Tar ustası Qurban Verdiyev

Onlardan Şuşanın səsi gəlir: Vətən həsrətini alətlərdə yaşadan usta

1312
(Yenilənib 22:12 10.11.2019)
Bərdənin Mustafaağalı kəndində məskunlaşmış şuşalı ustanın hazırladığı tar illərin zəhməti ilə yaranır

Musa Muradlı, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 10 noyabr — Sputnik. Qurban Verdiyev ömrünün ilk çağlarını Azərbaycanın dilbər guşəsi, musiqi mədəniyyətinin beşiyi olan Şuşada keçirib. Müharibə başlayınca isə o gözəl həyatdan ona ancaq nisgil, bir də doğma yurdundan qoparıb özüylə gətirdiyi Şuşa ruhu qalıb.

Şuşa işğal olunanda ata-anası, bacı-qardaşları ilə birgə Bərdə rayonunun Mustafaağalı kəndinə pənah gətiriblər. Qurban Şuşadan ayrılmağını özünə bağışlaya bilməyib. Doğma şəhərini qoruya bilməsə də, ona yas tutmağı özünə borc bilib. O gündən bu günə qədər üzünü də təraş etmir. Şuşaya qayıdan gün uzun, ağarmış saqqalıyla vidalaşmağı arzulayır.

Şuşalı gənc ona və ailəsinə qucaq açan Mustafaağalı kəndində qısa vaxtda hamının sevdiyi insana çevrilib. Əlinin zəhmətiylə dolanan Qurban elin kədərinə, sevincinə şərik olub. O elə indi də yorulmaq bilmədən işləyir. Taxta materiallarından qapı-pəncərə bağlayır, yeri gələndə qəssab baltasını götürüb xeyir-şər məclislərində ət doğrayır.

Usta Qurban Verdiyevin emalatxanası
© Sputnik / Musa Muradli
Usta Qurban Verdiyevin emalatxanası

Amma çox sevdiyi başqa bir məşğuliyyəti var Qurbanın - tar düzəltmək. Çünki bu sənəti elə Şuşada öyrənib: "1972-ci ildən musiqi alətləri, əsasən tar düzəltməklə məşğulam. O vaxtlar Şuşada Sadıqcan adına şərq musiqi alətləri fabrikində işə başladım. Bu sənətə də elə həmin dövrdə yiyələndim. Çalışdığım odur ki, xalqımızın bu sənətini gələcək nəsillərə çatdırım, məndən sonra bu işə kimsə sahib çıxsın. Bu, çox gözəl sənətdir. Xalqımızın kökündən gəlir. Nə qədər ki canımda can var, yaşatmağa çalışacam".

Qurban Verdiyev tarın sehrinə düşdüyünü deyir: "Məni bu sənətə gətirən tarın ecazkar səsi olub. O səs insanda qeyri-adi hiss, duyğu yaradır".

Usta Şuşadan ayrılandan sonra bir müddət tar düzəldə bilmədiyini deyir: "1992-ci ildə köçkünlük həyatı başlayanda bu kəndə - Mustafaağalıya gəldik. Bir müddət tar hazırlaya bilmədim. Müharibənin yaratdığı psixoloji travma, şübhəsiz ki, məni də sıxırdı. İşləyə bilmirdim. Ancaq kənd adamlarının bizə mehriban, qayğıkeş münasibəti köməyimiz oldu. Yenidən bu sənəti davam etdirmək barədə düşünməyə başladım.

Usta Qurban Verdiyev hazırladığı tarın səsi mötəbər təhsil ocaqlarından - Ağdam Musiqi Kollecindən, Milli Konservatoriyadan, Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecindən gəlir.
© Sputnik / Musa Muradli
Usta Qurban Verdiyev hazırladığı tarın səsi mötəbər təhsil ocaqlarından - Ağdam Musiqi Kollecindən, Milli Konservatoriyadan, Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecindən gəlir.

Tar hazırlamaq üçün alətlər axtarmağa başladım, çünki Şuşadan gələndə heç nə gətirə bilməmişdik. Şuşadan çıxmağı ağlımıza belə gətirə bilmirdik. Son ana qədər Şuşamızı qorumağa çalışsaq da, xəyanətin qarşısında bunu bacarmadıq. Lap axırda məcbur qalıb, ailə üzvlərimizi götürüb, çətinliklə şəhəri tərk elədik".

Şuşalı tar ustası bu sənətlə çoxlu pul qazanmasa da, hərdən sifarişlər aldığını bildirir: "Musiqi məktəbinə gedən uşaqların valideynləri tar almağa gəlirlər. Biz də onlara istədikləri tarı - təlim üçün, ya da peşəkar musiqi alətini - hazırlayıb veririk. Zövq, texniki imkanlar - hamısı razılaşdırılır.

Uşaqlarla yanaşı, Musiqi Kollecində oxuyan tələbələr də tar almaq üçün müraciət edirlər. Mən də çalışıram ki, onların zövqünə uyğun musiqi aləti düzəldim. İşlədiyim 40 il müddətində hazırladığım tarı geri qaytaran, narazı qalan olmayıb".

Qurbanın bağladığı tarların səsi mötəbər təhsil ocaqlarından - Ağdam Musiqi Kollecindən, Milli Konservatoriyadan, Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecindən - gəlir. Ağcabədi, Goranboy, Yevlax da daxil olmaqla kənar rayonlardan da gəlib, usta Qurbanın hazırladığı tarı alırlar.

"Tar əsasən tut ağacından hazırlanır. Yuxarı qol, kəllə hissəsi qoz ağacından, aşıqları adətən armuddan olur. Tarın hissələrinin müxtəlif ağaclardan hazırlanmasının da öz sirri var. Armud, adətən, tarı kökdə daha yaxşı saxlayır. Kökləyəndə uzun müddət dəyişmədən çalmaq olur. Tar hazırlamaq üçün ərik ağacından da istifadə etmək olar", - deyə Q.Verdiyev sənətinin sirləri ilə bölüşür.

Qurban Verdiyevin tara olan məhəbbəti övladlarına da keçib.
© Sputnik / Musa Muradli
Qurban Verdiyevin tara olan məhəbbəti övladlarına da keçib.

O deyir ki, tarın hazırlanmağı üçün xeyli zaman lazımdır: "Çanaq hissəsini, qolunu, aşığını ayrı-ayrılıqda hazırlayıb illərlə qurumağını gözləyirik. Bütün bunların tam quruması üçün ən azı 3 il keçməlidir ki, tam keyfiyyətli musiqi aləti hazırlamaq mümkün olsun. Tədricən, mərhələ-mərhələ hazırladığımız hissələrdən tarı komplektləşdirib, hazırlayırıq. Əgər bütün hissələri əlimizin altında hazır olarsa, tarın yığılması 3 ay çəkə bilər".

Usta Qurban sənətinin sirlərini övladlarının mənimsəyəcəyi günü səbirsizliklə gözləyir. Müharibə üzündən gec evlənib. Uzun illər Şuşaya qayıdıb orada ailə qurmağı arzulayıb. Nəhayət, 50 yaşı haqladığında taleyi ilə barışıb, evlənib. İndi İlqar və Vüqar adında iki oğlu var, biri 9-cu, digəri 7-ci sinifdə oxuyur. Hələlik tar düzəldə bilməsələr də, tar ifaçılığını mənimsəməyə başlayıblar. Bərdə şəhər 1 saylı uşaq Musiqi məktəbində musiqi təhsili alırlar.

Arzulayaq ki, ustamızın düzəltdiyi tarlar yenidən Şuşada dilə gələcək. O gözəl günlər yenidən yaşanacaq. Qarabağda ölüm saçan silahların deyil, musiqinin səsi aləmə yayılacaq. 

1312
Teqlər:
Şuşa, Bərdə, usta, musiqi aləti
Mövzu:
Sözlə deyə bilmədiklərimizin izharı - sənət (37)
Əlaqədar
Rövşən Cabbar: "Natiqə dedim ki, bunu şou alətinə çevirənlərə təpinməyə haqqın çatır"
"Sabah da deyəcəklər ki, bu da bizimdir" - Qarmon ustası sirləri açır
Stradivari bilsə, ikinci dəfə ölərdi - azərbaycanlı müəllimdən qeyri-adi təklif
Azərbaycanda unikal sərgi - Xan əminin qavalı, Aftandilin qarmonu, Aşıq Ədalətin sazı
"Orkestr adam" – Mingəçevir sakini unikal musiqi aləti yaradıb
Çəkiliş, arxiv şəkli

Kino karyerasına başlamaq istəyənlər üçün əla fürsət

10
(Yenilənib 19:29 15.04.2021)
Maksimum 200 sözdən ibarət motivasiya məktubunda öz məqsədini qeyd edib, "Niyə məhz sən?" sualını cavablandırmaq lazımdır.

BAKI, 15 aprel — Sputnik. "Debüt" Film Studiyası Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən INTERACT kino tədrisi laboratoriyası çərçivəsində "INTERNact!" təcrübə proqramına start verib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, layihənin məqsədi film sənayesində çalışa biləcək gənc mütəxəssislər hazırlamaqdır. Proqram aprel ayında çəkiliş meydançasında ilkin biliklərin öyrədilməsi ilə başlanacaq. Növbəti mərhələdə isə, may ayından başlayaraq, gənclər həm milli, həm beynəlxalq qısa və tammetrajlı film çəkilişlərində təcrübəçi olaraq işə başlayacaqlar.

Gənclər kino karyerasının ilk addımlarını 4 əsas istiqamətdə atacaqlar. "Rejissor", "Prodüser", "Kamera və işıq", "Rəssam" departamentlərində təcrübəçi-assistent kimi çalışaraq həm praktiki biliklər qazanacaq, həm də bu sahənin ən yaxşı mütəxəssisləri ilə əlaqə qura biləcəklər.

Müraciət üçün motivasiya məktubu, CV və görülmüş işlərdən nümunələr tələb olunur. Həmçinin hər hansı yazılı nümunələr, vizual işlər və s. qəbul edilir.

Maksimum 200 sözdən ibarət motivasiya məktubunda öz məqsədini qeyd edib, "Niyə məhz sən?" sualını cavablandırmaq lazımdır.

Qeydiyyat üçün keçid: https://debutfilms.az/interact

10
Kino lenti, arxiv şəkli

"Fəryad-2" filmində hansı dəyişikliklər olacaq?

760
"Ssenarini oxuyan kimi müəllifin kim olduğunu o saat bilmək olur. Hesab edirəm ki, bu film Azərbaycan kinematoqrafiyasına ən yaxşı töhfələrdən biri olacaq".

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 14 aprel — Sputnik. Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında "Fəryad-2" adlı bədii filmi çəkiləcək.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a danışan C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" Kinostudiyasının direktoru Fariz Əhmədov bildirir ki, Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Müzəffər Azərbaycan Ordusu tərəfindən 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılmış qələbəyə həsr olunan filmin ssenari müəllifi və quruluşçu rejissoru tanınmış kinorejissor, Xalq artisti Vaqif Mustafayevdir: 

"Mən ssenarini oxuyan bir adam kimi, yaradıcı şəxs kimi deyə bilərəm ki, çox yaxşı bir film olacaq. Orada Vaqif Mustafayev markası var. Vaqif Mustafayevin digər filmlərindəki xətt bu filmdə də hiss olunur. Vaqif Mustafayevin özünün dəst-xətti var.

Ssenarini oxuyan kimi müəllifin kim olduğunu o saat bilmək olur. Hesab edirəm ki, bu film Azərbaycan kinematoqrafiyasına ən yaxşı töhfələrdən biri olacaq. Məkanlar və aktyorlar hələlik məlum deyil. Birinci "Fəryad"la ikinci "Fəryad" arasında fərq var. Digərlərini isə filmə baxdıqlarında görə biləcəklər".

Qeyd edək ki, filmin çəkilişlərinin bu ilin iyul-avqust aylarında, əsasən Vətən müharibəsi zamanı döyüş əməliyyatlarının aparıldığı ərazilərdə həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Xatırladaq ki, ilk "Fəryad" filmi 1993-cü ildə çəkilib. Film Birinci Qarabağ müharibəsinə həsr olunub. Baş qəhrəmanın prototipi var və burada təsvir olunan hadisələr real faktlara əsaslanır. Ekran əsəri Qarabağ müharibəsində döyüşən əsgərlərdən birinin başına gətirilən əhvalatdan bəhs edir.

760
Teqlər:
"Azərbaycanfilm" kinostudiyası, Azərbaycan, film
AstraZeneca peyvəndi, arxiv şəkli

Angela Merkel "AstraZeneca" ilə vaksinasiya olunacaq

0
Kansler prosedurun vacibliyini vurğulayaq bildirib ki, bəşəriyyət yalnız bu yolla pandemiyanın qarşısını ala bilər.

BAKI, 16 aprel — Sputnik. Almaniya Kansleri Angela Merkel cümə günü, aprel ayının 16-da "AstraZeneca" peyvəndi ilə vaksinasiya olunacaq. Bu barədə "Welt" nəşri məlumat yayıb.

Qeyd edək ki, Merkel bir qədər bundan əvvəl koronavirus infeksiyasına qarşı "AstraZeneca" preparatı ilə vaksinasiyaya hazır olduğunu, ancaq növbəsini gözlədiyini bildirmişdi.

Kansler bu prosedurun vacibliyini də vurğulayaq bildirib ki, bəşəriyyət yalnız bu yolla pandemiyanın qarşısını ala bilər.

Xatırladaq ki, Avropa Dərman Agentliyi "AstraZeneca"-nın qanda laxtalanmaya səbəb olduğunu rəsmi şəkildə təsdiqləyib. Agentliyin səlahiyyətli nümayəndəsi Marko Kavaleri İtaliya mətbuatına bu barədə açıqlama verib. "Məncə, artıq bunu söyləyə bilərik: açıq-aşkar qan laxtalanması ilə peyvənd arasında əlaqə var", – deyə o bildirib.

Maraqlıdır ki, Avropa Dərman Agentliyinin direktoru Emer Kuk isə bu barədə açıqlama verərək bildirmişdi ki, "AstraZeneca" peyvəndi tamamilə təhlükəsizdir: "Bu, çox effektli və təhlükəsiz peyvənddir. Peyvəndin insanları koronavirusdan qoruması ilə bağlı faydaları ehtimal olunan risklərindən daha çoxdur".

Bir müddət bundan əvvəl bir sıra ölkələr, o cümlədən, Danimarka, İsveç, Almaniya, Fransa və İtaliya sözügedən preparatla vaksinasiya prosesinə ara verib. Daha sonra Danimarka "AstraZeneca"-nın peyvəndinin tətbiqini tamamilə dayandırıb.

0