Heyvandarlıq təsərrüfatı. Arxiv şəkli

Lazımsız investisiya xərclərindən necə qaçmalı?

124
(Yenilənib 13:18 13.05.2016)
Aparılan araşdırmalar göstərir ki, istənilən müddətlərdə boğaz qalmayan heyvanlar üzündən, müəssisənin gündəlik zərəri heyvan başına 5 dollardır

Seyit Sami KARYAĞDI,
Türkiyəli baytar həkim
(Sputnik Azərbaycan üçün)

BAKI, 13 may — Sputnik. Heyvandarlıq insanların ət və süd ehtiyacının qarşılanmasında, gənc nəsillərin bəslənməsində zülal qaynağı baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bütün müəssisələrdə olduğu kimi, heyvandarlıq müəssisələrinin qurulmasında ən əhəmiyyətli nöqtə onun qazanc gətirməsi və uzun müddətli fəaliyyət göstərməsidir.

Seyit Sami Karyağdı, türkiyəli baytar həkim
© Photo : TarımTürk
Seyit Sami Karyağdı, türkiyəli baytar həkim

Əgər bunlar yoxdursa, heyvandarlıq müəssisələrinin yaradılmasının heç bir mənası yoxdur. İribuynuzlu və xırdabuynuzlu heyvandarlıq, quşçuluq, balıqçılıq və digər heyvandarlıq sahələrinin qurulmasının məqsədi gəlir əldə etməkdir. Gəlir gətirən bir fəaliyyətin sərfəli ola bilməsi üçün, əvvəlcə marketinq şərtlərinin yaxşı olması, eyni zamanda, xammal ehtiyaclarını qarşılamaq üçün xərclərin aşağı olması lazımdır. Müəssisə yaradılarkən marketinq və xammal şərtləri baxımından bölgənin yaxşı analiz edilməsi vacibdir.

Heyvandarlıq müəssisələrində xərclərin təxminən 70 faizini yem xərcləri təşkil edir. Bu səbəbdən müəssisənin yem xərclərinin azaldılması məqsədi ilə bölgədə qaba yemlərin (quru ot, küləş) və qüvvəli yemlərin olması mühümdür. Qaba və qüvvəli yemlərin mövcud olduğu ərazilər heyvandarlıq təsərrüfatının qurulması baxımından daha əlverişlidir.

Təsərrüfatın qaba yem ehtiyacının böyük bir hissəsini özü qarşılaması daha yaxşıdır. Yəni, qaba yemi özü istehsal etməsi əhəmiyyətlidir. Təsərrüfatın davamlı fəaliyyət göstərməsi üçün iqlimə uyğun cinslərin seçilməsi mühüm rola malikdir. Təsərrüfat yaradılarkən heyvanların sayı müəyyən edilməli və bu, nəzərə alınmalıdır. Lazımsız investisiya xərclərindən qaçmaq lazımdır.

Damazlıq maldarlıqda süd istehsalı əhəmiyyətlidir və əsas gəlir gətirən məhsullardandır. Təsərrüfat heyvanların fizioloji və bioloji ehtiyaclarını qarşılayacaq şəkildə dizayn edilməlidir. Südlük cinslər seçilərkən ətraf mühit, iqlim və marketinq şərtləri nəzərə alınmalıdır. Südlük cins inəklərdən (holştinfriz, simmental və s.) istifadə edilə bilər. Bunlar məhsuldar cinslərdir.

Qurulan müəssisələrdə heyvanlardan uzun müddət məhsul alına bilməsi üçün düyə ilə başlanması uyğun olacaq. Damazlıq müəssisələrdə ən əhəmiyyətli məhsul süddür. Südvermə qabiliyyətinin səmərəli olması üçün inəkdən ildə bir bala alınmalıdır.

Aparılan araşdırmalar göstərir ki, istənilən müddətlərdə boğaz qalmayan heyvanlar üzündən, müəssisənin gündəlik zərəri heyvan başına, təxminən 5 dollardır. Sağım gigiyenası südün keyfiyyətini artırdığı kimi, eyni zamanda heyvanların süd vəzisi xəstəliklərinə tutulmasını da böyük nisbətdə azaldacaq.

Sağım, heyvanın südvermə qabiliyyətinə görə gündə 2 və ya 3 dəfə mümkündür. Sağım müddətinin tez bitməsi üçün heyvan sayına uyğun bir sağım sistemi qurulmalıdır. Qeyri-kafi sağım müddəti artıracağı üçün süd səmərəsini azaldır və vaxt itkisinə səbəb olur. Əldə edilən balanın sağlamlığını qorumaq mühüm məsələdir.

Xırdabuynuzlu heyvandarlıq təsərrüfatının yaradılması az xərc tələb edir. Ərazi və ətraf mühit şərtlərinə bağlı olaraq ilin böyük bir hissəsini otlaqlarda keçirdikləri üçün xərcləri də olduqca aşağıdır. Əgər investisiya büdcəsi azdırsa, bu cür təsərrüfatların yaradılması daha asandır.

Xırdabuynuzlu heyvanlarda boğaz qalma müddəti 5 ay olduğu üçün sürünün artması daha sürətli olacaq. Müəssisə qurulduqdan sonra 1 il içərisində quzu satışı ilə gəlir əldə edilə bilər. Ümumiyyətlə, investisiya xərci nə qədər yüksək olursa, gəlirlərin investisiya xərclərini qarşılaması o qədər gec olacaq.

124
Teqlər:
təsərrüfat, fermer, inək, heyvandarlıq, investisiya, heyvan, qoyun
Əlaqədar
"Kənd təsərrüfatı ili"ndə idxaldan asılılığımız daha da artıb"
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi əhaliyə xəbərdarlıq etdi
Prezident kənd təsərrüfatı sərgisiylə tanış olub
Gürcüstandan Azərbaycana diri heyvanların idxalı qadağan olundu
Ərzaq əvəzinə heyvan yemi yeməyə məhkumuq
Paytaxtda mənşəyi məlum olmayan 4 baş heyvan cəmdəyi aşkarlanıb
Bakıda mənşəyi məlum olmayan heyvandarlıq məhsulları aşkarlanıb
Pul qabı, arxiv şəkli

Beş yüz manatlıq əsginasın sirri çözüldü

23
(Yenilənib 18:36 22.01.2021)
Milli pul nişanlarının dizaynının hazırlanması və tədavülə buraxılması yalnız Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən həyata keçirilir

BAKI, 22 yanvar — Sputnik. Sosial şəbəkələrdə üzərində Xarı Bülbül, Şuşa qalası, at və s. əks olunan 500 manatlıq "kağız pul nişanı"nın təsvirləri yayılıb.

Mərkəzi Bankdan Sputnik Azərbaycan-a məlumat verilib ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının və "Mərkəzi Bank Haqqında" Qanunun tələblərinə uyğun olaraq milli pul nişanlarının dizaynının hazırlanması və tədavülə buraxılması yalnız Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən həyata keçirilir.

Bildiririk ki, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən 500 manatlıq pul nişanı tədavülə buraxılmamış və sosial şəbəkələrdə yayılan məlumatlar həqiqətə uyğun deyil.

Vətəndaşlarımızı bu məsələlərdə ehtiyatlı olmağa və milli pul nişanlarımıza dair məlumatları Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankından və onun rəsmi internet səhifəsindən əldə etməyə çağırırıq.

23
Pomidor məhsulunun yüklənməsi

Xaric qadağa qoyur, sahibkarlar isə dövlət qurumundan narazılıq edirlər

60
(Yenilənib 16:09 22.01.2021)
Sahibkarlar uzun illərdir istixanada məhsul becərsələr də, builki kimi çətinliklə üzləşmədiklərini deyirlər.

İlham Mustafayev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 22 yanvar — Sputnik. Ötən ilin sonlarında Rusiya ölkəmizdən pomidor idxalına qadağa qoydu. Hazırda qadağanın bir hissəsi götürülsə də, məhsulun ixracı ilə məşğul olan sahibkarlar maliyyə itkisi ilə üzləşdilər. Bu günlərdə isə Qazaxıstan Azərbaycandan pomidor idxalını dayandırdığını bildirdi. Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri pomidorun əsas istehsalçısı sayılan qərb bölgəsinin sahibkarları ilə görüşərək qadağaların onlara təsiri barədə söhbətləşib.

Söhbət zamanı məlum olub ki, nəinki Qazaxıstanın qadağası, Rusiya Azərbaycan pomidoruna yaşıl işıq yandırandan sonra belə, Şəmkirdən Rusiyaya tərəvəz vurulmayıb. Bu haqda danışan Tovuz rayon Düz Qırıqlı kəndindən olan sahibkar Rasim Hümbətov dekabrın 5-də yola saldıqları məhsulun geri qaytarılmasından sonra Rusiya bazarlarına tərəvəz aparılmadığını söyləyib.

© Sputnik / Ilham Mustafa
Şəmkirdə yeşikdə pomidor məhsulu

“10 ildir istixanada məhsul becəririk, builki qədər ziyanımız olmamışdı. Dekabrın 5-dən bu günə xaricə malımız çıxmayıb. Məhsulumuzda da heç bir xəstəlik, problem yoxdur. 60 ton mal üstümüzə qaytarıldı. Yerli bazarlarda da tələbat olmadığından xarab oldu”, - deyə məlumat verib.

Sahibkarlar məhsullarında heç bir xəstəliyin olmadığını bildiriblər. Ədalət Zeynalovun sözlərinə görə, Tuta qurdu deyilən xəstəlik qış mövsümündə Şəmkir istixanalarının heç birində olmur. İndiyədək yerli bazarlara verilən mallarda da bu qurda rast gəlinməyib. Lakin yerli bazarlarda qiymətin maya dəyərindən 2-3 dəfə ucuz olması onları müflisləşməklə üz-üzə qoyub:

“Rusiya qadağanı götürdü ki, xəstəlik olmayan pomidor getsin. Buna görə AQTA (Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi) istixanalarda monitorinq aparıb rəy verməlidir ki, malımız bazara çıxsın. Yanvarın 6-dan AQTA tərəfindən istixanada baxış keçirilərək nümunələr götürülüb. Lakin aradan yarım aydan çox vaxt keçməsinə baxmayaraq heç bir cavab verilməyib. Proses ləng getdiyindən məhsul yetişib xarab olur”.

Fermerlərin sözlərinə görə, yetişmiş məhsul 10 gün ərzində xarab olur. Bu səbəbdən pomidorlar soyuduculara vurularaq saxlanılır ki, bunun özü də əlavə xərc tələb edir. Onlar bildirirlər ki, hər kiloqram üçün pomidorun maya dəyəri 1 manat civarında hesablanır. Yerli bazarlara isə pomidorun cüzi bir hissəsi çıxarılaraq 20-30 qəpiyə satılır.

  • Şəmkirdə yeşiklərdə pomidorlar
    © Sputnik / Ilham Mustafa
  • Sahibkar Ədalət Zeynalov
    © Sputnik / Ilham Mustafa
  • Sahibkar Rasim Hümbətov
    © Sputnik / Ilham Mustafa
  • Sahibkar Sadəddin Rzayev
    © Sputnik / Ilham Mustafa
  • Şəmkirdə sahibkarlar dövlət qurumundan narazılıq edir
    © Sputnik / Ilham Mustafa
  • Şəmkirdə pomidor əkin sahəsində şitil
    © Sputnik / Ilham Mustafa
  • Şəmkirdə pomidor əkin sahəsi
    © Sputnik / Ilham Mustafa
1 / 7
© Sputnik / Ilham Mustafa
Şəmkirdə yeşiklərdə pomidorlar

12 ildir təsərrüfatla məşğul olan Səlahəddin Rzayev isə bir başqa məqama toxunub. Onun fikrincə, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi yalnız iri sahibkarların məhsularına rəy verərək ayrı-seçkiliyə yol verir. Fermer 3 hektardan aşağı torpaq sahəsi olan sahibkarlara agentliyin sertifikat vermək istəmədiyini söyləyib: “Təəssüf ki, tovuzlu və şəmkirli fermerlərin heç birinə icazə verilmir. Yalnız Samux və Abşeron yarımadasında olan böyük istixanalar icazə ala bilirlər. Belə başa düşürük ki, onlar daha böyük sahibkarlardır. AQTA bəyan edir ki, 3 hektardan aşağı torpaq sahəsi olan təsərrüfat sahibləri xaricə mal ixrac edə bilməzlər. Bu hansı məntiqə uyğundur - biz dərk edə bilmirik”.

Şəmkirli sahibkarlar üzləşdikləri problemlərlə əlaqədar aidiyyəti qurumlardan kömək istəyirlər.

60
Teqlər:
Şəmkir, Tovuz, sahibkar, qadağa, ixrac, pomidor

Yanvarın 25-nə qədər ölkədə ictimai nəqliyyat işləməyəcək

0
(Yenilənib 00:11 23.01.2021)
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, bütün ölkə ərazisində şənbə və bazar günləri ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır.

BAKI, 23 yanvar - Sputnik. Bu gündən yanvarın 25-i saat 06:00-dək bütün ölkə ərazisində ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, bütün ölkə ərazisində şənbə və bazar günləri ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır.

Bununla əlaqədar 23 yanvar saat 00:00-dan 25 yanvar saat 06:00-dək ölkə ərazisində ictimai nəqliyyat fəaliyyət göstərməyəcək.

Qeyd edək ki, Bakı metropolitenində də sərnişindaşıma dayandırılıb.

0