Neft buruğu

ABŞ-dan neftin qiyməti ilə bağlı ağılalmaz proqnoz

239
ABŞ Energetika Nazirliyinin İnformasiyanın idarə olunmasına dair hesabatında "qara qızıl"ın 252 dollaradək bahalaşacağı bildirilir. İqtisadçılar isə, neft ölkələrinin sevinməsi üçün ciddi əsas görmürlər.

BAKI, 13 may — Sputnik. 2040-cı ildə bir barel neftin qiyməti 252 dollara qədər yüksələ bilər. Sputnik-in məlumatına görə, bu barədə ABŞ Energetika Nazirliyinin İnformasiyanın idarə olunmasına dair hesabatında bildirilir.

Nazirlik Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı (OPEC) və digər neft hasilatçılarının hasil etdiyi neftin və yanacağa olan tələbatın artım dinamikasını birlikdə təhlil edərək, neft ətrafında cərəyan edəcək hadisələrin inkişafına dair üç ssenari hazırlayıb. Bu ssenarilər pozitiv, realist və neqativ dinamikaları özündə ehtiva edir.

Neftin gələcək qiymətlərinə dair pozitiv ssenariyə görə, 2040-cı ildə neftin bir barelinin qiyməti 252 dollar, realist ssenaridə 141 dollar, neqativ ssenaridə isə 76 dollar olacaq. ABŞ Energetika Nazirliyi dünyada enerjiyə tələbatın 25 il ərzində inkişaf edən Asiya ölkələrinin bazarı hesabına 48 faiz artacağını gözləyir.

Bəs bu gözləntilər nə dərəcədə realdır? Neft ölkələri, o cümlədən də Azərbaycan bu rəqəmlərə necə yanaşmalıdır? Biz buna sevinməliyikmi? Yoxsa bu proqnozlar əksinə, bizi neftə ümid bağlamaqdan vaxtında uzaqlaşdırmalıdır?

Natiq Cəfərli, iqtisadçı-ekspert
© Photo : N.Cəfərlinin şəxsi arxivi
Natiq Cəfərli, iqtisadçı-ekspert

Sputnik-in bu sualları ətrafında iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli ABŞ Energetika Nazirliyinin sözügedən hesabatını şərh edib. Onun sözlərinə görə, bu tipli proqnozlar elmi deyil, sadəcə, trendləri müəyyən etmək üçün, gələcəkdə baş verə biləcək hadisələrin inkişaf ssenariləri baxımından çox maraqlıdır.

"Amma, bu hesabatla da bağlı maraqlı məqam budur ki, həm bizim, həm də Rusiyanın mətbuatı, əsasən, optimist ssenarini qabardır. Halbuki neqativ ssenaridə 2040-cı ildə neft qiymətlərinin 75 dollar civarında olması ehtimalı da yer alır", — deyən iqtisadçı optimist olmaq üçün əsaslarımızın olmadığı qənaətindədir.

Ekspert daha bir maraqlı məsələnin dolların alıcılıq qabiliyyəti ilə bağlı olduğunu düşünür: "25 il öncə, 90-cı illərin əvvəlində neft 9-10 dollar idi. O zaman dolların alıcılıq qabiliyyəti də yüksək idi. Dollar ildə 2-3% civarında ucuzlaşır, bu minvalla 2040-cı ildə 140 dollar, bu günün 30-40 dollarına bərabər olacaq. Ona görə də, belə proqnozlar bir daha neft erasının 20-ci əsrdə qalmasını sübut edir".

Qeyd edək ki, bir müddət bundan əvvəl Rusiya Əmənat Bankınını prezidenti, sabiq iqtisadi inkişaf və ticarət naziri German Qref demişdi ki, neft erası artıq başa çatıb. Neft qiymətlərinin sabit olmadığını, daim dəyişdiyini deyən Qref bildirmişdi ki, bundan sonra neftin qiymətləri çox az templə artacaq.

Bu isə yalnız Çin iqtisadiyyatının inkişafı ilə əlaqədar olacaq. Qarşıdakı yaxın illərdə dünyanın alternativ enerji mənbələrinə üstünlük verəcəyini qeyd edən Qref "neft ölkələri artıq gecikiblər. Amma yenə də başlarına çarə qılmağa tələssinlər" — deyə bildirmişdi. Onun fikrincə, istənilən halda dünyada neftlə bağlı dinamika neqativdir.

İqtisadçıların dediyindən belə çıxır ki, 252 rəqəmi bizi çox da şirnikləndirməsin. Əgər neft bu qiymətə çıxacaqsa, deməli, dolların dəyəri də indikindən dəfələrlə aşağı olacaq.

239
Teqlər:
Natiq Cəfərli, hesabat, ABŞ Energetika Nazirliyi, neft, OPEC
Əlaqədar
İran neft hasilatının həcmini sanksiya qədərki səviyyəyə çatdırıb
Post-neft dövrünün ilk nikbin proqnozu
İran neft hasilatını azaldacaq
Azərbaycan nefti cüzi bahalaşdı
Neftin qiyməti ucuzlaşmaqda davam edir
Neftin qiyməti 50 dollara yaxınlaşır
"Hər dəfə neft ucuzlaşanda islahatlar yada düşür"
Baş nazir Əli Əsədov

İşğaldan azad olunmuş ərazilərlə bağlı konsepsiya Nazirlər Kabinetində müzakirə edilib

6
Videomüşavirədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin göstərişinə əsasən İqtisadi Şura işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası və inkişafı konsepsiyasının əsas parametrlərini müzakirə edib.

 

BAKI, 28 noyabr — Sputnik. Noyabrın 27-də Baş nazir Əli Əsədovun sədrliyi ilə İqtisadi Şuranın videomüşavirə formatında növbəti iclası keçirilib.

Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən xəbərə görə, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin göstərişinə əsasən İqtisadi Şura işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası və inkişafı konsepsiyasının əsas parametrlərini müzakirə edib.

Azərbaycan Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafına dair digər məsələlər müzakirə olunub, müvafiq qərarlar qəbul edilib.

6
Teqlər:
işğaldan azad edilmiş ərazilər, baş nazir, Əli Əsədov, Nazirlər Kabineti
Azərbaycan manatı, arxiv şəkli

Qonşularımız pullarını "öldürürlər", biz - vergini. Malı kimə satmalı?

341
(Yenilənib 22:02 27.11.2020)
Ekspert: "Dünyada gedən valyuta müharibələrini də nəzərə alsaq, görürük ki, bütün ölkələr, əsasən də ixracatçı ölkələr, milli valyutalarını bir qədər ucuzlaşdırmağa çalışır. Yəni bunun hesabına ixracatı artıra bilsinlər deyə"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 27 noyabr — Sputnik. Nazirlər Kabineti "Malların ixrac qeydi ilə satışı Qaydası"nı təsdiq edib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu Qayda Azərbaycanda istehsal olunmuş və ixrac üçün nəzərdə tutulan məhsulların istehsalçısı ilə qeyri-neft məhsullarının ixracatı sahəsində təcrübəsi olan ixracatçılar arasında əməkdaşlığın şərtlərini müəyyən edir və işgüzar münasibətlərini tənzimləyir.

İstehsalçı ixrac üçün nəzərdə tutulan məhsulu ixracatçıya təqdim edərkən ƏDV-yə sıfır dərəcə ilə cəlb olunur.

Bəs bu addım Azərbaycanda ixracın və yerli istehsalın artmasına, sahibkarlara dəstək verəcəkmi?

İqtisadçı, "Respublikaçı Alternativ" Partiyasının icra katibi Natiq Cəfərli Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, bu addım ixracın stimullaşdırılması üçün atılıb: "Amma bununla yanaşı, bir sıra paralel addımlar da atılmalıdır ki, ixracın stimullaşdırılması üçün qarşıya qoyulan hədəflərə çatmaq mümkün olsun. Burada bir neçə problem mövcuddur.

Problemlərdən biri odur ki, son bir il ərzində qonşu ölkələrin milli valyutalarında kifayət qədər ciddi ucuzlaşma prosesi baş verib. Əsasən də bizim əsas ticarət tərəfdaşımız olan Türkiyə ilə Rusiyada lirə və rubl kifayət qədər ciddi şəkildə dəyərdən düşüb. Gürcüstanda da lari il ərzində 15-18 faiz ucuzlaşıb. Bu da idxalı stimullaşdırır, yerli istehsal və ixracat ilə bağlı müəyyən əngəllər yaradır".

"Dünyada gedən valyuta müharibələrini də nəzərə alsaq, görürük ki, bütün ölkələr, əsasən də ixracatçı ölkələr, milli valyutalarını bir qədər ucuzlaşdırmağa çalışır. Yəni bunun hesabına ixracatı artıra bilsinlər deyə. Digər bir institusional problem odur ki, bizim qeyri-neft ixracımız hələlik çoxşaxəli modelə keçməyib. Son dövrlərdə qeyri-neft məhsulları ixrac etdiyimiz ölkələrin sırasında Rusiya öndədir. Burada çoxşaxəli modelə keçməliyik, yəni yeni bazarlara çıxış imkanları kifayət qədər məhduddur", - deyə ekspert qeyd edib.

O bildirib ki, həmişə ixracda hədəf kimi biz qonşu ölkələri götürmüşük: "Amma yeni bazarlara çıxış əldə etsək, Azərbaycanın əsasən də aqrar sektorda olan məhsullarını daha baha qiymətə sata bilərik. Bununla bağlı da işlər görülməlidir. Düzdür, müəyyən işlər aparılıb, Azərbaycanın xaricdə ticarət nümayəndəlikləri açılıb, amma yetərli deyil. Nazirlər Kabinetinin bu addımı təqdirəlayiqdir, stimullaşdırıcı addımdır. Lakin paralel olaraq bir çox problemlər də aradan qaldırılmalıdır ki, ixracın stimullaşdırılması ilə bağlı addımlar effekt verə bilsin".

"Bəzi ixracatçılar var idi ki, daxili bazardan topladıqları məhsulları xarici bazara çıxardırdı və daxili bazar amilinə görə şəxs ƏDV ödəməyə məhkum idi. İndi daxili sənədləşmədə 18 faizlik ƏDV ödənilməyəndə bunun ixracat ilə bağlı müəyyən stimullaşdırıcı təsiri olacaq", - deyə ekspert əlavə edib.

Dövlət Vergi Xidmətinin şöbə rəisi Elnur Yusifov bu qərar ilə bağlı şərhində deyib ki, "Malların ixrac qeydi ilə satışı Qaydası"nda ixrac qeydi ilə satış həyata keçirən şəxsə (istehsalçıya) və ixrac qeydi ilə alınan malların ixracını həyata keçirən şəxsə (ixracatçıya) dair tələblər, malların ixrac qeydi ilə satışına aid edilməyən şəxslər və əməliyyatlara nəzarət, ixrac qeydi ilə malların ixracının həyata keçirilməsi prosesinə nəzarət tədbirləri öz əksini tapır:

"Bu imkandan yararlanmaq üçün istehsalçı və ixrac qeydi ilə alınan malların ixracını həyata keçirən şəxs (ixracatçı) Qaydada onlar üçün müəyyən edilmiş tələblərə cavab verməlidirlər. Qaydanın 3-cü hissəsində müəyyən edilmiş şəxslər və əməliyyatlar istisna olmaqla, Qayda ölkə ərazisində qeyri-neft məhsulları istehsal edən bütün istehsalçılara və ixracatçılara şamil olunur. İstehsalçı ixrac üçün nəzərdə tutulan məhsulu ixracatçıya təqdim edərkən Vergi Məcəlləsinin 165.1.9-cu maddəsinə müvafiq olaraq ƏDV-yə 0 dərəcə ilə cəlb olunur".

Şöbə rəisi qeyd edib ki, bu mexanizm ixracatçının ixrac edəcəyi malların alışına görə ödəməli olduğu ƏDV-nin məbləği qədər dövriyyə vəsaitinə qənaət etməsinə şərait yaradır və inzibatçılıq yükünü azaldır.

Qeyd edək ki, bu Qayda Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 14 noyabr tarixli qərarı ilə təsdiq edilib. İxrac qeydi ilə satılan mallara Azərbaycan ərazisində istehsal olunan qeyri-neft məhsulları aid edilir.

"Malların ixrac qeydi ilə satış qaiməsi"ndə satışı həyata keçirilən malların kodu, adı, ölçü vahidi və miqdarı əks olunur. "Malların ixrac qeydi ilə satış qaiməsi"ndə istehsalçı tərəfindən satılmış malların 3 ay müddətində ixrac edilməsi şərti qeyd edilir.

Bu Qaydanın tələblərinə əməl olunmasına nəzarət Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən həyata keçirilir.

341
Teqlər:
ekspertlər, Elnur Yusifov, Natiq Cəfərli, stimul, sıfır dərəcə, ƏDV, ixracatçı, ixracat, ixrac
Dəniz Mall Ticarət Mərkəzinə mənzərə, arxiv şəkli

Sabahdan hava mülayimləşir

0
(Yenilənib 16:03 28.11.2020)
Havanın temperaturu gecə 2-6, gündüz 8-12 dərəcə isti, dağlarda gecə 2-7 dərəcə şaxta, gündüz 0-3 dərəcə isti olacaq.

BAKI, 28 noyabr — Sputnik. Noyabrın 29-da Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin buludlu olacağı, gecə və axşam bəzi yerlərdə yağış yağacağı gözlənilir. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, mülayim cənub-şərq küləyi əsəcək.

Havanın temperaturu Abşeron yarımadasında gecə 6-9, gündüz 10-13, Bakıda gecə 7-9, gündüz 11-13 dərəcə isti olacaq. Atmosfer təzyiqi normadan yüksək 773 mm civə sütunundan 770 mm civə sütununa enəcək, nisbi rütubət 65-75 faiz olacaq.

Noyabrın 29-da Azərbaycanın rayonlarında hava şəraitinin əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin gündüzdən başlayaraq bəzi yerlərdə yağış, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi yerlərdə duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 2-6, gündüz 8-12 dərəcə isti, dağlarda gecə 2-7 dərəcə şaxta, gündüz 0-3 dərəcə isti olacaq.

Tibbi-meteoroloji proqnoza gəlincə, noyabrın 29-da Abşeron yarımadasında meteoroloji amillərin mülayim tərəddüdü gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir.

0
Teqlər:
hava proqnozu, Hava proqnozu, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) Milli Hidrometeorologiya Departamenti, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamenti, Milli Hidrometeorologiya Departamentinin Hidrometeoroloji Proqnozlar Bürosu, Milli Hidrometeorologiya Departamenti