Aynurə Həşimova

Unikal rəsmlərin müəllifindən maraqlı etiraflar

743
(Yenilənib 15:41 08.01.2021)
"Xarici ölkələrdə yaşayan zəngin insanlar həmişə çalışırlar ki, evlərində rəsm əsərləri olsun. Bir növ bunu dəb halına gətiriblər. Buna görə də rəssamları həvəslə çalışır. Təəssüf ki, bizdə bu yoxdur. Evinə bahalı əşyalar alarlar, amma rəsm əsəri almazlar".

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 yanvar — Sputnik. Aynurə Həşimova - Rəssam, sənətşünaslıq və pedoqogika üzrə fəlsəfə doktoru. 1999-cu ildən 2015-ci ilə qədər dövlət uşaq rəsm qalereyasının rəhbəri olub. 2015-ci ildən 2017-ci ilə qədər Bakı şəhər Yaradıcılıq mərkəzinin diretoru vəzifəsində çalışıb. Hazırda Elmlər Akademiyasında elmi işçi vəzifəsində çalışır. Uzun illər uşaqlarla çalışan rəssam xanım son illər bu fəaliyyətinə ara verib, yolunu elm sahəsində davam etdirir. Bir çox elmi məqalələrin və monaqrafiyanın müəllifi olan Aynurə xanım bir çox xarici ölkələrdə təşkil olunan sərgidə iştirak edib. Özü və yaradıcılığı haqqında Sputnik Azərbaycan-a danışan rəssam xanım bildirir ki, xarici ölkələrdə təşkil olunan sərgilərdə özünün əsərləri ilə yanaşı, yetişdirdiyi tələbələr də mükafatlar əldə ediblər:

"Tələbələrim xarici ölkələrdə iştirak etdikləri sərgilərdə qızıl, gümüş, bürünc mükafatlar qazanıblar. Bəzən valideynlər bunun mahiyyətini dərk eləmirlər. Təbii ki, istisnalar var, övladının uğuruna sevinənlər də var, qiymətləndirənlər də var. Amma bəzən görürsən ki, valideyn bunun necə böyük mükafat olduğunun fərqində deyil".
© Photo : Courtesy of Aynura Hashimova
Aynurə Həşimovanın əl işi

Ömrünün 17 ilini uşaqlara sərf edən Həşimova bildirir ki, uşaqlar onun yaradıcılığına başqa bir rəng qatıb:

"Bəzən görürsünüz ki, rəssamlığa gələn uşağın ilk addımlarından onun gələcəyin məşhur bir rəssamı olacağı hiss olunur. Amma bəzən də zamanla onun daxili dünyasını kəşf edirsən. Ən vacib məsələ inamdır - valideyinin uşağına inamı. Bu, ən vacib məsələdir. Uşağın çəkdiyi rəsmi cırıb atmaq olmaz, əksinə bunu dəyərli bir iş kimi qiymətləndirmək lazımdı. Müəllimin də çiyninə yük düşür. Çünki, müəllim də valideynlə bərabər rəssamlığa ilk addımlarını atan uşaqda həvəs oyatmalıdır. Bəzən dəcəl şagirdi belə həvəsləndirməklə rəssam etmək olar. Amma rəssamlıqda ən vacib şərt səbir".

Aynurə xanımın sözlərinə görə, rəssam hər gün azı 1-2 saat rəsmlə məşğul olmalıdır ki, korşalmasın: "Mənim müəllimin Xalq rəssamı Kamil Nəcəfzadə olub. 90-a yaxın yaşı var idi mənə dərs deyəndə. Deyirdi mən hər gün bu işlə məşğul oluram. Bir gün əlimə fırça almayanda sanki özümü paslanmış kimi hiss edirəm. Mən onun bu tövsiyyəsini özümdə rəhbər tuturdum, öz tələbələrimə də tövsiyyə edirdim".

Rəssam xanımı daha çox mifoloji və tarixi janr cəlb edir. Bununla bağlı elmi məqalələri də var. Bundan başqa, natürmort və peyzaj janrını da sevir.

"Bəzən rəssamlar 1 janra üstünlük verirlər. Amma məndə çoxşaxəlidir. Bu da ondan irəli gəlir ki, mən uzun illər uşaqlarla işləmişəm. Ə. Əzimzadə adına texnikuma daxil olanda 13 yaşım var idi. 17 yaşımda bitirdim və pedoqoq kimi fəaliyyət göstərdim", - deyir.

© Photo : Courtesy of Aynura Hashimova
Aynurə Həşimovanın əl işi

İllərin peşəkarı gənc həmkarlarına tövsiyyələrini də verir: "Ümumiyyətlə gənc rəssamlara da tövsiyyəm odur ki, hansısa tarixi şəxsin - bu şəhid də ola bilər, siyasi lider də ola bilər, onun portretini işləyən zaman onun nüsxəsini hazırlamasınlar, ona bir az bədiilik qatsınlar. Mən əsərlərimdə buna diqqət edirəm. Tarixi şəxsiyyətləri çəkəndə onları geniş araşdırıram ki hansısa səhvə yol verməyim. Yaxşı olar rəssamlar da bu nüanslara fikir versinlər".

Hər bir insanın formalaşmasında mühitin və boya-başa çatdığı ailənin böyük rolu var. A. Həşimovanın rəssam kimi püxtələşməsində atasının böyük rolu olub:

"Atam mən uşaq olanda hər sadə sualıma da cavab verirdi. Məni parka aparırdı oradakı hər ağac haqqında mənə geniş məlumat verirdi. Buludları göstərirdi "bax qızım, buludlar nəyə bənzəyir?" Deyirdi buluda elə-belə baxma.

Atam 3 yaşımda çəkdiyim rəsmləri yığıb saxlayırdı. Albom hazırlamışdı. Ora tarixləri də qeyd edirdi. Gələn qonaqlara da fəxrlə göstərirdi. Bu da məndə stimul yaradırdı.Bəzən şagirdlərimin valideynlərinə sual verirdim "siz uşağın cızma-qarasını nə edirsiz?" Deyirlər heç nə, zibil yeşiyinə atırıq. Deyirdim "siz onu atmayın, cızma-qaradan da dahi bir insan yetişə bilər". Dahi rəssamlar etiraf edirlər ki, uşaqların rəsmlərindən ideya götürmüşük. Çünki, uşaq aləmi tamamilə başqadır".

© Photo : Courtesy of Aynura Hashimova
Aynurə Həşimovanın əl işi

Qəhrəmanımız deyir ki, yaratdığı hər əsər ona doğmadır: "Bu vaxta qədər əsərlərimin satışını təşkil etməmişəm. sərgilərdə bəyənib alanlar var. Peyzaj və natürmort janrında olan əsərlərimi sata bilərəm, amma elə əsərlərim var ki, onları heç vaxt satmaram. Mifolologiya və tarixi janrda çəkilən əsərlərimi heç vaxt satmaram. Çünki, onların qiyməti yoxdur. Onların təkrarı da ola bilməz, çalışsam da alınmaz".

"Xarici ölkələrdə yaşayan zəngin insanlar həmişə çalışırlar ki, evlərində rəsm əsərləri olsun. Bir növ bunu dəb halına gətiriblər. Buna görə də rəssamları həvəslə çalışır. Təəssüf ki, bizdə bu yoxdur. Evinə bahalı əşyalar alarlar, amma rəsm əsəri almazlar. Ümid edirəm ki, zaman keçdikcə, bizim insanlar da evlərinə bahalı büllur, mebel əvəzinə, tablo alarlar".
© Photo : Courtesy of Aynura Hashimova
Aynurə Həşimovanın əl işi

 

İnsanın formalaşmasında genetik faktorun da böyük rolu var. Əslən Qaxın İlisu kəndindən olan Aynurə xanımın rəssamlığa olan marağının kökünü qardaşı Abiddin Həşimov belə izah edir:

"İlisu kəndində nəsillər var. Bizim də nəslimizə "Kubaçı uşağı" deyirlər. Kubaçılar da Dağıstan ərazisində yaşayan tayfa olub. Bu barədə dəqiq məlumat yoxdur. Amma bir məsələ var ki, onlar da gümüş ustaları olublar. Gümüşdən məmulatlar hazırlayıblar. Hərdən fikirləşirəm ki, ola bilsin, genlə gəlib. Çünki, onlar bu sahədə 2-ci yerdədir. Birinci yerdə isə italiyanlardır. Həmin kubaçılar vaxtı ilə məşhur qılınc-qalxan düzəldənlər olub. Bir müddət öncə Tarqovıda bir gümüş mağazasında italyan gümüşü ilə onların gümüşünü yan-yana gördüm. Gördüm "kubaçı gümüşü" yazılıb. Rəhmətlik qardaşım Elxan Həşimov da rəssam idi. Atam bu sahənin adamı olmasa da, çox maraqlı rəsmlər çəkirdi. Mənim övladlarımın da böyük həvəsi var bu sahəyə".

743
Kitabxana

Mədəniyyət işçiləri üçün böyük töhfə

4
(Yenilənib 00:38 16.01.2021)
Piter Stiven Pol Bruk "Karamazov qardaşları", "Dəfn olunmamış ölülər", "Qış nağılı", "Böyük inkvizitor", "Dilənçilər operası", "Yeddi gün, yeddi gecə" kimi məşhur teatr tamaşalarının, bədii və sənədli filmlərin müəllifidir.

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. Dövlət Tərcümə Mərkəzi teatrşünaslıq, rejissor və aktyor sənətinin tədrisinə töhfə olaraq İngiltərənin görkəmli teatr və kino rejissoru, nəzəriyyəçisi Piter Stiven Brukun Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş məqalə və müsahibələrinin toplandığı "Boş məkan" kitabını nəşr edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, "Cansız teatr", "Müqəddəs teatr", "Kobud teatr", "Teatr", "Y.Kaqarlitski" başlıqlı fəsillər üzrə toplanmış əsərlər teatr mühitinin pərdəarxası, aktyorluq və rejissorluq sənətinin görünən və gizli tərəfləri, sənət aləmində baş verən proseslərin izahını dərin təhlil və araşdırmalarla verir.

Əsərlərin tərcümə müəllifi İlqar Əlfioğlu, redaktoru Rəbiqə Nazimqızıdır. Kitab Dövlət Tərcümə Mərkəzinin mətbəəsində çap edilib.

Qeyd edək ki, Piter Stiven Pol Bruk "Karamazov qardaşları", "Dəfn olunmamış ölülər", "Qış nağılı", "Böyük inkvizitor", "Dilənçilər operası", "Yeddi gün, yeddi gecə" kimi məşhur teatr tamaşalarının, bədii və sənədli filmlərin müəllifidir. O, həmçinin 1968-ci ildə Parisdə yaradılmış Beynəlxalq Teatr Araşdırmaları Mərkəzinin təsisçisidir. "Britaniya imperiyası", "Şərəf legionu" ordenlərinə layiq görülüb. "Avropa teatr mükafatı", "Kioto" və "Beynəlxalq İbsen mükafatı" kimi ödüllərlə də təltif edilib. Onun əsərləri Azərbaycanda ilk dəfə nəşr olunur.

4
Aida Mahmudovanın PASTPRESENTFUTURE sərgisi

Azərbaycanlı rəssamın ABŞ-da ikinci fərdi sərgisi açılıb

10
(Yenilənib 21:11 15.01.2021)
Fevralın 16-dək davam edəcək "Aida Mahmudova: PASTPRESENTFUTURE" sərgisi "Sapar Contemporary" inkubatorunun təşkilatçılığı ilə reallaşır.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Tanınmış azərbaycanlı rəssam Aida Mahmudovanın Amerika Birləşmiş Ştatlarında ikinci fərdi sərgisi açılıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, fevralın 16-dək davam edəcək "Aida Mahmudova: PASTPRESENTFUTURE" sərgisi "Sapar Contemporary" inkubatorunun təşkilatçılığı ilə reallaşır.

"Sapar Contemporary" inkubatoru varlığın fraqmentar təbiətini zamanla və landşaftda təhrif olunmuş xatirələr vasitəsilə tədqiq edən yeni "Aida Mahmudova: PASTPRESENTFUTURE" seriyasını təqdim edib. Qalereyanın Mərkəzi Asiya və Qafqazda fəaliyyət göstərən nüfuzlu qadın rəssamlara dəstək istiqamətində fasiləsiz səyləri çərçivəsində təşkil edilən "PASTPRESENTFUTURE" rəssamın Amerika Birləşmiş Ştatlarında ikinci fərdi sərgisidir.

Rəssam yeni əsərində yaradıcılıq prosesinin sırf emosional və instinktiv tərəfini önə çəkmək üçün xarici məhdudiyyətlərdən (ideoloji, siyasi və ya dini) kənarda mövcud olan əsərlər yaratmaq məqsədilə keçmişi, bu günü və gələcəyi vəhdət halında birləşdirir. Nəticədə birbaşa olaraq rəssamla rəsm texnikası arasındakı əlaqədən ilhamlanan və məfhumları çılpaq şəkildə göstərən güclü əsərlər yaradılır.

Ot və quru bitkilərdən istifadə edilərək və rəssamın impressionist toxunuşları nəticəsində ərsəyə gələn "Roots" (2020) kimi əsərlər rəssamın vətəni Azərbaycanda rast gəlinən landşaftın canlandırıcı detallarını üzə çıxarır. Yer kürəsinin səthi ilə bağlı reallıqlara baş vuran Aida Mahmudovanın təsvir etdiyi bu proses təbiəti xatirələri oyadan nostalji hissi ilə doldurur. Təbəqələrin yaradılması və ya onların bir-birindən ayrılması, habelə quru bitkilər, keramika, mis də daxil olmaqla müxtəlif materialların qarışdırılması prosesi rəssam üçün fiziki olaraq böyümə və emosional şəfa tapma məqsədilə edilən məşğələyə çevrilir.

Azərbaycanın paytaxtı Bakıda yaşayıb fəaliyyət göstərən Aida Mahmudovanın rəsm əsərləri onun seçdiyi materialların fiziki təbiəti və üstünlük verdiyi dünyəvi palitrası ilə ahəngdar şəkildə uzlaşır. Onun olduqca intuitiv xarakter daşıyan axtarışları xarici sədlərdən yan keçən sevgi, itki, yaddaş və istək kimi universal insan hisslərinin bütün spektri üzrə inkişaf etməyə davam edir. Rəssamın sözlərinə görə, "cəmiyyətin bir hissəsi olaraq, biz varlığın təbiətini, başqaları ilə qarşılıqlı münasibətlərimizi müəyyən dərəcədə məhdudlaşdırırıq və bununla da ibtidai ünsiyyət kanallarını itiririk. Mənim üçün incəsənətin heç bir sərhədi yoxdur - o, ünsiyyətin istənilən forması üçün açıqdır, yaradıcılıq prosesi isə insan tərəfindən yaradılmış və buna görə də olduqca kövrək olan fundamental prinsipləri bu və ya digər dərəcədə məhv edir".

10

Azərbaycanda sərt karantin rejimi yumşaldılır - SMS icazə ləğv olundu

7
(Yenilənib 10:43 16.01.2021)
Ölkə ərazisində xüsusi karantin rejiminin müddətinin 2021-ci il 1 aprel saat 06:00-dək uzadılmasına qərar verilib. Amma yumşaldılmalar olacaq

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah məlumat yayıb. Sputnik Azərbaycan-a Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərərgahdan daxil olan məlumatda qeyd olunur ki, dünyada, o cümlədən Azərbaycan ərazisində yeni növ koronavirus (COVID-19) xəstəliyi ilə bağlı mövcud sanitar-epidemioloji vəziyyət təhlil edilmiş, virusun yayılmasının və onun törədə biləcəyi fəsadların qarşısının alınması məqsədi ilə ölkə ərazisində xüsusi karantin rejiminin müddətinin 2021-ci il 1 aprel saat 06:00-dək uzadılmasına qərar verilmişdir.

Eyni zamanda bir sıra ölkələrdə və Azərbaycanda xəstəliyin yayılma dinamikasında müəyyən stabillik müşahidə olunduğundan sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejimi çərçivəsindəki məhdudiyyətlərin bir qisminin 2021-ci il 18 yanvar saat 00:00-dan yumşaldılması qərara alınmışdır.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarına əsasən, 2021-ci il 18 yanvar saat 00:00-dan etibarən:

● Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Mingəçevir, Şirvan şəhərlərinin və Abşeron rayonunun ərazisində, eləcə də Lənkəran, Masallı, Cəlilabad, Şəki, Zaqatala, Quba, Xaçmaz, Yevlax, Bərdə, Biləsuvar və İsmayıllı rayon mərkəzlərində yaşayış yerini və olduğu yeri "SMS" icazə, "icaze.e-gov.az" portalı və xidməti vəsiqə əsasında tərk etmək sistemi ləğv olunur.

2021-ci il 25 yanvar saat 00:00-dan etibarən ölkə ərazisində aşağıdakı iş və xidmətlərin fəaliyyətinə icazə verilir:

● ticarət obyektlərinin fəaliyyəti (ictimai iaşə obyektləri, kafe, çay evləri və bu kimi məkanlarda müştərilərə yerində xidmət və iri ticarət mərkəzlərinin, "Mall"ların fəaliyyəti istisna olmaqla);

● bərbərxanaların, gözəllik salonlarının fəaliyyəti və kosmetik xidmətlər (o cümlədən, bu sahələrdə müştərinin evində və ya digər məkanda xidmət);

● muzey və sərgi zallarının fəaliyyəti;

● şəhərlərarası və rayonlararası hərəkət.

2021-ci il 1 fevral saat 00:00-dan etibarən ölkə ərazisində ictimai iaşə obyektləri, eləcə də restoran, kafe və çay evləri və bu kimi digər məkanlarda müştərilərə saat 06:00-dan 00:00-dək yerində xidmətlər bərpa olunur.

Fəaliyyətinə icazə verilən iş və xidmət sahələrində pandemiya dövrü ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarları ilə müəyyən edilmiş məhdudiyyət və tələblərə ciddi riayət olunmalıdır.

2021-ci il 18 yanvar saat 00:00-dan 25 yanvar saat 00:00-dək Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Mingəçevir, Şirvan şəhərlərinin və Abşeron rayonunun ərazisinə, eləcə də Lənkəran, Masallı, Cəlilabad, Şəki, Zaqatala, Quba, Xaçmaz, Yevlax, Bərdə, Biləsuvar və İsmayıllı rayon mərkəzlərinin ərazilərinə (kənd və qəsəbələr istisna olmaqla) giriş-çıxışa Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müəyyən etdiyi qaydada müvafiq təşkilatların əməkdaşlarına xidməti vəsiqə, ezamiyyə vərəqəsi, diplomatik nümayəndəliklərin və beynəlxalq təşkilatların əməkdaşlarına isə müvafiq akkreditasiya kartları əsasında, habelə Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə müəyyən edilən digər şəxslərin qeyd olunan ərazilərə giriş-çıxışına həmin şəxslər barəsində məlumatlar işəgötürən tərəfindən gücləndirilmiş elektron imzadan istifadə edilməklə "icazə.e-gov.az" portalına daxil edildikdən sonra ezamiyyə vərəqəsi əsasında icazə veriləcəkdir. Yaxın qohumunun dəfnində iştirakla əlaqədar Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Mingəçevir, Şirvan şəhərləri və Abşeron rayonu, eləcə də Lənkəran, Masallı, Cəlilabad, Şəki, Zaqatala, Quba, Xaçmaz, Yevlax, Bərdə, Biləsuvar və İsmayıllı rayon mərkəzləri (kənd və qəsəbələr istisna olmaqla) arasında və onların hüdudlarından kənara hər bir şəxs Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Növbətçi Hissələri İdarəetmə Xidmətinin "102" Xidməti – Zəng Mərkəzi vasitəsilə alınmış icazə əsasında hərəkət edə bilər.

© AR Ministry of Education /

2021-ci il 18 yanvar saat 00:00-dan 25 yanvar saat 00:00-dək beynəlxalq və ölkədaxili uçuşlara müvafiq reys üçün bileti olan şəxslərin Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Mingəçevir, Şirvan şəhərləri və Abşeron rayonu, eləcə də Lənkəran, Masallı, Cəlilabad, Şəki, Zaqatala, Quba, Xaçmaz, Yevlax, Bərdə, Biləsuvar və İsmayıllı rayon mərkəzləri (kənd və qəsəbələr istisna olmaqla) arasında və onların hüdudlarından kənara hərəkətinə onların biletləri əsasında, dövlət sərhədindən müvafiq qaydada ölkəyə daxil olan şəxslərin həmin ərazilərə gəlməsinə isə onların pasportuna vurulmuş ştamp əsasında icazə verilir.

Bakı metropolitenində sərnişindaşımanın fəaliyyətinə tətbiq olunan məhdudiyyət hazırda qüvvədə qalır.

Bütün ölkə ərazisində şənbə və bazar günləri ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinə tətbiq olunan məhdudiyyət, eləcə də digər qadağalar isə xüsusi karantin rejiminin sonunadək tətbiq olunacaqdır.

Qeyd edək ki, xüsusi karantin rejiminin qüvvədə olduğu müddətdə ölkə üzrə bütün qapalı və açıq məkanlarda müvafiq qaydada tibbi maskalardan istifadə məcburidir. Həmçinin sosial məsafə, tibbi maska və digər qoruyucu vasitələrdən ictifadə etmək zəruridir.

7
Mövzu:
Azərbaycan karantində: nikbinlər, bədbinlər, xeyirxahlar və ixtiraçılar