Mərkəzi bank

Bu dalğada manatı ayaqda tutmaq mümkün olacaqmı?

190
(Yenilənib 14:24 11.05.2016)
Mərkəzi Bankın rəhbəri Elman Rüstəmovun nikbin açıqlaması cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmır. Ekspertlər isə, hesab edirlər ki, iqtisadi zəmin olmadığı halda, milli valyutanın məzənnəsinin stabil qalması qeyri-mümkündür.

Elman Rüstəmov düzmü dedi?
BAKI, 10 may — Sputnik. Manat ilin sonuna qədər sabit məzənnədə olacaq. Bunu Azərbaycan Mərkəzi Bankının (MB) sədri Elman Rüstəmov deyib. Onun sözlərinə görə, məzənnə bazarın tələbatına müvafiq müəyyən olunur.

Vahid Əhmədov
azadliq.org
Vahid Əhmədov

MB sədrinin manat barədə yenə nikbin danışması isə heç də birmənalı qarşılanmır. Bəs, görəsən bu ilin sonuna kimi manatın məzənnəsinin sabit qalması üçün iqtisadi əsaslar varmı?

Milli Məclisin İqtisadi Siyasət Komitəsinin üzvü, deputat Vahid Əhmədov Sputnik-ə açıqlamasında deyib ki, MB sədri belə bir açıqlama verirsə, deməli bunu deməyə müəyyən iqtisadi əsasları var.

"Manatın məzənnəsi neftin qiymətindən asılı olan məsələdir. İkincisi də xərc hissəsində müəyyən azalmalar var. Ola bilər ki, manatı qoruyub saxlamaq üçün bu addımlar atılır. Monetar siyasət aparılır", — deputat bildirib.

O, istisna etmir ki, bu ilin sonuna kimi məzənnəni qoruyub saxlamaq olsun: "Amma, neftin qiyməti kəskin aşağı düşərsə, bu, bir qədər çətin ola bilər. O zaman manatın məzənnəsini indiki səviyyədə saxlamaq qeyri-mümkün ola bilər".

İqtisadçı ekspert Nicat Hacızadənin fikrincə isə, manatın məzənnəsinin ilin sonuna kimi bu formada davam edəcəyini qəti şəkildə demək olmaz: "Çünki biz "üzən məzənnə" sisteminə keçmişik və iqtisadi məntiqlə götürsək, MB-nin hazırkı dövrdə manatın məzənnəsini müəyyənləşdirmək hüququ yoxdur".

"Dünya iqtisadiyyatında müəyyən dəyişikliklər olur. Neftin qiymətində düşmə və qalxmalar müşahidə olunur. ABŞ Federal Ehtiyatlar Sisteminin dolların uçot dərəcəsini aşağı salması və ya qaldırması olur. Ona görə biz qəti şəkildə deyə bilmərik ki, 2016-cı ilin sonuna kimi manatın məzənnəsinə təzyiq olmayacaq", — iqtisadçı vurğulayıb.

Nicat Hacızadə, iqtisadçı ekspert
© Photo : APA
Nicat Hacızadə, iqtisadçı ekspert

Ekspertin qənaətincə, bunu 2013-2014-cü illərdə demək mümkün idi: "O zaman bizim rezervlərimiz kifayət qədər idi. Hər hansı bir proses baş verərdisə, biz rezervlərimiz vasitəsilə, misal üçün 2014-cü ilin sonuna kimi manatı 0,78, 1 və ya 1,20 dollar səviyyəsində saxlaya bilərdik. Amma, indiki şərait artıq dəyişib. Artıq tənzimləmələr dəyişib. Bazar tələb və təklif əsasında formalaşır. Tələb və təklifi isə heç vaxt tənzimləmək mümkün deyil. Biz deyə bilmərik ki, 2016-cı ilin sonuna qədər manata tələb və təklif hansı səviyyədə olacaq. Bunu tənzimləyən isə əhali və həmin məzənnəni formalaşdıran amillərdir".

Hacızadənin dəyərləndirməsinə görə, iqtisadi zəmin olmadığı halda manatın məzənnəsinin stabil qalması qeyri-mümkündür. MB sədrinin manatın məzənnəsi neft qiymətləri ilə deyil, Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun gəlirləri ilə bağlıdır fikrinə gəlincə isə, iqtisadçı bildirib ki, neftdən gələn gəlirlərin də müəyyən qədər rolu var, amma, əsas təsiredici amil neftin dünya bazarındakı qiymətidir.

Nazim Məmmədov - iqtisadçı-ekspert
Nazim Məmmədov - iqtisadçı-ekspert

"Çünki bizim neft fondundan büdcəyə transferlərimiz var. Büdcənin qarşısında neft fondunun öhdəlikləri var. Bu gün neftin dünya bazarındakı qiyməti neft fonduna bu öhdəlikləri həyata keçirməyə imkan verir. Bunu hər hansı defistlə və ya borclanma ilə icra eləməyə ehtiyac yoxdur. Yəni Dövlət Neft Fondu hazırkı dövrdə büdcəyə olan öhdəliklərini ödəyə bilir", — mütəxəssis qeyd edib.

Keçmiş deputat, iqtisadçı ekspert Nazim Məmmədov isə, manatın məzənnəsinin neftdən asılı olmasını təhlükəli hesab edir: "Ölkədən çıxan və daxil olan valyutanı qarşılaşdırdıqda problem yaşanırsa, onda manat ucuzlaşır. Görünür ki, MB-nin əlində olan rəqəmlər bunu deməyə əsas verir".

O, bu fikri qismən bölüşsə də, hesab edir ki, manatın kursunun stabil qalması üçün əlavə iqtisadi islahatlar aparılmalıdır: "İqtisadi fəaliyyət artırılmalıdır və idxaldan asılılıq azalmalıdır. Çünki əsas istehlak mallarını bizim sahibkarlar xaricdən gətirirlər".

"Bunun qarşısı alınmalıdır. İnhisarçılıq aradan qaldırılmalıdır, iqtisadi fəaliyyət sürətləndirilməlidir", — deyə N. Məmmədov Sputnik-ə açıqlamasında bildirib.

Onun fikrincə, milli valyutanın güclənməsi üçün iqtisadi fəallıq artırılmalıdır və iqtisadiyyat özü özünü tənzimləməlidir.

Xatırladaq ki, MB sədri Elman Rüstəmov 2015- ci ildə yaşanan hər iki devalvasiyadan öncə də manatın məzənnəsinin sabit qalacağını bildirmişdi. Bunların ardınca yaşanan iki devalvasiya cəmiyyətdə E. Rüstəmovun açıqlamalarına etimadsızlıq yaradıb.

190
Teqlər:
Nicat Hacızadə, Nazim Məmmədov, Elman Rüstəmov, Vahid Əhmədov, Mərkəzi Bank, manat, dollar
Əlaqədar
Manata növbəti təhlükə: banklar külli miqdarda dollar alıb
Manatı yenidən ağır günlər gözləyir
Ötən il manatla olan pul kütləsi 50,6% azalıb
Əhali yanvarda kreditlər üzrə faizlərin ödənilməsinə 77 mln. manat xərcləyib
Ləğv olunan bankların əmanətçilərinə 20 mln. manatdan artıq kompensasiya ödənilib
Müslüm İbrahimov

Professor: "Bu ölkə neft bazarında defisit yaratmağa çalışır"

22
(Yenilənib 00:10 17.01.2021)
Almaniyanın Zigen Universitetinin qonaq professoru Müslüm İbrahimov deyir ki, neft bazarındakı vəziyyətə 3 vacib faktor təsir edir
Müslüm İbrahimov: “Neft ilə bağlı OPEC proqnozları çətinləşir”

ABŞ-ın Enerji İnformasiya Administrasiyası (EIA) OPEC-in gündəlik neft hasilatına dair proqnozunu açıqlayıb. Cari ildə OPEC-in neft hasilatının sutkada orta hesabla 27,2 milyon barrel olacağı gözlənilir. 2020-ci ildə bu göstərici 25,6 milyon barrel olub.

OPEC proqnozlarını Sputnik Azərbaycan-a şərh edən Almaniyanın Zigen Universitetinin qonaq professoru Müslüm İbrahimov deyir ki, neft ilə bağlı OPEC proqnozları çətinləşir:

“Bunun bir neçə səbəbi var. ABŞ-da yeni administrasiyanın fəaliyyətə başlaması dövlət xərclərinin artması ilə nəticələnəcək. Bu proseslə paralel olaraq digər ölkələrdə də iqtisadi canlanma qeydə alınacaq. Hazırda ölkələr ucuz neftin alınmasında maraqlıdır. Digər faktor Səudiyyə Ərəbistanının makro-iqtisadi vəziyyəti ilə bağlıdır. Bu ölkə hasilatı azaltmaqla bazarda defisit yaratmağa çalışır. Ən mühüm təsiredici amillərdən biri də dünya miqyasında vaksinasiya prosesinin intensivləşməsidir”.

Müslüm İbrahimovun geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

22
Teqlər:
OPEC, ABŞ, Səudiyyə Ərəbistanı, defisit, bazar, neft
Mövzu:
Neft qiymətləri ətrafındakı ajiotaj
Bankada dollarlar, arxiv şəkli

Financial Times: "Dolları taxtdan salacaqlar"

21
(Yenilənib 22:13 16.01.2021)
"Trampın hakimiyyət illəri bizim zəif yerlərimizi üzə çıxardı və hətta o gedəndən sonra da biz bu zəiflikləri aradan qaldırmalıyıq" - Avrokomissiyadakı mənbə

BAKI, 16 yanvar - Sputnik. Avropa Şurası dünya bazarında "dolların ağalığının" həddi aşdığını bəyan edəcək. 

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə Financial Times Avropa Komissiyasındakı mənbələrinə istinadən yazıb. 

Qəzetin məlumatına görə, AŞ bu məsələni ABŞ-ın yeni prezidenti Co Baydenin yanvarın 20-də planlaşdırılan inauqurasiyasından əvvəl qaldırmaq istəyir. Avropa Komissiyasının layihəsinin yanvarın 19-da qəbul ediləcəyi gözlənilir, həmçinin ona əlavələrin ediləcəyi də istisna olunmur. 

FT əlavə edir ki, layihədə ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana qarşı tətbiq etdiyi məhdudlaşdırma tədbirlərindən sonra Avropa ölkələrinin müəyyən çətinlik çəkdiyi qeyd olunur. Sənəddə bazarların "qeyri-qanuni eksterritorial tətbiqin nəticələrindən" qorunmasının vacibliyi vurğulanır. 

"Trampın hakimiyyət illəri bizim zəif yerlərimizi üzə çıxardı və hətta o gedəndən sonra da biz bu zəiflikləri aradan qaldırmalıyıq. Söhbət AŞ-nın dünyadakı yerindən, ölçülərimizə müvafiq olan iqtisadi və maliyyə dövlətinin imkanlarından gedir", - mənbələrdən biri deyib.

21
Teqlər:
"The Financial Times", Avropa Komissiyası, Avropa Şurası, dollar
İsraildə epdimioloji vəziyyət

İsraildə “Pfizer” vaksini vurulan 13 nəfər üz iflici olub

0
Ötən ilin 20 dekabr tarixində İsraildə yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasına qarşı kütləvi vaksinasiya prosesinə başlanılıb.

BAKI, 17 yanvar - Sputnik. İsraildə yeni növ koronavirus infeksiyasına qarşı “Pfizer” vaksini ilə peyvənd olunan 13 nəfər üz iflici olub.

“Report”un məlumatına görə, bu barədə “The Jerusalem Post” İsrail Səhiyyə Nazirliyinin hesabatına istinadən xəbər verib.

Nazirlik bildirib ki, üz iflici olanların sayı daha çox ola bilər.

Qeyd edək ki, ötən ilin 20 dekabr tarixində İsraildə yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasına qarşı kütləvi vaksinasiya prosesinə başlanılıb. İlk olaraq İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu peyvənd olunub.

0