Səhnədə aktyor

Əzilənləri necə xilas etmək olar?

289
(Yenilənib 16:55 24.01.2018)
Öyrətmək üçün ən mükəmməl vasitə, heç şübhəsiz, sənətin özüdür

BAKI, 23 yanvar — Sputnik. 1973-cü ildə Peru xalqının 25 faizi oxuma-yazma problemi yaşayır. Peru höküməti 4 il ərzində bu problemi aradan qaldırmağı önünə məqsəd qoyur. Ölkənin əsas dili ispanca olsa da, Peruda 40-a yaxın ləhcə və digər dil qruplarının mövcud olduğu təxmin edilir.

Belə bir şəraitdə, əlbəttə, həmin kəsimə ispanca oxumaq və yazmaq öyrətmək çox müşkül məsələyə çevrilir. Lakin ağıllı hökümət bu işi dil mütəxəssislərinə deyil, sənət adamlarına tapşırır.

Bu "Alfin" adlanan layihənin əsas iki prinsipi olur: Birincisi, insanlara həm öz ana dillərində, həm də ispanca oxuma-yazma öyrətmək lazım olur ki, onlar öz ana dillərini itirmək qorxusu yaşamadan hər iki dildə mükəmməl biliyə sahib olsunlar; İkincisi, musiqinin, teatrın, rəsmin, kinonun, memarlığın və digər mədəni sənət sahələrinin dilini öyrətmək olur ki, insanlar həm də bir şeylər yaradaraq, kəşf edərək öyrənsinlər.

Bu layihədə braziliyalı teatr nəzəriyyəçisi Auqusto Boalın o dönəmlər yeni yaratmış olduğu "Əzilənlər teatrı" adlı nəzəriyyəsindən də istifadə olunur. Bir halda ki, əzilənlər teatrı siyasəti teatrdan ayrı tutmurdu, teatrın da bütün təbii proseslər kimi siyasətin özü olduğunu vurğulayırdı, daha da irəli gedərək, teatrı siyasətin məşqi hesab edirdi, o zaman ölkənin və eləcə də bütün dünyanın siyasi gedişatında teatrın yer alması da təbii idi.

Əzilənlər teatrı sükuta qərq olmuş tamaşaçını sevmir. Bu teatr forması tamaşaçını passiv vəziyyətdən, aktiv vəziyyətə keçirir, hətta onu əsərin qəhrəmanına çevirir. Bizim coğrafiyada çox da tanınmayan və istifadə olunmayan bu teatr forması 80-ci illərdən etibarən Amerika və Avropada geniş yayılıb. Bizdə isə son illər ADO teatrının bəzi tamaşalarında əzilənlər teatrının elementlərinə rast gəlmək olur.

Aristotelin teatr nəzəriyyəsinə görə aktyorun canlandırdığı obraz tamaşaçının əvəzinə düşünməli, qərar verməli, tamaşaçının arzulayacağı kimi davranmalı, onun hiss və duyğularına xitab etməli idi. Buna "katarsis" deyilir. Bertolt Brextə görə isə, tamaşaçının hiss və duyğulara qapılması əhəmiyyətli deyildi.

Brextin teatrı tamaşaçını düşündürmək məqsədi güdürdü. Tamaşaçını emosiyalara qərq olmuş duyğusal şəxsdən tənqidçiyə, təhlilçiyə, etirazçıya çevirirdi. Auqusto Boalın əzilənlər teatrı isə hadisənin özünə köklənib, tamaşaçını salondan səhnəyə çağırır. Ona əsas obrazı verir, hətta hadisələrin gedişatını dəyişmək, istədiyi kimi davranmaq, düyünlərdən çıxış yolu tapmaq, arzu etdiyi nəticəyə nail olmaq kimi imkanlar tanıyır.

Hikmət Rəhimov (solda) və Rasim Cəfər
© Фото предоставлено Х.Рагимовым

Bu teatr nəzəriyyəsinin adı da səssizliklə tamaşanı izləyən kütlənin əzilənlər hesab edilməsindən gəlir. Aktyor və onun canlandırdığı obrazın tamaşaçının əvəzinə düşünüb qərar verməsini izləyicilər adına əzilmək kimi qəbul edən Auqusto Boal səhnə ilə tamaşaçı arasındakı bütün sərhədləri götürməyə çalışır, hətta teatrı öz ilkin vəziyyətinə, tamaşaçıların arasına qaytarır.

Məhz buna görə də Perudakı oxuma-yazma problemini həll etmək üçün Auqusto Boalın teatr nəzəriyyəsindən istifadə etmək ehtiyacı yaranır. Çünki Boala görə oxuma-yazma bilməyən, mühitə uyğunlaşmaqda, kütləvi proseslərdə iştirak etməkdə, ümumi qərarlar almaqda, ölkənin ictimai-mədəni həyatında yer tutmaqda çətinlik çəkən savadsız kəsim əzilənlər sayılırdı.

Oxuma-yazma bilməyən adamlara ispan dilində suallar verilir. Onlar isə ispan dilində cavab verməyə məcbur deyillər. Rəsm çəkərək, rəqs edərək, mahnı oxuyaraq, müxtəlif işarə və hərəkətlərdən istifadə edərək cavab verə bilirlər. Beləliklə, həm onlara verilən sualları cavablandırır, həm də onlarla danışan sənət adamlarının axıcı və aydın nitqini əzbərləyirlər.

Bu prosesə Auqusto Boalın nəzərriyyəsi ilə yanaşanda görürük ki, dil öyrənməyə çalışan savadsız kütlə birbaşa teatr səhnəsində hansısa obrazı canlandırmaqdadır. Bir şeylər öyrənmək üçün nə qədər gözəl metoddur, deyilmi?

Əfsus ki, əsas qayəsi öyrətmək, düşündürmək, kamil fərdlər yetişdirmək olan sənət, müasir dövr insanlarının əksəriyyəti tərəfindən sadəcə əyləncə məqsədi ilə istifadə edilir. Lakin sənətdə əyləncə də öyrənmək üçün olmalıdır. Yəni əylənə-əylənə öyrənmək daha tez və daha asan qavramağa gətirib çıxarır. Boalın dili ilə desək, bütün əzilənləri də yalnız öyrətməklə xilas etmək olar! Öyrətmək üçün ən mükəmməl vasitə, heç şübhəsiz, sənətin özüdür.

289
Teqlər:
yazmaq, oxumaq, tamaşaçı, dil, xalq, sənət, Peru, teatr, musiqi, hökumət
Əlaqədar
Dövlət teatrındakı əlbəyaxa dava yuxarı müstəviyə daşındı
ƏSA teatrından daha bir ilk
Aktyor: “Bizim teatrda boş yer olmur”
Türkiyədə teatr aktyoru 3000 manatadək maaş alır
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva, arxiv şəkli

Mehriban Əliyeva Bəhram Bağırzadə ilə telefonla danışıb

20
Koronavirusa yoluxan və xüsusi rejimli xəstəxanaya yerləşdirilən Bəhram Bağırzadənin vəziyyəti bir müddət ağırlaşmışdı

BAKI, 12 iyul — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva COVID-19 xəstəliyindən müalicəsi davam edən Əməkdar artist Bəhram Bağırzadə ilə telefonla danışıb.

Sputnik Azərbaycan APA-ya istinadən bildirir ki, Əməkdar artistə tezliklə sağalmağı arzulayan Mehriban Əliyeva ölkəmizdə COVID-19-la mübarizədə, xəstələrin müalicəsində Azərbaycan həkimlərinin, tibb işçilərinin fədakar əməyini xüsusilə qeyd edib.

Bəhram Bağırzadə onun müalicəsi üçün göstərilən dəstək və səylərə görə Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevaya təşəkkürünü bildirib. Tezliklə sağalacağına inandığını deyən Bəhram Bağırzadə hər zaman Prezident İlham Əliyevin və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın dəstəyini hiss etdiyini qeyd edib.

Xatırladaq ki, koronavirusa yoluxan və xüsusi rejimli xəstəxanaya yerləşdirilən Bəhram Bağırzadənin vəziyyəti bir müddət ağırlaşmışdı. Aparılan intensiv müalicə nəticəsində Əməkdar artistin səhhətində artıq müsbət dinamika və stabilləşmə qeydə alınıb.

20
Əlaqədar
Bəhram Bağırzadə komadan ayıldı
Bəhram Bağırzadədən xəbər var - bugünkü rentgen müayinəsi ümidvericidir
Bəhram Bağırzadə barədə xoş xəbər: Artıq aktiv hərəkətlər edir
Rusiyalı baş infeksionist: "Azərbaycan azacıq bizim səhvimizi təkrarladı" - MÜSAHİBƏ
Xalq artisti Nəzakət Teymurova, arxiv şəkli

Səhnəmizin Leylisi koronavirusa yoluxub, vəziyyəti ağırdır

328
(Yenilənib 14:59 12.07.2020)
"Nəzakət Teymurovanın vəziyyəti çox ağırdır. Hazırda xəstəxanaya yerləşdirilib. Amma necə olursa-olsun, onun virusa qalib gələcəyinə əminəm"

BAKI, 12 iyul — Sputnik. Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti, Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti, Prezident mükafatçısı Nəzakət Teymurova koronavirusa yoluxub.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə Hacı Nuran sosial şəbəkədə yazıb.

"Onun koronavirusa yoluxduğunu eşidəndə qulaqlarıma inanmadım. Axı Nəzakət Teymurova çox ehtiyatlı idi. Amma nə edəsən ki, reallıq öz sözünü deyir və bizim medianın da gözündən heç nə yayınmır. Nəzakət Teymurovanın vəziyyəti çox ağırdır. Hazırda xəstəxanaya yerləşdirilib. Amma necə olursa-olsun, onun virusa qalib gələcəyinə əminəm. Çünki bir qarabağlı qızı koronaya elə-belə təslim ola bilməz. Azərbaycan muğam sənətinin bənzərsiz səsi olan, səhnəmizin Leylisinin bu gün tamaşaçılarının, doğmalarının, dostlarının dualarına ehtiyacı var. Allah səni sevdiklərin üçün qorusun, gözəl insan", - deyə Hacı Nuran qeyd edib.

328
Səfir Elin Süleymanov, arxiv şəkli

Səfir: Ermənistan tərəfi son dövrdə artıq neçənci dəfədir ki, təxribata əl atır

0
(Yenilənib 11:38 15.07.2020)
O, son gərginliyin Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş Azərbaycan torpaqlarında, Dağlıq Qarabağ və ətraf ərazilərdə olan təmas xəttində deyil, Azərbaycanın Ermənistan ilə beynəlxalq sərhəddində baş verməsinə diqqət çəkir.

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 iyul — Sputnik. ABŞ-da yayımlanan geniş izləyici auditoriyası və nüfuza malik Con Batçelor Şou radio proqramında səfir Elin Süleymanov və Corctaun Universitetinin professoru Brenda Şefferlə müsahibə baş tutub.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, müsahibədə junalist C.Batçelor Ermənistan Azərbaycan münaqişəsi barədə məlumat verərək, ölkəmizin 20 faiz ərazisinin Ermənistan tərəfindən işğal olunduğunu qeyd edir. C. Batçelor Azərbaycana səfəri zamanı cəbhə bölgəsinə səfər etdiyini qeyd edir. Jurnalist Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevdən sitat gətirərək, Ermənistanın tərəfinin son dövrlərdə artıq neçənci dəfədir ki, təxribata əl atmasından, Azərbaycan hərbi qulluqçularının və mülki əhalisinin həlak olmasından bəhs edir. O, artan gərginliyin münaqişənin həlli istiqamətində aparılan sülh danışıqlarına təsirini sorğu edir.

Səfir E.Süleymanov həlak olan şəhidlərimizin ailələrinə başsağlığı verərək, yaralıların tezliklə sağalmağını dilədi. O, münaqişənin regionda sülhə təhlükə olduğunu qeyd edərək, son gərginliyin Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş Azərbaycan torpaqlarında, Dağlıq Qarabağ və ətraf ərazilərdə olan təmas xəttində deyil, Azərbaycanın Ermənistan ilə beynəlxalq sərhəddində baş verməsinə diqqət çəkir. Ermənistanın təxribata əl ataraq, Azərbaycan silahlı qüvvələrinə və mülki əhalisinə hücum etməsindən bəhs edir. Səfir Ermənistan tərəfinin münaqişənin həlli istiqamətində aparılan sülh danışıqlarına zərbə vurduğunu, öz əməlləri ilə sülh prosesində maraqlı olmadığını sübut etdiyini bildirir. E. Süleymanov qeyd edir ki, ölkəmizin işğal olunmuş ərazilərində yaratdığı qondarma rejimin danışıqlara tərəf olmasını iddia edən Ermənistan törətdiyi təxribatla münaqişənin əsas tərəfi özü olduğunu bir daha ortaya qoydu. Ermənistan tərəfinin əslində daha çox itkilər verdiyini bildirən səfir ölkə rəhbərliyinin bu faktları gizlətməyə çalışmasını qeyri ciddi adlandırır. Ermənistanın Azərbaycanın beynəlxalq sərhəddinə hücum etməkdə məqsədinin üzv olduğu Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi təşkilatını məsələyə cəlb etmək olduğunu bildirən səfir, qarşı tərəfin sülh əvəzinə münaqişənin daha da genişlənməsi yolunu tutduğunu bildirir. Səfir Ermənistan müdafiə nazirliyinin öz rəsmi Twitter hesabında müdafiə nazirinə istinad edərək Ermənistanın lazım gələrsə daha çox ərazi "işğal edəcəyini" bildirməsini kəskin qınayır.

Tovuz istiqamətində təxribat törədən Ermənistanın, həmçinin bu ölkə ilə sərhəddə yerləşən Naxçıvan Muxtar Respublikasının mövqelərini atəşə tutmasına diqqət çəkən professor Şeffer, iki ölkənin beynəlxalq sərhəddində baş verən silahlı toqquşmanın regionda gərginliyin artmasının göstəricisi olduğunu bildirdi.

Səfir Süleymanov ölkə Prezidenti İlham Əliyevdən sitat gətirərək, Ermənistanın bu davranışlarının tam məntiqsiz və anlaşılmaz olduğunu vəziyyətin daha da gərginləşməsinə xidmət etdiyini, ilk öncə Ermənistanın özünə ziyan verdiyini bildirdi.

Müsahibənin tam versiyası ilə https://audioboom.com/posts/7632056-catastrophic-firefight-erupts-along-the-azerbaijan-armenia-international-border-elinsuleymanov internet səhifəsindən tanış olmaq mümkündür.

0