Tüfəng

On səkkiz dəqiqəlik böyük faciə

948
(Yenilənib 18:10 31.01.2018)
Və ya bakirəlik pərdəsinə açılan "İkinci güllə"

BAKI, 31 yanvar — Sputnik. Bu yaxınlarda nümayiş olunan "İkinci güllə" filmini izlədim. Bu qısametrajlı film böyük mesajlar ehtiva edir. Filmə ötəri yanaşanda, düşünmədən izləyəndə bir kənd adət-ənənəsindən qeyri nəsə görmək mümkün deyil. Sosial şəbəkədə film haqqında yazılan rəylərdən də məlum olur ki, kütlə bu filmdə sadəcə tabulara toxunulmuş qısa məzmun görə bilib.

Filmin məzmunana görə, evlənən cütlük zifaf gecəsinə girir. Qapının önündə yengə nəticəni intizarla gözləməkdədir. Bəyin sağdışı əlində silahla yengənin müjdəli xəbərini gözləyir ki, iki atəş açıb gəlinin bakirə olduğunu bütün kəndə bildirsin. Yengə müjdəli xəbəri verincə sağdış birinci atəşi açır, lakin nə qədər əlləşirsə, ikinci güllə açılmır ki, açılmır.

Hadisə kənd camaatının dilində məsxərəyə çevrilir. Gəlini pozğun, bəyi qeyrətsiz adlandırırlar. Gəlinin atası da əlində balta ilə bakirə çıxmayan qızını öldürmək üçün bəy evinə gəlir. Qızının bakirə olduğunu öyrənincə rahatlayır və sağdışa yarım saat vaxt verir ki, ikinci atəşi də açsın. Xeyli axtarışdan sonra kəndin fahişəsi onlara güllə verir. İkinci atəş açılır, amma göyə yox, gəlinə. Adı əxlaqsıza çıxan, dəqiqələr içində bütün camaatın dilinə düşən, hətta doğma atası belə onu öldürməyə hazır olan qız intihar edir.

Bəy obrazında aktyor Elmin Bədəlovu görürük. Əvvəlcə yorğun olduğunu bildirib gərdəyə girmək istəməsə də, daha sonra sağdışın tənbehindən, cəmiyyətin qınağından qorxub öz kişiliyini göstərməyə məcbur və məhkum olur. O, azad olmağa, öz həyatı ilə bağlı qərarları özü verməyə cəhd edir, amma silahın gülləsi açılmayınca üzərinə qınaq və məsxərə güllələri yağır. Qürurunun alçaldığını görüncə bəy də güllənin açılmadığı üçün həyəcan keçirir və yeni güllə tapmaq üçün təşvişə düşür.

Göstərilən budur, amma ötürülən odur ki, sən nə qədər azad olursan ol, ictimai düşüncənin güllələri mənəviyyatını deşincə sən də axına qapılar və onların istədiyi kimi olmaq üçün vuruşarsan.

Yengə obrazını canlandıran aktrisa Nəsibə Eldarovanın ifasında toy şənliklərində gördüyümüz əli lampalı yengələrin həyəcanları sezilir. Üstünə böyük məsuliyyət düşən, iki gəncin namusuna, ismətinə, qeyrətinə cavabdehlik səlahiyyəti daşıyan yengələrin bütün təlatümləri aktrisa Nəsibə Eldarovanın qapı önündəki bir neçə saniyəlik təlaşlı var-gəllərindən bizə tərəf boylanır. Bu necə intizar, nə cür maraqdır? Güllə açılmayınca yengə də qorxuya düşür. Dəfələrlə təkrarlayır ki, "mən qızın atasına nə cavab verəcəyəm?", "kənd nə fikirləşəcək?". Bir yengə kimi uğursuz, düşərsiz görünməyin, öz nüfuzunu itirməyin qorxusunu yaşayan aktrisanın simasından onun bütün yengə taleyini oxuya bilirik.

Qızın atası rolunda aktyor Vidadi Həsənovu görürük. Güllə açılmayınca namus damarı tapdalanan atanın əlinə balta alıb qızını öldürməyə gedişi, üst-üstə yağdırdığı təhqirləri, qana susadığı gözləri cəmiyyətin bütün potenasial qatillərinə, canilərinə güzgü tutur.

Film boyunca baş verənləri səssizliklə izləyən, ərinə qulluq edən, ev işləri görən, fikirlərini bildirməyə, sevincini və kədərini bölüşməyə heç bir haqqı olmayan qız anası obrazını aktrisa Leyli Vəliyeva canlandırır. Atanın qəzəblə dediyi sözlərdən anlayırıq ki, əgər qızı bakirə çıxmayıbsa, onun pozğunluğunun günahı anasındadır.

Qəribə və təzadlı ittihamdır, amma həqiqətdir. Məgər bu tipdən olan kişilər ömür boyu heç bir haqq tanımadığı, heç bir azadlıq imkanı vermədiyi qadınları bütün ailə-məişət problemlərində müqəssir elan etmirlərmi?

Filmdə aktyor Manaf Dadaşov sağdış obrazını, aktyor Elgün Həmidov isə soldış obrazını canlandırır. Burda kiçik bir nüansa da diqqət edilib. Sağdış dəyərlər, adət-ənənələrə sadiq, mühafizəkar azərbaycanlıdır. O, kiminsə toy gecəsi bakirə çıxmasına iki atəş açmaqla bayram edən və bu işi ilə öyünən şəxsdir. Yəni Manaf Dadaşovun canlandırdığı sağdış xarakteri "palaza bürünüb, ellə sürünən", ona cəmiyyətin öyrətdiyi hər şeyi sorğu-sualsız dəyər kimi qəbul edən sağçıdır.

Lakin Elgün Həmidovun canlandırdığı soldış obrazı isə etiraz edir. Əlbəttə, bu etiraz bir aksiya, bir inqilab səviyyəsində deyil, ola da bilməzdi. Hətta aktyorun ifasından hiss edirik ki, bəzən fikirlərini azad ifadə etməyə, bu sarsaq düşüncəyə qarşı çıxmağa qorxur. Bəzən pıçıldayır, bəzən nələrisə dilinin ucuna gətirib, qırtlağına qaytarır.

Soldış yaxşı bilir ki, etirazını daha yüksək, daha dərin bildirsə, potensial qatillər onun başını kəsər, dərisini soyar. Soldış gərəksiz, hətta zərərli olan adətlərə, ənənələrə, dəyər halına gətirilmiş bütün növ cəfəngiyyatlara qarşı olan solçudur. Sağ və sollar arasındakı uzun sürən savaşa işarə edilən bu xırda nüans əsl rejissor ustalığıdır.

Titrdə qırmızı paltarlı qadın adı ilə təqdim edilən seks işçisini, sadə dildə desək, kəndin fahişəsi obrazını aktrisa Hüsniyyə Mürvətova canlandırır. Kəndi qapı-qapı gəzib güllə tapmayan soldış axırda bu qadının qapısını döyüb ondan güllə istəyir. Qadın əvvəlcə güllə verməkdən imtina edir. Dərinə varanda görürük ki, bu imtina qərəzdən deyil, qəzəbdən doğulur. Bütün adi düşüncələrdə əxlaqsız, pozğun adlandırılan qadın indi onları əxlaqsız, pozğun adlandırılmaqdan xilas etmək istəmir. Nəhayətdə isə könlü rəva vermir və onlara güllə bağışlayır.

Bu, təkcə güllə bağışlamaq deyil, onların bütün qınaqlarını, təhqirlərini, alçaltma münasibətlərini bağışlamaqdır. Bu səhnədən anlaşılır ki, ali düşüncədə əxlaqsızlıq fahişəliklə ölçülmür. Bütün müsbət insani keyfiyyətləri özündə birləşdirən insanlar yaşam tərzindən asılı olmayaraq əxlaqlıdır. Əxlaq, öz prinsiplərinə və qərəzinə görə soldışa güllə verməkdən imtina edən kənd sakinlərində deyil, özünə qarşı bütün növ mənfi münasibətlərə rəğmən onları bağışlayıb xəcalətdən xilas etməyə çalışan qırmızı paltarlı qadındadır.

Film boyunca gəlini görmürük. Rejissor Natiq Rəsul sanki gəlinin üzünə pərdə çəkir. Pərdəsi ixtilaflara, dava-qırğınlara, qınaqlara, təhqirlərə, ölümlərə səbəb olan gəlini tamaşaçıdan gizlədir. Sonda ikinci güllə ilə özünü öldürən məchul qəhrəmanı əbədi bir pərdənin arxasına göndərib onun bir insan kimi varlığı ilə yoxluğu arasında heç bir fərq qoymur.

Bu məqam cəmiyyətin qadına münasibətinin ustalıqla təsviri deyilmi? Könül istərdi ki, ikinci güllənin səsi daha yüksək, daha dəhşətli eşidilsin. Bəlkə də rejissor bununla hindsayağı pafosdan qaçmağa çalışıb. Hər halda, böyük iş üçün kiçik iradların əhəmiyyəti yoxdur.

Son illər çəkilən "Pərdə" filmi başda olmaqla bir neçə dram filmləri var ki, saysız-hesabsız bayağı komediya filmlərinin fonunda xüsusi diqqət çəkir. "Pərdə" filminin ardınca "İkinci güllə" filmi bakirəlik pərdəsi mövzusunda çəkilmiş ikinci müasir Azərbaycan filmidir və elə məzmunu ilə də cəmiyyət üçün tabuya çevrilmiş bakirəlik pərdəsinə açılan ikinci güllədir.

İtalyan əsilli Amerika rejissoru Frank Kapra deyirdi ki, "mən aktyor ağladığında dram filmi yarandığını düşünürdüm, amma tamaşaçı ağladığında dram filmi yaranırmış". "İkinci güllə" filmi bir tamaşaçı kimi məni ağlada bildi. On səkkiz dəqiqə boyunca öz həyatına tikanlı məftillərdən sərhəd çəkən cəmiyyətin yaşayışına və aqibətinə göz yaşı tökdüm. Bu bir xalq kimi faciəmizdir, lakin bir yaradıcı kimi filmin rejissoru və ssenari müəllifi Natiq Rəsulun, ikinci rejissoru və prodüsseri Emin Quliyevin, aktyor və aktrisaların, eləcə də heyətin digər üzvlərinin uğurudur.

948
Teqlər:
Natiq Rəsul, soldış, sağdış, bakirə, "İkinci güllə" filmi, fahişə, tamaşaçı, bəy, güllə, gəlin, aktrisa, rejissor, toy, aktyor, Azərbaycan, silah
Əlaqədar
Bakıda gəlin bir günlük Hürrəm Sultan oldu
Gəlin və baldız eyni gündə yoxa çıxıb
Bu məsələdə kim haqlıdır, gəlin, yoxsa qaynana?
Toy günü gəlin suda boğuldu
17 yaşlı gəlin toy gecəsi öldürüldü
Президент Азербайджана Ильхам Алиев

Bir qrup aparıcı incəsənət xadiminə Prezident mükafatları verilib

17
(Yenilənib 19:34 07.05.2021)
Mükafat verilənlər sırasında Yalçın Adıgözəlov, Mehriban Zəki, Azər Zeynalov, Məmmədsəfa Qasımov və digərlərinin adları var.

BAKI, 7 may - Sputnik. Prezident İlham Əliyev incəsənət xadimlərinə Prezident mükafatlarının verilməsi haqqında sərəncam imzalayıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, sərəncamla səhnə fəaliyyəti ilə bağlı aşağıdakı aparıcı incəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatları veriləcək:

Abbasov Tariyel Abbasqulu oğlu

Abbasova-Budaqova Afaq Nurəhməd qızı

Abdullayev Kyazım Ənvər oğlu

Abdullayev Mətləb Fətəli oğlu

Abdullayeva Xurşud Lütfəli qızı

Abdurahmanov Yusif Fikrət oğlu

Adıgözəlov Yalçın Vasif oğlu

Ağaverdiyeva Məsməxanım Aslan qızı

Axundov Bəxtiyar Ağayar oğlu

Axundov Əbülfəz Dadaş oğlu

Aqalliyay Pellumb Mustafa oğlu

Alışova Şölə Qasım qızı

Allahverdiyev Vasif Kərim oğlu

Allahverdiyeva Naibə Siyavuş qızı

Babayeva İnarə Əhməd qızı

Babayeva Sevinc Məmmədəli qızı

Bağırov İzaməddin Zeynal oğlu

Baliyeva Natalya Gennadyevna

Barateliya Naala Raulyevna

Bayramov Salman Bayram oğlu

Bəxtiyarov Rəşad Bəhram oğlu

Butenko İqor Leonidoviç

Cəfərov Mircavad Mirqədər oğlu

Cəfərov Samir Qədir oğlu

Dadaşov Əmrah Balaxan oğlu

Dubovitskaya Mariya Aleksandrovna

Eyvazov Yasəf Alxas oğlu

Eyyubov Musa Eyyub oğlu

Əbdülsəmədova Zemfira Feyzulla qızı

Əflaki Ədilə Osman qızı

Əhmədov Cavid Təvəkkül oğlu

Əhmədov Çingiz Əli Əşrəf oğlu

Ələkbərzadə Mehriban Zaur qızı

Əliyev Sərvər Bəhlul oğlu

Əliyeva Hüsniyyə Səfər qızı

Əliyeva Münəvvər Sabir qızı

Əliyeva Nərgiz Arzu qızı

Əliyeva Şəfəq Rəsul qızı

Əlizadə Əkbər Müzəffər oğlu

Əlizadə Şəhla Seidşah qızı

Əmirbəyova Rita Cəmil qızı

Əsgərov Əli Rəhim oğlu

Əsgərov Əsgər Əkbər oğlu

Əskərov Qoçaq Məhərrəm oğlu

Əzimov Aydın Kazım oğlu

Hacıyev Əli Əliyusif oğlu

Hacıyev İlqar Xəlil oğlu

Hacıyeva Naylor Fidan Hacıağa qızı

Hacıyeva Sevil İnşalla qızı

Hacıyeva Səbinə Sabir qızı

Heybətov Anar Mithət oğlu

Həsənov Kərim Abbas oğlu

Həsənov Vidadi İsmail oğlu

Həsənova İradə Aslan qızı

Həsənova Natavan Mikayıl qızı

Həşimov Orxan İlqar oğlu

Həşimzadə Xanlar Allahverdi oğlu

Həziyev Natiq Fərzalı oğlu

Hümbətova Ülviyyə Cavanşir qızı

Hüseynli Anar Vaqif oğlu

Hüseynov Fizuli İsmət oğlu

Hüseynov Şövqi Ərəstun oğlu

Hüseynova Kamilla Fikrət qızı

Hüseynova Kəmalə Müzəffər qızı

Xanlarova Mehriban Aslan qızı

Xasiyev Nadir Şənbə oğlu

Xəlilzadə Rüfət Eldar oğlu

İbrahimov Fuad Natiq oğlu

İbrahimova Nigar Rəfael qızı

İbrahimova Səbinə Vaqif qızı

İbrahimova Şəhla İbrahim qızı

İmanov Vaxtanq Yaşar oğlu

İmanova Gülbacı Əliəkbər qızı

İskəndərova Sənubər Sabir qızı

İsmayılov Qurban İbrahim oğlu

İsmayılov Samir Süleyman oğlu

İsrafilov Fərhad Ramazan oğlu

Kazımov Nicat Mirəziz oğlu

Kərimduxt Rövşən Ramazan oğlu

Kərimov Loğman Seyfulla oğlu

Kərimova Cəmilə Rüstəm qızı

Kərimova Qərinə Rəhim qızı

Kərimova Nərgiz Faiq qızı

Qarayev Elnar Cəfər oğlu

Qasımov Məmmədsəfa Məmmədəli oğlu

Qasımov Yusif Əli oğlu

Qəhrəmanov Abbas Əhməd oğlu

Qəmbərli Ayaz Vahab oğlu

Qəmbərov Salman Hüseyn oğlu

Qəribova Nargilə Dursun qızı

Qocayev Rəhim Xəlil oğlu

Quliyev Cəmil Elşad oğlu

Quliyev Əyyub Ramiz oğlu

Quliyev Hafiz Məhərrəm oğlu

Quliyev Nihat Heydər oğlu

Quliyev Rövşən Vaqif oğlu

Quliyeva İntizar Təhməzqulu qızı

Quliyeva Qızılgül Polad qızı

Quliyeva Şəlalə Şahvələt qızı

Qurbanov Cahangir Qafar oğlu

Qurbanova Pərvanə Yaqub qızı

Mahmudov Rövşən Oqtay oğlu

Mehmandarov Mustafa Adil oğlu

Məhərrəmov Firudin Əliməmməd oğlu

Məmmədov Anar Ramiz oğlu

Məmmədov Ayşad Kamal oğlu

Məmmədov Maqsud Fazil oğlu

Məmmədov Murad Məmməd oğlu

Məmmədov Nüsrət Cəfər oğlu

Məmmədov Sabir Duman oğlu

Məmmədov Sabir Novruz oğlu

Məsimov Qurban Abdulla oğlu

Mikayılov Anar Şamil oğlu

Mir-Qasım Ayan Oqtay qızı

Mirzəyev Gülağası Ağa Hüseynoviç

Mirzəyev Rafiq İsmayıl oğlu

Mirzəyev Sücəddin Qiyas oğlu

Musayeva Şükufə İmran qızı

Mustafayev Arzu Əhməd oğlu

Mustafayeva Laləzar Bəşir qızı

Nağıyev Qasım Gəncalı oğlu

Nəsirova Hicran Fətəli qızı

Nəsrullayev Həsrət Nüsrət oğlu

Novruzova Nübar Qulu qızı

Orucova Naidə Mülük qızı

Orucova Sevda Nəbi qızı

Osmanov Bəhram Məcid oğlu

Osmanov Fuad Tacəddin oğlu

Ömərov Gümrah Rza oğlu

Poladov Əkrəm Nicat oğlu

Ramazanova Nigar Azər qızı

Rəhmanov Rəhman Tofiq oğlu

Rüstəmov Nurlan İbrahim oğlu

Salamova Gülcahan Əhməd qızı

Səlimli Mirbala Seyidəsgər oğlu

Səlimov Ruslan Xanbala oğlu

Səmədov Samir Səməd oğlu

Səmədov Şükür Hacıbala oğlu

Sultanov Neymət İslam oğlu

Şərifəliyeva Səidə Vahid qızı

Şıxəliyev Ramin Tofiq oğlu

Şirinov Aslan Adil oğlu

Şirməmmədov Namis Xanmirzə oğlu

Vahabzadə Səbinə Qulam qızı

Vəliyev Nofəl Abdulməcid oğlu

Vəliyeva Nigar Natiq qızı

Yaqubova Ella İsmayıl qızı

Zeynalov Azər Zeynalabdin oğlu

Zeynalov Elnur Əli oğlu

Zəki Mehriban Mürvət qızı

 

17
Şuşada konsert, arxiv şəkli

Şuşada "Xarıbülbül" musiqi festivalı keçiriləcək

17
32 ildən sonra Cıdır düzündə keçiriləcək budəfəki "Xarıbülbül" musiqi festivalı Heydər Əliyev Fondu tərəfindən təşkil olunur

BAKI, 7 may — Sputnik. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq, Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşa şəhərində "Xarıbülbül" musiqi festivalı keçiriləcək.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu barədə Heydər Əliyev Fondundan məlumat verilib.

Bildirilib ki, Şuşanın rəmzi olan gülün adını daşıyan "Xarıbülbül" musiqi festivalı ilk dəfə 1989-cu ilin may ayında Şuşanın əsrarəngiz Cıdır düzündə təşkil olunub.

32 ildən sonra Cıdır düzündə keçiriləcək budəfəki "Xarıbülbül" musiqi festivalı Heydər Əliyev Fondu tərəfindən təşkil olunur. Hazırda festivala son hazırlıq işləri görülür.

Festival çərçivəsində Cıdır düzündə Azərbaycanda yaşayan müxtəlif xalqların musiqi yaradıcılığı "Azərbaycan musiqisində multikulturalizm" mövzusunda təqdim ediləcək, xalq mahnıları və klassik musiqidən ibarət proqram təşkil olunacaq.

17
Qanvermə, arxiv şəkli

Mütəmadi olaraq qan vermək infarkt xərçəng riskini azaldır

0
(Yenilənib 23:15 07.05.2021)
Mütəmadi qan vermək həm də vaxtaşırı mini check-up-dan keçmək deməkdir. Çünki qan verməmişdən əvvəl donordan müxtəlif analizlər götürülür.

BAKI, 7 may — Sputnik. Mütəmadi şəkildə qan vermək infarkt və xərçəng riskini azaldır, ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını alır, xolesterolu və qandakı şəkərin səviyyəsini normallaşdırır. Bu barədə Türkiyə Səhiyyə Elmləri Universitetinin müəllimi, hematologiya üzrə mütəxəssis, professor Erdal Kurtoğlu Anadolu Agentliyinə müsahibəsində bildirib. Onun sözlərinə görə, qan vermək hüceyrələrin yenilənməsinə səbəb olur.

Donorlardan alınan qanın fərqli komponentlərə ayrıldığını bildirən professor qeyd edib ki, beləliklə, könüllü şəkildə verilən hər vahid qan eritrosit, trombosit və plazma şəklində üç nəfərin həyatını xilas edir.

Kurtoğlu onu da bildirib ki, qan vermək üçün maneə yaratmayan hər hansı bir sağlamlıq problemi olmayan 18-65 yaş arası hər kəs donor kimi qan verə bilər.

Temperaturun yüksəlməsi ilə müşayiət olunan xəstəlik keçirən insanlardan isə ən azı 2 həftə qan alınmamalıdır. Bundan başqa, cərrahiyyə əməliyyatı keçirənlərin, akupunktura, döymə, və pirsinq etdirənlərin də 12 ay ərzində donor kimi qan verməsi qadağandır.

"Kişilər 90 gündən bir, qadınlar isə 120 gündən bir donor kimi qan verə bilərlər", – deyə professor qeyd edib.

Mütəxəssis onu da bildirib ki, COVID-19-a qarşı peyvənd olunanlar da donor kimi qan verə bilərlər. Özü də bunun üçün peyvəndin üstündən müəyyən müddətin keçməsinə ehtiyac yoxdur.

Kurtoğlu qan donorluğunun insanlara mənəvi rahatlıq bəxş etdiyini də bildirib.

"Mütəmadi qan donorluğunu tövsiyə edirik. Çünki bunun infarkt və xərçəng riskini azaltması, qan-damar xəstəliklərinin qarşısını alması, xolesterolu və qan şəkərini balanslaşdırmasına dair tibbi məlumatlar mövcuddur. Bundan başqa, mütəmadi qan vermək həm də vaxtaşırı mini check-up-dan keçmək deməkdir. Çünki qan verməmişdən əvvəl donordan müxtəlif analizlər götürülür. Ən əsası isə qan vermək, beləliklə də, insanlara faydalı olduğunu bilmək adama mənəvi rahatlıq bəxş edir", – deyə o vurğulayıb.

0