Yəhudi əsilli Eduard Şamaryayaev Qarabağ zərgərliyini tədris edərkən

"Xarı bülbül"ü yaşadanlar - Yəhudi müəllim Qarabağ zərgərliyini öyrədir

146
(Yenilənib 16:04 27.10.2020)
Eduard Şamaryayev: "Xarı bülbül"ü yaradan elə yaradıb ki, biz onun eynisini yarada bilmirik. Bunun üçün müasir texnologiyalar zərgərlərin köməyinə gəlir.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 27 oktyabr — Sputnik. Ali Baş Komandanımızın əmri və müzəffər Azərbaycan Ordusunun uğurla irəliləməsi sayəsində torpaqlarımız işğaldan azad olunur. Zəngin mədəni irsə malik olan Qarabağ torpaqlarının işğaldan azad olunması isə bir çox sahələrin yenidən dirçəlməsi deməkdir.

Qarabağ həm də özünün zəngin faydalı qazıntıları və zərgərlik məktəbi ilə də məşhur olub. Bu gün Qarabağ zərgərliyinin inkişafı və tanınmasına öz töhfəsini verən mərkəzlərdən biri də qaçqın və məcburi köçkünlərin evlə təmin olunduğu "Qobu Park-3" Yaşayış Kompleksində bu ailələrin uşaqları üçün ödənişsiz təlimlərin təşkil olunduğu "Xarı Bülbül"dür. Burada Qarabağ xalçası, kələğayısı ilə yanaşı, zərgərliyi də tədris olunur.

Qarabağ zərgərliyi iki müəllim tərəfindən tədris olunur ki, onlardan da biri əslən yəhudi olan Eduard Şamaryayevdir.  Şamaryayev Sputnik Azərbaycan-a maydan etibarən fəaliyyətə başlayan kurs haqda ümumi məlumat verib:

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Qarabağ zərgərliyini təbliğ edən yəhudi əsilli Eduard Şamaryayev

"Burada uşaqları lazım olan materiallar, alətlərlə, eyni zamanda da gümüşlə təmin edirik. Sonda bu uşaqların işlə təmin edilməsinə də yardım göstərəcəyik. Məsələn, onlardan ikisini burada müəllim saxlayıb yüksək maaş verəcəyik, digərlərini isə şəhərdə işlə təmin edəcəyik".

Şamaryayevin sözlərinə görə, hazırda mərkəzdə iki zərgər Qarabağ zərgərliyini tədris edir: "Şahin müəllim müasir zərgərliyi tədris edir, mən isə ənənəvi zərgərliyi öyrədirəm. Elə nümunələr var ki, onları əllə hazırlamaq mümkün deyil. "Xarı bülbül"ü yaradan elə yaradıb ki, biz onun eynisini yarada bilmirik. Bunun üçün müasir texnologiyalar zərgərlərin köməyinə gəlir. Dizayn proqramları vasitəsi ilə həmin model yığılır, daha sonra 3D printerlə həm material şamla damcı-damcı çap olunur və yavaş-yavaş həmin model yığılır. Daha sonra şam donur qalır, printer söndürülür və beləcə qəlib götürülür".

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Zərgərlik prosesi

Müəllim qeyd edib ki,  Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsindən Nəsimi Nərimanovun dəstəyi ilə onlara lazım olan avadanlıqları əldə edə bilirlər. 

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Qarabağ zərgərliyi

Onun sözlərinə görə, müasir zərgərliyin əsas üstünlüyü bütün dünyadan sifarişlərin götürülməsindədir. Bundan başqa, tələbələr bir ay öyrəndikdən sonra artıq sifarişlər götürməyə başlayırlar. Bu zaman onlara müəllimləri də kömək edir.

Burada Qarabağ zonasına aid əşyalar toplanaraq onların zərgərlik baxımdan əhəmiyyəti öyrənilir. 15-20 tələbədən ibarət təlim kursunda artıq qaçqın statusundan azad olunan gənclər də var. 

Artıq bəzi tələbələr bu gün müəllimlik statusu alaraq həm qazanc əldə edir, həm də tələbə yetişdirirlər. Həmsöhbətimiz deyir ki, ABAD-ın Quba mərkəzində bir müddət əvvəl tələbəsi olan gənclər bu gün artıq yüksək maaşla orada müəllim olaraq çalışırlar.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Xarı Bülbül Mərkəzi

22 ildir bu işlə məşğul olan, zərgərliyi tədris edərək sənətin bütün xırdalıqlarını tələbələrinə öyrədən Şamaryayev deyir ki, burada tələbələr çətindən asana doğru öyrənərək biliklərini tamamlayırlar:

"Kursumuz həm nəzəriyyə, həm də praktikadan ibarətdir. Nəzəriyyə hissəsində unsiyalar, qiymətlər, metalların fərqlilikləri və s . öyrədilir. Çünki zərgər tək zərgərliyi yox, iqtisadiyyatı, kimyanı, fizika, coğrafiya. tarix və incəsənəti bilməlidir. Mənim bütün bu bilikləri özündə cəmləyən proqramım var. Praktikada ilk olaraq metal seçilir. Əşyanın layihəsi çəkilir".

E.Şamaryayev deyir ki, müəssisənin rəhbəri, Laçından olan Azər Rəsulov və Xalça Muzeyinin böyük dəstəyi ilə Qarabağ zərgərliyinə aid nümunələrin fotoları toplanıb.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Zərəgrlik işi incəlik tələb edir

Söhbət əsnasında metalın əridilməsi, valts adlanan alətdə yayılması, müxtəlif ölçülərdə, eyni zamanda da insan tükü qalınlığınadək məftillərin çəkilməsi, ləhimləmə əməliyyatları, elementlərin birləşdirilməsi, bir sözlə, zərgərlik nümunələrinin necə hazırlanması prosesinin şahidi olduq.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Qarabağa aid sırğalar

Burada tələbələrin ilk əli işlərindən ibarət muzey də fəaliyyət göstərir. E.Şamaryayev deyir ki, gələcəkdə  İçərişəhərdə Komitə tərəfindən mərkəzdə ərsəyə gələn əl işlərinin satışını həyata keçirən dükanın açılması da planlaşdırılır.

146
Nizami Paşayev

Ağlayaraq muğam oxuyan o balaca oğlan: Cefri filmin üçüncü hissəsini yəqin Füzulidə çəkər

30
(Yenilənib 02:35 24.11.2020)
Nizami Paşayev deyir ki, aradan uzun illərin keçməsinə baxmayaraq, əgər evləri dağıdılmayıbsa, bu gün Zərgər kəndinə gedib onu rahatlıqla tapa bilər.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 24 noyabr — Sputnik. "İndi qəriblikdir məni ağladan, O yanan evləri könlüm istəyir", - oxuyaraq göz yaşlarını saxlaya bilmir. 20 il əvvəl 13 yaşlı Nizaminin ifası nəinki bütün İmişlini, hətta Azərbaycan muğamının əcnəbi tədqiqatçısı Cefri Verboku da heyran qoymuşdu.

C.Verbok Nizaminin ifasını bəyənir və onun haqqında film çəkməyə qərar verir. Yenidən Azərbaycana gələrək onu axtarmağa başlayır.

"İlk video İmişli rayonunun Bayramtəpə qəsəbəsində, bizim məskunlaşdığımız qaçqın düşərgəsində çəkilib. O zaman mənim 14 yaşım var idi", - deyə Sputnik Azərbaycan-ın qonağı olan Nizami Paşayev bildirir.

Nizami Paşayev əslən Füzuli rayonunun Zərgər kəndindəndir. Rayonlarından köçkün düşdüyü günü bu gün kimi xatırlayır. Deyir, hamı bacardığı qədər əşyasını götürüb, çıxmağa çalışırdı. Bu zaman onların da ailəsi rayondan çıxır.

© Sputnik / Irade JELIL
Nizami Paşayev
"Füzulidə yaşayanda özümü ən xoşbəxt uşaq hesab edə bilərdim. Böyük problemlərimiz yox idi. Müharibə başlayandan sonra çətinliklərimiz başladı. Evimizin arxasındakı təpədə "ocaq" adlandırılan bir yer var idi. Erməni atmağa başlayanda ailəliklə ora yığılır, atəşin səngiməsini gözləyərdik. O zaman düşünürdüm ki, düşmənlə qarşı-qarşıya qalmaq qorxuludur, çətindir. Amma əsl çətinliklərimiz Füzulidən çıxandan sonra başladı", - Nizami danışır.

Onun sözlərinə görə, İmişlidə qaçqın şəhərciyində çox çətinliklər yaşayıb.

İmkansızlıq, soyuq evlər, işsizlik.

Həmin dövrdə ailədə təkcə Nizaminin anası işləyir, ailəni saxlamağa çalışırdı.

Həyat onlar üçün heç də düşünüldüyü qədər asan olmayıb: "Beş nəfər bir otaqda qalırdıq. Evlər dəmirdən olduğu üçün çox soyuq olurdu. Kimin imkanı çatırdısa, özünə palçıqdan ev tikirdi …".

Nizami 2005-ci ilə qədər ailəsi ilə İmişlidə yaşayır. Sonra isə Bakıya gələrək, müxtəlif işlərdə işləməyə başlayır.

Cefri Verbok 2008-ci ildə Azərbaycana gələndə Nizamini asanlıqla tapa bilmir. Çünki onun əlində Nizaminin 14 yaşı olanda çəkilən fotosundan başqa heç bir məlumat yox idi. Bir neçə rayonu gəzəndən sonra nəhayət, Nizaminin ailəsini tapa bilir.

Cefri Verbok Nizaminin ifa etdiyi muğam haqqında film çəkməyə başlayır. Filmin çəkilişi 2015-ci ildə tamamlanır:

"Cefri haqqımda iki film çəkib. Biri uşaq olanda ifa etdiyim muğam, ikincisi isə 2008-2015-ci ildə çəkilən filmdir. İkinci filmin təqdimatı 2017-ci ildə Nizami kinoteatrında oldu. Həmin ərəfədə Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin rəhbəri Tale Heydərovun çox dəstəyini gördüm".

Hazırda Cefri Verbok Nizami haqqında üçüncü filmi çəkməyi düşünür. Buna görə də Bakıya gələndə onunla ilə görüşür, söhbətləşir.

© Sputnik / Irade JELIL
Nizami Paşayev

Nizami hesab edir ki, filmin üçüncü hissəsi yəqin Füzulidə çəkilər.

Sənətə marağı böyük olsa da, yaşadığı sıxıntılar, maddi problemlər ona sənətinin arxasınca getməyə mane olur. O, təhsil ala bilmir və taleyin yönləndirdiyi istiqamətə üz tutur, hərbçi olur:

"Mən yenidən təhsil almaq istəyirəm. Məsələn, Mənsum İbrahimovun tələbəsi olmağı çox arzulayıram. İstərdim o, mənimlə məşğul olsun. Dost-tanışın toyuna dəvət alıram. Amma axı mənim arzum xanəndə olmaq idi. Buna can atıram".

Qəhrəmanımızın dünyaya göz açdığı Zərgər kəndi artıq düşmən işğalından azad edilib. İndi onun bir arzusu var. Zərgərdə muğam ifa etmək. Deyir ki, aradan uzun illər keçməsinə baxmayaraq, evləri dağıdılmayıbsa, bu gün Zərgər kəndinə gedib asanlıqla onu tapa bilər.

 

30
Azərbaycan və Türkiyə bayraqları olan tablo, arxiv şəkli

Ankara Opera Balet Teatrında ölkəmizə dəstək məqsədilə bədii proqram təqdim ediləcək

7
(Yenilənib 23:33 23.11.2020)
Proqramda solistlər Şəfiqə Kutluər və Şənol Talınlı zəfər tərənnümlü ifalarla tamaşaçıların qarşısına çıxacaqlar. Konsert noyabrın 27-də baş tutacaq.

BAKI, 23 noyabr — Sputnik. Ankara Opera və Balet Teatrında Azərbaycana dəstək məqsədilə zəngin bədii proqram təqdim ediləcək.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, proqram Azərbaycanın Türkiyədəki Səfirliyi, Türkiyə-Azərbaycan Dostluq, Əməkdaşlıq və Həmrəylik Fondu (TADƏHF) və Anadolu Mədəniyyətlərin araşdırılması və inkişafı dərnəyi tərəfindən birgə təşkil olunacaq.

Proqramda solistlər Şəfiqə Kutluər və Şənol Talınlı zəfər tərənnümlü ifalarla tamaşaçıların qarşısına çıxacaqlar. Konsert noyabrın 27-də baş tutacaq.

7
Teqlər:
dəstək, proqram, teatr