Ağstafa rayonu ərazisindəki Keşikçidağ mağaralar kompleksi

Həyəcan təbili: Keşikçimizin başı üzərində qara buludlar dolaşır

6813
(Yenilənib 11:56 05.05.2019)
Bizə başqa seçim haqqı tanınmır – Ya sahib çıxmalıyıq, ya da sahib çıxmalıyıq

BAKI, 6 may — Sputnik. Keşikçidağ monastrı, daha doğrusu mağaralar kompleksi ətrafında yaşanan gərginlikdən dolayı Gürcüstan patriarxlığı deyir ki: "Ruhani və ya dünyəvi şəxslər tərəfindən ölkələrimiz və xalqlarımız arasında dostluq münasibətlərinin gərginləşdirilməsinə yönəlmiş istənilən cəhdləri pisləyir, həmçinin müsəlman etiqadını təhqir edən ifadələri digər xalqlar, o cümlədən Gürcüstan müsəlmanlarına münasibətdə qəsdən və yaxud bilməyərəkdən edilmiş təxribat hesab edirik". 

Və yenə deyir ki: "Bunlarla bərabər, Gürcüstan patriarxlığı xalqın qəzəbini başa düşür. Sözügedən məbədlər kompleksi qədim gürcü mədəniyyətinə aid abidələrdir. Biz o abidələrin müdafiəsi üçün əlimizdən gələni edəcəyik".

Bəs biz nə deyirik? Nə deyirik və nə edirik? Axı, nəsə etməliyik. Elə etməliyik ki, əsrlərlə tariximizin və mədəniyyətimizin keşiyində dayanan Keşikçidağın qəlbini dağlamayaq, qarşısında közükölgəli olmayaq.

Çox şükür, bu gün sərhədçilərimiz Keşikçidağın keşiyində dayanırlar. Lakin sonadək dayana biləcəyikmi? Tariximizin haqqını verəcəyikmi? Babalarımızın ruhu qarşısında üzüağ, alnıaçıq duruş gətirəcəyikmi? Zatən, bizə başqa seçim haqqı da tanınmır.

Əslində, bizim daha ağrılı yerimiz var. Qonşularımız gürcülərdən və ermənilərdən fərqli olaraq, bu gün bizim tariximizin 7-8-ci əsrlərdən əvvəlki dövrünə sahib çıxacaq, onu yaşadacaq bir ictimai təsisatımız, köklü dini mərkəzimiz yoxdur.

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) İslam tarixindən əvvələ qarışmır. Bütün orta əsrlər boyu erməni və gürcü kilsələri ilə var olmaq mübarizəsi aparan alban kilsəsi isə 1836-cı ildə Çar Rusiyası tərəfindən ləğv edildikdən sonra nəhəng bir tarix, böyük bir mədəniyyət hamisiz qaldı.

Qədim Azərbaycan dövləti olan Albaniyada dövlət dini xristianlıq idi və həmin dövrdəki maddi mədəniyyət abidələrinin əksəriyyətini xristianlığa aid ibadətgahlar, məbədlər və kilsələr təşkil edir. Həmin abidələr də erməni qriqoryan və gürcü pravoslav kilsələrindən öz görnüşləri ilə fərqlənirdi. Lakin sonradan ərazidə İslam dini geniş yayıldı, əhali sürətlə müsəlmanlaşdı və nəticədə alban xristian məbədlərinə maraq azaldı.

Bütün bu proses isə qərb qonşularımızın əlinə fürsət verdi ki, tarixi abidələrimizə iddia edərək, ipin ucu ilə torpaqlarımıza göz diksinlər. Yavaş-yavaş da məqsədlərinin xeyli hissəsinə nail oldular. Alban həvari kilsələrinin görünüşlərinə "əl gəzdirildi", xaç formaları və kitabələr dəyişdirildi – oldular gürcü və erməni abidələri.

Ağstafa rayonu ərazisindəki Keşikçidağ mağaralar kompleksi
© Sputnik / Ilham Mustafa

İndi də sıra Keşikçidağa çatıb - Azərbaycanın daş yaddaşı hesab edilən, Ağstafa rayonunun mərkəzindən 75 km məsafədə, Gürcüstanla sərhəd zolağı boyunca ucalan Qatardağ silsiləsində, Candar gölündən 15 km şimal-şərq istiqamətindən başlayaraq, dəniz səviyyəsindən 750-950 metr hündürlükdə, sıldırım qayalıqlar boyunca, üzü cənuba doğru 25 km-dək uzanan mağara-məbədlər kompleksinə.

O kompleksə ki, tariximizin, ən azı 2 min illik dövrünə şahidlik edir, ərazidə indiyədək gəlib çatan 100-ə yaxın təbii və süni mağara var, Qafqaz Albaniyasının yerli əhalisi tərəfindən ilkin orta əsrlərdə sıldırım dik qaya üzərində müdafiə məqsədilə inşa edilmiş, 11 metr hündürlüyündə üçmərtəbəli qala və üzü cənuba baxan, bir-birindən 1500 metr aralıda yerləşən, yerli daş materiallardan inşa olunmuş, V-VI əsrlərə aid iki alban məbədi mövcuddur. Buradakı təbii mağaraların yaşı 2 min il bundan əvvələ gedir. Süni mağaralar isə VIII-XV əsrlər aralığında yonularaq düzəldilib.

Belə... Keşikçidağın keşiyində ayıq-sayıq dayanmasaq, nə tarix bizi bağışlayacaq, nə də dədə-babalarımız!

6813
Teqlər:
erməni, gürcü, Azərbaycan, müsəlman, xristian, kilsə, abidə, tarix, məbəd, "Keşikçidağ"
Əlaqədar
Azərbaycan XİN Keşikçidağ monastırı barədə məlumatlara aydınlıq gətirdi
Keşikçidağ ətrafında sərhədçilərin sayı artıbmı - DSX aydınlıq gətirdi
Gürcüstan rəhbərliyi Keşikçidağla bağlı rəsmi açıqlama verdi
Gürcüstan Patriarxlığından Keşikçidağ olayına ilginc reaksiya: Gərginlik olmasın, amma...
Kinoteatrda tamaşaçı, arxiv şəkli

Avropa filmləri festivalı fərqli formatda başlayıb

380
(Yenilənib 23:27 14.06.2021)
Festivala çıxarılan filmlərin əksəriyyəti Kann (Oleg", "Fire Will Come", "The Fight"), Toronto, San Sebastian ("Listening"), "Sundance 2020", Sarayevo 2020 ("Acasa, My Home"), Edinburq ("Aurora") beynəlxalq festivallarının qalibidir.

BAKI, 14 iyun — Sputnik. Avropa İttifaqının Azərbaycandakı nümayəndə heyətinin Aİ üzv ölkələri səfirliklərilə birgə təşkil etdiyi Avropa filmlərinin ilk onlayn festivalı iyunun 14-dən 29-dək keçiriləcək.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, tədbir çərçivəsində Aİ üzvü 13 ölkənin istehsalı olan 10 film nümayiş etdiriləcək. Bunlar Almaniya, Belçika, Çex Respublikası, Finlandiya, Fransa, İspaniya, Latviya, Litva, Lüksemburq, Macarıstan, Polşa, Rumıniya, Yunanıstandır. Filmlərin çoxu bir neçə ölkənin birgə istehsalıdır.

Festivalın açılış mərasimi onlayn formatda keçirilərək Aİ-nin Azərbaycandakı səfiri Kestutis Yankauskasın nitqilə başlayıb. 2010-cu ildən bu yana hər il keçirdikləri festival çərçivəsində Azərbaycanda artıq 148 film nümayiş etdirildiyini deyən diplomat daha sonra bildirib:

"Bu il festivalımızın ilk dəfə onlayn formatda keçirilməsi Avropa filmlərini həm Bakıda, həm də bütün ölkə boyu azərbaycanlı tamaşaçılara daha da yaxınlaşdıracaq. Film hekayə nəql etmək, hissləri çatdırmaq, fikirlər doğurmaq iqtidarındadır. Biz də bu festival vasitəsilə Avropa mədəniyyətini daha yaxşı tanıtdırmaq, Azərbaycan və Avropa İttifaqı xalqları arasında mədəni anlaşmaya təkan vermək ümidindəyik".

Qeyd edək ki, festivala çıxarılan filmlərin əksəriyyəti Kann (Oleg", "Fire Will Come", "The Fight"), Toronto, San Sebastian ("Listening"), "Sundance 2020", Sarayevo 2020 ("Acasa, My Home"), Edinburq ("Aurora") beynəlxalq festivallarının qalibidir.

380
 Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrı

Məscidlər, idman zalları, "Mall"lar açılıb, bəs teatrlar?

1551
(Yenilənib 16:24 13.06.2021)
Əməkdar artist Elman Rəfiyev əmindir ki, mövcud qadağalar postpandemiya dövründə teatrlara marağı azaldacaq.

May ayının 25-də Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın təşkil etdiyi brifinqində bir sıra qərarlar qəbul olundu. İyunun 10-dan ibadət yerlərinin, iri ticarət mərkəzlərinin, idman sağlamlıq-bərpa mərkəzlərinin fəaliyyəti fəaliyyəti bərpa olundu. Teatrda çalışan sənət adamları və teatrsevərlər ümidlə teatrların açılması xəbərini gözləyirdilər. Amma, necə deyərlər bu arzuları hələlik arzu olaraq qalıb.

Azərbaycan Dövlət Pantomima Teatrının direktoru, Əməkdar artist Elman Rəfiyev Sputnik Azərbaycan-ın müxbiri Şahpəri Abbasovaya verdiyi açıqlamasında iddia edir ki, postpandemiya dövründə teatrlara olan maraq azalacaq: "Mən əminəm ki, pandemiyadan sonra teatrlara kütləvi axın olmayacaq. Çünki, insanların içində qorxu hissi var. Valideynlər qorxurlar ki, övladlarını teatra yollasalar, vurusa yoluxarlar. Amma görəcəksiniz, ayın 1-i "Mall"lar açılsın, hamı, o qorxanlar da ora axışacaqlar. Çünki, insanlara "Mall" lazımdır. İnsanların bir marağı var – "Mall"lara gedək, restoranlara gedək, oyunlara gedək. Teatr bizim nəyimizə lazımdır? COVİD pasportuna gəldikdə isə, bir çox insanlar koronavirusa yoluxublar, amma qeydiyyatdan keçməyiblər. Vaksin vurdurmaq istəməyən insanlar da var".

Aktyor bildirir ki, sənətini sevən insan üçün pandemiya meneə olmamalıdır: "Təbii ki, teatrda işləyən aktyorlar bu dönəmdə çox əziyyət çəkdilər. Amma o aktyor ki, öz üzərində işləyir, onun üçün bir problem olmaz. Evdə oturduğu müddətdə də bekar qalmamalıdı. Pandemiya böyük bir məktəb oldu ki, kim öz sənətinə ruhən yaxındır. Doğurdanmı sevir bu sənəti? Sabah teatrlar açılanda biz o aktyorları görəcəyik. Bəzi aktyorlar bu dönəmdə boş qalmadılar. Prezidentimiz maliyyə ayırıb, aktyorlarımız seriallarda çəkildilər. Serial da incəsənətin bir qoludur. Mən evdə qaldığım müddətdə "Zoom" proqramı ilə insanlara teatrı sevmək haqqında təlimlər keçdim – "Evdə qal, teatrdan qalma", "Teatrı sevək", "Teatrın insan psixologiyasına təsiri", "Teatrın uşaq psixologiyasına təsiri" kimi 150 yaxın təlim keçmişəm. İnsanlar var ki, məktəbdən teatra yollamağa qorxacaqlar mən onlara başa saldım ki, teatr nəyə qulluq edir? Ümid edirəm ki, təlimlər apardığım insanlar o təlimlərdən bəhrələnib teatrlara gələcəklər".

İyun ayının 3-də Türkiyədə teatrların açıq havada fəaliyyət göstərilməsinə icazə verilib. Biz bu təcrübədən yararlana bilərikmi? Bu suala aktyorumuzun cavabı belə oldu: "Türkiyədə açıq havada teatrların açılması təqdirə layiqdir. Amma bir məsələ var, teatrın öz ab-havası var - işığları, səs effekti, pərdə arxası, kulislər və s. Amma teatr binasında tamaşa etdikləri tamaşa ilə açıq havadakı tamaşa arasında böyük fərq var. Tamaşaçılar teatra olan həvəsinin 50%-ni orada itirəcəklər. Başqa bir məsələ, Bakının küləyində, açıq havada tamaşa qurmaq olar? Təsəvvür edin, aktyor çıxır səhnəyə, papağını külək aparır. Bəzən elə küləklər əsir ki, heç küçədə yerimək qeyri-mümkün olur. O ki qaldı səhnədə hansısa tamaşanı oynamaq".

Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının aktrisası, Əməkdar artist Sənubər İsgəndərli vaxtaşı Operativ Qərargahın qərarlarını və TƏBİB-i tənqid edir. Aktrisa mövzu ilə bağlı fikirlərini bizimlə bölüşdü: "Teatr mövsümü bağlamağa doğru bağlanmağa doğru gedir. Bildiyiniz kimi, sezona sentyabrda başlayırıq. Bir ildən çoxdur bağlıdır teatrlar. Bu bir ildə teatrın açılışını hər gün gözləmişəm. Mənim timsalımda bütün həmkarlarım bu günü gözləyirlər. Ümid edirdim ki, axırıncı brifinqdə teatrların açılışı ilə bağlı xəbər verəcəklər. Amma gözlədiyimiz olmadı. İndi açılsaydı, heç olmasa məşqlərə başlayardıq. Sentyabrda sezon başlayanda artıq hazırlıqlı çıxardıq. Teatrların açıq havada keçirilməsinə gəldikdə isə mənim üçün heç bir fərqi yoxdur, açıq ya da qapalı məkan. Təki mən səhnədə olum, təki mən tamaşaçılarla görüşüm. Amma açıq havada teatrın mahiyyəti tamamilə itir. Teatr olmur, başqa bir şey olur. Sadəcə biz tamaşaçılar üçün o qədər darıxmışıq ki, deyirəm təki iş başlasın, proses getsin. Əsas dərdimiz budur".

Akademik Milli Dram Teatrının aktyoru, əməkdar artist Anar Heybətov da məsələyə münasibətini bildiridi: "Artıq yaxşılığa doğru gedir. Bəzi qadağalar və bağlı məkanlar açılır. Bu, sevindirici haldir. Həmkarlarım kimi mən də bu xəbəri gözləyirdim, amma təəssüf ki, olmadı. İnşallah yaxın zamanlarda teatrlar da açılar".

Abdulla Şaiq adına Dövlət Kukla Teatrının mətbuat katibi Həmidə Rüstəmova bildirir ki, brifinq keçirilməsi xəbirini eşidəndə çox böyük ümidlə teatrların açılacağı xəbərini gözləyirdik: "İnanırdıq ki, teatrların fəaliyyəti ilə bağlı xəbər olacaq. Təəssüf ki, gözlədiyimiz olmadı. Bunu tamaşaçılardan, mediadan çox teatrda çalışan insanlar gözləyirdi. Aktyorlarımız acılarını həfiflətmək üçün gəlib səhnədə dolaşıb gedirlər. Teatrımızın bir ənənəsi var. Teatrımız bölgə-bölgə, oba-oba gəzim tamaşalar nümayiş etdirib. Ümid edirik ki, iyun ayında, teatrımızın 90 illiyi ilə əlaqədar həmin ənənəni davam edəcək".

Həmçinin oxuyun:

İnsanlar sevinirlər: Hər kəs "Mall"lara gedə biləcək

Bakı sakinləri yumşalmanı necə qarşıladılar: Paytaxtda "Mall"ar açıldı - Fotolent

1551
AZAL təyyarəsi

Daha yeddi ölkənin vətəndaşlarının Azərbaycana səfərinə icazə verilib - Yeni qərar