Gənc Tamaşaçılar teatrı

"Qızıl" anbar, süngər keçi, qaranlıq dəhliz... - Bir əsrlik məbəddən reportaj

289
(Yenilənib 21:51 19.05.2018)
Məşqlər o qədər maraqlı gedir ki, izlədikcə sanki hazır tamaşaya baxmış kimi oluruq

Təranə Xudabaxşiyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 19 may — Sputnik. İnsanlar asudə vaxtını səmərəli keçirmək, həmçinin mənəvi dinclik tapmaq üçün teatrlara üz tuturlar. Teatr binasına daxil olar-olmaz isə incəsənət dünyasının əsrarəngiz sehrinə düşür, mənəvi qidalanırlar. Beləliklə də illərlə, aylarla, həftələrlə yığılıb qalmış yorğunluqlarını unudur, xoş əhval-ruhiyyə, yeni düşüncə ilə evlərinə yollanırlar.

İnsanlara mənəvi qida bəxş etməklə yanaşı, əyləndirən, güldürən incəsənət məbədlərindən biri də bu il 90 yaşını qeyd edən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrıdır. Bir əsrə yaxın yaşı olan bu teatr sehrli aləmi ilə həm uşaq, həm gənc, həm də yaşlı tamaşaçılarını bihuş edir.

Əslində tamaşaçılar sadəcə hazır tamaşaya baxıb zövq alırlar. Bu zövqün arxasında duran çətinliklərdən, aylarla çəkilən əziyyətlərdən isə xəbərləri olmur.

Hikmət Rəhimov (solda) və Rasim Cəfər
© Фото предоставлено Х.Рагимовым

Sputnik Azərbaycan-ın əməkdaşı tamaşaçıları məhz teatrın pərdə arxasında baş verən işlərlə tanış etmək üçün Gənc Tamaşaçılar Teatrına yollanıb.

İşçilər üçün nəzərdə tutulmuş xidməti girişindən qədim teatr binasına daxil olub, yuxarı uzanan pillələrlə 4-cü mərtəbəyə qalxırıq. Bizi teatrın direktoru, Əməkdar artist Mübariz Həmidov qarşılayıb salamlayır. M.Həmidovla qısa söhbətdən sonra bir-birimizə işlərimizdə uğurlar arzulayaraq ayrılırıq.

Daha sonra Gənc Tamaşaçılar Teatrının mətbuat xidmətinin rəhbəri Lalə Azərinin müşayiəti ilə teatrda gündəlik görülən işlərlə tanış olmağa başlayırıq. Etiraf edək ki, binanın labirintə oxşayan dəhlizlərində tək olsaydıq, itə bilərdik.

Dəhlizin axırındakı qapı…

Nədənsə öncə dəhlizin lap sonunda yerləşən qapıdan başlayırıq. Qapını açar-açmaz bizi 6-7 gülər üzlü xanım qarşılayır. Buranın teatrın dərzi sexi olduğunu öyrənirik. Hər tərəf parçalarla, hələ tam hazırlanmamış geyimlərlə doludur. Prosesdən qızğın iş getdiyi aydın görünür. Öyrənirik ki, tezliklə təqdim olunacaq yeni tamaşa üçün geyimlər hazırlanır.

Dərzilərin rəhbəri İradə Mirişli ilə ayaqüstü də olsa söhbətləşirik. İradə xanım burada 25 ildir işlədiyini və artıq bu işə çox alışdığını deyir: "İstənilən tamaşanın öz geyimləri olur. Hər tamaşada azı 20-50 kostyum tikməli oluruq və geyimləri 7-10 günə hazır edirik".

  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Gənc Tamaşaçılar teatrı
    Gənc Tamaşaçılar teatrı
    © Sputnik / Murad Orujov
1 / 21
© Sputnik / Murad Orujov
Gənc Tamaşaçılar teatrı

İ.Mirişli onu da vurğulayır ki, Azərbaycanda keçirilən mötəbər tədbirlərdə də məhz Gənc Tamaşaçılar Teatrının kostyumlarından istifadə olunur: "Bu atelyedə həm milli geyimlər, həm dünya xalqlarının paltarları, həm də digər cizgi filim qəhrəmanlarının libasları hazırlanır".

İradə xanım kollektivdəki gənc dərziləri göstərərək, "Özümüzdən sonra gənclərə də yol açırıq. Biz gedəndən sonra onlar da işləyə bilsinlər deyə".

Qızıldan qiymətli anbar…

Atelyedən çıxandan sonra növbəti məkana — tamaşalarda geyilən kostyumların saxlanıldığı otağa üz tuturuq. Öyrənirik ki, burada 60 tamaşada istifadə olunan geyimlər saxlanılır.

Anbarın rəhbəri Səmayə Piriyeva teatrda 2-3 belə anbarın mövcud olduğunu deyir. Bildirir ki, anbarlarda qorunub saxlanılan geyimlərin hamısına nəzarət edilir: "Tamaşadan əvvəl kostyumlar aktyorlara təhvil veririk. Tamaşa bitəndən sonra onlar geyimləri bizə təhvil verirlər".

Səmayə xanım anbarda qorunan geyimlərin mütəmadi olaraq təmizləndiyini, ehtiyac olanda bərpa edildiyini əlavə edir: "Biz geyimlərə baxırıq. Lazım olanda kimyəvi təmizlənməyə verilir, yuyulur, ütülənir. Daha sonra növbəti tamaşa üçün hazır hala gətirilib yenidən anbara yerləşdirilir".

Süngərdən keçi başı…

Anbardan Buxafor sexinə yollanırıq. Sex adının qəribəliyi kimi özünəməxsusluğu ilə də seçilir. Burada rəssamın tamaşa üçün hazırladığı eskizləri əsasında əşyalar hazırlandığını öyrənirik. Bizi sexin rəisi Şahin Hüseynli qarşılayır və bəzi məlumatlar verir: "Burada, eyni zamanda alətlər və əlavə dekorasiyalar hazırlanaraq teatrın anbarına təqdim edilir".

Bizimlə danışa-danışa əlində yeni tamaşa üçün süngərdən keçi kəlləsi kəsən sex rəisi bildirir ki, istifadə zamanı aktyorlar çətinlik çəkməsin deyə əşyaların hazırlanmasında yüngül məhsullardan istifadə edilir. Əks halda istifadədə çətinlik yarana bilər.

Ş.Hüseynliylə və dekorçu Rəhilə Məlikovaya işlərində uğurlar arzulayıb yolumuza davam edirik.

Qaranlıq dəhliz…

Lənkəran Dövlət Dram Teatrı
© Sputnik / Rahim Zakiroğlu

Yarıqaranlıq dəhlizdən keçərək növbəti məkana – teatr sexinə üz tuturuq. Dəhlizin hər tərəfi tamaşalarda istifadə olunan dekorlarla sanki bəzədilib. Sözün düzü, bir-birinin üzərinə qalaqlanmış dekorlar teatr dəhlizinə bir ayrı gözəllik verir.

Dekor sexinin bizi məmnunluqla qarşılayan və səmimi söhbət edən rəhbəri Rəcəb Vəliyev 10 ildən çoxdur teatrın dülgər sexində işlədiyini deyir: "Amma ümumilikdə 20 ildir bu sahədəyəm. Kənardan baxanda bu sənət çox asan görünür. Elə özümə də əvvəllər elə gəlirdi ki, dekor hazırlamaq asandır. Amma elə deyil. Həm çətindir, həm də məsuliyyətli".

Onu da bildirir ki, tamaşa zamanı həm tamaşanın, həm də aktyorların həyatı onlardan asılıdır: "Bu günə kimi hazırladığım bütün əsərlərim çətin olub. Axı yaratdığım dekorlardan aktyorlar istifadə edir. Ani diqqətsizlik onların səhnədə yıxılmasına, zədə almasına və tamaşanın pis alınmasına səbəb ola bilər. Ona görə də çalısıram ki, işlərimizi daha diqqətli görək".

Cadugər Qarqamel…

Həm vahiməli, həm də maraqlı olan bu qeyri-adi məkanla tanışlıqdan sonra dekorların arası ilə keçib teatrın "ürəyinə" — səhnəyə doğru addımlayırıq.

Bizi bu müqəddəs teatr məbədində qarşılamış direktoru yenidən səhnədə görürük. Tamaşa ilə necə maraqlandığına, işlərin hansı mərhələdə olduğuna nəzarət etdiyinə, gedişatı izlədiyinə şahid oluruq.

Səhnədə quruluşçu rejissor Elşad Rəhimzadənin hazırladığı P.Cullifordun "Şirinlər" pyesi əsasında hazırlanmış eyniadlı yeni tamaşanın məşqləri gedir. Doğrusu məşqlər o qədər maraqlı gedir ki, izlədikcə sanki hazır tamaşaya baxmış kimi oluruq.

Tamaşada Qarqamel pişiyi ilə şirinləri ovlamaq niyyətindədir. Bütün tamaşa boyu məhz şirinləri ovlamağa çalışır. Biz tamaşanın məşqini tərk edəndə cadugər Qarqamel şirinlərdən birini oğurlamağı bacarır.

Ardını isə burada saxlayırıq. Şirinin başına gələnləri tamaşanın yaxın günlərdə olacaq premyerasında baxmağı düşünürük və oxucularımıza da tövsiyə edirik.

Sonda qeyd edək ki, tamaşada gənc aktyorların daha çox rol alması teatrda diqqətimizi çəkən məqamlardan biri olur.

289
Teqlər:
tamaşa, səhnə, reportaj, Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı
Əli və Nino filmindən fragment

Yazıçı öncəgörənliyi

6
(Yenilənib 21:38 20.09.2021)
Yusif Vəzirin "Gələcək şəhər" hekayəsi barədə bəzi qeydlər: "Kiçik bir hekayədə, 70-80 il sonranın elmi nəaliyyətlərindən də xəbər vermək ustad yazıçımızın yaradıcılığı üçün ciddi faktdır.

BAKI, 20 sentyabr — Sputnik. Tanınmış dövlət xadimi və yazıçı, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Osmanlı İmperiyasındakı ilk səfiri, Stalinin Azərbaycanda həyata keçirdiyi qanlı repressiyasının qurbanlarından biri Yusif Vəzir Çəmənzəminli olduqca məhsuldar fəaliyyəti dövründə, romanlar, məqalələr, elmi araşdırmalar, oçerklər, publisistik məqalələr qələmə alıb, eyni zamanda pedaqoji fəaliyyətlə də məşğul olub.

Sentyabr ayında 56 yaşında vəfat edən Yusif Vəzirin anadan olmasından 134 il ötür. Enişli-yoxuşlu tale yaşayan yazıçı Azərbaycan Demokratik Cumhuriyyəti tərəfindən Osmanlı İmperiyasına səfir təyin olunanda cəmi 32 yaşında idi. Ukraynada hüquq təhsili almış, diplomatik fəaliyyət göstərmiş bir ziyalı, Cumhuriyyətin süqutundan sonra Parisdə ağır işlərdə işləməyə məcbur olur, ehtiyac içərisində yaşayır. Və ən ağrılısı istedadına, savadına və bacarığına heyranlıq duyduğu kiçik qardaşını ağır xəstəlikdən itirir, ruh düşkünlüyünə qapılır və Sovet Azərbaycanına qayıdır. Yusif Vəzirin vətəninə qayıtdığı dövrün siyasi mənzərəsi insanı dəhşətə gətirir. Bu dövrün yaradıcı mühitində nə desən var: danosbazlıq, satqınlıq, hiyləgərlik, qəddarlıq və s…

1937-ci ildə Yusif Vəzir Yazıçılar İttifaqından xaric edilir, haqqında böhtanlar yazılır, sərt tənqidlərə məruz qalır. Bütün bunlar repressiya maşınının işə düşdüyünə bariz işarə idi. Həbs ediləcəyini duyan yazıçı əvvəlcə Bağırova, sonra Stalinə müraicət edir və müraciətləri cavabsız qalır. Çarəsizlikdən gözdən uzaqlaşmağa, bir müddət Özbəkistanda, Ürgəncdə işləməklə, prosesdən kənarda qalmağa çalışır. Ancaq Stalinin repressiya maşınından xilas olmaq o qədər də asan deyildi…

***

Bəkir Çobanzadə, Nurməmməd bəy Şahsuvarov, Hənəfi Zeynallı, Hacıbaba Nəzərli və başqalarının ifadələri əsasında 1940-cı il yanvar ayının 25-də Yusif Vəzir həbs edilib Bakıya gətirilir. Altı aya yaxın Keşlə həbs düşərgəsində saxlanıldıqdan sonra 1940-cı ilin iyul ayının 3-də Nijni Novqorod vilayətinin Suxobezvodnaya stansiyasındakı həbs düşərgəsinə göndərilir. Yusif Vəzir Çəmənzəminli 1943-cü il yanvar ayının 3-də Nijni Novqorod vilayətinin Suxobezvodnaya stansiyasındakı həbs düşərgəsində aclıqdan və ürək tutmasından vəfat edir. Səhəri gün – 1943-cü il yanvarın 4-də Yusif Vəzir Çəmənzəminli Betluqa çayının sahilindəki qəbiristanlıqda dəfn olunur. 1956-cı ildə – Stalinin ölümündən sonra Yusif Vəzirə bəraət verilir…

***

Ustad yazıçının adı qalmaqallarda da hallanıb.

Qurban Səid imzasıyla çap olunan, 35-dən çox dilə tərcümə olunan məşhur "Əli və Nino" romanı ətrafında gedən müzakirələr ədəbiyyatsevərlərə tanışdır. "Əli və Nino" romanın müəllifləri arasında illərdi Yusif Vəzirin də adı hallanıb. Hətta həm ölkə xaricində, həm də ölkəmizdə bu romanın qeyd-şərtsiz Yusif Vəzir Çəmənzəminli tərəfindən yazıldığını düşünən, araşdırmaları ilə bunu sübut etməyə çalışan tədqiqaçılar da var.

***

Şübhəsiz ki, Yusif Vəzirin həyatını, yaradıcılığını kiçik bir yazıda əhatə etmək mümkün deyil. Mən bu məsuliyyəti, bu ağırlığı dərk edirəm. Ona görə də mətləbi çox uzatmamaqda fayda var. Qısa ömründə böyük işlərə imza atan yazıçımızın əsərləri haqqında zaman-zaman yazılar yazsam da, oxuduqca onun yaradıcılığının daha nəhəng olduğunu bütün qəlbimlə hiss edirəm.

***

Bu yazıda böyük yazıçımızın bəzi mənbələrdə Azərbaycan ədəbiyyatında elmi-fantastika janrının ilk nümunəsi hesab olunan, 1933-cü ildə qələmə adlığı "Gələcək şəhər" hekayəsindən danışmaq istəyirəm. Mənə görə bu hekayə Yusif Vəzirin necə əhatəli, bilgili və intellektual yazıçı olduğunu tamamilə isbat edən ciddi faktlardan biridir. Bu hekayə bir növ yazıçı öncəgörənliyidir.

Hekayənin qəhrəmanları Sandro və Həsən Tiflisdən, Kürdəmirə təyyarə ilə gələrkən hava şəraiti ucbatından təyyarə eniş edə bilmir, saatlar sonra isə yazıçının xəyal məhsulu olan fərqli bir dünyaya düşür.

Sandro və Həsənin gəlib çıxdığı şəhərdə binalar modern dizayna malikdir, şəhərin müasir quruluşu, restoranları, restoranlardakı xidməti onları heyrətləndirir. Metro və eskalatorlar, rentgen və daxili orqanları müayinə edən tibbi avadanlıqlar, müasir avtomobil zavodları, görüntülü danışıqlar, qısaldılmış iş saatı, təqaüd yaşı və sosial təminatların təsviri və o dövrün digər yenilikləri, sovet oxucusu üçün inanılmaz və izaholunmaz yenilikdir.

Yusif Vəzirin uzun müddət Fransanın paytaxtı Parisdə yaşamasını nəzərə alsaq, bəzi yeniliklərin öncəgörənlik olmadığı aydın olur. Ancaq kiçik bir hekayədə, 70-80 il sonranın elmi nəaliyyətlərindən də xəbər vermək ustad yazıçımızın yaradıcılığı üçün ciddi faktdır.

Düşünürəm ki, bu hekayədə bəhs olunan elektron lövhələrdə reklamlar, ağıllı işıqforlar, süni yağışlar, görüntülü zənglər, sürücüsüz avtomobillər, insan orqanı implantasiyaları, müasir innovasiyalar, alternativ enerji mənbələri barədə məlumatlar yazıçı öncəgörənliyidir.

Elmi-fantastika həvəskarlarına bu hekayəni mütləq oxumağı tövsiyə edirəm. Əminəm ki, yazıçımızın təxəyyülünün zənginliyi sizləri də təəccübləndirəcək.

Ümumiyyətlə Yusif Vəzirin yaradıcılığı dərindən araşdırılmalıdır.

Eyni zamanda bir vaxtlar "Əli və Nino" müəllifi ilə bağlı polemikalarda iştirak etmiş bir qələm adamı olaraq, bu romanın tədqiqatçılarının gələcəyi son nəticə şəxsən mənim üçün olduqca maraqlıdır.

Bir daha və bir daha Yusif Vəzirin öncəgörənliyi qarşısında təəccübümü və heyrətimi etiraf edirəm.

Ruhun şad olsun, ustad!

Oxunmalı kitab: Qurban Səid, "Əli və Nino"

Nəşriyyat: "Şərq-Qərb"

Janr: Roman

Dili: Azərbaycanca

Səhifə: 208

Ədəbiyyatımızın ən məşhur və qalmaqallı əsərlərindən biri, dünyanın 35-dən artıq dilinə tərcümə olunub və 66 ölkədə nəşr edilmiş bu əsər əksər ölkələrdə hələ də bestsellerdir. Bəzi mənbələr görə, bir çox avropa ölkələrində "Əsrin romanı" kimi dəyərləndirilib.

Əsərdəki hadisələr Rusiya inqilabı, müstəqil və demokratik Azərbaycanın qurulması və Qızıl Ordunun Bakını işğal etdiyi dövrləri əhatə edir. Hadisələrin cərəyan etdiyi əsas məkan isə "tərəqqi etmiş" Qərb və "geridə qalmış" Şərqin qovuşduğu Bakıdır.

Tarixin qanlı və təlatümlü hadisələri fonunda müsəlman Əli və xristian Ninonun məhəbbət hekayəsindən bəhs edilir.

2016-cı ildə rejissor Asif Kapadia, romanın motivləri əsasında "Əli və Nino" filmini çəkib.

Həmçinin oxuyun:

Dövlətin qayğısı, xalqın rifahı, mənim naşükürlüyüm...

6
Teqlər:
yazıçı, Yusif Vəzir Çəmənzəminli
Emmi mükafatı, arxiv şəkli

Daha üç serial "Emmy" mükafatlarının qalibi seçilib

14
(Yenilənib 22:47 20.09.2021)
Ən yaxşı faciəvi serial adı uğrunda "Mandalorian", "Qaqalar", "Bridcerton", "Qulluqçunun nağılı", "Lavkraft ölkəsi", "Duruş", "Bu bizik" ekran əsərləri də mübarizə aparıb.

BAKI, 20 sentyabr — Sputnik. "Tac", "Ted Lasso" və "Kraliçanın addımı" serialları "Emmy" mükafatlarının qalibi seçilib. Sputnik Azərbaycan xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, 73-cü mükafatlandırma mərasimi ötən gün Los-Ancelesdə keçirilib.

"Tac" 24 kateqoriya üzrə namizədliyini irəli sürərək ümumi nominasiyalar arasında liderliyini saxlayıb. Bu filmlə bərabər ən yaxşı faciəvi serial adı uğrunda "Mandalorian", "Qaqalar", "Bridcerton", "Qulluqçunun nağılı", "Lavkraft ölkəsi", "Duruş", "Bu bizik" ekran əsərləri mübarizə aparıb.

Məlumat üçün bildirək ki, mükafatların təqdimetmə mərasimləri 1949-cu ildən başlayaraq hər il keçirilir. Lakin 1974-cü ilə qədər yalnız sadəcə "Emmy" mükafatı mövcud idi. Sonralar bu mükafatı gündüz verilişlərinə görə təqdim edilən "Emmy" mükafatından fərqləndirmək məqsədilə adı dəyişdirilərək praym-taym "Emmy" mükafatı adlandırılıb.

Mükafatı üç təşkilat təqdim edir: Amerika televiziya akademiyası (ingiliscə Academy of Television Arts & Sciences) idman verilişləri istisna edilməklə, mükafatı bütün axşam verilişləri üzrə təqdim edir; Amerika Milli Televiziya Akademiyası (ingiliscə National Academy of Television Arts & Sciences) gündüz, idman, xəbərlər və sənədli proqramlar üzrə mükafatı təqdim edir; və Beynəlxalq Televiziya Akademiyası (ingiliscə International Academy of Television Arts & Sciences) ABŞ sərhədlərindən kənarda hazırlanan və yayımlanan televiziya proqramları üzrə təqdim edir.

Həmçinin oxuyun:

Gələcəyimizin varisi olan uşaqlar nəyə baxırlar?

14
Səhiyyə Nazirliyinin baş infeksionisti Təyyar Eyvazov

Baş infeksionist: “Koronavirusa təkrar yoluxma hallarına az rast gəlinir”

0
(Yenilənib 17:24 20.09.2021)
Səhiyyə Nazirliyinin baş infeksionisti Təyyar Eyvazov deyib ki, mutasiya olunmuş ştamma qarşı əmələ gələn anticisimlər cüzi olaraq əvvəlkilərdən fərqlənə bilər
Təyyar Eyvazov: “Bunu hazırda istifadə etdiyimiz rutin seroloji testlər aşkar etmir”

Adətən koronavirusa təkrar yoluxma hallarına çox az rast gəlinir və təkrar xəstələnmə bir qayda olaraq əvvəlkindən yüngül keçir, lakin xəstəliyi ağır vəziyyətdə keçirənlər də var. Bu çox güman ki, həmin şəxsdə immun sisteminin zəif olması və ya yanaşı xroniki xəstəliklərlə əlaqədardır. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Trend-ə Səhiyyə Nazirliyinin baş infeksionisti Təyyar Eyvazov deyib.

T.Eyvazov bildirib ki, mutasiya olmuş virusların orqanizmdə mövcud anticisimlərdən yalnız müəyyən qədər yayınmasının mümkünlüyünü nəzərə alaraq bu qaydanı digər mutasiya olmuş ştammlarla da təkrar yoluxma hallarına aid etmək olar: “Təbii ki, mutasiya olunmuş ştamma qarşı əmələ gələn anticisimlər cüzi olaraq əvvəlkilərdən fərqlənə bilər. Lakin bunu hazırda istifadə etdiyimiz rutin seroloji testlər aşkar etmir”.

Təyyar Eyvazovun fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

0