İqtisadi artım

Yekdil fikir: Azərbaycanda sıxıntılı dönəm başa çatır

2209
(Yenilənib 18:09 29.08.2017)
Gələn il üçün Azərbaycan iqtisadiyyatında artım gözlənilir

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 29 avqust — Sputnik. Təkcə Dünya Bankı deyil, Beynəlxalq Valyuta Fondu və digər maliyyə qurumları da 2018-ci il üçün Azərbaycan iqtisadiyyatında artım proqnozlaşdırır. Bunu iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib.

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov
İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov

Onun sözlərinə görə, birincisi, hazırda Azərbaycanda davam edən məzənnə sabitliyi fonunda növbəti dövrlərdə istehlak həcminin artması gözlənilir: "Daxili istehlakın həcminin artması öz növbəsində istehsal və xidmət sahəsində dövriyyəni genişləndirməklə yaradılan əlavə dəyərin həcminə müsbət təsir göstərə bilər. Yəni, bu, ehtimallardan biridir".

"İkincisi, hökumətin qeyri-neft iqtisadiyyatının müəyyən qədər şaxələndirilməsi və inkişafı ilə bağlı ortaya qoyduğu strategiyaların öhdəliklərinin yerinə yetirilməsindən gələn əlavə dəyərin yaradılmasıdır. Çünki hər bir öhdəliyin yerinə yetirilməsi, hər bir öhdəliyin bəndi üzrə prosesin icrası, ümumi daxili məhsulun həcminə də müəyyən qədər təsir göstərəcək. Bu da öz növbəsində yekun olaraq iqtisadi böyüməni şərtləndirən faktorlardan birinə çevrilə bilər. Əgər strategiyaların icrasında hər hansı bir problem ortaya çıxmazsa, hökumət nəzərdə tutulan fəaliyyətləri zamanında yerinə yetirməyə cəhd göstərərsə, bu, baş verəcək" — Həsənov bildirib.

Onun sözlərinə görə, digər bir məqam, artıq Azərbaycan iqtisadiyyatının son 3 ildə aşağı neft gəlirlərinə müəyyən qədər adaptasiya olunması ilə bağlıdır: "Çünki qısa müddətli dövr üçün həm biznes, həm hökumət, həm də vətəndaş neft qiymətlərinin kəskin azalması fonunda iqtisadi şokla üz-üzə qaldı və demək olar ki, prosesləri qısa müddətdə qavraya bilmirdi. Amma artıq bu proseslər üzərindən 3 ilə yaxın bir müddət keçib".

"Belə bir şəraitdə müəyyən qədər resessiya və durğunluq dövrünü yaşayan iqtisadi sektorların və iqtisadi subyektlərin fəaliyyətləri bu gün nisbətən tarazlıq dövrünə qədəm qoymaqdadır. Biz bunu müşahidə edirik. Artıq yeni çıxış yolları, yanaşmalar sahibkarlıqda, eyni zamanda, az da olsa, administrativ idarəetmədə müşahidə olunmaqdadır. Bu, öz növbəsində, böyük ehtimalla 2018-ci ilin iqtisadiyyatına öz töhfəsini verə bilər" — ekspert vurğulayıb.

İqtisadçının qənaətincə, ən pis halda 2018-ci ildə iqtisadi azalma, yəni, resessiya dayanacaq: "Amma mümkündür ki, neftin qiymətlərinin də dinamikasından asılı olaraq 2018-ci ildə müəyyən iqtisadi artım baş versin".

R. Həsənov deyib ki, ilin əvvəlindən 2017-ci il üçün Azərbaycan iqtisadiyyatında azalma proqnozlaşdırılmışdı: "2016-cı ildə Dünya Bankının, Beynəlxalq Valyuta Fondunun 2017-ci il üçün Azərbaycan iqtisadiyyatında proqnozları daha müsbət tonda idi, amma sonradan bu proqnozları dəyişdirərək azaltdılar. Biz isə əvvəlcədən 2017-ci il iqtisadiyyatının, təxminən 1,2 faiz azalacağını proqnozlaşdırmışdıq. Hazırda da cərəyan edən proseslər, haradasa bizim müəyyən etdiyimiz indikatorlara daha yaxın nəticənin alınması ehtimalını artırır".

Qubad İbadoğlu - İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri
facebook/ Qubad İbadoğlu
Qubad İbadoğlu - İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri

Qeyd edək ki, Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2017-ci ilin yanvar-iyul aylarında Azərbaycanda əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1 faiz az ümumi daxili məhsul istehsal edilib.

İqtisadçı-ekspert Qubad İbadoğlu da Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında 2018-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatında artımın mümkün ola biləcəyini deyib: "Çünki artıq 2 il davam edən tənəzzüldən sonra artım meylləri təbii amillərin nəticəsində də baş verib. Söhbət yüksək artımdan getmir, cəmi 1 faizə qədər artımdan gedir. O baxımdan Dünya Bankının proqnozunu real qəbul etmək olar. Düşünürəm ki, bu proqnoz Azərbaycanda islahatlar aparılarsa, strateji proqramlar tətbiq imkanı qazanarsa, o halda biz növbəti ildə Azərbaycan iqtisadiyyatında cüzi də olsa, artım gözləyə bilərik".

Qeyd edək ki, Dünya Bankı 2018-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatının 0,5-1 faiz artacağını proqnozlaşdırır. Bunu Trend-ə özəl müsahibəsində bankın Bakı ofisinin rəhbəri Navid Hassan Naqvi deyib.

Onun sözlərinə görə, bu il bank ölkə iqtisadiyyatının 1-1,5 faiz azalacağını gözləyir: "Təəssüf ki, Azərbaycan iqtisadiyyatı neft sektorundan həddən çox asılıdır. Amma enerji resurslarının qiymətinin aşağı düşməsi və bunun ardınca milli valyutanın devalvasiyası digər sektorların inkişafı üçün imkan yaradıb. Hazırkı mübadilə məzənnəsi bir çox potensial aqroməhsul ixracatçılarına ixracatı müxtəlif bazarlarda daha rəqabət qabiliyyətli qiymətlərlə reallaşdırmağa imkan verəcək".

Naqvi bildirib ki, neftin qiymətinin düşməsi dövlətin gəlirlərinin azalması deməkdir və bu ölkə iqtisadiyyatını diversifikasiya etməyə imkan verəcək islahatlar barədə düşünməyə vadar edir: "Təbii ki, Azərbaycan hökuməti dünya iqtisadiyyatında vəziyyəti əsas tutaraq, müxtəlif islahatları üzərində işləməyə davam edir. Bu baxımdan, biz 2016-cı ilin sonunda — 2017-ci ilin əvvəlində dərc olunan strateji yol xəritələrinin qəbul olunmasını alqışlayırıq".

Navid Hassan Naqvi digər belə islahatlar arasında Maliyyə Sabitliyi Şurasının yaradılmasını qeyd edib. Lakin onun fikrincə, bütün islahatlar vaxt tələb edir, buna görə də, onların səmərəliliyi barədə danışmaq hələ tezdir. Bununla belə, agentliyin müsahibi əlavə edib ki, Azərbaycan hökuməti tərəfindən həyata keçirilən islahatlar ölkə iqtisadiyyatına çox yaxşı nəticə göstərmək üçün potensiala malikdir.

2209
Teqlər:
iqtisadçı-ekspert Qubad İbadoğlu, iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov, Sputnik Azərbaycan, iqtisadi artım, Dünya Bankı, Beynəlxalq Valyuta Fondu, qeyri-neft, Azərbaycan, iqtisadiyyat
Əlaqədar
"Rusiya iqtisadiyyatında baş verənlər Azərbaycana birbaşa təsir göstərir"
İqtisadçı: “Hamı çalışmalıdır ki, manat öz sabitliyini qorusun”
Elman Rüstəmov iqtisadiyyatın əsas məqsədini açıqladı
Onların iqtisadiyyatı yalnız inkişaf edir
Prezident ölkənin iqtisadi inkişafını necə gördüyünü açıqladı
Fındıq

Fındıq bağlarına birdəfəlik əkin subsidiyası torpaq kateqoriyasına görə veriləcək

9
(Yenilənib 14:19 26.01.2021)
Fermerlər 2021-ci ildə intensiv üsulla saldığı fındıq bağının hər hektarına görə 4400 manat birdəfəlik əkin subsidiyası ala biləcəklər

BAKI, 26 yanvar — Sputnik. Birdəfəlik əkin subsidiyası ödənilməsi üçün yeni intensiv fındıq bağlarının torpaq kateqoriyası nəzərə alınacaq.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, 2021-ci ildə intensiv üsulla saldığı fındıq bağının hər hektarına görə 4400 manat birdəfəlik əkin subsidiyası almaq istəyən fermerlər bağın meşə fondunun boş torpaqlarında, yaxud da dağlıq/dağətəyi zonalarda yerləşməsinə diqqət yetirməlidirlər.

Birinci halda Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemi (EKTİS) üzərindən kateqoriyası meşə fondu olan torpaqlar birdəfəlik əkin subsidiyası üçün nəzərə alınacaq.

Dağlıq/dağətəyi zonalarda salınacaq fındıq bağlarına isə təqdim edilən istifadə hüququna dair torpaq sənədində torpağın kateqoriyası kənd təsərrüfatı, məqsədli təyinatı (uqodiyası) əkin, çoxillik əkmə və ya dinc olan müraciətlər birdəfəlik əkin subsidiyasında nəzərə alınacaq. Torpaq dəniz səviyyəsindən 200-1500 m hündürlükdə yerləşməlidir.

Birdəfəlik əkin subsidiyası üçün fermerlər 1 fevral – 31 may tarixləri aralığında müraciət edə bilərlər. Bağ salacaq fermer əkin subsidiyasına edilən müraciət qaydasında istifadə hüququna dair torpaq sənədi ilə EKTİS-də qeydiyyatdan keçməlidir. Fermerin ərazisinin koordinatları bəyan zamanı EKTİS-ə daxil ediləcək və CİS (coğrafi informasiya sistemi) vasitəsilə monitorinqi aparılacaq. Birdəfəlik əkin subsidiyasını ala bilmək üçün əsas şərt bağın 2021-ci ildə salınmış, monitorinq dövründə tinglərin intensiv bağ qaydalarına uyğun əkilmiş və damcı suvarma sisteminin qurulmuş olmasıdır. Bu şərtlərə sahib olmayan fındıq bağları tək əkin subsidiyası ala biləcək.

Qeyd edək ki, Aqrar Subsidiya Şurasının 2019-cu il qərarı ilə intensiv üsulla salınmış fındıq bağlarının hər hektarına ilk 4 il ərzində 400 manat verilməsi nəzərdə tutulmuşdu. 4 ildən sonra isə bağların hər hektarına görə bağ sahibi 240 manat subsidiya alacaq. 2021-ci ildən etibarən intensiv bağlarda bağ sahibinə ilk 4 il ərzində hər hektara 700 manat əkin subsidiyası, sonrakı illərdə və ənənəvi bağlara isə 240 manat əkin subsidiyası ödəniləcək.

Birdəfəlik subsidiya məbləği müraciət təsdiqləndikdən sonra "Fermer Kartı"na köçürüləcək. Vəsaitin 75%-i həmin bağların salınması üçün tinglərin alınmasına, gübrə və pestisidə xərclənə biləcək və ya bu istiqamətdə əvvəlcədən alınan borclara yönləndiriləcək. Vəsaitin bağların salınması üçün istifadə edilən suvarma sisteminin qurulmasına və kredit borclarına yönləndirilməsi mümkün olacaq. Vəsaitin 25%-i isə fermer tərəfindən nağdlaşdırılaraq bağların salınması üçün digər xərclərə (aqrotexniki xidmət və s.) istifadə oluna bilər.

Xatırladaq ki, ötən ildən etibarən, fermerlər subsidiya üçün Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemi üzərindən onlayn müraciət edir və subsidiyalar "Fermer Kartı"na ödənilir.

9
Neft buruğu, arxiv şəkli

Azərbaycan nefti ucuzlaşıb

7
(Yenilənib 13:05 26.01.2021)
Azərbaycan neftinin qiyməti ötən il aprelin 21-də minimuma enərək 15,81 dollar, 2008-ci ilin iyulunda isə maksimuma yüksələrək 149,66 dollar olub

BAKI, 26 yanvar — Sputnik. Azərbaycan neftinin qiyməti ucuzlaşıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, "Azeri Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti 0,22 dollar ucuzlaşaraq 55,83 dollar təşkil edib.

“Brent” markalı neftin qiyməti 0,42 dollar geriləyərək 55,46 dollar, “Light” markalı neftin qiyməti isə 0,39 dollar ucuzlaşaraq 52,38 dollar olub.

Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin qiyməti ötən il aprelin 21-də minimuma enərək 15,81 dollar, 2008-ci ilin iyulunda isə maksimuma yüksələrək 149,66 dollar olub.

7
Aeroport, arxiv şəkli

İlham Əliyev: "Ya Laçın, ya Kəlbəcərdə ikinci beynəlxalq hava limanı inşa ediləcək"

0
"MDB-də isə artıq neçə ildir ki, Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanı birinci yerdədir. Mənim göstərişimlə digər şəhərlərimizdə inşa edilmiş hava limanları bizim nəqliyyat potensialımızı böyük dərəcədə gücləndirir. Son illərdə 7 hava limanı inşa edilmişdir"

BAKI, 26 yanvar — Sputnik. "Hava nəqliyyatına gəldikdə, təkcə onu demək kifayətdir ki, bu gün bizim təyyarə parkı ən müasir parklardan biridir. Həm yük təyyarələrimiz, həm sərnişin təyyarələrimiz müasirdir, dünyanın aparıcı şirkətlərinin istehsalıdır. Bakıdakı Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanı beşulduzlu hava limanıdır və dünyada belə hava limanlarının sayı 10-a yaxındır".

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev yanvarın 26-da Rəşad Nəbiyevi nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri təyin olunması ilə əlaqədar videoformatda qəbul edən zaman bildirib.

"MDB-də isə artıq neçə ildir ki, Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanı birinci yerdədir. Mənim göstərişimlə digər şəhərlərimizdə inşa edilmiş hava limanları bizim nəqliyyat potensialımızı böyük dərəcədə gücləndirir. Son illərdə 7 hava limanı inşa edilmişdir. Onlardan 6-sı beynəlxalq statusa malikdir və bütün növ təyyarələri, o cümlədən ən ağır yük təyyarələrini qəbul edə bilir. Bildiyiniz kimi, Füzuli şəhərində yeni beynəlxalq hava limanının inşasına start verilib və azad edilmiş torpaqlarda - ya Laçın, ya Kəlbəcər rayonlarının ərazisində ikinci beynəlxalq hava limanı inşa ediləcək", - deyə, Prezident qeyd edib.

Xatırladaq ki, bu gün Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə Ramin Namiq oğlu Quluzadə Azərbaycan Respublikasının nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri vəzifəsindən azad edilib.

0