Qorxmaz Əlilicanzadə

Leninin kostyumunun lənəti ya məşhur şoumeni fəxri addan necə uzaq saldılar

1001
(Yenilənib 22:18 07.08.2019)
"Təqsirim onda oldu ki, o məktubları oxumadım. Gərək oxuyaydım"

BAKI, 7 avqust — Sputnik. Aktyor, şoumen, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, Azərbaycan estrada sənətinin banisi Qorxmaz Əlilicanzadə bu yaxınlarda “Əməkdar artist” fəxri adı ilə təltif olunub. Sputnik Azərbaycan tanınmış aktyorun ölkə mədəniyyətindəki çoxsaylı xidmətlərinə rəğmən gec yaşda fəxri ada layiq görülməsi ilə bağlı müsahibəsini təqdim edir.

- Qorxmaz müəllim, əvvəlcə, gec də olsa, fəxri ad aldığınıza görə sizi təbrik edir, cansağlığı, yaradıcılıq uğurları arzulayırıq. Telekanalların birində bu adı almağa sevinmədiyinizi dilə gətirdiniz. Səbəbi nədir?

- Təbrik üçün təşəkkür edirəm. Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev cənablarına və xanımı birinci Vitse-prezident Mehriban Əliyevaya öz minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm. Mənim yaradıcılığıma dəyər veriblər. Efirdə mənim gileylənməyimə görə çoxları elə bildilər ki, mən onlardan şikayət edirəm. Bir şeyi başa düşmək lazımdır ki, əgər mənim təqdimatımı 10-15 il bundan əvvəl versəydilər, cənab Prezident mütləq qol çəkəcəkdi. Çünki onun mənimlə heç bir şəxsi-qərəzliliyi yoxdur. O həmişə istəyər ki, bir ailə sevindirsin, bir sənətkar sevindirsin. Neçə-neçə insanlara fəxri adlar təqdim etməklə onlara dəyər və stimul verib. Sadəcə təqdimatı vaxtında verən lazım idi.

- Bəs bu təqdimat niyə vaxtında verilmirdi? Siz 10-15 il əvvəl hər gün efirdə olurdunuz. Ad almağınıza nə əngəl olurdu?

- 1994-cü ildə yenicə təyin olunmuş Mədəniyyət nazirinin müavini Ədalət Vəliyev kabinetində mənə demişdi ki: “Nə qədər mən bu vəzifədəyəm, sənin işin "xod" getməyəcək!” Əgər bilsəniz ki, səbəbi nədir, məətəl qalacaqsınız.

- Hamı o səbəbi bilmək istəyir...

- 1991-ci ildə Ədalət Vəliyev Akademik Milli Dram Teatrında direktor müavini vəzifəsində çalışırdı. Mən həmin il “Oxşarlar festivalı” adlı ilk şou-proqramımı hazırlamışdım. Hazırlıq ərəfəsində "Nizami" kinoteatrının qarşısında mərhum sənətkarımız, Xalq artisti Lütfi Məmmədbəyovla rastlaşdım. Soruşdu ki: “Aləmi qatmısan bir-birinə. Reklamlarda deyirlər ki, sən “Oxşarlar festivalı” edirsən. 

Nə olan şeydir?” Mən də proqramın tərkibini izah etdim. Soruşdu ki: “Nə çətinliyin var? Kömək edim!” Bildirdim ki, heç bir çətinliyim yoxdur. Bircə Lenin kostyumu lazımdır, onu da gedib dostum Ədalət Vəliyevdən götürəcəyəm. Lütfi Məmmədbəyov mənə dedi ki: “O kostyum mənə məxsusdur. Mənim icazəm olmadan onu heç kimə verməzlər. Sabah səhər 11:00-da gözləyəcəyəm. Gəl teatra. Ədalətə tapşırım, kostyumu sənə versin”. Dedim, yaxşı. 3-4 gündən sonra getdim teatra ki, Lütfi ilə üzbəüz gəlməyim. Çünki mən Ədalətlə dostluq edirdim. Dəfələrlə oradan nə istəmişəm, heç vaxt mənə imtina etməyib. İstədiyimi verib. Günorta 15:00-da getdim. Gördüm ki, qapıda Lütfi dayanıb. Məni görən kimi dilləndi ki: “A kişi, haradasan? Üç gündür ki, səni gözləyirəm!” Dedim: "Vallah, çox sağ olun. Ədalətlə dostuq. Özüm deyərəm, siz əziyyət çəkməyin". Dedi: “Nə danışırsan? Sənin atanın çörəyini yemişik. Müəllimimiz olub. Düş qabağıma!” Qolumdan tutub güclə məni aparıb saldı Ədalətin kabinetinə. Ədalət bizi görən kimi heyrətləndi. Lütfi dedi ki, “Qorxmazın atası bizim müəllimimiz olub, bizə çörək verib. Ədalət müəllim, xahiş edirəm ki, Leninin kostyumunu Qorxmaza verəsiniz”. Ədalət mənə tərəf çevrilib dedi: “Mən sənə indiyəcən nədəsə imtina etmişəm?” Dedim, yox. Dedi: “İndi isə imtina edirəm. Vermirəm!” Lütfi tutuldu. Mən məcbur oldum hadisəni danışmağa ki, Lütfi ilə necə görüşmüşük, 3 gün gec gəldim ki, Lütfi ilə rastlaşmayım. Gəldim gördüm qapıdadır və məcburən içəri gətirdi. Mən ha çalışdım başa salım ki, Ədalət dostumdur, dedi, mənsiz Ədalət kostyum verə bilməz. Bu əsnada Lütfi dedi ki: “Ədalət müəllim, mən sizdən xahiş edirəm”. Ədalət dedi ki: “Lütfi müəllim, nəslimi söysən də, verməyəcəyəm”. Lütfi pərt halda mənimlə otaqdan çıxdı.

Kiçik bir videonun bütün TV və mediaya verdiyi ibrət dərsi>>

Üstündən 3-4 il keçəndən sonra Ədaləti nazir müavini təyin etdilər. 1994-cü ilin sentyabrında növbəti “Şou-Əlili” adlı əyləncəli estrada proqramının yeni sezonunu başlayırdım. Sirkin direktoru məndən soruşdu ki: “Sənin Ədalətlə nə ədavətin var?” Dedim, heç nə. Dedi: “Dəfələrlə mənə deyib ki, bağla proqramı! Mən də Ədalətə dedim ki, sən nə danışırsan? Dörd ildir ki, sirkin bütün planını Qorxmaz verir. Onun hesabına mən kollektivə maaş verirəm. Get yanına, gör, nə məsələdir?” Mən getmədim. Dedim, mənim onunla ədavətim yoxdur ki, niyə gedim? 1995-ci ilin yanvar ayında növbəti xeyriyyə konsertimi verirdim. Yığılan pullardan qocaman incəsənət xadimlərinin adına banka pul qoyurdum ki, ayda faizini alıb, dolansınlar. Yanvar ayının 10, 11, 12-si tarixlərində konsertlərim vardı. Ayın 10-u – ilk konsret günündə  səhər saatlarında Ədalət Vəliyevin əmri gəldi ki, konsertlər dayandırılsın. Mən məcbur oldum ki, gedəm onun yanına. Öz otağında danışdıq. Baş verənlərin səbəbini soruşdum. Dedi ki: “Cənab Prezidentin əmri var ki, 20 Yanvarla əlaqədar bir həftə əvvəlcədən əyləncəli proqramlar dayandırılsın. Dedim, bilirəm. Amma ayın 13-dən 20-nə qədər olan bir həftə nəzərdə tutulub.  10-u, 11-i, 12-si olan konsertlərin qərara dəxli yoxdur. Dedi ki: “Səndən çox şikayətlər gəlir. Sən konsertlərdə göbək rəqsləri göstərirsən”. 7-8 ədəd məktub atdı qabağıma. Təqsirim onda oldu ki, o məktubları oxumadım. Gərək oxuyaydım. Mən dedim ki: “Mənim nəslimdə göbək rəqsi oynayan olmayıb!” 

Dedi: “Yox, e! Rəqqasələri deyirəm”. Dedim, necə olur ki, Rəşid Behbudovun konsertində rəqqasələr göbəyi açıq ərəb rəqsləri oynayanda danışmırdınız, mənə gələndə olmaz? Nəzərinizə çatdırım ki, mən ərəb rəqslərini göbəyiaçıq nümayiş etdirmirəm. Geyim ədəb-ərkan qaydalarına uyğun olur. O ki qaldı məktublara, istəsən, 100 məktub yazdırıb sənə göndərərəm ki, bu şou-proqramların tayı-bərabəri yoxdur”. 

Dedi: “Sən proqramları gərək bizə göstərəsən. Biz yoxlamalıyıq!” Dedim, sizin nazirlikdə şou sənətindən başı çıxan var ki, gəlib mənə baxıb, qiymət versin? Mən o qədər ifaçıları – Nəsibə Zeynalova, İlhamə Quliyeva, Mirzə Babayev, Mübariz Tağıyev, Sərxan Sərxan və s. adamları necə bir gün əvvəlcədən yığıb sizə konsert göstərim? Zalda həmişə iki yer nazirlik üçün boş qalır. Siz gəlib baxmalısınız, hansı nömrə xoşunuza gəlməsə, səhər deməlisiniz ki, o nömrəni çıxaraq. Dedim, mənə sənin haqqında dedilər ki, get, Ədaləti gör, sənə mane olmasın. Ədalət dedi ki: “Hansı vicdansız o sözü deyib? Mən burada indiyəcən 1 manat pul almamışam. Səbəbini açıq bilmək istəyirsənsə, niyə konsertlərini bağlatdırdım? Yadına gəlir, 1991-ci ildə Lütfi Məmmədbəyovu üstümə xahişə gətirmişdin?” Mən də dedim ki, Ədalət, mən atamı qabağıma salıb heç kimin üstünə xahişə aparmamışam. Axı sənə danışdım vəziyyət necə olub. Bunu deyəndən sonra vəziyyəti bir də danışdım, Lütfi Məmmədbəyovla bağlı hadisə necə olub. Bundan sonra Ədalət dedi ki: “Dəxli yoxdur e! Mən kinli adamam. Nə qədər mən bu vəzifədə oturmuşam, sənin işin "xod" getməyəcək!” Mən dedim ki, Ədalət, sirkdən çıxarsanız, gedib klublarda konsert verəcəyəm. Klublardan çıxarsanız, gedib stadionlarda konsert verəcəyəm. Oradan çıxarsanız, gedib meydanlarda tamaşalar oynayacağam. Onun da qabağını kəssəniz, gedib xalqımın toylarında onları sevindirib, xeyir-duamı verib, pul qazanacağam. Sən mənə heç vaxt mane ola bilməzsən! Sonra da durub, çıxdım otaqdan.

Bu hadisədən 24 il keçib. Allah onun canını sağ eləsin. O, etdiyini etdi. Zamanında Ulu öndərimizin, yaxud İlham Əliyev cənablarının masasına mənim fəxri adla bağlı təqdimatım getsəydi, yüz faiz əminəm ki, onlar qol çəkəcəkdilər. Çünki onlar sənətə və sənətkara həmişə dəyər veriblər. Bu səbəbdən deyirdim ki, artıq gecikmiş fəxri ad mənə lazım deyil. Çoxları elə bildilər ki, mən möhtərəm Prezidentimizdən incimişəm. Amma onun heç bir təqsiri yoxdur. Təqdimat gələn kimi dərhal qol çəkib. Bir daha Prezidentimizə və xanımına özümün və ailəmin adından minnətdarlığımı bildirirəm. Yəqin ki, bu məqalədən onların xəbəri olacaq. Bundan əlavə, Cəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” Kinostudiyasının direktoru Müşfiq Hətəmova minnətdarlığımı bildirirəm ki, fəxri adlarla bağlı mənim təqdimatımı verib.

- Belə çıxır ki, kiçik bir anlaşılmazlıq sizin fəxri ad almaq arzunuzu ürəyinizdə saxladı...

- Mən bu sənətə gələndə fəxri ad almaq arzusu ilə gəlməmişəm. Mən gəlmişəm ki, atamın sənətdə qoyduğu yolu davam etdirim. Xalqımı sənətimlə sevindirim, xidmətində dayanım. Bütün maneələrə baxmayaraq, bu işimi də davam etdirirəm.

- Soyadınızla bağlı bir neçə dəfə mətbuatdan şikayətlənmisiniz ki, sizin soyadınızı düzgün təqdim etmirlər. Bu barədə nə demək istəyirsiz?

- Bəzi saytlar və orada çalışan bəzi jurnalistlər öz savadsızlıqları ilə məni təəccübləndirirlər. Yazırlar ki, “Qorxmaz Əliliyə fəxri ad verilib”. Altından da Prezidentin sərəncamını verirlər. Məgər sərəncamı oxumağa savadları çatmır, görsünlər ki, soyadım orada necə qeyd olunub? Çətinliyə düşən kimi o dəqiqə deyirlər ki, camaat səni bu soyadla tanıyır. Nəzərinizə çatdırmaq istəyirəm ki, xalq artistləri İlham və Cəfər qardaşlarını 40 il ərzində Əhmədov soyadı ilə tanıyırdım.

 Bir neçə il əvvəl dəyişdilər soyadlarını və Namiq Kamal etdilər. İndi mən hər dəfə İlham, Cəfər Əhmədovlar deməliyəm və deməliyəm ki, bağışlayın, mən sizi belə tanıyıram? Ən azından, bu mənim onlara qarşı ədəbsizliyim olar. Məsələn, Respublikanın Əməkdar artisti Aygün Bəylər. Mən hər dəfə onu elan edəndə deməliyəm ki, Aygün Hümbətova? Sonra da gülə-gülə deməliyəm ki, biz səni belə tanıyırıq? Onların şəxsiyyətinə və soyadlarına ehtiramla yanaşmaq mənim borcumdur. Bunu ya qəsdən belə yazırlar ki, mən əsəbləşim, ya da ki, öz savadsızlıqlarını və laqeydliklərini göstərirlər! Mənim soyadımı dəqiqliklə yazıb məni təbrik edən saytlara və onların əməkdaşlarına, sənət dostlarıma, küçədə rast gələndə məni təbrik edən tamaşaçılara öz minnətdarlığımı bildirirəm. Sağ olsunlar ki, mənim sənətimə məhəbbətlərini bildirib, hörmət göstəriblər.

1001
Teqlər:
müsahibə, fəxri ad, aktyor, əməkdar artist
Ceyla Seyidova, arxiv şəkli

"Sarı gəlin"dən xəbər var

108
(Yenilənib 11:49 19.10.2020)
Musiqini gənc skripka ifaçısı Ceyla Seyidova səsləndirir, rəqsi isə Nigar Əliyeva ifa edir. "Sarı Gəlin" musiqisinin ilk balet versiyasının klipi "ALOV Club"un "Instagram" səhifəsində yayımlanıb.

BAKI, 19 oktyabr — Sputnik. Ermənilərin uzun illər özününkiləşdirmək istədiyi Azərbaycanın xalq mahnısı "Sarı gəlin" yeni balet versiyasında təqdim olunub.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от ALOV Club (@alovclub)

Musiqini gənc skripka ifaçısı Ceyla Seyidova səsləndirir, rəqsi isə Nigar Əliyeva ifa edir. "Sarı Gəlin" musiqisinin ilk balet versiyasının klipi "ALOV Club"un "Instagram" səhifəsində yayımlanıb: "Müstəqillik günü münasibətilə xalqımızı təbrik edirik! Ölkə üçün çətin bir zamanda ruhdan düşməməyinizi diləyirik".

https://www.instagram.com/p/CGejOZhjSyT/?utm_source=ig_web_copy_link

108
Əlaqədar
Azərbaycanlı aşıq "Sarı gəlin"i niyə ermənilərlə birlikdə oxuduğuna aydınlıq gətirdi
Bakıda “Sarı gəlin” oxuyan italiyalı əfsanəvi müğənni
Eyfel qülləsində "Sarı gəlin" səsləndirildi
Moldovanın Xalq artistinin ifasında “Sarı Gəlin”
Misirlilər azərbaycanlı qızın ifasında "Sarı gəlin"ə valeh oldu
Kinorejissor Elxan Cəfərov

Vətənpərvərlik mövzusunda seriallarımız niyə yoxdu kinorejissorun şərhi

21
(Yenilənib 08:19 19.10.2020)
Kinorejissor Elxan Cəfərov deyir ki, serialların bədii dəyərini saxlaması üçün onun maliyyə imkanları geniş olmaldır
Elxan Cəfərov: “Maddiyatın yüksəlməsi serialın da yüksəlməsinə imkan yaradır”

Azərbaycan televiziyalarında nümayiş etdirilən serialların əksəriyyəti məişət mövzuları əsasında çəkilir. Bəs ölkəmizdə vətənpərvərlik mövzusunda serialların çəkilməsinə nə mane olur?

Bununla bağlı Sputnik Azərbaycan-a danışan kinorejissor Elxan Cəfərov deyir ki, seriallar üçün qeyri-dövlət maliyyə mənbələri tapılmadıqca onlar yüksək səviyyəyə gəlib çatmayacaq:

“Seriallar hazırda inkişaf dövrünü yaşayır. Serialların bədii dəyərini saxlaması üçün onun maliyyə imkanları geniş olmaldır. Bu gün vətənpərlik mövzusunda da işlər görülür. Maddiyatın yüksəlməsi serialın da yüksəlməsinə imkan yaradır. Hazırda serialların özünü  təsdiqetmə dövrüdür. Bu mərhələ başa çatdıqdan sonra bu və ya digər mövzuları tələb etmək olar”.

Elxan Cəfərovun geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

21
BVF

BVF dünyanı xilas etməyin yolunu tapıb: Rusiyanı yoxsulluqla təhdid edir

30
(Yenilənib 23:48 19.10.2020)
Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) rəhbərliyinin bəyanatlarından belə məlum olur ki, bu nəhəng beynəlxalq maliyyə təşkilatı 1944-cü ilə qayıtmaq niyyətindədir, ya da ən azı COVID-19 pandemiyasını bəhanə gətirərək 1944-cü ili təkrarlamaq istəyir

BAKI, 19 oktyabr — Sputnik. İvan Danilov. Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) rəhbərliyinin bəyanatlarından belə məlum olur ki, bu nəhəng beynəlxalq maliyyə təşkilatı 1944-cü ilə qayıtmaq niyyətindədir, ya da ən azı COVID-19 pandemiyasını bəhanə gətirərək 1944-cü ili təkrarlamaq istəyir. BVF rəhbərlərinin sözlərindən belə çıxır ki, təşkilat epidemiyanın iqtisadi və humanitar sahədəki nəticələrinin aradan qaldırılması üçün dünyaya yardım etməyə çalışır. Əslində isə onların bu sözlərinin arxasında tamamilə başqa məqsədlər dayanır. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə nüfuzu xeyli aşağı düşmüş bu iri maliyyə təşkilatının liderləri öz insanpərvər niyyətlərinə yalnız dünyadan xəbərsiz sadəlövh adamları inandıra bilərlər. Çünki bu Vaşinqton mərkəzli quruma borclu olan dövlətlərdə sosial proqramların dayandırıldığı və "iqtisadi dirçəlişdə BVF-nin tələblərini yerinə yetirmək" adı altında dövlət təşkilatlarının qəpik-quruşa satışa çıxarıldığı artıq çoxlarına sirr deyil.

Amerikalı rəqiblərimizin haqqını yeməməliyik: G7-nin elit-neomüstəmləkə klubu xaricindəki ölkələrin BVF-də nəzarəti ələ keçirmək cəhdləri qərar qəbuletmə prosesində Çinin (və ya hətta Rusiyanın) təsirinin artırılması istiqamətində müəyyən irəliləyiş olmasına baxmayaraq, hələlik uğurla nəticələnməyib.

Ümulikdə isə inkişaf etməkdə olan ölkələrin baş kreditoru (əslində isə "Planetin baş Şeyloku") hələ də qətiyyən ədalətli olmayan "qloballaşma" versiyasının təbliğinə yönəlib.

Əgər COVID-19 pandemiyası başladığı vaxt Qərb mediası və mütəxəssisləri qloballaşmanın bu versiyasının gələcək taleyi üçün narahat olurdularsa, indi "qlobal Şeylok" daha bir Bretton Vuds konfransına (BVF – məhz 1944-cü ildə keçirilən bu konfransda təsis edilib) ehtiyac olduğunu bildirir. Başqa sözlə, mövcud qloballaşma sxemi epidemiyanın əsas qurbanına çevrilib və necə deyərlər, hələ onun meyiti soyumamış iri maliyyə qurumları başqa bır qloballaşma metoduna ehtiyac olduğunu dünyaya car çəkir.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun idarəedici direktoru Kristalina Georgiyeva Andorranın Fonda üzv olması ilə üst-üstə düşən rəsmi müraciətində tarixi anın gəlib çatdığını bildirir:

"Andorranı 190-cı üzvümüz kimi qarşılayacağımız anı səbirsizliklə gözlədiyimiz vaxt BVF-nin gördüyü iş bəşəriyyətin qardaşlıq və bərabərlik prinsipləri üzərində qurulan əməkdaşlıq və həmrəylik dəyərlərinin bir sübutudur. Bu gün biz yeni bir "Bretton Vuds anı" ilə qarşı-qarşıya qalmışıq. Pandemiya artıq bir milyondan çox insanın həyatına son qoyub. Bu il dünya iqtisadiyyatının 4,4 faiz geriləməsinə səbəb olan iqtisadi fəlakət gələn il bütün dünyada istehsalın 11 trilyon dollar azalması ilə nəticələnəcək. Və yenə bizim qarşımızda iki böyük məsələ dayanır: bu günün böhranı ilə mübarizə apararaq daha yaxşı gələcək qurmaq".

Baxın görün indi BVF nə təklif edir:

"Biz daha çox borc şəffaflığına və kreditorların koordinasiyasının yaxşılaşdırılmasına nail olmalıyıq. G20 ölkələrinin "Suveren Borcların Həlli üçün Ümumi Çərçivə" mövzusundakı müzakirələri və özəl sektor da daxil olmaqla suveren borc idarəçiliyi üçün daha yaxşı quruluş çağırışları bizi ruhlandırır. Üzv ölkələrimizlə birlikdə biz onların siyasətini dəstəkləyirik".

Buradakı "borc şəffaflığı" ifadəsinin əslində Çinə aid olduğunu başa düşmək çətin deyil. Bu ilin fevral ayında Yaponiyanın "Quarts" iqtisadiyyat jurnalı BVF-nin və Dünya Bankının (DB) Çinin inkişaf etmiş ölkələrə təsirinin artmasından narahat olduqlarını yazmışdı.

Co Bayden, arxiv şəkli
© REUTERS / Kevin Lamarque / File Photo

"BVF və DB Çinin təsir gücünün artmasından narahatdır. Çin böyük kreditor olmasa da, zəif iqtisadi parametrlərinə görə seçim imkanı məhdud olan Afrika ölkələrində son dərəcə təsirli kapital mənbəyinə çevrilib. Çin qitə daxilində çox ehtiyac duyulan infrastruktur layihələri üçün dövlət müəssisələri vasitəsi ilə əlverişli maliyyə paketi təqdim edir. Dünya Bankının Prezidenti Devid Malpassanın sözlərinə görə, bu zaman ortaya çıxan əsas problemlərdən biri şəffaflığın olmamasıdır: "Onlar (Çin – müəllifin qeydi.) kreditin həcmini artırıblar və bu yaxşı halıdır. Biz inkişaf etməkdə olan ölkələrə daha çox kredit verməyin tərəfdarıyıq. Ancaq çox vaxt onların müqaviləsində xüsusi maddə olur ki, bu da Dünya Bankına və ya özəl sektora kredit sazişinin şərtlərini görməyi qadağan edir".

Böyük ehtimalla BVF Çinin kimə nə qədər kredit verməsinə bu ölkənin özünün deyil, Qərb dövlətlərinin və fondun nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən çoxtərəfli format çərçivəsində qərar verilməsini istəyir. Bu isə yeni bir qlobal maliyyə qardaşlığı qurmaq cəhdi kimi deyil, inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün mövcud və əslində neomüstəmləkə kreditləşmə sxemini nəyin bahasına olursa olsun qorumaq istəyi kimi görünür ki, Pekin də buna mane olur.

BVF-nin parlaq qlobal gələcək qurmaq üçün əsaslandığı digər təməl prinsip də Rusiyanın iqtisadi təhlükəsizliyi və büdcəsi üçün birbaşa təhdiddir:

"Pandemiya artıq sağlamlıq tədbirlərinə laqeyd qalmayacağımızı göstərdiyi kimi, iqlim dəyişikliyini də görməzlikdən gələ bilmərik - bu bizim üçüncü imperativimizdir. Makro iqtisadi səviyyədə mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyindən, inkişaf və rifah üçün böyük təhdidlər yaratdığından iqlim dəyişikliyinə də xüsusi diqqət yetiririk. Bu insanlar və planet üçün çox vacibdir. Araşdırmalarımız göstərir ki, aparılan düzgün maliyyə siyasəti və karbon qiymətlərinin bahalaşması nəticəsində 2050-ci ilədək atmosferə atılan tullantıları sıfıra endirmək və milyonlarla yeni iş yerinin açılmasına kömək etmək mümkündür. Yaşıl bir dünya qurmaq, eyni zamanda insanların rifah halını yaxşılaşdırmaq üçün tarixi fürsətimiz var – aşağı faiz dərəcələri ilə bu günün doğru investisiyaları sabah bizə dörd qat divident qazandıra bilər: gələcək itkilərin qarşısını almaq, iqtisadi qazancları stimullaşdırmaq, həyatları xilas etmək və hamı üçün sosial və ekoloji fayda əldə etmək".

Əslində bütün bunlar aşağıdakı mənaya gəlir: "150 ildir karbohidrogenlərin kütləvi istifadəsi ilə ən yüksək texniki tərəqqinin nəticələrindən zövq alan Qərb ölkələri yenə firavan həyat sürməyə davam edəcəklər, dünyanın qalan hissəsi isə "iqlim mühafizəsi" adı altında əbədi yoxsulluğun alçaldıcı məhrumiyyətlərinə məruz qalacaq.

Yaşıl enerjinin yaratdığı iş yerləri isə eko-aktivistlər, Avropa və Amerikada yaşıl enerji şirkətlərinin səhmdarları üçün iş yerlərindən başqa bir şey olmayacaq.

BVF direktorunun haqqında söz açdığı "karbon qiymətlərinin bahalaşması" Avropa Şurasının Rusiyaya qarşı tətbiq etmək istədiyi "karbon tarifləri"nin "müjdəçi"si sayıla bilər. Avropa Şurası davamlı şəkildə Rusiyanı ucuz neft və qaza görə bu tariflərlə təhdid edir.

Rusiyaya qarşı karbon tariflərinin tətbiqi vəziyyətində ixracatçılarımız (və sosial proqramlar ilə birlikdə Rusiya büdcəsi) ildə on milyard dollar itirəcək, əvəzində Qreta Tunberqin pərəstişkarları və yaşıl iqtisadiyyat tərəfdarları xoşbəxt olacaqlar. BVF-nin canlandırdığı parlaq gələcək Oruel qələminə layiq Ezop dili ilə yazılmış antiutopiyadan başqa bir şey deyil: ekologiya – yoxsulluq, şəffaflıq – Vaşinqtona və BVF-yə boyun əymək kimi başa düşülməlidir.

Doğrudan da biz tarixi anla qarşı-qarşıya qalmışıq. Ancaq bu, ikinci Bretton Vuds hadisəsinin yaşanması üçün deyil, 1944-cü ildə ABŞ-da ortaya çıxan qloballaşma bədheybətinin axırına çıxmaq üçün həlledici məqamdır.

30