YARAT Müasir İncəsənət Mərkəzində Özünsən! adlı ikinci sərgi təşkil olunub

Azərbaycanlı rəssamın səssiz dialoqu: "Özünsən!" - FOTO

20
(Yenilənib 00:01 11.06.2021)
Sərgi rəssamın tamaşaçı ilə səssiz, lakin düşünməyə vadar edən bir dialoqudur. Bu dialoqun baş tutmasının əsas açar elementi labirintdir.

BAKI, 10 iyun — Sputnik. Bu gün "YARAT" Müasir İncəsənət Mərkəzində "Özünsən!" adlı ikinci sərgi təşkil olunub.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu, rəssam Rəşad Ələkbərovun eksperiment çərçivəsindən kənara çıxmış multidistiplinar fərdi sərgisidir. Sərgi, rəssam yaradıcılığında müxtəlif materiallarla yeni təcrübə olmaqla yanaşı, onun praktikasını yeni və gözlənilməz tərzdə təqdim edir. İmmersiv layihədə rəssamın "YARAT"ın sifarişi ilə hazırladığı yeni heykəl və instalyasiyaları nümayiş olunur.

© Sputnik / Kemale Aliyeva
Rəssam Rəşad Ələkbərov

Sərgi rəssamın tamaşaçı ilə səssiz, lakin düşünməyə vadar edən bir dialoqudur. Bu dialoqun baş tutmasının əsas açar elementi labirintdir. O, insanı həqiqətə-özünüdərketməyə aparan yol simvolu kimi hərəkət, yenilənmə və yeni doğuluş ideyasından çıxış edir. "Makqaffin effekti"ni nəzərdə tutaraq, rəssam labirint kontekstindən çıxış edir və əşyanın/hadisənin deyil, prosesin/yolun önəmli olduğunu vurğulayır. Alleqoriya və metaforalar dili ilə danışan instalyasiyalar insan varlığının ən dərin qatlarına baş vuraraq, ikimənalı fikirləri üzə çıxarır. Bu anlayışdan qaynaqlanaraq, rəssamın bəşəriyyət və cəmiyyət, yaranış və varlıq, yaddaş və xatirə, etiqad, siyasi strukturlar, kitç mədəniyyətinə əsaslanan müraciəti və onun istinadlarının əsas ünvanı məhz insanın özüdür.

© Sputnik / Kemale Aliyeva
"YARAT" Müasir İncəsənət Mərkəzində "Özünsən!" adlı ikinci sərgi

Sərgi, labirint mövzusunun adaptasiyasından daha çox, onun transformasiyası və ideyasının genişləndirilməsini əks etdirir. Bu "səyahətdə" müxtəlif "alətlərdən" istifadə edərək, rəssam keçmiş və baş verən proseslərdən danışır. Labirintin əsas obrazlarından biri, Krit çarı Minosun qızı – Ariadnanın qırmızı sapına istinadən, rəssam labirint boyunca yönəldici mesajlar yazır. Bu mesajlar sərgidə olan əsərlərin başa düşülməsində köməkçi vasitə və layihə konseptinə tabe olmaq fikirləri kimi səsləndirilir. Avropa dəyərlərini mədəni və mənəvi prizmadan açıqlayaraq, rəssam Şərq fəlsəfi fikri və mifologiyası ilə kəsişən paralellər qurur. Avtobioqrafik elementlərin mövcud olduğu əsərlərdə, rəssam xatirə və yaddaş mövzusuna toxunur. Bu leytmotivi təşkil edən komponentlərə uşaqlıq oyunlarından tutmuş, postsovet ölkəsinin məişətinə qədər olan fraqmentlər aiddir. Yığılmamış pazlın hissələri kimi bu fraqmentlər bütün labirint boyunca səpələnib. "Mən burada olmuşam" kəlməsi isə Ələkbərovun Venesiya Biennalesindəki layihəsini xatırladaraq, həm də lokal xarakterli submədəniyyətlərə istinadıdır.

© Sputnik / Kemale Aliyeva
"YARAT" Müasir İncəsənət Mərkəzində "Özünsən!" adlı ikinci sərgi təşkil olunub

İyunun 23-dək açıq qalacaq sərginin kuratoru Fərəh Ələkbərlidir.

20
Kinoteatrda tamaşaçı, arxiv şəkli

Avropa filmləri festivalı fərqli formatda başlayıb

379
(Yenilənib 23:27 14.06.2021)
Festivala çıxarılan filmlərin əksəriyyəti Kann (Oleg", "Fire Will Come", "The Fight"), Toronto, San Sebastian ("Listening"), "Sundance 2020", Sarayevo 2020 ("Acasa, My Home"), Edinburq ("Aurora") beynəlxalq festivallarının qalibidir.

BAKI, 14 iyun — Sputnik. Avropa İttifaqının Azərbaycandakı nümayəndə heyətinin Aİ üzv ölkələri səfirliklərilə birgə təşkil etdiyi Avropa filmlərinin ilk onlayn festivalı iyunun 14-dən 29-dək keçiriləcək.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, tədbir çərçivəsində Aİ üzvü 13 ölkənin istehsalı olan 10 film nümayiş etdiriləcək. Bunlar Almaniya, Belçika, Çex Respublikası, Finlandiya, Fransa, İspaniya, Latviya, Litva, Lüksemburq, Macarıstan, Polşa, Rumıniya, Yunanıstandır. Filmlərin çoxu bir neçə ölkənin birgə istehsalıdır.

Festivalın açılış mərasimi onlayn formatda keçirilərək Aİ-nin Azərbaycandakı səfiri Kestutis Yankauskasın nitqilə başlayıb. 2010-cu ildən bu yana hər il keçirdikləri festival çərçivəsində Azərbaycanda artıq 148 film nümayiş etdirildiyini deyən diplomat daha sonra bildirib:

"Bu il festivalımızın ilk dəfə onlayn formatda keçirilməsi Avropa filmlərini həm Bakıda, həm də bütün ölkə boyu azərbaycanlı tamaşaçılara daha da yaxınlaşdıracaq. Film hekayə nəql etmək, hissləri çatdırmaq, fikirlər doğurmaq iqtidarındadır. Biz də bu festival vasitəsilə Avropa mədəniyyətini daha yaxşı tanıtdırmaq, Azərbaycan və Avropa İttifaqı xalqları arasında mədəni anlaşmaya təkan vermək ümidindəyik".

Qeyd edək ki, festivala çıxarılan filmlərin əksəriyyəti Kann (Oleg", "Fire Will Come", "The Fight"), Toronto, San Sebastian ("Listening"), "Sundance 2020", Sarayevo 2020 ("Acasa, My Home"), Edinburq ("Aurora") beynəlxalq festivallarının qalibidir.

379
 Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrı

Məscidlər, idman zalları, "Mall"lar açılıb, bəs teatrlar?

1550
(Yenilənib 16:24 13.06.2021)
Əməkdar artist Elman Rəfiyev əmindir ki, mövcud qadağalar postpandemiya dövründə teatrlara marağı azaldacaq.

May ayının 25-də Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın təşkil etdiyi brifinqində bir sıra qərarlar qəbul olundu. İyunun 10-dan ibadət yerlərinin, iri ticarət mərkəzlərinin, idman sağlamlıq-bərpa mərkəzlərinin fəaliyyəti fəaliyyəti bərpa olundu. Teatrda çalışan sənət adamları və teatrsevərlər ümidlə teatrların açılması xəbərini gözləyirdilər. Amma, necə deyərlər bu arzuları hələlik arzu olaraq qalıb.

Azərbaycan Dövlət Pantomima Teatrının direktoru, Əməkdar artist Elman Rəfiyev Sputnik Azərbaycan-ın müxbiri Şahpəri Abbasovaya verdiyi açıqlamasında iddia edir ki, postpandemiya dövründə teatrlara olan maraq azalacaq: "Mən əminəm ki, pandemiyadan sonra teatrlara kütləvi axın olmayacaq. Çünki, insanların içində qorxu hissi var. Valideynlər qorxurlar ki, övladlarını teatra yollasalar, vurusa yoluxarlar. Amma görəcəksiniz, ayın 1-i "Mall"lar açılsın, hamı, o qorxanlar da ora axışacaqlar. Çünki, insanlara "Mall" lazımdır. İnsanların bir marağı var – "Mall"lara gedək, restoranlara gedək, oyunlara gedək. Teatr bizim nəyimizə lazımdır? COVİD pasportuna gəldikdə isə, bir çox insanlar koronavirusa yoluxublar, amma qeydiyyatdan keçməyiblər. Vaksin vurdurmaq istəməyən insanlar da var".

Aktyor bildirir ki, sənətini sevən insan üçün pandemiya meneə olmamalıdır: "Təbii ki, teatrda işləyən aktyorlar bu dönəmdə çox əziyyət çəkdilər. Amma o aktyor ki, öz üzərində işləyir, onun üçün bir problem olmaz. Evdə oturduğu müddətdə də bekar qalmamalıdı. Pandemiya böyük bir məktəb oldu ki, kim öz sənətinə ruhən yaxındır. Doğurdanmı sevir bu sənəti? Sabah teatrlar açılanda biz o aktyorları görəcəyik. Bəzi aktyorlar bu dönəmdə boş qalmadılar. Prezidentimiz maliyyə ayırıb, aktyorlarımız seriallarda çəkildilər. Serial da incəsənətin bir qoludur. Mən evdə qaldığım müddətdə "Zoom" proqramı ilə insanlara teatrı sevmək haqqında təlimlər keçdim – "Evdə qal, teatrdan qalma", "Teatrı sevək", "Teatrın insan psixologiyasına təsiri", "Teatrın uşaq psixologiyasına təsiri" kimi 150 yaxın təlim keçmişəm. İnsanlar var ki, məktəbdən teatra yollamağa qorxacaqlar mən onlara başa saldım ki, teatr nəyə qulluq edir? Ümid edirəm ki, təlimlər apardığım insanlar o təlimlərdən bəhrələnib teatrlara gələcəklər".

İyun ayının 3-də Türkiyədə teatrların açıq havada fəaliyyət göstərilməsinə icazə verilib. Biz bu təcrübədən yararlana bilərikmi? Bu suala aktyorumuzun cavabı belə oldu: "Türkiyədə açıq havada teatrların açılması təqdirə layiqdir. Amma bir məsələ var, teatrın öz ab-havası var - işığları, səs effekti, pərdə arxası, kulislər və s. Amma teatr binasında tamaşa etdikləri tamaşa ilə açıq havadakı tamaşa arasında böyük fərq var. Tamaşaçılar teatra olan həvəsinin 50%-ni orada itirəcəklər. Başqa bir məsələ, Bakının küləyində, açıq havada tamaşa qurmaq olar? Təsəvvür edin, aktyor çıxır səhnəyə, papağını külək aparır. Bəzən elə küləklər əsir ki, heç küçədə yerimək qeyri-mümkün olur. O ki qaldı səhnədə hansısa tamaşanı oynamaq".

Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının aktrisası, Əməkdar artist Sənubər İsgəndərli vaxtaşı Operativ Qərargahın qərarlarını və TƏBİB-i tənqid edir. Aktrisa mövzu ilə bağlı fikirlərini bizimlə bölüşdü: "Teatr mövsümü bağlamağa doğru bağlanmağa doğru gedir. Bildiyiniz kimi, sezona sentyabrda başlayırıq. Bir ildən çoxdur bağlıdır teatrlar. Bu bir ildə teatrın açılışını hər gün gözləmişəm. Mənim timsalımda bütün həmkarlarım bu günü gözləyirlər. Ümid edirdim ki, axırıncı brifinqdə teatrların açılışı ilə bağlı xəbər verəcəklər. Amma gözlədiyimiz olmadı. İndi açılsaydı, heç olmasa məşqlərə başlayardıq. Sentyabrda sezon başlayanda artıq hazırlıqlı çıxardıq. Teatrların açıq havada keçirilməsinə gəldikdə isə mənim üçün heç bir fərqi yoxdur, açıq ya da qapalı məkan. Təki mən səhnədə olum, təki mən tamaşaçılarla görüşüm. Amma açıq havada teatrın mahiyyəti tamamilə itir. Teatr olmur, başqa bir şey olur. Sadəcə biz tamaşaçılar üçün o qədər darıxmışıq ki, deyirəm təki iş başlasın, proses getsin. Əsas dərdimiz budur".

Akademik Milli Dram Teatrının aktyoru, əməkdar artist Anar Heybətov da məsələyə münasibətini bildiridi: "Artıq yaxşılığa doğru gedir. Bəzi qadağalar və bağlı məkanlar açılır. Bu, sevindirici haldir. Həmkarlarım kimi mən də bu xəbəri gözləyirdim, amma təəssüf ki, olmadı. İnşallah yaxın zamanlarda teatrlar da açılar".

Abdulla Şaiq adına Dövlət Kukla Teatrının mətbuat katibi Həmidə Rüstəmova bildirir ki, brifinq keçirilməsi xəbirini eşidəndə çox böyük ümidlə teatrların açılacağı xəbərini gözləyirdik: "İnanırdıq ki, teatrların fəaliyyəti ilə bağlı xəbər olacaq. Təəssüf ki, gözlədiyimiz olmadı. Bunu tamaşaçılardan, mediadan çox teatrda çalışan insanlar gözləyirdi. Aktyorlarımız acılarını həfiflətmək üçün gəlib səhnədə dolaşıb gedirlər. Teatrımızın bir ənənəsi var. Teatrımız bölgə-bölgə, oba-oba gəzim tamaşalar nümayiş etdirib. Ümid edirik ki, iyun ayında, teatrımızın 90 illiyi ilə əlaqədar həmin ənənəni davam edəcək".

Həmçinin oxuyun:

İnsanlar sevinirlər: Hər kəs "Mall"lara gedə biləcək

Bakı sakinləri yumşalmanı necə qarşıladılar: Paytaxtda "Mall"ar açıldı - Fotolent

1550
Qarabağda döyüşən livanlı muzdlu terrorçu Eulcekcian Viken Abrahamın cinayət işi üzrə prosess

Bakıda 14 erməni terrorçunun məhkəməsi başlayır

5
Əfqan Hacıyevin sədrliyi ilə keçiriləcək məhkəmədə təqsirləndirilən şəxslərin anket məlumatları dəqiqləşdiriləcək və cinayət işi məhkəmə baxışına təyin ediləcək.

BAKI, 16 iyun — Sputnik. Bu gün Azərbaycan ərazisində terror-təxribat və digər əməllər törətməkdə təqsirləndirilən erməni silahlı dəstələrinin 14 üzvü - Avakyan Qraç Arzumanoviç, Serobyan Geğam Samveloviç, Baqasyan Armen Yegizari, Qasparyan Qor Vaqramini, Sefilyan Kamo Karenoviç, Hakobyan Volodiya Vaçaqani, Asetryan Gevorq Norairoviç, Yenqoyan Sisak Qrişai, Petrosyan Albert Kamoyeviç, Sedrakyan Romik Misakini, Minasyan Aram Qarnikoviç, Minosyan Mkrtıç Simonoviç, Matesyan Edqar Vaçaqanoviç və Karapetyan Yuri Tiqranoviçin cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi başlayır.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, proses Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində keçiriləcək.

Əfqan Hacıyevin sədrliyi ilə keçiriləcək məhkəmədə təqsirləndirilən şəxslərin anket məlumatları dəqiqləşdiriləcək və cinayət işi məhkəmə baxışına təyin ediləcək.

Xatırladaq ki, 10 noyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan arasında imzalanmış üçtərəfli bəyanatla atəşkəsin elan olunmasından sonra Azərbaycan Respublikasının ərazisinə qanunsuz olaraq gizli yollarla keçib Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsinin şimal-qərb hissəsində meşəlik ərazidə mövqe tutaraq hərbi qulluqçularımıza və mülki şəxslərə qarşı terror-təxribat və digər cinayət əməlləri törədən erməni silahlı dəstələrinin Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti tərəfindən 13 dekabr 2020-ci il tarixdə keçirilmiş anti-terror əməliyyatı nəticəsində tərksilah edilmiş üzvləri barəsində DTX-nin İstintaq Baş idarəsində başlanmış cinayət işi üzrə ibtidai istintaq yekunlaşıb.

Aparılmış istintaqla müəyyən edilib ki, Ermənistan Respublikasının vətəndaşlarından ibarət bir qrup şəxs qanunsuz şəkildə odlu silah, onun komplekt hissələrini, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular əldə edərək qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələr yaradıblar. Həmin birləşmələrin üzvləri 26-27 noyabr 2020-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədini qanunsuz olaraq mütəşəkkil dəstə halında keçməklə Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsinin şimal-qərb hissəsində meşəlik və digər ərazilərində döyüş mövqeləri tutaraq 13 dekabr 2020-ci il tarixədək olan müddət ərzində ölkə ərazisində yerləşən müəssisə, idarə, təşkilatlara, habelə ayrı-ayrı şəxslərə silahlı basqınlar etmiş, ictimai təhlükəsizliyi pozmaq, əhali arasında vahimə yaratmaq, Azərbaycan Respublikasının dövlət hakimiyyət orqanları və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən qərar qəbul edilməsinə təsir göstərmək məqsədilə insanların həlak olması, onların sağlamlığına zərər vurulması, əhəmiyyətli əmlak ziyanının vurulması və başqa ictimai təhlükəli nəticələrin baş verməsi təhlükəsi yaradan partlayış, yanğın və digər terror əməlləri törədiblər.

Sadalanan faktlarla bağlı qanunsuz silahlı birləşmənin üzvləri Avakyan Qraç Arzumanoviç, Serobyan Geğam Samveloviç və digərlərinin, ümumilikdə 14 təqsirləndirilən şəxsin Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 214.2.1, 214.2.3-cü (terrorçuluq, qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs, mütəşəkkil dəstə və ya cinayətkar birlik (cinayətkar təşkilat) tərəfindən odlu silahdan və silah qismində istifadə olunan predmetlərdən istifadə etməklə törədildikdə), 228.3-cü (mütəşəkkil dəstə tərəfindən qanunsuz olaraq silah, onun komplekt hissələrini, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular əldə etmə, başqasına vermə, saxlama, daşıma və gəzdirmə), 279.2-ci (qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələrin və ya qrupların tərkibində müəssisələrə, idarələrə, təşkilatlara və ya ayrı-ayrı şəxslərə basqın etmə) və 318.2-ci (qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs və ya mütəşəkkil dəstə tərəfindən Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədini qanunsuz olaraq keçmə) maddələri ilə ittiham olunmalarına dair cinayət işinin istintaqı yekunlaşdırılaraq Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorunun müavini tərəfindən təsdiq edilmiş ittiham aktı ilə birlikdə baxılması üçün məhkəməyə göndərilib.

DTX-nın aniterror əməliyyatı

Qeyd edək ki, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti tərəfindən 13 dekabr 2020-ci il tarixdə keçirilmiş antiterror əməliyyatı nəticəsində tərksilah edilmiş Ermənistan Respublikasının vətəndaşları olan silahlı dəstələrin üzvləri barəsində DTX-nin İstintaq Baş idarəsində başlanmış cinayət işi üzrə ibtidai istintaq yekunlaşıb.

İstintaq nəticəsində müəyyən edilib ki, cinayətkar silahlı birləşmələrin üzvləri 2020-ci ilin 26-27 noyabr tarixlərində Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədini qanunsuz olaraq mütəşəkkil dəstə halında keçməklə Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsinin şimal-qərb hissəsində meşəlik və digər ərazilərində döyüş mövqeləri tutaraq 13 dekabr 2020-ci il tarixədək olan müddət ərzində ölkə ərazisində yerləşən müəssisə, idarə, təşkilatlara, habelə ayrı-ayrı şəxslərə silahlı basqınlar edib, ictimai təhlükəsizliyi pozmaq, əhali arasında vahimə yaratmaq, Azərbaycan Respublikasının dövlət hakimiyyət orqanları və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən qərar qəbul edilməsinə təsir göstərmək məqsədilə insanların həlak olması, onların sağlamlığına zərər vurulması, əhəmiyyətli əmlak ziyanının vurulması və başqa ictimai təhlükəli nəticələrin baş verməsi təhlükəsi yaradan partlayış, yanğın və digər terror əməlləri törədiblər.

Məlumat verildiyi kimi, silahlı dəstənin əvvəlcə 14, sonra isə daha 13 nəfər üzvü barəsində cinayət işinin istintaqı yekunlaşdırılaraq təsdiq edilmiş ittiham aktı ilə birlikdə baxılması üçün məhkəməyə göndərilib.

Sadalanan faktlarla bağlı qanunsuz silahlı birləşmənin digər üzvlərinin – Mikaelyan Andranik Vazgenoviç, Soğomonyan Setrak Samveloviç, Karapetyan Rafik Robertoviç və qeyriləri də daxil olmaqla, ümumilikdə daha 26 təqsirləndirilən şəxsin Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 214.2.1, 214.2.3-cü (terrorçuluq, qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs, mütəşəkkil dəstə və ya cinayətkar birlik (cinayətkar təşkilat) tərəfindən odlu silahdan və silah qismində istifadə olunan predmetlərdən istifadə etməklə törədildikdə), 228.3-cü (mütəşəkkil dəstə tərəfindən qanunsuz olaraq silah, onun komplekt hissələrini, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular əldə etmə, başqasına vermə, saxlama, daşıma və gəzdirmə), 279.2-ci (qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələrin və ya qrupların tərkibində müəssisələrə, idarələrə, təşkilatlara və ya ayrı-ayrı şəxslərə basqın etmə) və 318.2-ci (qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs və ya mütəşəkkil dəstə tərəfindən Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədini qanunsuz olaraq keçmə) maddələri ilə ittiham olunmalarına dair cinayət işinin istintaqı yekunlaşdırılaraq Azərbaycan Respublikasının Baş prokurorunun müavini tərəfindən təsdiq edilmiş ittiham aktı ilə birlikdə baxılması üçün məhkəməyə göndərilib.

5