Kənd sakinləri əkin sahəsində

Kənd sakinlərinin sıxıntılarının həllinə yönəlik mühüm təklif

146
(Yenilənib 14:18 03.05.2017)
"Kənd təsərrüfatına hədəflənmiş sığorta fondlarının inkişafının təkmilləşdirilməsi yolu ilə, eyni zamanda, kredit risklərinə qarşı əlavə dövlət vəsaitləri hesabına fondun yaradılması ilə bağlı addımlar atılmalıdır"

BAKI, 3 may — Sputnik. "Beynəlxalq təcrübədə bankların daşınar əmlakı girov kimi qəbul edərək kreditlər verməsi geniş yayılmış üsullardan biridir. Təsərrüfat subyektləri, sahibkarlar bu imkanlardan istifadə edərək kredit götürmə şansı əldə edirlər. Eyni zamanda, bu, daha çox inkişaf etmiş ölkələrdə maliyyə, kredit əlçatanlığının artırılmasının mühüm üsullarından biri hesab edilir".

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov
İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov

Bunu iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib. Onun sözlərinə görə, bir sıra sahələrdə fəaliyyət göstərən sahibkarlıq subyektləri kreditə müraciəti zamanı daşınar əmlakı girov olaraq təklif edə bilmirlər: "Xüsusilə də kənd təsərrüfatında çalışanlar bu qrupa daxildir və onların əsas əmlakı daşınar əmlak hesab edilir. Əkinçilik, maldarlıq sahəsində fəaliyyət göstərənlər və s. bu kateqoriyaya daxil olan qruplardandır. Digər sahibkarlıq subyektləri isə öz nəqliyyat vasitələrini, istehsal vasitələrini və s. təqdim etməklə kredit götürmə imkanı əldə edirlər. Azərbaycanda "Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında" qanunun qəbulu müsbətə doğru bir addım kimi qiymətləndirilməlidir".

Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycanda bankların kredit portfeli kəskin şəkildə azalıb: "Xüsusilə də son 1 il 2 ay ərzində bankların kredit portfelində 5 milyarda yaxın azalma baş verib. Bu, təxminən ümumi kredit portfelinin 24 faizi həcmindədir. Belə şərtlər daxilində müşahidə edilən mənzərə ondan ibarətdir ki, banklar, bank olmayan kredit təşkilatları kredit verməyə heç də maraqlı deyil və öz vəsaitlərini, daha çox hazırki şərtlər daxilində Mərkəzi Bankın ötən müddətdə notlarına yatırmaqla faiz gəliri götürmək istəyirlər. Belə bir şəraitdə kredit götürənlərin kredit qaytarma qabiliyyəti zəifləyir və risklər artır".

"Bu, eyni zamanda, bankların kredit portfelində də öz əksini tapır. Artıq problemli kreditlərin həcmi ümumi kredit portfelinin 10 faizinə yaxınlaşır. Bunun nəticəsində də banklar daha çox digər alternativ alətlərdən istifadə etməklə gəlir götürməyə üstünlük verir nəinki kredit portfelini genişləndirməyə. Halbuki, əvvəlki dövrlərdə Azərbaycanda bank gəlirlərinin hər 100 manatından 74-75 manatı məhz faiz gəlirləri hesabına formalaşıb" — həmsöhbətimiz vurğulayıb.

İqtisadçı düşünmür ki, qəbul edilən qanun bu gün bankların kreditləşməsinin genişlənməsinə ciddi təkan versin: "Müəyyən mənada müsbətə doğru bir addım kimi qiymətləndirilməlidir. Eyni zamanda, bu addım orta və uzun müddətli dövrdə nəticələrini göstərəcək. Amma hazırda qısamüddətli dövrdə portfelə, eyni zamanda, təsərrüfat subyektlərinin kreditə əlçatanlığına kəskin müsbət təsir göstərməyəcək".

Onun sözlərinə görə, bu, eyni zamanda, xüsusilə də hökumətin son 2 ildə prioritet elan etdiyi kənd təsərrüfatı sahəsində gələcək dövrlərdə inkişafa müsbət təsir göstərəcək: "Çünki ən az əlçatan kredit məhz kənd təsərrüfatı sektorundadır. Maliyyə imkanlarına çıxış kifayət qədər məhduddur. Eyni zamanda, bu sahədə fəaliyyət göstərənlərin əksəriyyəti ailə təsərrüfatlarıdır. Bu isə onu deməyə əsas verir ki, ailə təsərrüfatları hansısa formada kredit əldə etməkdə çətinliklə üzləşirlər".

"Bu, əsasən girov səbəbindən baş verir. Nəticədə isə təsərrüfat subyektləri fəaliyyətlərini genişləndirə, inkişaf etdirə bilmirlər. Hazırda bu məsələnin ən azından hüquqi sferada həll edilməsi növbəti illərdə kənd təsərrüfatına kredit axınını sürətləndirəcək" — mütəxəssis əlavə edib.

R. Həsənovun fikrincə, kənd təsərrüfatı sahəsində risklər kifayət qədər yüksəkdir: "Üstəlik fəlakətlər və s. səbəbindən məhsulun sahibkarın əlinə çatmaması ehtimalları kifayət qədər yüksəkdir. Azərbaycanda kənd təsərrüfatı sahəsində sığorta sistemi zəif inkişaf edib. Hazırki statistik rəqəmlərə görə, təxminən ölkə üzrə kənd təsərrüfatı məhsul istehsalının cəmi 5-6 faizi sığortalı hesab edilir. Bu isə hazırda kreditləşmə qarşısında dayanan mühüm problemlərdən biridir".

İqtisadçı təklif edir ki, xüsusilə kənd təsərrüfatına hədəflənmiş sığorta fondlarının inkişafının təkmilləşdirilməsi yolu ilə, eyni zamanda, kredit risklərinə qarşı əlavə dövlət vəsaitləri hesabına fondun yaradılması ilə bağlı addımlar atılsın: "Bu fond yaradılarsa, növbəti dövrlərdə banklar kredit təklifləri ilə bağlı risklərin azaldığını müşahidə edəcək. Bu da onlara bu istiqamətdə genişmiqyaslı kreditləşmə siyasətini həyata keçirməyə təsir göstərəcək. Yəni, hazırda daşınar əmlakın özü riskli hesab edilir və dünyada da bu şəkildə qəbul olunur".

"Eyni zamanda, daşınar əmlakın girovluğu hesabına kredit təklifi ən az kredit təklif kateqoriyalarına daxildir. Bu baxımdan da qeyd edilən istiqamətlərdə dəyişikliklər baş verməzsə, kredit təşkilatları inandırılmazsa, hələlik bu istiqamətdə bu təşkilatların mövqeyi daha çox neytral olaraq qalacaq" — Həsənov bildirib.

Qeyd edək ki, dünən parlamentin plenar iclasında "Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında" qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılıb. Layihədə bildirilir ki, daşınar əmlakın yüklülüyü dövlət, bələdiyyə və xüsusi yüklülük növlərinə bölünür. Qanun layihəsində daşınar əmlakın yüklülük sahiblərinin tələblərinin ödənilməsi, yüklülük predmetinin özgəninkiləşdirilməsi, yüklülük predmetinin satış üsulları, əldə olunan gəlirin bölüşdürülməsi, daşınar əmlakın yüklülüyünün dövlət reyestri və yüklülüyün qeydə alınması qaydaları əksini tapıb.

"Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında qanun" layihəsinə əsasən kredit təşkilatları mal-qaranı, maşın və avadanlıqları, kiçik texnikanı, televizor və kompüteri və digər daşınar əmlakları girov kimi qəbul edə biləcəklər. Qanun layihəsi ikinci və üçüncü oxunuşda səsə qoyularaq qəbul olunub.

146
Teqlər:
kredit portfeli, daşınar əmlak, Rəşad Həsənov, kənd təsərrüfatı, iqtisadçı-ekspert, əmlak, sahibkar, kredit, bank, girov
Əlaqədar
Kreditlə bağlı məhkəmələrə müraciətlər artır
Kredit şərtləri bu qədər asan olmamışdı
"İlkin ödənişsiz ipoteka krediti verilməsi mümkün olacaq"
Azərbaycanda kredit bürolarının yaradılmasına start verilir
Avotomobillərin kreditlə satışında yeni qayda meydana çıxıb
"Problemli kreditlərlə bağlı cinayət işləri qaldırıla bilər"
iPhone

Gömrük Komitəsi vətəndaşlara güzəştə getdi: Məcburi bəyanetmə dayandırıldı

59
(Yenilənib 16:26 30.09.2020)
"Smart Customs" tətbiqi ilə bəyan edilməyən mallar gömrük qanunvericiliyinin pozulmadığı təqdirdə daşıyıcı şirkətlər və poçt şöbələri vasitəsilə sahiblərinə çatdırılacaq.

BAKI, 30 sentyabr — Sputnik. Xaricdən sifariş edilən məhsulların ölkəyə gətirilməsi zamanı "Smart Customs" mobil tətbiqi vasitəsilə məcburi bəyanetmə müvəqqəti olaraq dayandırılıb.

Dövlət Gömrük Komitəsinin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr idarəsindən Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, mövcud vəziyyətlə əlaqədar internetdə yaranan məhdudiyyətlər beynəlxalq poçt göndərişləri və daşıyıcı şirkətlər vasitəsilə xaricdən edilən sifarişlərin "Smart customs" mobil tətbiqi ilə məcburi bəyan olunmasında müvəqqəti çətinliklər yaradıb.

Yaranmış vəziyyət nəzərə alınaraq, vətəndaşların bağlamalarını əldə etməsində problemlərin yaranmaması üçün xaricdən sifariş edilən məhsulların ölkəyə gətirilməsi zamanı "Smart Customs" mobil tətbiqi vasitəsilə məcburi bəyanetmə müvəqqəti olaraq dayandırılıb. "Smart Customs" tətbiqi ilə bəyan edilməyən mallar gömrük qanunvericiliyinin pozulmadığı təqdirdə daşıyıcı şirkətlər və poçt şöbələri vasitəsilə sahiblərinə çatdırılacaq.

59
Şimal axını-2 layihəsinin tikintisi

Amerika qazı Rusiya qazını əvəz edə biləcəkmi

63
(Yenilənib 20:53 29.09.2020)
ABŞ Avropaya öz maye qazını sataraq ilk növbədə cari deyil, perspektivli tədarüklər haqqında düşünür. Söhbət yeni mayeləşdirmə zavodlarından və onların zəmanətli müqavilələrlə təmin olunmasından gedir

BAKI, 29 sentyabr — Sputnik, Aleksandr Sobko. Son zamanlar "Şimal Axını 2" layihəsinin tikintisinin tamamlanması ilə bağlı problemlərin fonunda kütləvi informasiya vasitələrində tez-tez belə bir fikir səslənir: "Rusiyadan tədarük olmasa, Avropa Amerikanın bahalı maye qazı üçün həddindən çox pul ödəyəcək". Bu tezisin tənqidçiləri gülərək iddia edirlər: “Baxın, Amerikanın həmin maye qazı Avropanın qaz birjasında digər ölkələrin qazı ilə eyni qiymətdə (indi isə, ümumiyyətlə, çox aşağı qiymətlərlə) satılır”.

Kim haqlıdır? Həyat, həmişə olduğu kimi sadə sxemlərdən ibarət deyil. Gəlin hər şeyi aydınlaşdıraq.

Əvvəla xatırladaq ki, "Şimal Axını 2" ümumiyyətlə Ukrayna tranzitinin çox hissəsini əvəz etmək üçün tikilir və gələcəkdə Rusiya qazının ixracında əhəmiyyətli artım gözləmək lazım deyil. Ukraynadan tranzit üçün dörd il müddətinə (ildə 40 milyard kubmetr) ödəniş edilib. "Şimal Axını 2" isə 55 milyard kubmetr gücə malik olacaq. Yəni, bu mərhələdə "Şimal Axını 2"nin tikintisinin həmişəlik və ya qeyri-müəyyən müddətə dayandırılması yalnız "Qazprom"un maliyyə itkilərinə gətirib çıxaracaq.

ABŞ tərəfinin "Şimal Axını 2" üçün çətinliklər yaradaraq öz maye qazına yeni bazar əldə etməyi planlaşdırdığına dair tezis o deməkdir ki, bloklanmış "Şimal Axını 2"nin ardınca Ukrayna tranzitinin özü də dayanmalıdır.

Mülahizə aparmağa davam edək. Bu, Amerikanın maye qazına kömək edəcəkmi?

Birincisi, istənilən halda qaz (və maye qaz) bahalaşacaq – bazardan çıxarılacaq 50 milyard kubmetr qaz dünya ticarəti üçün kifayət qədər əhəmiyyətli həcmdir. Daha yüksək birja qiymətləri isə qaçılmaz olaraq Amerika maye qazının satışında rentabelliyin artmasına gətirib çıxaracaq.

İkincisi və ən əsası. Burada xatırlatmaq lazımdır ki, ABŞ cari maye qaz ixracı çərçivəsində istənilən halda mayeləşdirmə üçün zəmanət haqqını alır. Treyderlər aşağı qlobal kotirovkalardan əziyyət çəkir. Yəni, Birləşmiş Ştatların artıq tikilmiş zavodlardan maye qazın satışını hansısa şəkildə stimullaşdırmağa ehtiyacı yoxdur.

Daha vacibi isə yeni layihələrdən gələn maye qaz üzrə müqavilə bağlamaqdır. İdxalçıların Amerikadan maye qazı almadıqları, lakin mayeləşdirmə üçün məcburi rüsum ödədikləri bir vəziyyətdə kimisə müqavilə bağlamağa razı salmaq çətin olacaq. Reallaşmayan layihələr isə hələ çoxdur. Avropa bazarı burada faydalı olardı.

Əslində haqqında danışdığımız ziddiyyət elə bundan yaranır. Bəli, hazırda Amerika maye qazı istənilən digər ölkələrdən göndərilən qaz həcmləri kimi Avropada həqiqətən də aşağı qiymətlərlə satılır. Bazarda böhran var, məhsulları isə haradasa satmaq lazımdır, zavodlar artıq tikilib və treyderlər "mayeləşdir, ya da ödə" şərti ilə satınalma müqavilələri bağlayıblar.

Digər tərəfdən də Avropa başa düşməlidir ki, ucuz Amerika qazı artıqdır və başqa bir şəraitdə bu qaz adətən daha gəlirli olan Asiya bazarlarına gedəcək. Zəmanətli qaz tədarükü istəyirsiniz? Onda uzunmüddətli müqavilə bağlayın və daha çox ödəyin.

Digər tədarüklə müqayisədə Amerika maye qazı nə qədər baha olacaq?

Burada qeyd etmək lazımdır ki, hazırda qaz qiymətinin üç əsas formalaşma variantı mövcuddur: (1) spot qiyməti, (2) neftə bağlı qiymət və (3) Amerika maye qazı üçün ABŞ daxilində qazın qiymətinə əsaslanan və mayeləşmə haqqı əlavə olunmaqla təyin olunan qiymət.

Hesab edilir ki, bazar normaya qayıtsa, qazın birja qiyməti min kubmetrə təxminən 200 dollar təşkil edəcək. Neftin bir barelinin 50 dollar olacağı halda neftə bağlı qaz qiyməti də təxminən belə olacaq.

Bəs Amerika maye qazı hansı qiymətə göndəriləcək?

Onun qiyməti ABŞ daxilində qazın (dəyişkən) qiymətindən, mayeləşmə xərclərindən və Avropaya çatdırılma qiymətindən asılıdır.

Əgər 2013-cü ilin əvvəlində Amerika maye qazı digər ölkələrin qaz tədarükdən daha ucuz görünürdüsə, indiki şəraitdə indi o baha başa gəlir (o vaxt neft və spot bazarında maye qaz daha bahalı idi).

Daha bir sual. Avropa niyə məhz Amerikanın maye qazını almalıdır? Niyə Qətərdən və ya Rusiyadan yox? Üstəlik yaxın zamanlarda Qətər qazının bir hissəsi birja qiymətləri ilə satıla bilər. Ümumiyyətlə, Avropa mümkün defisiti istənilən qazla əvəz edə bilər.

Yekunlaşdıraq.

Birincisi. Rusiya qazının Amerika maye qazı ilə əvəzlənməsi yalnız iki şərtin eyni vaxtda yerinə yetirilməsi halında mümkündür: "Şimal Axını 2" layihəsinin bağlanması və Ukrayna tranzitinin dayandırılması. Bu halda Rusiya ixracının məhdudlaşdırılması bütün qaz bazarında qiymətləri artıracaq.

İkincisi. İstənilən halda, Amerika maye qazı bazarda digər qazlardan 10-30 faiz baha və hətta bəlkə də eyni qiymətə olacaq — hər şey Amerikanın daxili qaz qiymətlərindən asılıdır. Lakin ABŞ-dan maye qaz tədarükü üzrə uzunmüddətli müqavilələr bağlamaqla Avropa ABŞ-ın daxili qaz qiymətləri ilə bağlı bütün riskləri öz üzərinə götürür.

Öz növbəsində indi Avropada gördüyümüz ucuz Amerika (və digər ölkələrin) maye qazı bazarda qazın artıqlığının nəticəsidir: treyderlər onu sataraq Amerikadan maye qaz satınalmaları üzrə müqavilələrdən dəyən zərəri ən azı qismən kompensasiya etməyə çalışırlar.

Və sonuncusu. Avropaya öz maye qazını sataraq, ABŞ ilk növbədə cari deyil, perspektivli tədarüklər haqqında düşünür. Söhbət yeni mayeləşdirmə zavodlarından və onların zəmanətli müqavilələrlə təmin olunmasından gedir. Zavodların tikintisi təxminən dörd il çəkir və Ukrayna ilə qüvvədə olan tranzit müqaviləsi məhz bu vaxt bitəcək.

63
Vladimir Putin və Emmanuel Makron

Makron Putinə zəng edib: Qarabağda gedən hərbi əməliyyatlar pislənib

0
(Yenilənib 01:57 01.10.2020)
Rusiya və Fransa prezidentləri Dağlıq Qarabağ münaqişə bölgəsində vəziyyətin kəskin hal almasını pisləyiblər.

BAKI, 1 oktyabr — Sputnik. Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Fransa Prezidenti Emmanuel Makron arasında telefon danışığı olub.

Sputnik Azərbaycan Kremlin mətbuat xidmətinə istinadla xəbər verir ki, söhbət zamanı dövlət başçıları Dağlıq Qarabağda, həmçinin Belarus Respublikasında yaranan son vəziyyəti müzakirə ediblər.

Telefon danışığı Fransa tərəfinin təşəbbüsü ilə baş tutub. Hər iki prezident Dağlıq Qarabağ münaqişə bölgəsində vəziyyətin kəskin hal almasını pisləyiblər. Onlar davam edən hərbi əməliyyatlardan narahatlıq keçirdiklərini ifadə ediblər.

0
Teqlər:
hərbi əməliyyatlar, Dağlıq Qarabağ bölgəsi, Dağlıq Qarabağ problemi, Dağlıq Qarabağ, Rusiya prezidenti Vladimir Putin, Fransa prezidenti Emmanuel Makron