Sosial şəbəkə istifadəçisi, arxiv şəkli

Sosial şəbəkədə yeni dalğa: ciddi sənət sıradan çıxarılır

225
Peşəkarlıq görülən işin səviyyəsini təyin edən amil deyil, bazar iqtisadiyyatının şərtləridir

BAKI, 27 iyun — Sputnik. Azərbaycanda kinematoqrafiya sahəsində vəziyyətin ağır olması heç kimə sirr deyil. Uzun illər durğunluq yaşayan bu sahə, son bir neçə ildə komediya janrında çəkilən filmlərlə inkişaf etməyə başlayıb. Amma buna tam mənada inkişaf da demək mümkün deyil. Bu filmlərin keyfiyyəti ilə yanaşı, orada yer alan aktyorların da peşəkarlığı narahatlıq doğurur.

Belə ki, son zamanlar bəzi gənclər videoblogger adı ilə qısa "vine"-lər çəkərək, qısa bir zamanda sosial şəbəkələrdə yüzlərlə izləyici toplaya bilirlər. Təbii ki, az bir zamanda məşhurlaşan gənclər bununla kifayətlənmir, xüsusilə komediya filmlərində çəkilməyə dəvət alırlar. Sonradan uğur qazanmayan bu filmlər tez bir zamanda kinoteatrlardan yığışdırılır. Sputnik Azərbaycan peşəkar aktyor olmayan, bu sənətin incəliyini bilməyən, hansısa səbəbdən qısa zamanda məşhurlaşan gənclərin filmlərə dəvət alması ilə bağlı, peşəkarlardan münasibət alıb.

Rejissor Tahir Tahiroviçin sözlərinə görə, rejissorun aktyor seçiminə müdaxilə etməsi mümkün deyil: "Elə filmlər olub ki, peşəkar aktyor olmayan oyunçular kifayət qədər uğur qazanıblar. Mənim düşüncəmə görə, hər şey rejissordan asılıdır. O, aktyoru filmə dəvət edirsə, onun işinə müdaxilə etmək düzgün deyil".

"Təbii ki, təhsil və məktəb aktyor üçün önəmlidir. Amma bu, qanun deyil. Gərək olarsa, təhsili olmayan istedadlı bloggeri filmə çəkərəm" – deyə rejissor əlavə edib.

Aktyor Kamran Ağabalayev "aktyor sənəti"nin böyük söz olduğunu və bu sənəti ucuzlaşdırmaq istəmədiyini bildirib: "Mən Qurban İsmayılova, Fuad Poladova aktyor deyirəm, Rasim Cəfərə aktyor deyirəm. Bloggerlikdən aktyorluğa yüksələnləri bu cür sənətkarlarla eyni tərəziyə qoymaq mümkünsüzdür. Bu cür insanların filmlərə dəvət alması və çəkilməsinin bir səbəbi də kütlədir. Kütlənin filmə baxması üçün belə məşhur gənclərdən istifadə edirlər. Elə gəncləri bəyənib filmə çəkən rejissor da elə o kütlədəndir. Ümid edirəm ki, bu hal düzələcək. Sadəcə zaman lazımdır".

Rəhim Rəhimov
© Photo : R.Rəhimovun şəxsi arxivindən

Yuğ Dövlət Teatrının direktoru Tərlan Rəsulov deyib ki, məşhur olmaq üçün heç bir qadağa yoxdur: "Əgər onlar özlərini bu cür təqdim edə, sonunda bir nəticəyə və uğura çata bilirlərsə, buna qarşı çıxmaq olmaz. Əgər onlar özləri üçün tələbat yarada bilirlərsə, rejissorlar onları çağırıb işlərindən razı qalırsa, bunun nəyi pisdir ki? Həm də peşəkarlıq gördüyün işin əsas qazanc yeri olduğunu nəzərdə tutur. Onların əsas məqsədi mənfəətidirsə və bununla pul qazanıb öz tələbatlarını ödəyə bilirlərsə, niyə onları peşəkar adlandırmayaq? Peşəkarlıq görülən işin səviyyəsini təyin edən amil deyil. Bu, bazar iqtisadiyyatının şərtləridir".

"İndi sovet vaxtı deyil ki, kiminsə sənətlə məşğul olması üçün bacarıqdan savayı diplomu da olmalıdır. Bu, həmçinin, rəqabət yaradar və artıq hər kəs öz üzərində daha səylə işləməyə başlayar" – deyə teatr müdiri əlavə edib.

O, qeyd edib ki, məktəb olmasa, insan nə qədər istedadlı olsa belə, tez tükənər: "1-2 filmdən sonra həmin aktyorlar məktəb keçməsələr, təkrarlanmağa başlayacaqlar və rejissorlar üçün maraqlı olmayacaqlar. Bu təhlükə istənilən təcrübə sahibi olan aktyorlara və rejissorlara da aiddir. Onlar bir müddətdən sonra özləri də təhsil almağa ehtiyac duyacaqlar. Universitet də olmasa, ən azı bir kurs bitirmək istəkləri yaranacaq".

Aktyor Kamran Yunisun məsələyə mövqeyi fərqli olub: "Hər kəs özünü aktyor saya və özünə aktyor deyə bilər. Bu gün bir az balaca rol alan kimi özlərini aktyor bilirlər. Amma aktyor o insandır ki, sənətin incəliklərini bilməlidir, yaradıcı olmalıdır. Mən heç İncəsənət Universitetində təhsil almış bəzi aktyorları qəbul etmirəm, onda qalsın bu sahədən uzaq birini aktyor sayım. Bu sənətin çox incəlikləri var. Hər yoldan keçən aktyor ola bilməz. Belə insanlarla tərəf müqabili olmaq çox çətindir. Elə sənətçilərlə normal sənət yaratmaq mümkün deyil. Bu gün Azərbaycanda belə insanlar yetərincədir. Mən belə aktyorlardan qaçmağa çalışıram".

225
Teqlər:
vine, videoblogger, kinematoqrafiya, sənət, rejissor, film, aktyor, Azərbaycan
Əlaqədar
Repressiya qurbanları: məşhur aktyor haqqında yalan ifadələri kimlər verib?
Məşhur aktyor prezidenti sərt tənqid etdi
Aktyorumuz "Ən yaxşı kişi ifaçısı" nominasiyası üzrə qalib oldu
Minilliklərə dayanan sənət məhv olmaq təhlükəsindən xilas edilib
Sənətkarların evlərini əllərindən alıblar
Netflix

"Netflix" İstanbulda ofis açır

22
"Netflix" platformasının qurucusu Reed Hastings Türkiyənin zəngin mədəni irsi və köklü hekayə anlatma qabiliyyəti baxımından çox dəyərli bir ölkə olduğunu bildirib

BAKI, 3 dekabr — Sputnik. Dünya üzrə təxminən 195 milyon üzvü olan "Netflix" platformasının İstanbulda ofisi açılacaq. Bu addım Türkiyədə istehsal olunan uğurlu ekran əsərlərinin dünya tamaşaçısına tanıdılmasında da əhəmiyyətli rol oynayacaq.

Sputnik Azərbaycan Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı "Netflix" platformasından bildirilib.

Türkiyədəki sərmayələrini artıran şirkətin yeni ofisinin 2021-ci ilin ikinci yarısında istifadəyə verilməsi planlaşdırılır.

Bununla bağlı açıqlama verən Türkiyənin mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoy xüsusilə son on beş il ərzində əhəmiyyətli inkişaf yolu keçən ölkəsinin kino və teleserial sektorunun iqtisadi artımla yanaşı, həm də mədəni diplomatiya sahəsinə böyük töhfələr verdiyini bildirib: ""Netflix" kimi qlobal bir şirkətin ölkəmizdə ofis açması qərarını məmnuniyyətlə qarşıladıq. Türkiyə istehsalı olan film və serialların 190 ölkədə izlənə bilməsi bu sektorun daha geniş beynəlxalq cəmiyyətə tanıdılması və film turizminin inkişafına böyük töhfələr verəcəyini düşünürük".

"Netflix" platformasının qurucusu Reed Hastings Türkiyənin zəngin mədəni irsi və köklü hekayə anlatma qabiliyyəti baxımından çox dəyərli bir ölkə olduğunu bildirib.

22
Teqlər:
ofis, Türkiyә, Netflix şirkəti
İlqar Muradov, arxiv şəkli

İlqar Muradov: "Düşünürəm ki, zahirən Dronqoya oxşarlığım var"

2268
(Yenilənib 18:06 03.12.2020)
"Mənim əksər mahnılarım mənə aiddir. Amma mən nə oxuyuramsa o elə mənim qəlbimin musiqisidir. Onları sevərək, seçərək oxumuşam. Bütün mahnılarım mənə doğmadır"

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 3 dekabr — Sputnik. Onun həzin, məlahətli səsini dinlədikcə ötən günlərə qayıdırsan. Kiminin uşaqlığı, kiminin gəcliyi, kiminin ilk məhəbbəti düşür yada… Bir sözlə, onu dinlədikcə xatirələr düşür yada.. "Bir ömrün nəğməsi", "Mənim 17 yaşım var", "Mənimlə qal", "İstərsənmi", "Bu dünyanı nağıl bilək", "Peşiman olarsan" mahnıları insanın ruhunu oxşayır. Söhbət alicənablığı, sakit, ciddi, ağır təbiəti, qalmaqallardan uzaq olması ilə seçilən Xalq artisti İlqar Muradovdan gedir. Sənətkar özü və sənəti ilə bağlı Sputnik Azərbaycan-a danışıb:

"Mən əslində, 5 yaşında pianoda çalıb-oxuyurdum. Məndən böyük bacım, qardaşım musiqi məktəbinə gedirdilər. Valideynlərimin dediyinə görə, mən onların ikisindən də istedadlı olmuşam. Sonra mən Naxçıvanda 7 illik Orta İxtisas Musiqi Məktəbinin piano şöbəsini bitirdim. Demək olar ki, ömrüm boyu musiqi ilə məşğul olmuşam. 1981-ci ildə bizim dahi sənətkarımız, mərhum Rafiq Babayev məni Bakıya dəvət etdi. Həmin vaxtdan bu günə qədər də oxuyuram".

"İlqar Muradovun ruhunu ifadə edən mahnı hansıdır?" sualına Xalq artistinin cavabı belə oldu: "Mənim əksər mahnılarım mənə aiddir. Amma mən nə oxuyuramsa o elə mənim qəlbimin musiqisidir. Onları sevərək, seçərək oxumuşam. Bütün mahnılarım mənə doğmadır. Mənim üçün fərqi yoxdur. Onlar mənim daxili aləmimdən xəbər verir. Onlar mənim övladlarımdır. Necə ki, övladlarımızın arasında fərq qoymuruq. Oxuduğum mahnılarım da mənim övladlarımdır. Onlar mənə yaxın olmasaydılar, mən onları ifa etməzdim".

Dünyanı cənginə alan COVİD-19 pandemiyası həmsöhbətimizin də yaradıcılığına təsirsiz ötüşməyib: "Karantindən qabaq 3 konsert nəzərdə tutulmuşdu. Onun 2-ni edə bildik, 1 konsert qaldı. Həmin konsertin tarixi dəyişilə-dəyişilə dekabrın 20-ə salınıb. Həmin vaxta bitsə, konsert baş tutacaq, ancaq çətin ki, o vaxta bitər. Ümidimiz 2021-ci ilədir".

Pandemiyadan söz düşmüşkən, müğənni insanlarımızı diqqətli olmağa, özlərini qorumağa çağırdı: "İnsanlar son dərcə diqqətli olsunlar. Qarabağ uğrunda döyüşlərdə qələbə qazandıq. Qripə də qalib gələsi olsaq çox yaxşı olar. Bu, özümüzün əlindədir".

"Pandemiya dövrü hər kəsə təsir etdiyi kim mənə də təsir etdi. Xüsusən maddi tərəfdən. Mən də öz doğmalarımı qorumaq üçün məcburiyyətdən evdə qaldım. Əslində mənə mənəvi olaraq elə də böyük təsir etmədi. Həmin dönəmlərdə yaradıcılığımın üzərində işlədir. Həmin dövrü səmərəli keçirdim".

Müsahibimizin fərqli imici, üzünün fakturası rejissor Yavər Rzayevin diqqətiini çəkib. Rejissor İlqar Muradovu quruluş verdiyi "Xeyirlə şərin rəqsi" filminə dəvət edib: "Filmin süjet xətti dünyaca məşhur xəfiyyə Dronqonun Azərbaycanın dağlıq rayonundakı bir qəsəbədə baş verən müəmmalı hadisəni araşdırması üzərində qurulub. Quruluşçu rejissor Yavər Rzayev məni baş rola - Dronqo obrazına dəvət etdi. Film Çingiz Abdullayevin "Quba kapriççiosu" əsəri əsasında lentə alınıb. Filmə ona görə çəkildim ki, o obraza simpatiyam var idi. Ümumiyyətlə, Çingiz müəllimin özünə də çox böyük hörmətim var. Yenə bu tipli obraza dəvət etsələr gedəcəyəm, amma başqa filmə yox".

"Əvvəlcə çəkilişə razılıq vermədim, çünki mən aktyor deyildim. Amma əsərlə tanış olduqdan sonra obrazda xarakterimə uyğun nələrisə tapdım. Düşünürəm ki, zahirən də Dronqoya oxşarlığım var. Çingiz Abdullayev mənim obrazımdan çox razı qalıb. Hətta premyerada da qeyd etdi ki, bu günə qədər çox film olub, lakin onların arasında ən uğurlu alınan və ən çox bəyəndiyi məhz bu filmdir. Bundan başqa, peşəkar kino mütəxəssisləri də film haqqında müsbət rəylər bildirirlər. Ümid edirəm ki, bunun ardı və yaxud başqa obrazlar olacaq".

Xalq artisti ölkəmizi xarici ölkələrdə də layiqincə təmsil edib: "Bir neçə layihələrdə də iştirak etmişəm. Misal kimi Norveç xoru ilə olan layihəni göstərə bilərəm. 1995-ci ildə mərhum səyyah Tur Heyerdal Azərbaycana gəldi. Onun ideyası ilə layihə yazıldı. Bu proyekt ən yaxşı proyektlər sırasına düşdü. Orda həm bəstəkar, həm də xalq mahnılarından istifadə etdik. Mərhum bəstəkar-pianoçu Rafiq müəllimin davamçısı olaraq dostum Siyavuş Kərimi ilə əl-ələ verib başqa-başqa ölkələrdə Azərbaycan musiqisini təbliğ etmişik. Qismət olarsa, yenə də edəcəyik".

2268
Tədqiqat, arxiv şəkli

Yapon alimlər indiyədək heç kəsin görə bilmədiyini gördülər

0
(Yenilənib 01:52 04.12.2020)
Eksitonların yalnız bir tipinin - parlaq eksitonların işıqla qarşılıqlı əlaqədə olması qabiliyyəti alimlərə çoxdan məlumdur. Ancaq qara eksitonlar da mövcuddur ki, onları indiyədək müşahidə etmək mümkün olmurdu.

BAKI, 4 noyabr - Sputnik. Yapon alimlər əvvəllər müşahidə edilə bilməyən zərrəciklərin vizualizasiya metodunu aşkarlayıblar. Müəlliflərin fikrincə, bu, günəş batareyaları və işıq diodlardan tutmuş smartfon və lazerlərədək gələcək yüksək texnologiyalı qurğuların hazırlanmasında gərəkli olan ikiölçülü yarımkeçiricilərin öyrənilməsində inqilaba bərabər kəşfdir.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, araşdırmanın nəticələri Science jurnalında dərc olunub.

Eksitonlar - bir çox müasir texnologiyanın əsas tərkibi olan yarımkeçiricilərdə maddənin həyəcan vəziyyətini əks etdirən kvazi hissəciklərdir. İşıq elektronlara təsir edib onları daha yüksək enerji halına qaldıran zaman eksitonlar yaranır, bu zaman elektronların əvvəl olduğu enerji səviyyəsində isə dəlik əmələ gəlir.

"Dəlik - elektronun olmaması deməkdir, ona görə də onlar elektronun əksi olan yükü daşıyırlar. Əks yüklər bir-birini cəzb edir, həm elektronlar, həm də dəliklər birləşərək eksitonları əmələ gətirir, bunlar isə öz növbəsində material daxilində hərəkət edir", - Okinava Elm və Texnologiya İnstitutunun professoru, femtosaniyə spektroskopiya bölməsinin rəhbəri Keşav Dani yazır.

İri yarımkeçiricilərdə eksitonlar əmələ gəldikdən sonra saniyənin milyardda bir kəsikləri ərzində sönür. Üstəlik, onlar "kövrək" də ola bilir, bu isə həm öyrənilməsini, həm də idarəolunmasını çətinləşdirir. Ancaq təxminən on il əvvəl alimlər ikiölçülü yarımkeçiriciləri kəşf etdilər ki, bunlarda eksitonlar daha dayanıqlıdır.

"Stabil eksitonlar bu materiallara, doğrudan da unikal xüsusiyyət bəxş edir, buna görə də eksiton əsaslı yeni optik-elektron qurğuların yaradılması üçün xeyli araşdırma aparılıb, - digər müəllif, femtosaniyə spektroskopiya bölməsinin əməkdaşı doktor Jülyen Madeo qeyd edir. - Ancaq hazırda eksitonların ölçülməsi üçün standart eksperimental texnika məhduddur".

Eksitonların yalnız bir tipinin - parlaq eksitonların işıqla qarşılıqlı əlaqədə olması qabiliyyəti alimlərə çoxdan məlumdur. Ancaq qara eksitonlar da mövcuddur ki, onları indiyədək müşahidə etmək mümkün olmurdu.

Qara eksitonlarda elektronların impulsu parlaq eksitonlardakı elektronların impulsundan və əlaqədə olduqları dəliklərin hərəkət anından fərqlənir, bu isə onlara işığı udmağa imkan vermir.

"Bilirdik ki, onlar var, amma birbaşa görə, tədqiq edə bilmədiyimizdən materialın optik-elektron xüsusiyyətlərinə nə dərəcədə təsir etdiyini bilmirdik", - Madeo bildirib. 

Qara eksitonları vizuallaşdırmaq üçün alimlər əvvəllər əlaqəsiz elektronları öyrənmək üçün istifadə etdikləri güclü texnikanı modifikasiya ediblər.

"Tərkibi zərrəciklər olan eksitonlarda bu metodların necə işə yarayacağı aydın deyildi. Bu yanaşmanın əsaslı olub-olmadığı barədə elmi cəmiyyət böyük nəzəriyyə müzakirəsi açdı", - professor Dani qeyd edib.

Müəlliflər təxmin ediblər ki, yüksək enerjiyə malik fotonlu işıq seli ilə yarımkeçirici materialdakı eksitonlara təzyiq olunsa, fotonların enerjisi eksitonları dağıdaraq elektronları materialdan çıxara bilər. Bununla da elektronların materialdam çıxdığı istiqaməti ölçərək elektronların eksitonların tərkibi olduğu zaman malik olduğu ilkin impulsu təyin etmək mümkün olardı. Beləliklə, alimlər nəinki eksitonları görə, eləcə də qara və parlaq eksitonları bir-birindən ayıra biləcəklər.

"Bütün texniki problemləri həll edb, qurğunu qoşarkən bizim ekranda eksitonlar peyda olanda - bu, doğrudan da möhtəşəm idi", - tədqiqatda iştirak etmiş doktor Mişel Man deyib.

Alimləri bir xüsusiyyət də təəccübləndirib: onlar şahid olublar ki, materialda qara eksitonlar parlaq eksitonlardan çoxdur, üstəlik, müəyyən şərtlər daxilində, həyəcanlanmış elektronlar materialda səpələnib impulslarını dəyişən zaman eksitonlar dəyişə bilir (parlaqdan qaraya).

0
Teqlər:
elektron zərrəcik, yarımkeçirici, material, optik, elmi tədqiqat, tədqiqat, alimlər, Yaponiya