Kitab oxuyan şəxs, arxiv şəkli

"Qara sözləri" indi ana dilimizdə oxuya biləcəksiniz

38
(Yenilənib 18:41 23.11.2020)
Rəhbəri Elxan Zal Qaraxan olan "İRS" seriyasından Nursultan Nazarbayev, Oljas Suleymenov, Sabit Dosanov, Berik Şaxanov kimi qazax müəlliflərinin kitabları da işıq üzü görüb.

BAKI, 23 noyabr — Sputnik. Mahmud Kaşqari adına Beynəlxalq Fondun "İRS" seriyasında böyük qazax şairi Abay Kunanbayevin bütün şeirlərinin, poemalarının və "Qara sözləri"nin Azərbaycan dilinə tərcüməsindən ibarət kitabı nəşr olunub.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, kitabdakı tərcümələr ilk dəfə olaraq qazax dilindən Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılıb. Tərcümələr Elxan Zal Qaraxan və İbrahim İlyaslıya məxsusdur.

"Qazax xalqının dan ulduzu" adlı "Ön söz"ün müəllifi Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədri Qənirə Paşayevadır. Rəyçi və "Abayın əsərlərinin Azərbaycan nəşri barədə" yazının müəllifi filologiya elmləri doktoru, professor Knyaz Mirzəyevdir. Külliyyatın məsləhətçiləri professorlar Sabit Dosanov və İmdat Avşar, redaktorları Əkbər Qoşalı və Əfqan Nəsirlidir.

Kitabın ilk səhifələrində professor Akılbek Şayaxmetin "Tərcümələrdə Abayın taleyi" araşdırması da yer alıb. 448 səhifəlik nəşrin "Birinci kitab" bölməsinə "Şeirlər və poemalar", "Son illərdə tapılan şeirləri", "Mənzum dastanlar" və "İkinci kitab" bölməsinə 45 dənə "Qara sözlər" cəm olunub.

Rəhbəri Elxan Zal Qaraxan olan "İRS" seriyasından Nursultan Nazarbayev, Oljas Suleymenov, Sabit Dosanov, Berik Şaxanov kimi qazax müəlliflərinin kitabları da işıq üzü görüb.

38
Teqlər:
kitab, Abay Kunanbayev, tərcümə

Cəbiş müəllim Süleyman Ələsgərov haqqında - "Qarabağ inciləri" silsiləsindən

838
Cəbiş müəllim Şuşanın Azərbaycan mədəniyyətinə bəxş etdiyi təkrarolunmaz bəstəkar, Xalq artisti, Dövlət mükafatı laureatı, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının Qarabağ filialının rəhbəri olmuş Süleyman Ələsgərov haqqında danışır.

Görkəmli bəstəkar və ictimai xadim Süleyman Ələsgərov 22 fevral 1924-cü ildə Şuşada anadan olub.

Azərbaycan musiqi tarixində və inkişafında istedadlı dirijor, tanınmış pedaqoq və ictimai xadim, professor Süleyman Ələsgərov özünəməxsus fəxri yer tutan bəstəkarlardan biridir. Onun yaradıcılığı Azərbaycan peşəkar musiqi tarixinin parlaq səhifəsini təşkil edir.

Musiqişünasların fikrincə, Süleyman Ələsgərov musiqisi üçün şən, sevindirici əhval-ruhiyyə, emosionallıq, fikrin səmimiyyəti xasdır. Xalq yaradıcılığına xas olan intonasiyalardan, ritmlərdən geniş istifadə edən bəstəkar folklor sənətinin təkraredilməzliyini, orijinallığını öz əsərlərində səmimi şəkildə ifadə edə bilmişdi.

Bəstəkar 2 operanın, 12 musiqili komediyanın, 2 simfoniyanın müəllifi olmaqla yanaşı, tar ilə Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestri üçün 3 konsertin, 200-ə qədər mahnı və romansların müəllifidir.

Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında məşhur pedaqoq, professor Boris Zeydmanın bəstəkarlıq sinfində təhsil alarkən o, Sovet Ittifaqı Qəhrəmanı, general Həzi Aslanova həsr olunmuş simfonik poema, “Məhəbbət gülü” musiqili komediyasını, simli kvartet, skripka, violonçel və fortepiano üçün trio, “Xatirə” əsərlərini yazır.

Süleyman Ələsgərovun violonçel, fortepiano və simfonik orkestr üçün yazdığı ikili konsert onun yaradıcılığında müstəsna yer tutur. Bu əsər milli konsert janrının təşəkkülündə və inkişafında müəyyən mərhələ rolunu oynayıb.

Bəstəkarın yaradıcılığında mahnılarla yanaşı, romanslar da xüsusi yer tutur. Onun romanslarının çoxu Azərbaycan klassiklərinin şeir və qəzəllərinə yazılmışdır.

Süleyman Ələsgərovun 12 musiqili komediyası Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında tamaşaya qoyulmuş və bəstəkara şöhrət gətirmişdir. Bu səhnə əsərlərində o, dahi Üzeyir Hacıbəyovun musiqili komediya ənənələrini öz yaradıcılığında davam etdirmişdir.

Sonralar bir-birinin ardınca gələn “Ulduz”, “Özümüz bilərik”, “Milyonçunun dilənçi oğlu”, “Hərənin öz ulduzu” və sairə musiqili komediyaları bəstəkarın bu sahədə böyük yaradıcılıq imkanlarının göstəricisidir.

Onun musiqili komediyaları arasında “Ulduz” daha çox məşhurdur. “Ulduz” ilk dəfə 1948-ci ildə tamaşaya qoyulub. 1965-ci ildə “Ulduz” Moskvanın Kreml Teatrında göstərilib. Bu musiqili komediya 11 dilə tərcümə edilib. 1964-cü ildə isə bu əsər Azərbaycan Kinostudiyasında ekranlaşdırılıb.

Bəstəkarın yaradıcılığının mühüm hissəsini Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestri üçün əsərlər təşkil edir. Ümumiyyətlə, Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestri üçün yazılmış əsərlər arasında xüsusi yeri məhz Süleyman Ələsgərovun əsərləri tutur.

Bir müddət Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestrinin dirijoru vəzifəsində işləməsi bəstəkara xalq çalğ alətlərinin spesifik xüsusiyyətlərini əsaslı surətdə öyrənməyə kömək etmiş, onun müxtəlif janr və formalarda olan orkestr əsərləri, tar, kamança, balaban, qanun, saz üçün əsərlər yaratmasına təkan vermişdir.

Süleyman Ələsgərov 1957-ci ildən Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında dərs demiş, 20 ildən artıq bir dövrdə “Xalq musiqisi”, sonra isə “Xalq çalğı alətləri” kafedrasının müdiri olmuşdur. Ömrünün son illərində Süleyman Ələsgərov Bakı Musiqi Akademiyasının “Dirijorluq” kafedrasının professoru, Akademiyanın Şuşa filialının direktoru vəzifəsində çalışmışdır.

Süleyman Ələsgərov 21 yanvar 2000-ci ildə dünyasını dəyişib.

838
Teqlər:
Cəbiş müəllim, infoqrafika, videoinfoqrafika, mədəniyyət, bəstəkar, Şuşa
İnsanlar kinoteatrda, arxiv şəkli

Anar Kərimov: kinoteatrlar müəyyən şərtlərlə açılacaq

10
(Yenilənib 16:14 25.09.2021)
Pandemiya qaydalarına riayət edilməli, zalların 50 faizdən çox doldurulmaması, COVİD pasportu ilə giriş və zalların dezinfeksiyası tələbi yerinə yetirilməlidir.

 

BAKI, 25 sentyabr — Sputnik. Operativ qərargahla apardığımız konstruktiv danışıqlar nəticəsində oktyabrın 1-dən teatr, kinoteatr və konsert zalları açıq elan ediləcək. Amma burada müəyyən şərtlər var. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu mədəniyyət naziri Anar Kərimov deyib.

Nazir bildirib ki, pandemiya qaydalarına riayət edilməli, zalların 50 faizdən çox doldurulmaması, COVİD pasportu ilə giriş və zalların dezinfeksiyası tələbi yerinə yetirilməlidir.

“Mədəniyyət Nazirliyi fəaliyyət başladıqdan sonra ciddi nəzarət edəcək ki, bu qaydalara riayət olunsun, nəticə etibarilə insanların virusa yoluxmasına səbəb yaranmasın”, - deyə nazir vurğulayıb.

Qeyd edək ki, Nazirlər Kabinetinin dünən açıqladığı qərarına əsasən bir sıra xidmət sahələrinin fəaliyyətinə icazə verilib. Onların arasında teatr, kinoteatr və konsert zalları da var.

Həmçinin oxuyun:

Teatr və kinoteatrların fəaliyyəti bərpa edilir - Operativ Qərargah qərar verdi

Azərbaycanda COVID-19 pasportu olmadan bu sahələrdə hərəkət edə bilməyəcəksiz

10
Teqlər:
kinoteatr
Astaralı şəhid Orxan Babayevin fotoları

Öz qanı işə tarix yazan astaralı şəhid Orxan Babayev

0
(Yenilənib 20:47 27.09.2021)
Orxan qumbaraatan idi, orada düşmənin bir neçə tankını və zirehli texnikasını məhv etmişdi. Dostu deyir ki, əgər Orxan olmasaydı, itkilərimiz çox olacaqdı.

BAKI, 27 sentyabr — Sputnik. Şuşa şəhərini erməni qəsbkarlarından azad edərkən adını öz qanı ilə tarixə yazan Daxili Qoşunların Baş çavuşu Şəhid Orxan Babayev. 1994-cü ildə Astaranın Kijəbə qəsəbəsində dünyaya göz açan Orxan ailədə 3-cü övlad olub. "

Biz ailədə 4 qardaş olmuşuq, Orxan məndən sonra 3-cü qardaş idi. Orxan çox mehriban, sadə, yolagedən biri idi. Yaş fərqimiz az olduğuna görə çox yaxın münasibətimiz var idi. Nə çətinliyi, nə sevinci var idisə mənimlə bölüşürdü."- Elvin Babayev şəhid qardaşı haqqında Sputnik Azərbaycana müsahibəsində bildirib.

Elvin Babayev qardaşı Orxanla 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı tez-tez əlaqə saxladığını deyib:

"Qərara gəldik ki onun müharibədə olduğunu valideynlərimizə deməyək. Yoxsa onlar üçün hər gün bir ilə dönəcəkdi. Bu səbəbdən sıx-sıx biri-birimizlə əlaqə saxlayırdıq. Döyüşlər zamanı uzun-uzadı danışmağa vaxt olmadığına görə, müəyyən zaman çərçivəsində biri-birimizdən hal-əhval soruşurduq. Harada olduğunu mənə müəyyən şifrələrlə deyirdi. Noyabrın 7-də Şuşa ətrafında şəhid oldu".

© Sputnik / Rahim Muradov
Astaralı şəhid Orxan Babayevin fotoları və şəxsi əşyaları

Elvin torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsində şəhid qardaşının da payının olmasından qürurlandığını ifadə edib:

"Bu hissi sözlə ifadə etmək olmur. Qardaş itirmək çox acı bir şey olsa da, onun şəhid olması, necə deyərlər, 30 illik xalqımızın həsrətinə son qoyması, bu cür qəhrəmanlıq göstərərək şəhadətə qovuşması ilə ancaq fəxr edirəm. Qürur hissi duyuram ki, Orxan kimi qardaşım var".

Orxanın döyüş və xidmət yoldaşı, eyni zamanda həmkəndlisi Şəhriyar Mərufov da bizimlə xatirələrini bölüşüb: "Biz əvvəldən də dost idik. Hərbi xidmət sadəcə dostluğumuzu daha da möhkəmlətdi. Biz orada çətin günlərdən, çətin sınaqlardan, kurslardan keçmişik. Hərbi xidmətdə isə bizim Orxanla münasibətimiz 2016-cı ildən başlayıb və daha da möhkəmlənib". 

Dostlar müharibə zamanı Füzuli istiqamətindən hərəkətə başlayıblar. Ondan sonra Cəbrayıl, Hadrut, Xocavənddə döyüşüblər. Ən qızğın, son döyüşləri isə Şuşa şəhərini düşmən işğalından azad etmək uğrunda olub.

"Bizə verilən tapşırığa əsasən 3-4 gün ərzində Şuşa şəhəri istiqamətində hərəkət etdik. Biz orada meşələrdən, dağlardan, dağ cığırlarından və çətin yollardan ac-susuz keçdik. Hətta elə olurdu ki, Orxanla birlikdə bir peçenyeni bir neçə hissəyə bölüb yeyəndən sonra hərəkətə başlayırdıq. Şuşada birbaşa düşmənin üzərinə hücumə keçdik.

© Sputnik / Rahim Muradov
Astaralı şəhid Orxan Babayevin fotoları və şəxsi əşyaları

Orada 1553-cü zirvədə düşmənlə atışmada, düşmən postunun yerləşdiyi yüksəkliyi ələ keçirəndən sonra hər qrupa ayrı-ayrı tapşırıqlar verildi. Bizim qrupu həmin yüksəkliyin mühafizəsi üçün saxladılar. Orxanın hərəkət etdiyi qrup isə Şuşanın mərkəzinə doğru irəliləməli idi".

Şəhriyar deyir ki, məhz Orxanın qəhrəmanlığı nəticəsində onların dəstəsində itki az olub: "Şuşa-Laçın koridoru istiqamətindən hərəkət edən erməni tankları bizə atəş açmağa başladılar. Orxan qardaşımız qumbaraatan idi və orada düşmənin bir neçə tankını və zirehli texnikasını məhv etmişdi. O, orada böyük qəhrəmanlıq göstərdi. Əgər o texnikalar məhv edilməsəydi, bizim işimiz çətinləşəcək və itkimiz çox olacaqdı. Noyabrın 5-də mən həmin yüksəklikdə yaralandıqdan sonra onlar döyüş tapşırığını davam elədilər və noyabrın 7-də Şuşa qalası yaxınlığında ermənilərin minaatandan atdığı mərminin partlaması nəticəsində Orxan qardaşımız şəhid oldu".

© Sputnik / Rahim Muradov
Astaralı şəhid Orxan Babayevin medalının vəsiqəsi

Noyabrın 8-i Şuşa alınan gün, xəstəxanada yatan Şəhriyara Orxanın şəhid olduğunun deyiblər.

"Biz buna inanmırdıq. Döyüşlərin bitməyinə 2 gün qalmışdı, həm də elə cəsur, igid qardaşımızı itirməyi biz qəbul edə bilmirdik. Həmişə hücum əmrini gözləyirdik. Bizim Orxanla xüsusi təyinatlıları seçməyimizin, yəni orada xidmət etməyimizin səbəblərindən biri də torpaqlarımızın işğal altında olması idi. İnanırdıq ki, bir gün bu tapşırıq olacaq və torpaqlarımızı düşməndən azad edəcəyik. Torpaqları azad etdikcə, postları aldıqca, bizə dincəlmək əmri veriləndə istirahət etmək yox, qabağa gedib yeni torpaqları işğaldan azad etmək istəyirdik", - deyə Şəhriyar bildirir.  

Prezident İlham Əliyevin sərəncamına əsasən Orxan Babayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" və "Şuşanın azad olunmasına görə" medalları ilə təltif edilib.

0