Maliyyə hesabatı, arxiv şəkli

Azərbaycanda ikinci devalvasiyanı yetişdirən səbəb

5477
(Yenilənib 18:55 10.03.2017)
Ekspert: "Açıq valyuta mövqeyi üzrə limitin 10%-dən 3%-ə endirilməsi düzgün, amma gecikmiş addımdır"

BAKI, 9 mart — Sputnik. Azərbaycanda kommersiya banklarının açıq valyuta mövqeyi üzrə limit 10%-dən 3%-ə endirilə bilər. Bank dairələrindən alınan məlumata görə, Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası bununla bağlı kommersiya banklarına təklif göndərib və rəy bildirilməsi xahiş edilib.

Samir Əliyev, iqtisadçı-ekspert
© Sputnik / Murad Orujov
Samir Əliyev, iqtisadçı-ekspert

Məsələ ilə əlaqədar iqtisadçı-ekspert Samir Əliyev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, açıq valyuta mövqeyi — banklarda ayrı-ayrı valyutalar (dollar, avro, rubl və s.) üzrə onların öhdəlikləri ilə aktivləri arasındakı nisbətdir: "Yəni, borc götürdüyü pulla borc verdiyi pul arasındakı fərqdir. Əgər götürülən borc verilən borcdan azdırsa, bu, müsbət olur. Məsələn, 1 manat borc götürülür, amma 2 manat borc verilir. Burada verilən borc çoxdur. Bu, artıq uzun valyuta mövqeyi adlanır. Əgər tərsinə olursa, 2 manat götürüb, 1 manat borc verilirsə, yəni, öhdəlik aktivi üstələyirsə, bu, qısa valyuta mövqeyidir".

"Bu valyuta mövqeyi əsas ona görə istifadə edilir ki, bankların məzənnə dəyişiklikləri zamanı risklərin qorunmasını təmin edir" — deyə o, qeyd edib.

İqtisadçının sözlərinə görə, banklar 10 faizlik normaya əməl etmirdi, onu pozmuşdu və Azərbaycanda devalvasiya baş verən zaman banklar xeyli zərbə aldı: "Səbəb isə məhz 10 faizlik normaya əməl edilməməsi olub. 10 faizlik normanı Mərkəzi Bank müəyyənləşdirib. Bəzilərində bu, 20-30 faiz fərq edib. Ona görə, banklar çox böyük zərbə alıb. Mərkəzi Bank 2015-ci ildə hətta bu normanı ilin sonunadək aradan götürüb, amma sonradan bərpa edib".

"Açıq valyuta mövqeyi üzrə limit 10%-dən 3%-ə enərsə, bu, normativlərin sərtləşdirilməsidir. Bu, daha konservativ bir yanaşmanı göstərir ki, bazarda məzənnə dəyişikliyinə bankların həssaslığı azalsın. Çünki fərq azalır" — deyə ekspert bildirib.

S. Əliyev düşünür ki, bu addım bankların daha çox valyuta (əsasən dollar) yığıb saxlamasına imkan verməyəcək: "Banklar məcbur olacaq ki, həmin pulu bazara yönəltsinlər. Əks halda, 3 faizlik normanı ötmüş olacaqlar. Bu addım bankların dollar yığımına deyil, həmin pulun bazara yönəlməsinə gətirib çıxara bilər".

Həmsöhbətimizin fikrincə, amma bu addım çox sərtdir və bir qədər də risklidir: "Çünki bu, həm də banklarda əmanət və kreditləşmədə problem yarada bilər. Əmanət qoyuluşunun, təxminən 80 faizi xarici valyutadadır. Amma kredit qoyuluşunda bu, 50-60 faiz arasında dəyişir. Bu, artıq məcbur edir ki, banklar əmanət cəlbi və kredit qoyuluşu siyasətinə dəyişiklik etsin. Əks halda bu norma banklarda pozula bilər".

Bank eksperti Əkrəm Həsənov
© Photo : REPORT
Əkrəm Həsənov

"Hər bir halda bunu sərtləşdirici addım kimi qiymətləndirmək olar. Bankların məzənnə dəyişikliyinə həssaslığını azaltmağa, eyni zamanda zəif, zərbə almış bankların sıradan çıxmasının daha da sürətlənməsinə gətirib çıxarda biləcək bir addımdır" — deyə o əlavə edib.

Bank və maliyyə məsələləri üzrə ekspert Əkrəm Həsənov isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, əslində ölkədə açıq valyuta mövqeyi üzrə 10 faizlik limit yoxdur: "Əvvəl 10 faizlik limit devalvasiyaya qədər olub. Mərkəzi Bank bunu ləğv etmişdi. Qanuna görə, açıq valyutanın mövcudluğu olmalıdır".

Ekspert hesab edir ki, bu, düzgün, amma gecikmiş addımdır: "Limitin olması vacibdir. 10 faizlik limit çoxdur, 3 faizlik limitin olması isə yaxşıdır".

Ə. Həsənovun sözlərinə görə, bank bir valyutada pul cəlb edə, amma digər valyutada verə bilər: "Bu fərq çox olanda və valyuta məzənnələri kəskin dəyişəndə, bank itkilərə məruz qala bilər. İtkinin olmaması üçün də mütləq valyuta mövqeyi olmalıdır. Devalvasiya baş verən ölkələrdə valyuta mövqeyi aşağı salınır. Amma Azərbaycanda 2015-ci ildə valyuta mövqeyini aradan qaldırıblar. Azərbaycanda 2-ci devalvasiyanın əsasını da məhz o addım qoyub. Limitin 3 faizə endirilməsi nəticəsində banklar itkilərə məruz qalmayacaqlar".

5477
Teqlər:
bank, Azərbaycan, Samir Əliyev, borc, devalvasiya, faiz, Əkrəm Həsənov, kommersiya bankları, limit, açıq valyuta mövqeyi
Əlaqədar
Azərbaycan Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin üzvləri təsdiqlənib
13 bankdan dollarla bağlı sərt qərar
Ekspert: “Banklar əhalinin hesabına mənfəət əldə etmək istəyir”
Banklar dollar təzyiqinə tab gətirmədi
Banklar sizinlə poker oynayır - kartları açmayın!
Banklar dolları niyə ucuzlaşdırır?
Banklarda dollarla bağlı nə baş verir?
Bakı buxtasına mənzərə, arxiv şəkli

Azərbaycanın MDB-də 25 illik tarixi: müsbət mənfilər

1193
Azərbaycan Respublikası 1993-cü il sentyabrın 24-də Müstəqil Dövlətlər Birliyinin üzvü olub. Bunun ölkəyə hansı müsbət təsiri olub və bu əməkdaşlıq formatının gələcəyi varmı - mütəxəssislərin dilindən.

 

BAKI, 24 sentyabr — Sputnik. MDB yarandığı gündən etibarən təkcə siyasi deyil, həm də Sovet İttifaqının dağılmasından sonra ayrılan ölkələr arasında iqtisadi əlaqələrin qurulması üçün bir platforma kimi fəaliyyət göstərir.

Azərbaycanın MDB-də praqmatik mövqeyi

Azərbaycanlı ekspert Tofiq Abbasov bildirib ki, bu cür format keçmiş İttifaq subyektləri arasında bir sıra mübahisəli məsələlərin həllinə kömək edib. O, Azərbaycanın MDB-dəki mövqeyini rasional olaraq qiymətləndirib.

"1993-cü ildə Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişi ilə bir çox problemlər aradan qaldırılıb. Azərbaycan MDB nizamnaməsini imzaladı və sonra hamı başa düşdü ki, ona üzv olmaq sosial-iqtisadi və digər məsələlərin həllinin etibarlı zəmanətidir, çünki vahid sistem olduğundan hər kəsin təşkilat daxilində müəyyən üstünlüklərə dair öz fikirləri var idi", - deyə mütəxəssis bildirib.

Onun sözlərinə görə, MDB siyasi deyil, geoiqtisadi formatdır ki, bu da keçmiş Sovet İttifaqı çərçivəsində iqtisadi prosesləri tənzimləyir və bütün iştirakçılara keçmiş İttifaqın faydalarından istifadə etmək hüququnu verir.

Mütəxəssis hesab edir ki, Azərbaycanın MDB-yə qoşulması doğru addım, respublikanın fəaliyyəti isə konstruktiv idi.

"Ayrılma prosesi baş verdikdə tərəflərin özlərinə mümkün qədər çox saxlaması üçün səbəbləri və ya iddiaları olur. SSRİ bərabər respublikalar üçün bərabər imkanlara malik olan bir ölkə idi, buna görə də İttifaqın dağılması mexanizmin işə salınmasına səbəb oldu: gələcəyə nəyin, kimin və kim ilə daxil olduğuna və ən əsası – nəyin kimə aid olduğuna qərar vermək lazım idi", - Abbasov vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın MDB-yə qoşulması bir çox təsərrüfat məsələlərinin, iqtisadi problemlərin həllini tapmağa, sovet dövrünün yeni subyektləri ilə əlaqələrin qurulmasına kömək edib.

Mütəxəssis hesab edir ki, Azərbaycan MDB ölkələri arasında malların daşınması üçün hab kimi müsbət rol oynaya bilər.

"Azərbaycan, həm quruda, həm də dənizdə böyük infrastruktur imkanlarına malik olan, Mərkəzi Asiya üçün çox əhəmiyyətli bir kommunikasiya dəhlizidir. Üstəlik, Azərbaycan İran və Şimali Qafqazı birləşdirə bilər", - deyə mütəxəssis bildirib.

MDB Avrasiya İqtisadi Birliyinə tramplin kimidir

Rusiyalı politoloq, Yeni Cəmiyyət İnstitutunun direktoru Vasili Koltaşov isə MDB formatını köhnəlmiş hesab edir. Onun fikrincə, bu platformadan Azərbaycan Rusiya ilə bir sıra məsələlərdə - əlaqələrin, ticarətin inkişafı, miqrasiya məsələlərinin həllində istifadə edir, ancaq eyni zamanda o, Bakıya Avrasiya İqtisadi Birliyinə sıx inteqrasiyadan qaçınmağa imkan verib. Onun fikrincə, gələcək məhz bu yeni formatla bağlıdır.

Postsovet məkanı ölkələri Rusiya da daxil olmaqla bir-biri ilə geniş qarşılıqlı təcrübə əldə ediblər. MDB - üzvlərinin iqtisadi qarşılıqlı əməkdaşlığı öz xeyrinə dərinləşdirdiyi və genişləndirdiyi Avrasiya İqtisadi Birliyi üçün bir növ tramplinə çevrilib.

"Düşünürəm ki, Azərbaycan gec-tez Avrasiya inteqrasiyasında daha fəal iştirak məsələsini nəzərdən keçirəcək. İqtisadi ehtiyac Rusiya ilə münasibətlərdə daha səmərəli, daha ardıcıl fəaliyyət qurmaqdan və bu əlaqələri dərinləşdirməkdən ibarətdir. Rusiya çox sayda Avrasiya ölkəsində prosesləri dərhal irəlilədə biləcək əhəmiyyətli bazara malikdir. Ancaq bunu yalnız Moskva özü istəyərsə və Bakı Rusiya ilə MDB-nin köhnəlmiş formatına heç cür sığışmayan münasibətlərdə iştirak edərsə. Bu tamamilə fərqlidir", - deyə politoloq izah edib.

Eləcə də oxuyun:

1193
Teqlər:
MDB, Azərbaycan
Neft buruğu, arxiv şəkli

Azərbaycan neftinin qiyməti son iki ildə maksimuma çatıb

697
(Yenilənib 14:56 24.09.2021)
Azərbaycan neftinin minimum qiyməti 2020-ci ilin aprelin 21-də (15,81), son iki il ərzində maksimum qiyməti isə bu il iyulun 5-də (78,35) qeydə alınıb.

BAKI, 24 sentyabr — Sputnik. Azərbaycan neftinin qiyməti bahalaşıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, "Azeri Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti 1,57 dollar artaraq 78,50 dollar təşkil edib.

Dünya birjalarında neft qiymətləri bahalaşır

London birjasında “Brent” markalı neftin bir barelinin qiyməti 0,16 dollar artaraq 77,41 dollar, Nyu-York birjasında “Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti isə 0,02 dollar bahalaşaraq 73,32 dollar olub.

Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin minimum qiyməti 2020-ci ilin aprelin 21-də (15,81), son iki il ərzində maksimum qiyməti isə bu il iyulun 5-də (78,35) qeydə alınıb.

Energetika naziri Pərviz Şahbazov Rusiyanın “Нефтегазовая вертикаль” jurnalına verdiyi müsahibəsində deyib ki, Azərbaycan OPEC+ ölkələri arasında konsensus əldə etmək üçün gələcəkdə də məsləhətləşmə prosesində fəal iştirak etməyi planlaşdırır.

“Hesab edirəm ki, OPEC+ formatında verilən qərarların və atılan addımların düzgünlüyü şübhə doğurmur. Azərbaycan dünya neft bazarını sabitləşdirmək üçün tədbirləri dəstəkləyir, fəal iştirakçıdır və OPEC+ ölkələri arasında konsensus əldə etmək üçün gələcəkdə də məsləhətləşmə prosesində aktiv iştirak etməyi planlaşdırır”, - deyə nazir vurğulayıb.

Eləcə də oxuyun:

697
Teqlər:
neft, qiymət, AzeriLight, 'Brent'
Mövzu:
Neft qiymətləri ətrafındakı ajiotaj

Əlvida, dəniz, isti günlər üçün darıxacağıq

0
(Yenilənib 21:49 24.09.2021)
İndi daha günəş yandırmır. Sərində sahil boyu gəzişmək, velosiped sürmək bədəni gümrahlaşdırmaqla yanaşı, xüsusi nostalji zövq bəxş edir adama. Payızın ilk günləri Nabran sahilləri Sputnik Azərbaycan-ın fotolentində.

Daha bir yay bitdi. Havaların soyuması ilə dənizə gedənlərin sayı azalıb. Yayın isti günlərində istənilən vaxt sahildə görünən adamlar indi çəkilmək üzrədir. Sübh tezdən tilovunu suya atıb saatlarla gözləyən balıqçılar gözə dəyirlər.

Mavi suların qoynu və qumlu sahillər azyaşlıları sevindirir. Velosipedlə sahil kənarında hərəkət edənlər dənizin təmiz havasında bədənlərini gəncləşdirirlər. Dənizin dalğalarından qorxmayan heyvanlar sahil kənarında sərinləyirlər. Günəşin közərən şüaları görünür. Günəş qürub etdikcə dalğaların səsi aydın eşidilir. Əlvida, dəniz. İsti günlər üçün darıxacağıq...

0
  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Zaman da qum kimi barmaqlar arasından süzülür.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Nabranda dalğalarla son söhbət - gələn mövsümədək.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Sentyabr gəldisə, balıq tutmaq və yemək olar. Nabranda balıqçılar bu fürsəti qaçırmırlar.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Nabranda qürub daha həşəmətli görünür.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Sahil kənarıyla qaçan alabaş.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Xırçın ləpələr də adamlarsız darıxır.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Yaş qum üzərində velosiped sürmək də bir zövqdür.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Nabranda sahildə unudulmuş toplar.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Polietilen torba budağı "niyyət ağacı"na bənzədib.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Nabranda qürub vaxtı dənizdən pay uman balıqçı.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Narıncıya boyanan gün.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    İnəklər də çimərlikdə tənhalıqdan kam alırlar.

  • © Sputnik / Ilham Mustafayev

    Nabranda sahil kənarında qız.