çünki burada qərarı Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası verir. Elə banklar var ki, əslində onlar bağlanmalı idi, amma, bağlanmadı" — Əliyev vurğulayıb.

Ekspertin fikrincə, bu gün bankların kapitallaşması prosesi gedir: "Banklar kapitalını artırır. Palata həmin banklara vaxt verib. Öhdəsindən gələ bilsələr, qalacaqlar, əks təqdirdə bağlanacaqlar. Bəzi banklar problemlərini qismən həll edə bilib. Yəni, xarici tərəfdaşlar öz kapitalını artırıblar. Amma yenə də problem qalmaqdadır".

İqtisadçının fikrincə, hansı bankların bağlana biləcəyini demək, ən azından kommersiya baxımından düzgün deyil: "Onlar üçün çox böyük zərər ola bilər. Hazırda Azərbaycanda faktiki olaraq 3-4 bank potensial olaraq bağlanmağa namizəddir. Amma onların taleyini zaman göstərəcək".

S. Əliyev düşünür ki, bankların sayının çox olması rəqabət yaradır: "Bazarda iştirakçı çoxdursa, bu, avtomatik olaraq rəqabət yaradır, müştəri cəlb etmək baxımından bank xidmətləri keyfiyyətinin artırılmasına gətirib çıxardır. Azərbaycanda bağlanmamışdan əvvəl 45 bank var idi, yəni, bankların sayı ölkəmizdə çox olub. Azərbaycan üçün 20-25 bankın olması kifayətdir. 2 dəfəyə qədər fərq olub".

"Buna baxmayaraq, bank xidmətlərinin keyfiyyətində ciddi bir rəqabət görməmişik. Məsələn, bank çoxdur, deməli ucuz kredit olmalıdır, amma bu, yoxdur. Yeganə olaraq əmanətlərdə bu proses baş verib. Bu baxımdan çox təəssüf ki, Azərbaycanda bankların çoxluğu rəqabət yarada bilməyib" — mütəxəssis bildirib.

"Banklar bazarda qalmaq üçün güclənməlidir. Onların güclənməsi üçün bazarı daha bir neçə bank tərk etməlidir. Düşünürəm ki, bundan sonra ən azı 4-5 bank bağlanmalıdır ki, bazar bir qədər özünə gəlsin. Bu, təbii prosesdir. Bu baxımdan, neftin qiymətində artım olmazsa, indiki səviyyədən bir qədər aşağı düşərsə, gələcəkdə bankların sayının azaldılması prosesi baş verəcək" – deyə iqtisadçı vurğulayıb.

815
Teqlər:
palata, ekspert, kredit, valyuta, bank
Əlaqədar
Mərkəzi Bankdan mühüm açıqlama: Manatın məzənnəsi belə formalaşacaq
Bank müştərinin bütov maaşına "əl qoyub"
Banklarımız borc öhdəliklərindən qurtulmağa çalışır
Banklar yeni məzənnələri açıqladı
Ehtiyatımızı hansı valyutada saxlayaq - Mərkəzi Bank deyir ki...
Banklar dollarla bağlı qərarlarını açıqlayıb
Şimal axını-2 layihəsinin tikintisi

Amerika qazı Rusiya qazını əvəz edə biləcəkmi

42
(Yenilənib 20:53 29.09.2020)
ABŞ Avropaya öz maye qazını sataraq ilk növbədə cari deyil, perspektivli tədarüklər haqqında düşünür. Söhbət yeni mayeləşdirmə zavodlarından və onların zəmanətli müqavilələrlə təmin olunmasından gedir

BAKI, 29 sentyabr — Sputnik, Aleksandr Sobko. Son zamanlar "Şimal Axını 2" layihəsinin tikintisinin tamamlanması ilə bağlı problemlərin fonunda kütləvi informasiya vasitələrində tez-tez belə bir fikir səslənir: "Rusiyadan tədarük olmasa, Avropa Amerikanın bahalı maye qazı üçün həddindən çox pul ödəyəcək". Bu tezisin tənqidçiləri gülərək iddia edirlər: “Baxın, Amerikanın həmin maye qazı Avropanın qaz birjasında digər ölkələrin qazı ilə eyni qiymətdə (indi isə, ümumiyyətlə, çox aşağı qiymətlərlə) satılır”.

Kim haqlıdır? Həyat, həmişə olduğu kimi sadə sxemlərdən ibarət deyil. Gəlin hər şeyi aydınlaşdıraq.

Əvvəla xatırladaq ki, "Şimal Axını 2" ümumiyyətlə Ukrayna tranzitinin çox hissəsini əvəz etmək üçün tikilir və gələcəkdə Rusiya qazının ixracında əhəmiyyətli artım gözləmək lazım deyil. Ukraynadan tranzit üçün dörd il müddətinə (ildə 40 milyard kubmetr) ödəniş edilib. "Şimal Axını 2" isə 55 milyard kubmetr gücə malik olacaq. Yəni, bu mərhələdə "Şimal Axını 2"nin tikintisinin həmişəlik və ya qeyri-müəyyən müddətə dayandırılması yalnız "Qazprom"un maliyyə itkilərinə gətirib çıxaracaq.

ABŞ tərəfinin "Şimal Axını 2" üçün çətinliklər yaradaraq öz maye qazına yeni bazar əldə etməyi planlaşdırdığına dair tezis o deməkdir ki, bloklanmış "Şimal Axını 2"nin ardınca Ukrayna tranzitinin özü də dayanmalıdır.

Mülahizə aparmağa davam edək. Bu, Amerikanın maye qazına kömək edəcəkmi?

Birincisi, istənilən halda qaz (və maye qaz) bahalaşacaq – bazardan çıxarılacaq 50 milyard kubmetr qaz dünya ticarəti üçün kifayət qədər əhəmiyyətli həcmdir. Daha yüksək birja qiymətləri isə qaçılmaz olaraq Amerika maye qazının satışında rentabelliyin artmasına gətirib çıxaracaq.

İkincisi və ən əsası. Burada xatırlatmaq lazımdır ki, ABŞ cari maye qaz ixracı çərçivəsində istənilən halda mayeləşdirmə üçün zəmanət haqqını alır. Treyderlər aşağı qlobal kotirovkalardan əziyyət çəkir. Yəni, Birləşmiş Ştatların artıq tikilmiş zavodlardan maye qazın satışını hansısa şəkildə stimullaşdırmağa ehtiyacı yoxdur.

Daha vacibi isə yeni layihələrdən gələn maye qaz üzrə müqavilə bağlamaqdır. İdxalçıların Amerikadan maye qazı almadıqları, lakin mayeləşdirmə üçün məcburi rüsum ödədikləri bir vəziyyətdə kimisə müqavilə bağlamağa razı salmaq çətin olacaq. Reallaşmayan layihələr isə hələ çoxdur. Avropa bazarı burada faydalı olardı.

Əslində haqqında danışdığımız ziddiyyət elə bundan yaranır. Bəli, hazırda Amerika maye qazı istənilən digər ölkələrdən göndərilən qaz həcmləri kimi Avropada həqiqətən də aşağı qiymətlərlə satılır. Bazarda böhran var, məhsulları isə haradasa satmaq lazımdır, zavodlar artıq tikilib və treyderlər "mayeləşdir, ya da ödə" şərti ilə satınalma müqavilələri bağlayıblar.

Digər tərəfdən də Avropa başa düşməlidir ki, ucuz Amerika qazı artıqdır və başqa bir şəraitdə bu qaz adətən daha gəlirli olan Asiya bazarlarına gedəcək. Zəmanətli qaz tədarükü istəyirsiniz? Onda uzunmüddətli müqavilə bağlayın və daha çox ödəyin.

Digər tədarüklə müqayisədə Amerika maye qazı nə qədər baha olacaq?

Burada qeyd etmək lazımdır ki, hazırda qaz qiymətinin üç əsas formalaşma variantı mövcuddur: (1) spot qiyməti, (2) neftə bağlı qiymət və (3) Amerika maye qazı üçün ABŞ daxilində qazın qiymətinə əsaslanan və mayeləşmə haqqı əlavə olunmaqla təyin olunan qiymət.

Hesab edilir ki, bazar normaya qayıtsa, qazın birja qiyməti min kubmetrə təxminən 200 dollar təşkil edəcək. Neftin bir barelinin 50 dollar olacağı halda neftə bağlı qaz qiyməti də təxminən belə olacaq.

Bəs Amerika maye qazı hansı qiymətə göndəriləcək?

Onun qiyməti ABŞ daxilində qazın (dəyişkən) qiymətindən, mayeləşmə xərclərindən və Avropaya çatdırılma qiymətindən asılıdır.

Əgər 2013-cü ilin əvvəlində Amerika maye qazı digər ölkələrin qaz tədarükdən daha ucuz görünürdüsə, indiki şəraitdə indi o baha başa gəlir (o vaxt neft və spot bazarında maye qaz daha bahalı idi).

Daha bir sual. Avropa niyə məhz Amerikanın maye qazını almalıdır? Niyə Qətərdən və ya Rusiyadan yox? Üstəlik yaxın zamanlarda Qətər qazının bir hissəsi birja qiymətləri ilə satıla bilər. Ümumiyyətlə, Avropa mümkün defisiti istənilən qazla əvəz edə bilər.

Yekunlaşdıraq.

Birincisi. Rusiya qazının Amerika maye qazı ilə əvəzlənməsi yalnız iki şərtin eyni vaxtda yerinə yetirilməsi halında mümkündür: "Şimal Axını 2" layihəsinin bağlanması və Ukrayna tranzitinin dayandırılması. Bu halda Rusiya ixracının məhdudlaşdırılması bütün qaz bazarında qiymətləri artıracaq.

İkincisi. İstənilən halda, Amerika maye qazı bazarda digər qazlardan 10-30 faiz baha və hətta bəlkə də eyni qiymətə olacaq — hər şey Amerikanın daxili qaz qiymətlərindən asılıdır. Lakin ABŞ-dan maye qaz tədarükü üzrə uzunmüddətli müqavilələr bağlamaqla Avropa ABŞ-ın daxili qaz qiymətləri ilə bağlı bütün riskləri öz üzərinə götürür.

Öz növbəsində indi Avropada gördüyümüz ucuz Amerika (və digər ölkələrin) maye qazı bazarda qazın artıqlığının nəticəsidir: treyderlər onu sataraq Amerikadan maye qaz satınalmaları üzrə müqavilələrdən dəyən zərəri ən azı qismən kompensasiya etməyə çalışırlar.

Və sonuncusu. Avropaya öz maye qazını sataraq, ABŞ ilk növbədə cari deyil, perspektivli tədarüklər haqqında düşünür. Söhbət yeni mayeləşdirmə zavodlarından və onların zəmanətli müqavilələrlə təmin olunmasından gedir. Zavodların tikintisi təxminən dörd il çəkir və Ukrayna ilə qüvvədə olan tranzit müqaviləsi məhz bu vaxt bitəcək.

42
Kassir dollarları sayır, arxiv şəkli

Daha heç kimi dollar maraqlandırmır?

110
24 sentyabr 2020-ci il tarixində Mərkəzi Bankda Dövlət Neft Fondunun iştirakı ilə növbəti valyuta hərracı keçirilib. Hərracda tələb 70,7 mln. ABŞ dolları təşkil edib

BAKI, 29 sentyabr — Sputnik. Bu gün Azərbaycan Mərkəzi Bankında (AMB) Dövlət Neft Fondunun iştirakı ilə növbəti valyuta hərracı keçirilib.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, hərracda tələb 62,2 mln. ABŞ dolları təşkil edib və tam təmin edilib.

Bugünkü valyuta hərracında tələb əvvəlki hərracla müqayisədə 12% və ya 8,5 mln. dollar azalıb.

Hərracda manatın ortaçəkili məzənnəsi 1,7000 səviyyəsində formalaşıb.

Qeyd edək ki, 24 sentyabr 2020-ci il tarixində Mərkəzi Bankda Dövlət Neft Fondunun iştirakı ilə növbəti valyuta hərracı keçirilib. Hərracda tələb 70,7 mln. ABŞ dolları təşkil edib.

110
Türkiyə və Azərbaycan bayrağı, arxiv şəkli

"Azərbaycanın kədəri kədərimiz, sevinci sevincimizdir" - Türk məşhurlardan dəstək

0
(Yenilənib 23:46 29.09.2020)
Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində bir neçə gündür gedən döyüşlərə Türkiyənin məşhur ulduzları da laqeyd qalmayıblar

BAKI, 29 sentyabr — Sputnik. Ermənistan silahlı qüvvələri sentyabrın 27-də təxribata əl atdıqdan sonra Azərbaycanın dinc yaşayış məntəqələrini atəşə tutmağa davam edir. Atəş nəticəsində dinc sakinlər əziyyət çəkirlər, infrastruktur məhv edilir. Bir neçə gündür ki, davam edən müharibəyə qardaş Türkiyənin məşhur sənət adamları da dəstək veriblər. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, onlar şəhidlərimizə rəhmət diləyib, Azərbaycana dəstək olduqlarını vurğulayıblar.

View this post on Instagram

A post shared by SERENSERENGİLTV (@serenserengil) on

Aktyor Oktay Kaynarca paylaşımında "Türkiyə daim Azərbaycanın yanındadır" sözlərini yazıb.

Aktrisa Tuvana Türkay isə paylaşımını "Şəhidlərimizə Allahdan rəhmət, yaralılara isə şəfa diləyirəm" sözləri ilə tamamlayıb.

View this post on Instagram

A post shared by 🇹🇷 Mustafa Ceceli (@mustafaceceli) on

Müğənni Ebru Yaşar "Biz bir millət, iki dövlətik. Azərbaycana edilən hücumları qınayıram. Qardaşlarımızın yanındayıq" sözlərini qeyd edib.

Müğənni Mustafa Ceceli isə "Vaxtı gəldi, Allah zəfər nəsib etsin" sözləri ilə dəstək olub.

View this post on Instagram

A post shared by Serdar Ortaç (@serdarsortac) on

Aparıcı Seren Serengil "Dostunuz dostumuz, düşməniniz düşmənimizdir. Kədəriniz kədərimiz, sevinciniz sevincimizdir. Xarakterli dost belə olur. İki dövlət, tək millətik. Bizimlə kimsə dava etməsin, etməyə də cəhd etməsin", - deyə o yazıb.

View this post on Instagram

A post shared by Alişan (@alisanofficial) on

Seda Sayan Mustafa Kamal Atatürkün məşhur "Azərbaycanın kədəri kədərimiz, sevinci sevincimizdir" kəlamını paylaşıb.

Müğənni Alişan "Hər şey Vətən, Qarabağ, cəbhə, qələbə üçün" deyə vurğulayıb. Bundan başqa, müğənni bu gün öz səhifəsində azərbaycanlı müğənni Azərinin "Çırpınırdı Qara dəniz" mahnısını paylaşıb.

0
Teqlər:
Bir millət, iki dövlət, dəstək, məşhurlar, Türkiyә, Azərbaycan, erməni təxribatı, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi
Əlaqədar
Sami Yusuf Azərbaycan Ordusuna dəstək verib
Bakı bayrağımızın rənglərinə boyandı - FOTO
Xarici ölkələrdə yaşayan məşhurlardan Azərbaycana və ordumuza dəstək gəldi
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin nəvəsindən Azərbaycana dəstək
Diaspor Komitəsi xaricdə yaşayan azərbaycanlılara müraciət edib