Məktub yazan adam

Kollektivdən nazirə məktub: "Hər kəsə qarşı zorakılıq edir"

918
(Yenilənib 17:44 18.10.2017)
Direktor İftixar Piriyev: "Bu teatr mənim halal mülkümdür"

(Əvvəli birinci yazıda)
BAKI, 18 oktyabr — Sputnik.
İrəvan Teatrından ucalan şikayətlər, yaradıcı heyətin üsyan səsləri davam edir.

Aktyor Əjdər Zeynalovun dediklərindən: "Yuxarı orqanlar teatrın daxili proseslərini görmür. Direktor nə hesabat versə, səlahiyyətli qurumlar da ona inanır. Əlbəttə, teatrın direktoru öz mənfi hərəkətlərini bu hesabatda göndərmir. Mən ona görə istəyirəm ki, bu məsələ mediada qabardılsın və direktor İftixar Piriyevin əməlləri ifşa olunsun. Hələ bundan illər əvvəl xalq artisti Tariyel Qasımov öz müsahibəsində İftixar Piriyevin haqsızlıqlarından, qanunsuz əməllərindən danışmışdı. Mən tək deyiləm. Amma nədənsə illərdir ki, o, bu vəzifədə qalır. Madam ki, ona inanıblar, ona etibar ediblər, o da özünü doğrultsun da. Mən 1989-cu ildən İrəvan Teatrının aktyoruyam. Otuz illik təcrübəm var teatr sahəsində. Onun 25 ili İrəvan Teatrı ilə bağlıdır. Axı, məni hansı əsasla teatrdan xaric edir? Bizim teatr qəzalı vəziyyətdədir. Əgər İftixar Piriyev teatrı sevən insan idisə, 17 illik fəaliyyəti boyunca bu teatrın təmiri üçün səy göstərərdi. 17 ildən sonra indi başlayıb bir-iki yeri düzəltməyə, o da göstəriş üçün. Axı, bu qədər müddət İftixar Piriyev bu teatr üçün nə edib?"

Son dönəm "teatr" sözü televiziya verilişlərində də tez-tez hallanır. Bir aparıcı teatrların sökülməsini, azaldılmasını təklif edir, bir başqa şou verilişində iştirakçı aktrisaya "teatral" deyib təhqir edir. Yazıq teatr ikicə dəfə yerli teleməkanın yadına düşə, onda da bu cür hallana adı.

Şekspir teatr qurdu, teatr yaratdı və aktyorlara "zamanın güzgüsü" dedi. Ona görə də əsrlərdir ki, əsərləri ölkə-ölkə, şəhər-şəhər dolaşır. Tarix onu unutdurmur, nəsillər onu şüurdan-şüura ötürür. Məhz bizim gündəmdə olan sözdə sənətçilərimiz teatrların sökülməsini istədiyinə görə, aktyorlara "teatral" ifadəsini təhqir üçün dediyinə görə bizim Şekspirimiz yoxdur.

Elə ölkənin mədəniyyət sahəsindəki ümumi vəziyyət də İrəvan Teatrındakı vəziyyətdən fərqlənmir. İrəvan teatrının kollektivi mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayevə şikayət ərizəsi yazıb. Kim kimdən kimə şikayət edir? Bu ərizə teatr aktyorlarının, aktrisaların, rejissorların birgə şikayəti ilə yazılıb. Əsas məsələ budur: Teatrın 17 illik, hər kəslə bildiyi kimi davranan direktorunun qanunsuz əməlləri haqqında, ixtisasca ingilis dili müəllimi olan mədəniyyət nazirinə yazılan şikayət ərizəsidir bu.

Ərizədən bir hissə:

"Hörmətli Əbülfəs müəllim!

Teatrın son illər repertuarını diqqətlə analiz etdikdə bəlli olur ki, direktor İftixar Piriyev bu sənət ocağını özünün şəxsi gəlir mənbəyinə çevirmək siyasətini yürüdüb. Dramaturji və bədii cəhətdən zəif "Qurtuluş dastanı", "Dan yeri söküləndə", "Körpü", "Məngənə və ya Kor Aşığın işığı", "Eşqin tikan dərəsi", "Qarışqalar yuvasını dəyişmir", "Arı yuvası", "Nurlu ömrün anları", "Azərbaycan bayrağı", "Qalx ayağa, Azərbaycan", "Soyqırımı tarixinin dastanı", "Böyük Turanın himni" tipli potetik əsərlərin müəllifi direktor İftixar Priyevdir. Bildiyimiz kimi dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində görkəmli dövlət xadimləri haqqında dramaturji baxımdan yazılan əsərlərə dövlət komissiyası tərəfindən rəy veriləndən sonra, həmin əsərlər kinoya çəkilir və ya teatrlarda tamaşaya qoyulur. İftixar Piriyev isə, nə dövlət qanunlarına, nə də mütəxəssislərin rəyinə əhəmiyyət verərək, öz bildiyi kimi əsərlər yazaraq zorakılıq metodu ilə, onları teatrın kollektivi tərəfindən oynamağa hər kəsi məcbur edir.

Dəfələrlə bildirib ki, özü tərəfindən Heydər Əliyev haqqında yazdığı cılız, bədii cəhətdən zəif olan əsərlərini, guya Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin rəyi və qərarı əsasında hazırlamalıyıq. Halbuki, ümmilli lider, görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyev haqqında yazılan hər bir ciddi əsər Sizin rəhbəri olduğunuz Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin rəyi əsasında tamaşaya qoyula bilər. Direktor kimi İftixar Piriyev dəfələrlə kollektivin qarşısında bunları da bildirib: "Mən doqquz dəfə nazirliyə istefa ərizəsi vermişəm və istefam qəbul olunmayıb. Teatrın ağası mənəm. Kimsənin ixtiyarı yoxdur ki, buradan məni işdən çıxara bilsin. Bu teatr mənim halal mülkümdür" və sair ibarələrlə çıxış edib".

Teatrların repertuarındakı məmur hegemonluğu təkcə İrəvan Teatrında deyil, ölkənin başqa teatrlarında da hökm sürür. Teatr Xadimləri İttifaqının gənc dramaturqlara belə bir şablon cavabı var: "Bizim teatrlarda Elçinin, Əli Əmirlinin əsərləri tamaşaya qoyulur. Sənin əsərini kim, niyə səhnələşdirsin?"

İndi İrəvan Teatrında da klassik dramaturqların, dünya dramaturqlarının və gənc dramaturqların əsərlərini səhnələşdirmək üçün əvvəlcə ölkənin ümumi teatr mühitindəki bu məmur müəllif hegemoniyasına son vermək lazımdır. Axı, bu teatrlar rəsmi şəkildə kiminsə mülkiyyətinə keçirilməyib? Yoxsa İftixar Piriyev də başqa məmurlar kimi belə bir cəfəngiyyata inanıb?

Bir müddət əvvəl teatrdan kənarlaşdırılan aktyorlardan daha birinin (öz xahişi ilə adını qeyd etmirik — red.) dediklərindən: "Mən İrəvan Teatrında 3 ay işlədim. Bu müddət ərzində iki rola dəvət aldım. Biri "Min möhtəşəm günəş" tamaşasında, biri də "Vəfalı Səriyyə" tamaşasında. Mən teatra gələndə artıq bu tamaşalar demək olar ki, hazır idi. Lakin mənim də teatrda işim olsun deyə, mənə rejissorlar kütləvi səhnələrdə rol verdilər. Buna rəğmən direktor İftixar Piriyev tez-tez mənə istedadsız olduğumu, işləyə bilmədiyimi deyirdi. Halbuki, məni heç vaxt hansısa rolda görməmişdi. Özündən də soruşdum ki, mənim istedadsız olduğumu hardan bilir? Dəfələrlə kollektivlə sərt, kobud, qeyri-etik şəkildə danışıb. Mən özüm bunlara şahid olmuşam. Sonda da heç bir söz demədən məni işdən çıxardı. Hələ də tutarlı səbəb deməyib, amma mən bilirəm ki, İftixar Piriyev yalnız özünə sərf edən, ona yaltaqlanan adamları işə götürür. Mən çalışdığım üç ay ərzində bunu etmədiyim üçün məni işdən çıxarıb. Sonralar teatrdan başqa adamların getməsi də bu faktı təsdiqlədi".

Əgər İrəvan Teatrının kollektivində Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə səslənmək üçün ümid qalıbsa, nə xoş. Amma qulağıma məşhur teatr tənqidçisi Valter Benjaminin səsi gəlir: "Əgər əlimizdə ümid deyə bir şey qalıbsa, bu, ümidsizlik deməkdir!"

Sənəti, sənət insanını bu cür alçaltmaq, bu cür möhtac hala salmaq heç vaxt yaxşı olmayacaq. Çünki bu gün kresloya zəli kimi yapışıb özünü firon hesab edənlərin heç biri tarixdə qalmayacaq, amma bu sənətkarların hamısını tarix nəsildən nəsilə ötürəcək. Vay o gündən ki, bu sənətkarlar sizin adınızı öz mənfi qəhrəmanlarının sırasında çəkə. Bəşər sizə əsrlər boyu lənət oxuyacaq! Qorxun! Bu lənətdən qorxun! Şəsxən mən sizin adınıza qorxuram!

918
Teqlər:
səhnə, tamaşa, rejissor, aktyor, İftixar Piriyev, direktor, İrəvan Teatrı
Əlaqədar
Kukla Teatrı növbəti beynəlxalq festivalda
Dövlət teatrındakı əlbəyaxa dava yuxarı müstəviyə daşındı
Teatr yeni mövsümə sürpriz hazırlayır
Teatrın direktoru Kiyevdə işgüzar səfərdədir
ƏSA teatrından daha bir ilk
Netflix

"Netflix" İstanbulda ofis açır

24
"Netflix" platformasının qurucusu Reed Hastings Türkiyənin zəngin mədəni irsi və köklü hekayə anlatma qabiliyyəti baxımından çox dəyərli bir ölkə olduğunu bildirib

BAKI, 3 dekabr — Sputnik. Dünya üzrə təxminən 195 milyon üzvü olan "Netflix" platformasının İstanbulda ofisi açılacaq. Bu addım Türkiyədə istehsal olunan uğurlu ekran əsərlərinin dünya tamaşaçısına tanıdılmasında da əhəmiyyətli rol oynayacaq.

Sputnik Azərbaycan Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı "Netflix" platformasından bildirilib.

Türkiyədəki sərmayələrini artıran şirkətin yeni ofisinin 2021-ci ilin ikinci yarısında istifadəyə verilməsi planlaşdırılır.

Bununla bağlı açıqlama verən Türkiyənin mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoy xüsusilə son on beş il ərzində əhəmiyyətli inkişaf yolu keçən ölkəsinin kino və teleserial sektorunun iqtisadi artımla yanaşı, həm də mədəni diplomatiya sahəsinə böyük töhfələr verdiyini bildirib: ""Netflix" kimi qlobal bir şirkətin ölkəmizdə ofis açması qərarını məmnuniyyətlə qarşıladıq. Türkiyə istehsalı olan film və serialların 190 ölkədə izlənə bilməsi bu sektorun daha geniş beynəlxalq cəmiyyətə tanıdılması və film turizminin inkişafına böyük töhfələr verəcəyini düşünürük".

"Netflix" platformasının qurucusu Reed Hastings Türkiyənin zəngin mədəni irsi və köklü hekayə anlatma qabiliyyəti baxımından çox dəyərli bir ölkə olduğunu bildirib.

24
Teqlər:
ofis, Türkiyә, Netflix şirkəti
İlqar Muradov, arxiv şəkli

İlqar Muradov: "Düşünürəm ki, zahirən Dronqoya oxşarlığım var"

2285
(Yenilənib 18:06 03.12.2020)
"Mənim əksər mahnılarım mənə aiddir. Amma mən nə oxuyuramsa o elə mənim qəlbimin musiqisidir. Onları sevərək, seçərək oxumuşam. Bütün mahnılarım mənə doğmadır"

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 3 dekabr — Sputnik. Onun həzin, məlahətli səsini dinlədikcə ötən günlərə qayıdırsan. Kiminin uşaqlığı, kiminin gəcliyi, kiminin ilk məhəbbəti düşür yada… Bir sözlə, onu dinlədikcə xatirələr düşür yada.. "Bir ömrün nəğməsi", "Mənim 17 yaşım var", "Mənimlə qal", "İstərsənmi", "Bu dünyanı nağıl bilək", "Peşiman olarsan" mahnıları insanın ruhunu oxşayır. Söhbət alicənablığı, sakit, ciddi, ağır təbiəti, qalmaqallardan uzaq olması ilə seçilən Xalq artisti İlqar Muradovdan gedir. Sənətkar özü və sənəti ilə bağlı Sputnik Azərbaycan-a danışıb:

"Mən əslində, 5 yaşında pianoda çalıb-oxuyurdum. Məndən böyük bacım, qardaşım musiqi məktəbinə gedirdilər. Valideynlərimin dediyinə görə, mən onların ikisindən də istedadlı olmuşam. Sonra mən Naxçıvanda 7 illik Orta İxtisas Musiqi Məktəbinin piano şöbəsini bitirdim. Demək olar ki, ömrüm boyu musiqi ilə məşğul olmuşam. 1981-ci ildə bizim dahi sənətkarımız, mərhum Rafiq Babayev məni Bakıya dəvət etdi. Həmin vaxtdan bu günə qədər də oxuyuram".

"İlqar Muradovun ruhunu ifadə edən mahnı hansıdır?" sualına Xalq artistinin cavabı belə oldu: "Mənim əksər mahnılarım mənə aiddir. Amma mən nə oxuyuramsa o elə mənim qəlbimin musiqisidir. Onları sevərək, seçərək oxumuşam. Bütün mahnılarım mənə doğmadır. Mənim üçün fərqi yoxdur. Onlar mənim daxili aləmimdən xəbər verir. Onlar mənim övladlarımdır. Necə ki, övladlarımızın arasında fərq qoymuruq. Oxuduğum mahnılarım da mənim övladlarımdır. Onlar mənə yaxın olmasaydılar, mən onları ifa etməzdim".

Dünyanı cənginə alan COVİD-19 pandemiyası həmsöhbətimizin də yaradıcılığına təsirsiz ötüşməyib: "Karantindən qabaq 3 konsert nəzərdə tutulmuşdu. Onun 2-ni edə bildik, 1 konsert qaldı. Həmin konsertin tarixi dəyişilə-dəyişilə dekabrın 20-ə salınıb. Həmin vaxta bitsə, konsert baş tutacaq, ancaq çətin ki, o vaxta bitər. Ümidimiz 2021-ci ilədir".

Pandemiyadan söz düşmüşkən, müğənni insanlarımızı diqqətli olmağa, özlərini qorumağa çağırdı: "İnsanlar son dərcə diqqətli olsunlar. Qarabağ uğrunda döyüşlərdə qələbə qazandıq. Qripə də qalib gələsi olsaq çox yaxşı olar. Bu, özümüzün əlindədir".

"Pandemiya dövrü hər kəsə təsir etdiyi kim mənə də təsir etdi. Xüsusən maddi tərəfdən. Mən də öz doğmalarımı qorumaq üçün məcburiyyətdən evdə qaldım. Əslində mənə mənəvi olaraq elə də böyük təsir etmədi. Həmin dönəmlərdə yaradıcılığımın üzərində işlədir. Həmin dövrü səmərəli keçirdim".

Müsahibimizin fərqli imici, üzünün fakturası rejissor Yavər Rzayevin diqqətiini çəkib. Rejissor İlqar Muradovu quruluş verdiyi "Xeyirlə şərin rəqsi" filminə dəvət edib: "Filmin süjet xətti dünyaca məşhur xəfiyyə Dronqonun Azərbaycanın dağlıq rayonundakı bir qəsəbədə baş verən müəmmalı hadisəni araşdırması üzərində qurulub. Quruluşçu rejissor Yavər Rzayev məni baş rola - Dronqo obrazına dəvət etdi. Film Çingiz Abdullayevin "Quba kapriççiosu" əsəri əsasında lentə alınıb. Filmə ona görə çəkildim ki, o obraza simpatiyam var idi. Ümumiyyətlə, Çingiz müəllimin özünə də çox böyük hörmətim var. Yenə bu tipli obraza dəvət etsələr gedəcəyəm, amma başqa filmə yox".

"Əvvəlcə çəkilişə razılıq vermədim, çünki mən aktyor deyildim. Amma əsərlə tanış olduqdan sonra obrazda xarakterimə uyğun nələrisə tapdım. Düşünürəm ki, zahirən də Dronqoya oxşarlığım var. Çingiz Abdullayev mənim obrazımdan çox razı qalıb. Hətta premyerada da qeyd etdi ki, bu günə qədər çox film olub, lakin onların arasında ən uğurlu alınan və ən çox bəyəndiyi məhz bu filmdir. Bundan başqa, peşəkar kino mütəxəssisləri də film haqqında müsbət rəylər bildirirlər. Ümid edirəm ki, bunun ardı və yaxud başqa obrazlar olacaq".

Xalq artisti ölkəmizi xarici ölkələrdə də layiqincə təmsil edib: "Bir neçə layihələrdə də iştirak etmişəm. Misal kimi Norveç xoru ilə olan layihəni göstərə bilərəm. 1995-ci ildə mərhum səyyah Tur Heyerdal Azərbaycana gəldi. Onun ideyası ilə layihə yazıldı. Bu proyekt ən yaxşı proyektlər sırasına düşdü. Orda həm bəstəkar, həm də xalq mahnılarından istifadə etdik. Mərhum bəstəkar-pianoçu Rafiq müəllimin davamçısı olaraq dostum Siyavuş Kərimi ilə əl-ələ verib başqa-başqa ölkələrdə Azərbaycan musiqisini təbliğ etmişik. Qismət olarsa, yenə də edəcəyik".

2285
Чингиз Абдуллаев

Xalq yazıçısı: “Tariximizi unutsaq, onlar yenidən işğala başlamaq üçün güc toplayacaqlar”

0
(Yenilənib 09:49 05.12.2020)
Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev deyir ki, bizim uşaqlarımızın, nəvələrimizin belə bir muzeyi olmalıdır ki, onlar gəlib görsünlər və heç zaman yaddan çıxarmasınlar
Çingiz Abdullayev: “Bizim tarixi muzeylərimiz çox olmalıdır”

Prezident İlham Əliyev Bakı şəhərində Vətən müharibəsi memorial kompleksinin və Zəfər muzeyinin yaradılması haqqında Sərəncam imzalayıb.

Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, imzalanmış bu Sərəncam çox lazımlıdır:

“Bizim uşaqlarımızın, nəvələrimizin belə bir muzeyi olmalıdır ki, onlar gəlib görsünlər və heç zaman yaddan çıxarmasınlar. Əgər biz bu tarixi unutsaq, onlar torpaqlarımızı işğal etmək üçün yenidən güc toplayacaqlar. Mən inanmaq istəyirəm ki, bu məsələ həmişəlik həll olunub, müharibə bitib və biz bir daha torpaqlarımızı itirməyəcəyik. Bizim tarixi muzeylərimiz çox olmalıdır ki, uşaqlarımız tariximizi bilsinlər”.

Çingiz Abdullayevin geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

0