Hamam iki hissədən ibarətdir

XIX əsrin möcüzəli hamamları

459
Döşəmələri elə qızdırırmış ki, hamama gələnlər ayaqları yanmasın deyə taxta başmaqlar geyirlərmiş.

Rahim Zakiroğlu, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 iyun-Sputnik. Astara rayonunun çox qədim tarixə malik olan daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri var. Həmin abidələrdən 102 ədədi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 02 avqust 2001-ci il tarixli 132 №-li qərarı ilə təsdiq edilən "Azərbaycan Respublikası ərazisində Dövlət Mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarixi və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcəsinə görə bölgüsü"nə daxil edilib. Bu abidələr uçota alınıblar və onlara rəsmi inventar nömrəsi verilib. Dərəcəsinə görə həmin abidələrdən 26-sı arxeoloji, 48-i yerli əhəmiyyətli memarlıq, 2-si bağ-park monumental xatirə, 21- yerli əhəmiyyətli arxeoloji, 5-i dekorativ-tətbiqi sənət, qalanları isə xalq daş-heykəltaraşlıq nümunəsinə ayrılıb. Astara abidələrindən xüsusilə seçilən 3 abidə var ki, onlar da XIX əsrin yadigarı olan hamamlardır.

Təmizlik-paklıq məkanı hamamlar

Lap qədim dövrlərdən məlum olur ki, xalqımızın məişət xüsusiyyətləri, estetik zövqü və mədəni göstəriciləri arasında hamamların xüsusi yeri var. Hamamlar tarixən təmizlik, paklıq məskəni olaraq insanlar üçün rahat yerlərdən sayılıblar. Uzun müddət həm qadınlar, həm də kişilər ayrı-ayrı günlərdə hamamlara toplaşıb istirahət edər, söhbətləşər və burada şəfa tapmağa çalışarmışlar. Bu mənada ölkəmizdə olan qədim hamamlar xalqımızın mədəni tarixini özündə birləşdirməklə bərabər, maddi mədəniyyət abidəsi və memarlıq nümunəsi kimi də əhəmiyyətlidir.

  • XIX əsr yadigarı olan hamam
    XIX əsr yadigarı olan hamam
    © Sputnik / Rahım Muradov
  • Bu hamamın 10 günbəzi var və xeyriyyəçi Məşədi Abu-Talıb tərəfindən inşa etdirilib
    Bu hamamın 10 günbəzi var və xeyriyyəçi Məşədi Abu-Talıb tərəfindən inşa etdirilib
    © Sputnik / Rahım Muradov
  • Məşədi Abu-Talıb hamamın tikintisində kərpicdən, yumurta sarısı və külün qarışığından alınan məmulatdan istifadə edib və hamamın tikintisində şəxsən özü iştirak edib
    Məşədi Abu-Talıb hamamın tikintisində kərpicdən, yumurta sarısı və külün qarışığından alınan məmulatdan istifadə edib və hamamın tikintisində şəxsən özü iştirak edib
    © Sputnik / Rahım Muradov
  • Hamam iki hissədən ibarətdir
    Hamam iki hissədən ibarətdir
    © Sputnik / Rahım Muradov
  • Məşədi Abu-Talıb hamamın tikilməsi üçün Cənubi Azərbaycandan ən səriştəli ustaları gətirib
    Məşədi Abu-Talıb hamamın tikilməsi üçün Cənubi Azərbaycandan ən səriştəli ustaları gətirib
    © Sputnik / Rahım Muradov
  • Hamamın giriş hissəsində binanın ortasında hövuz var
    Hamamın giriş hissəsində binanın ortasında hövuz var
    © Sputnik / Rahım Muradov
  • Hovuzun kənarlarında daşdan hörülmüş kürsü, kürsünün içində isə yarımdairəvi taxçalar var
    Hovuzun kənarlarında daşdan hörülmüş kürsü, kürsünün içində isə yarımdairəvi taxçalar var
    © Sputnik / Rahım Muradov
  • Həmin vaxt elektrik enerjisi olmadığından hamamın içi günbəzlərdən düşən günəş işığının hesabına işıqlandırılırdı
    Həmin vaxt elektrik enerjisi olmadığından hamamın içi günbəzlərdən düşən günəş işığının hesabına işıqlandırılırdı
    © Sputnik / Rahım Muradov
  • Kənd sakini İntizar Mürsəlov
    Kənd sakini İntizar Mürsəlov
    © Sputnik / Rahım Muradov
1 / 9
© Sputnik / Rahım Muradov
XIX əsr yadigarı olan hamam

Azərbaycan ərazisində olan bütün hamamların ümumi cəhətləri isə onların günbəz formasında olması və bir xətt üzrə tikilməsidir. Ötən əsrlərdə ustalar hamamları günbəz formasında ona görə tikiblər ki, burada yaranan buxar suya çevriləndən sonra divarlardan süzülərək kənarlara axsın, insanların üstünə dammasın. Hamamın inşasında günbəzlərin tikintisinin digər əhəmiyyəti də hamamın qızdırılması ilə bağlıdır.

Qədimlərdə hamamlarda suyu böyük mis qazanlarda, iri bidonlarda qızdırıblar. Eyni zamanda, suyun qızdırılması zamanı yaranan buxar, tüstü xüsusi vasitələrlə daş döşəmələrin altına yönləndirilib. Bu da döşəmələri elə qızdırırmış ki, hamama gələnlər ayaqları yanmasın deyə taxta başmaqlar geyirlərmiş. İnşa olunduğu ilk vaxtlarla müqayisədə keçən əsrin ortalarında hamamın qızdırma sistemi, soyunma-geyinmə otağı, buxar yerləri və bunlardan istifadə daha da təkmilləşdirilib.

Sözügedən hamamların tarixi ornamentləri indiyə qədər qorunub saxlanıb.

Astarada xeyriyyəçilər tərəfindən inşa edilən hamamlar

Astarada XIX əsrin yadigarı olan hamamlar xüsusilə seçilir. Bu hamamları quruluşuna və istifadə imkanlarına görə, öz dövrünün möcüzələri adlandırmaq olar. Bunlardan ən qədimi 1806-cı ildə Ərçivan kəndində Kərbəlayi Həmid Abdulla tərəfindən inşa olunan hamamdır. 8 günbəzli bu hamamdan Ərçivan kənd sakinləri ilə yanaşı qonşu kəndlərin camaatı da istifadə ediblər.

Rayonun Pensər kəndi ərazisində də oxşar hamam mövcuddur. Lakin bu hamamın 10 günbəzi var və əvvəlki hamamlardan 80 il sonra xeyriyyəçi Məşədi Abu-Talıb tərəfindən inşa etdirilib. Pensər kəndində olan bu tarixi abidə haqqında daha geniş məlumat almaq üçün kənd sakini İntizar Mürsəlovla görüşdük. İntizar Mürsəlov bildirdi ki, Ərçivan kəndindəki hamamda olduğu kimi, bu hamamda da qadınlar həftənin tək günləri, kişilər isə cüt günləri istifadə ediblər.

İ.Mürsəlov Ərçivan hamamının tarixindən bəhs edərkən deyib:

"Məşədi Abu-Talıb Hazı Cahangir oğlu 1855-ci ildə Astara rayonunun Pensər kəndində doğulub. O, dövrünün tanınmış tacirlərindən olub və ömrünün çox hissəsini ticarətlə keçirib. Kəndin xeyirxah insanlarından biri olub. Məşədi Abu-Talıb Cənubi Azərbaycandan kəndimizə ən səriştəli ustaları gətirib və onlara hamam binasını tikdirib."

İ. Mürsəlovun sözlərinə görə, Məşədi Abu-Talıb hamamın tikintisində atasının həyətindəki kərpic kürəsində kəsilən kərpiclərdən, yumurta sarısı və külün qarışığından alınan məmulatdan istifadə edib. Hamamın tikintisində o özü şəxsən iştirak edib.

"Deyilənə görə, hamam 7-8 aya zirzəmi üstündə tikilib. Hamam istifadəyə verilərkən kənd camaatının böyük sevincinə səbəb olub." — deyə İ.Mürsəlov bildirib. O, Sputnik oxucularına hamam haqqında ətraflı məlumat verib:

"Hamam iki hissədən ibarətdir. Giriş hissəsində, binanın ortasında hövuz var. Hovuzun kənarlarında daşdan hörülmüş kürsü, kürsünün içində isə yarımdairəvi taxçalar var ki, bu da hamamdan istifadə edən sakinlərin ayaqqabılarının qoyulması üçün tikilib. Dörd tərəfdə geyinmə-sorunma yerləri hazırlanıb. Əvvəl də dediyim ki hamam XIX əsrdə tikilib. Təbii ki həmin vaxt elektrik enerjisi yox idi. Hamamın içi günbəzlərdən düşən günəş işığının hesabına işıqlandırılıb. İkinci hissədə çimməkdən ötrü iki yerdə isti və soyuq su üçün krantlar qoyulub. Çimmə otaqları isə dörd hissəyə ayrılıb. Aşağı zirzəmidə qalanan odunların istiliyi həm hamamı qızdırır, həm də yuxarı otaqlara buxar verirdi. Bu hamamda çimmək günlərə bölünürdü. Belə ki, həftənin tək günləri qadınlar, cüt günləri isə kişilər çimərdilər. Özü də ilk cüt günlərdə gənc oğlanlar, qalan cüt günlərdə isə yaşlı və orta yaşlı kişilər hamamdan istifadə edərdilər."

Məlumat üçün bildirək ki, Məşədi Abu-Talıb hamamı elə indi də onun adını daşıyır. Bundan əlavə Məşədi Abu-Talıb kəndin ərazisində iki binadan ibarət bir məscid də tikdirib.

459
Teqlər:
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti, Məşədi Abu-Talıb, Kərbəlayi Həmid Abdulla, Kərbəlayi, Pensər, Ərçivan, Astara, hamam
Əlaqədar
Astara sakinlərinin evləri əllərindən alınacaq
Astara rayon sakini 1 kq heroini və 400 qr tiryəki satarkən tutulub
Ələt-Astara yolunda zəncirvarı qəza baş verib, ölən və xəsarət alanlar var
Sabah Astara çayı üzərində dəmiryolu körpüsünün təməli qoyulacaq
Qəzvin-Rəşt-Astara dəmiryolu bu tarixdə istismara veriləcək

Azərbaycanlı məşhurlar vaksinasiyadan sonra özlərini necə hiss edirlər

750
(Yenilənib 22:34 07.03.2021)
"İndi sakitcə öz işlərimlə məşğul ola bilərəm, qorxu hissi azalıb, bununla belə, maska taxmağa davam edirəm. Peyvənddən qorxmaq lazım deyil".

BAKI, 7 mart — Sputnik, Kəmalə Əliyeva. Azərbaycanlı məşhurların bir qismi həm ölkədə, həm də xaricdə könüllü şəkildə koronavirusa qarşı peyvənd olunublar. Onların hamısı özlərini yaxşı hiss edir və məsləhət görürlər ki, bu təhlükəli virusa yoluxmamaq üçün hər kəs peyvənd olunsun. Onlar Sputnik Azərbaycan-a verdikləri müsahibədə bu barədə daha ətraflı danışıblar.

Türkiyədə yaşayan məşhur azərbaycanlı bəstəkar, Xalq artisti Cavanşir Quliyev fevralın 4-də Çinin "Sinovac" şirkətinin "CoronaVac" peyvəndi ilə vaksinasiya olunub. Peyvəndin ikinci dozası isə ona martın 4-də (fevral ayının 28 gündən ibarət olduğu nəzərə alınaraq) tətbiq ediləcək. Bəstəkar deyir ki, nə peyvənd vurulan vaxt, nə də sonra ciddi bir dəyişiklik hiss etməyib. Quliyev özünü çox yaxşı hiss etdiyini bildirir.

"Hətta dostlarımla zarafat da elədim ki, bəlkə mənə adi su məhlulu vurublar? Peyvəndə şübhə ilə yanaşanlara bir məsəlini xatırlatmaq istəyirəm, öz təyinatına görə vaksin insanın ölümünə səbəb ola bilməz, ancaq virus insanları öldürür. Ən pis halda nə ola bilər – əgər insan çox güclü dərmanlar qəbul edirsə (xərçəng xəstələri, auto-immun xəstəliklərindən əziyyət çəkənlər və. s), bu zaman peyvəndin təsiri bir az azala bilər. Məsələn, əgər tamamilə sağlam insanda 100 faizlik müdafiə yaranırsa, belə xəstələrdə həmin göstərici 90 faiz olur.

Bəstəkar onu da əlavə etdi ki, hər şey insanın seçimindən asılıdır: kim xəstələnmək istəmirsə, peyvənd olunsun.

Azərbaycanın Xalq artisti Röya Ayxan ölkənin şou-biznes nümayəndələri arasında COVID-19-a qarşı ilk peyvənd olunan şəxsdir. O, rəsmi təmsilçisi olduğu özəl xəstəxananın həkimləri tərəfindən vaksinasiya olunub. Müğənni deyir ki, peyvənddən sonra orqanizmində heç bir dəyişiklik hiss etməyib, əksinə işləmək üçün enerjisi bir az da artıb.

"Vaksinasiyadan sonrakı gün dərhal işə başladım, özümü yaxşı hiss edirdim. Düzünü deyim ki, koronavirusa yoluxmaqdan çox qorxurdum, çünki dostlarımın, tanışlarımın əksəriyyəti artıq xəstələnmişdi. Allaha şükür ki, bəxtim gətirdi. Xəstələnməmək üçün peyvənd olunmaq qərarına gəldim. İndi sakitcə öz işlərimlə məşğul ola bilərəm, qorxu hissi azalıb, bununla belə, maska taxmağa davam edirəm. Peyvənddən qorxmaq lazım deyil", – deyə müğənni vurğulayıb.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Röya (@royaofficial)

SSRİ Xalq rəssamı Tahir Salahovun qızı, Moskvada yaşayan rəssam Aydan Salahova Rusiyanın koronovirus əleyhinə ilk peyvəndi olan "Sputnik V" ilə vaksinasiya olunub. O, işi ilə əlaqədar tez-tez xarici ölkələrə səfər etdiyindən COVID-19-a yoluxmamaq üçün risk etmək qərarına gəlib və peyvənd vurdurub. Rəssama artıq preparatın ikinci dozası da vurulub və o, özünü çox yaxşı hiss edir. Düzdür, əvvəl bir az üşütmə və hərarət müşahidə olunsa da, sonra vəziyyəti yaxşılaşıb.

Azərbaycanın Xalq artisti, müğənni Faiq Ağayev "CoronaVac" peyvəndinin birinci dozasını vurdurub. Müğənninin sözlərinə görə, hamı əvvəlki həyat tərzinə qayıtmaq istəyir və uşaq bağçalarının, məktəblərin, ali təhsil müəssisələrinin açılması tezliklə digər məhdudiyyətlərin də aradan qaldırılacağına inam hissi yaradır.

"Bu dəfə hər şey insanların özündən asılıdır. Arzularımızı gerçəkləşdirmək, sağlamlığımızı qorumaq istəyiriksə, peyvənd olunmalıyıq. Yaxın günlərdə "Sinovac" şirkətinin "CoronaVac" vaksininin ikinci dozasının vurulması üçün yenidən tibb müəssisəsinə müraciət edəcəyəm. Beləliklə, həm özümü, həm də yaxınlarımı yoluxmaqdan qoruyacağam. Peyvənd vurdurun – sağlam yaşayın!" – deyə Ağayev qeyd edib və öz pərəstişkarlarını sağlam gələcək naminə vaksinasiya olunmağa çağırıb.

Xatırladaq ki, Azərbaycanda SARS-CoV-2 əleyhinə vaksinasiya prosesi yanvarın 18-də başlayıb. "2021-2022-ci illər üçün Azərbaycan Respublikasında COVID-19-a qarşı peyvənd strategiyası"na uyğun olaraq ilk növbədə həkimlərin və tibb işçilərinin vaksinasiya olunması nəzərdə tutulmuşdu. Bundan sonra 65 yaşdan yuxarı insanlar vaksinasiya prosesinə cəlb olundu. Hazırda yaşı 50-dən yuxarı olan ölkə vətəndaşlarına peyvənd vurulması davam edir. 18 yaşınadək şəxslər, hamilə qadınlar və allergiya xəstələri istisna təşkil edir. Vaksinasiya prosesi Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" preparatı ilə həyata keçirilir.

Vaksinasiyada iştirak etmək üçün https://randevu.its.gov.az/ linki vasitəsi ilə onlayn növbə əldə etmək lazımdır. Bunun üçün şəxsiyyət vəsiqəsinin nömrəsi və FİN-kodu daxil edərək "Yoxla" düyməsinı sıxmaq lazım gəlir. Sonra təklif olunan siyahıdan peyvənd məntəqəsini, tarixi və saatı seçib mobil telefon nömrənizi daxil etməlisiniz. Qeydiyyat tamamlandıqdan sonra həmin nömrəyə növbəyə alındığını bildirən mesaj göndərilir. Mesajda peyvəndin ilk dozasının vurulacağı tarix, vaxt və yer göstərilir. Tibb müəssisəsində qeydiyyatdan keçən vaxt şəxsiyyət vəsiqəsini təqdim etmək vacibdir. 28 gündən sonra peyvəndin ikinci dozası tətbiq olunan vaxt təkrar qeydiyyatdan keçmək tələb olunmur.

750
Çəkiliş, arxiv şəkli

Türkiyə ilə birgə təcrübə milli kinomuzun inkişafına verəcək - Fikirlər müxtəlifdir

996
(Yenilənib 10:06 07.03.2021)
Cabbarov: "Heç kəsdə təəssürat olmamalıdır ki, Qarabağ müharibəsini Azərbaycan xalqından başqa hansısa qüvvə udub. Bizə hansısa uğurlu türk filminin nüsxəsi lazım deyil".

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 mart — Sputnik. Türkiyə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Qarabağ Zəfəri və Xocalı qətliamı haqqında serial çəkilməsi barədə tapşırıq verib. Bunula bağlı Azərbaycanın Mədəniyyət naziri Anar Kərimov türkiyəli həmkarı Mehmet Nuri Ərsoyla görüşüb. Mədəniyyət naziri Anar Kərimov bildirib ki, Qarabağ Zəfəri, Qafqaz İslam Ordusu və Xocalı qətliamı kimi tarixi hadisələr haqqında film və serialların çəkilməsi Azərbaycan və Türkiyə dostluq və qardaşlığın simvolu olacaq. Birgə əməkdaşlığın Azərbaycan kinematoqrfiyasının inkişafına nə kimi təkan verə bilər? Elə bu sualımızı kinematoqrafçılarımıza yönəldirik.

"Kino-televiziya sənətləri" kafedrasının müdiri, professor Rafiq Quliyev Sputnik Azərbaycan-a verdiyi açıqlamasında bu addımı müsbət qiymətləndirdiyini söylədi: "Türkiyə kinematoqrafçıları tarixi filmlərin çəkilişində, batal səhnələrin (Batal janrı — təsviri sənətdə müharibə və hərbi həyat mövzularına həsr olunan janr – red) quruluş verməsi baxımından daha təcrübəlidirlər. Bizim təcrübəmizlə Türkiyə təcrübəsinin sintezindən maraqlı filmlər ərsəyə gələ bilər. Digər tərəfdən, Türkiyə kinematoqrafiyası dünya modelini mənimsəyib və uğurla təkmilləşdirir. Ən azı bizim kinematoqrafçılarımız Türkiyə həmkraları ilə təcrübə mübadiləsi edərək daha ciddi işlər ortaya qoya bilərlər. Onlar kino sənayesində inkişaf etmiş ölkələrin modelinə əsaslanıb istehsalat münasibətləri baxımından daha irəlidədirlər. Bu baxımdan da bizim kadrlar təcrübə yığa bilərlər və ciddi nəticələr əldə edə bilərlər".

Kinooperatorun sözlərinə görə, bu təcrübə 90-cı illərdə də olub: "Türkiyənin istehlak bazarı tamaşaçı nöqteyi-nəzərindən daha genişdir. Bu, müştərək bir iş olacaq. Bu filmlərin təbliğatı və yayımında onların da marağı olacaq. İstehlak bazarının inkişafı baxımından Azərbaycan kinosuna yeni şanslar verəcək. Filmlərin ideoloji marağı bir yana, kammersiya və bazara çıxışına da böyük təkan verəcək. Bu, ilk deyil. 90-cı illərin əvvəllərində Türkiyə ilə müştərək filmlər çəkirdik. 1993-cü ildə türkiyəli rejissor Kuban Uğur İlhanla "Laçın dəhlizi" filmini çəkdik. Bu, ilk "qaranquş" idi. Sonradan nədənsə bu münasibətlər səngidi".

R.Quliyev əlavə edir ki, Türkiyə kinematoqrafçıları da bizim təcrübələrimizdən yararlanacaqlar: " Sovet kinosundan bizə miras qalan istehsal münasibətləri var. Həmin təcrübədən götürülməli maraqlı nüanslar var. Çünki, yadımdadır ki, biz Türkiyədə olanda, kinolent və rəqəmsal daşıyıcılarla bağlı müzakirələrimiz olurdu. Onlar buna təəccüb edirdilər ki, Azərbaycan kino məktəbinin nümayəndələri rus-sovet məktəbinin ənənələrini yaşatmaqla yanaşı, peşə biliklərinə daha fundamental səviyyədə yiyələniblər. Bizim bir çox sənətkarlarımız 90-cı illərdən bu yana professor kimi fəaliyyət göstərirlər, bizim əldə etdiyimiz bilikləri oradakı tələbələrlə bölüşüblər".

"Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktoru Fariz Əhmədov bildirir ki, Türkiyə ilə ortaq istehsal bizim üçün də faydalı ola bilər:

"Türkiyə kinematoqrafiyası dünyada sözün həqiqi mənasında səs salıb. İstər serialları, istərsə də filmləri son 20 ildə sürətli şəkildə inkişaf edib. Dünyanın hər bir ölkəsində yayımlanır. Hətta açıq yayımlarda onların kinolarına, seriallarına rast gələ bilərik. Ümid edirik ki, biz də nələrisə öyrənə biləcək. Onlar da bizdən nələrisə öyrənə bilərlər. Bu əlaqələr nəticəsində keyfiyyətli işlər ortalığa qoya bilərlər".

Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının katibi Əli İsa Cabbarov digər həmkarlarından fərqli düşünür. Cabbarovun fikrincə, Qarabağ mövzusunda olan filmlərimizin təbii və təsirli alınması üçün azərbaycanlı rejissor çəkməlidir: "Mən bütün xarici ölkələrlə əməkdaşlığa ikiəlli razıyam. Amma bir şeyi bilmək lazımdır ki, Qarabağ mövzusunda olan filmlərimizin təbii və təsirli alınması üçün azərbaycanlı rejissor çəkməlidir. Bizim texniki investisiyaya, prodüserə və senari dəstəyinə ehtiyacımız var. Amma senaridə müəllif kimi yox, məsləhətə ehtiyacımız var. Rejissorlara, aktyorlara, bəstəkarlara, montajçılara bizim ehtiyacımız yoxdur. Bunların hamısı bizdə var. Filmin milliliyini qorumaq üçün burada yaşayan, bu dərdləri hiss edən adam olmalıdır. Ona görə də aludə olmaq lazım deyil ki, Türkiyədən kinematoqrafçı çağırmaqla, hər şey yaxşı olacaq".

"Məsələn Türkiyə ilə bizim iş birliyimiz olan Elçin Əfəndiyevin əsəri əsasında lentə alınmış "Mahmud və Məryəm" filmi ürəyimizcə olmadı. Yəni, hələ Türkiyəni iştirakı uğurlu işin qarantiyası deyil. Necə ki, Qarabağı azərbaycanlılar azad edib, Qarabağ haqqında filmi də azərbaycanlılar çəkə bilər. Necə ki, "Dolu"nu, "Fəryad"ı, "Hər şey yaxşılığa doğru"nu çəkiblər, bundan sonra da çəkəcəklər".

Cabbarov vurğuladı ki, bu məsələdə son dərəcədə diqqətli olmaq lazımdır: "Heç kəsdə təəssürat olmamalıdır ki, Qarabağ müharibəsini Azərbaycan xalqından başqa hansısa qüvvə udub. Bizə hansısa uğurlu türk filminin nüsxəsi lazım deyil. Türkiyə dünyada tanınmış festivallarında yer tutublar, amma onlar müharibə filmləri ilə qazanmayıblar. Ona görə də onların bizə bu cəhətdən köməyi yoxdur. Biz marketinq baxımdan geridəyik, amma yaradıcılıq baxımından yox. Ona görə də Azərbaycan filmini Azərbaycan ruhunu daşıyan sənətkarlar çəkməlidir. Digər mövzularda türklər çəkə bilərlər, amma müharibə mövzusunda yox".

996
Teqlər:
Türkiyə, Azərbaycan, kino, film, müharibə, Qarabağ, Rejissor
Əlaqədar
Azərbaycan və Türkiyə Qarabağ zəfəri barədə film çəkəcək
Qarabağda vacib film çəkilir: Şuşada kino şəhərciyi olsa... - VİDEO
Dünya kinosu dəyişir, çünki yalançı uğur modeli artıq insanları cəlb etmir
Portuqaliyanın məşhur kino şirkəti Xocalı haqda film çəkib - VİDEO
Ərdoğan Qarabağ Zəfəri və Xocalı qətliamı haqqında serial çəkilməsi barədə tapşırıq verib
Ağgül Həmdizadə

"Eləmədiklərimizə görə cavabdehlik daşıyırıq" - Polis qadın

12
"Deyirlər ki, xoşbəxt o insandır ki, səhər işə, axşam evə tələsir. Məndə də belədir. Məzuniyyətdə oluram, evdə qala bilmirəm, işim üçün darıxıram. Elə olur ki, işə məzuniyyətdən bir həftə tez qayıdıram" - Ağgül Həmdizadə

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 8 mart — Sputnik. İnsanlar düşüncəsinə görə fərqlidir. Bu, ictimai münasibətlərdə müxtəlif xarakterli meyarlar yaratdığı üçün insanları bir-birindən fərqləndirən başlıca əlamətdir. Məhz ictimai münasibətlərin hüquqi tənzimlənməsində və nizamlanmasında qanunla polisin vəzifələri var. Kişilərlə bərabər, qadın polislərin fəaliyyəti diqqət çəkir. Gərgin, normalaşmayan iş rejimində çalışan xanım qəhrəmanımız Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşı, polis mayoru, 31 yaşlı Ağgül Həmdizadədir.

Əsas işi fəaliyyət istiqamətinə uyğun olaraq, etimad göstərilən vəzifədə özünü doğrultmaq, eyni zamanda da cəmiyyəti informasiya ilə təmin etmək olan Ağgül xanım iki uşaq anasıdır. 2011-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquqşünaslıq fakültəsində bakalavr, 2014-cü ildə isə magistr pilləsini fərqlənmə diplomu ilə başa vuran Ağgül xanım artıq on ildir ki, daxili işlər orqanlarında xidmət edir.

Anası kimyaçı, atası riyaziyyatçı olan Ağgül xanımın nəslində mundirli məmur – polis olmayıb. Ən çətin iş, məsuliyyətli peşə bir qadın olaraq onun taleyinə qismət olub. O, bundan qürur və iftixar hissi keçirdiyini, polis adı, polis andının uca olması üçün çalışdığını deyir.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Ağgül Həmdizadə
"Qadın üçün polis peşəsi çətindir demirəm, ümumiyyətlə, bu peşənin məsuliyyəti, öhdəliyi var, - deyə həmsöhbətimiz bildirir. - Qadın peşəsi dedikdə adətən müəllim, pedaqoq, yaxud da həkim olmaq düşünülür. Valideynlərim həkim olmağımı istəyirdilər. Zamanla mənə müəyyən qədər təsir ediblər. Həmişə deyirdilər ki, həkim ol. Nə bilim, uşaqlıqda düşünürdüm ki, bəlkə, mən də başqaları kimi digər peşəni sevə, seçə bilərəm. Amma olmadı. Həm də həkim olmaq daha böyük zəhmət tələb edirdi. Düzü, buna bir qədər istəyim olmadı deyə bilərəm.

Amma etiraf edim ki, polis olmaq arzum, məqsədim idi. Daha çox oxumaq, daha hazırlıqlı olmaq üçün çalışırdım. 2007-ci ildə ali məktəbə sənəd verəndə o zamanlar Polis Akademiyasına qadınların qəbulu yox idi, bu səbəbdən də BDU-nun hüquqşünaslıq fakültəsini seçdim. Düşündüm ki, hüquq təhsili alsam, hüquq-mühafizə orqanlarında çalışa bilərəm. Hərbiləşdirilmiş sistemdə, hüquq-mühafizə orqanlarında işləmək uşaqlıq arzum olub. Mündir daşımaq, paqonlu olmaq mənim üçün cəlbedici idi. Həmişə polis obrazında film qəhrəmanlarına, küçədə rastlaşdığım polislərə xüsusi rəğbətlə yanaşmışam. Ailəmizdə həmişə valideynlərimdən eşitmişəm ki, "polis olmasa..." Bu ifadənin içərisində polisin cəmiyyət həyatında rolu, ictimai qaydanın qorunmasındakı fədakarlığı var. İndi bu sözün mahiyyətini daha aydın dərk edirəm".

Uşaqlıq arzusu onu istədiyi ünvana doğru apardı. 2011-ci ildə daxili işlər orqanlarında hüquq təhsilli namizədlər üçün xidmətə qəbulla bağlı müsabiqə keçirildi. Beləcə, Ağgül Həmdizadə 100 ballıq sistemlə 92 bal toplayaraq DİN-də işə qəbul olundu. 

Polis leytenantı kimi işləməyə başlayanda nişanlı olan A.Həmdizadə bu qərarının qarşı tərəfdən narazılıqla qarşılanmadığını deyir: "Həyat yoldaşımla öncədən tanışlığımız olduğu üçün o mənim seçimimdən də xəbərdar idi. Bu səbəbdən də polis olmağıma etiraz etmədi. Əksinə, dəstək verdi".

İşinin gərginliyinə baxmayaraq o yorulmadığını deyir: "Deyirlər ki, xoşbəxt o insandır ki, səhər işə, axşam evə tələsir. Məndə də belədir. Məzuniyyətdə oluram, evdə qala bilmirəm, işim üçün darıxıram. Bu sahədə çalışan insanlar üçün polislik həyat tərzidir. Peşənin stimullaşdırıcı xüsusiyyəti insanla, mənəviyyatla bağlı olan məsələdir. Bunun izahı yoxdur. Çünki insanları mənəviyyat birləşdirir.

İki övladım böyüyür, onların tərbiyəsi, yaxşı təhsil alması da diqqətdən kənarda qala bilməz. İndi hər bir şəxs, xüsusilə cəmiyyətin həyat və fəaliyyəti ilə əlaqəli sahələrdə çalışan insanların faydalı olması labüddür. Etibar edilən vəzifənin xidmət üzrə öhdəlikləri ilə yanaşı, ana olduğumu unutmuram. Çünki həyat tərzimiz övladlarımız üçün də örnəkdir. Bu öhdəlik vərdişə çevrilmiş əməllərdir. Heç vaxt unutmuram - yalnız elədiklərimizə yox, eləmədiklərimizə görə də cavabdehlik daşıyırıq. Buna görə qadın – ana olmaq məsuliyyəti öhdəliyi artırır".

Suallarım fərqlidir, çoxdur. Qadın polis müsahibi danışdırmaq olduqca maraqlıdır. Görünür ki, üzərində çox çalışmış, özünü formalaşdırmışdır. Verdiyi cavablar hər bir insan üçün qəbuledilən, anlaşılandır. Ondan insan xarakteri ilə bağlı soruşuram. Deyir ki, xarakter insanın mahiyyətini, onun ümumi məzmununu təşkil edir: "Xaraktersiz insan yoxdur. Xarakter, tərbiyə, dünyagörüşü insanların davranışlarını müəyyən edir. Və polisin fəaliyyəti də insanların davranış normalarının hüquqla tənzimlənməsinə yönəlib. Yəni ictimai qayda – cəmiyyətdə qəbul edilən birgəyaşayış qaydaları ilə bağlı olan dəyərlərdir. Fəaliyyətim ictimaiyyətlə əlaqəli olduğu üçün bir ildən artıqdır ki, DİN-in fəaliyyəti ilə bağlı mətbuatda çıxışlarım olur. Keçirilən tədbirlər, üstü açılan cinayət işləri haqda məlumatları səsləndirirəm. İctimaiyyət üçün maraqlı olan, rezonans doğuran məsələlərlə bağlı çalışırıq ki, operativ cavablar verilsin".

Ağgül Həmidzadə, Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşı
© AR Ministry of Internal Affairs
Ağgül Həmdizadə

Polisin ictimai mühitdə nüfuzu, etibar və etimad ünvanına çevrilməsindən danışan müsahibim vurğulayır ki, ekstremal vəziyyətdə dövlət nümayəndəsi olan polis əməkdaşından məntiqi olaraq yüksək intellekt tələb olunur: "Ziddiyyətləri doğuran səbəbləri araşdırmaqla yanaşı, qanunçuluğu tətbiq etmək, dözümlülük nümayiş etdirmək polisin fəaliyyətinin əsas meyarlarındandır. Hər yerə sirayət edən sosial şəbəkə seqmentlərində yayılan informasiyalar bəzən hadisələrin, faktların mahiyyətini başqa şəkildə təqdim edir. Bu, çaşqınlıqla bərabər, cəmiyyətdə bəzən məyusluq yaradır. Belə olduqda hər kəs polisin hadisə və fakta münasibətini gözləyir. Ona görə DİN-in fəaliyyəti çağırış və təhdidlərə adekvat olduğuna görə, qanunla müəyyən edilən səlahiyyətlər çərçivəsində istənilən hala qarşı dərhal müvafiq tədbirlər görülür. Xüsusilə vətəndaşlar tərəfindən daxil olan müraciətlərə operativ qaydada baxılması diqqətdə saxlanılır. Belə demək mümkünsə, heç bir əməkdaş vətəndaşın çağırışına laqeyd yanaşa bilməz.

Polis necə olmalıdır ki, hamı razı qalsın? Bunun düsturu varmı? Nə etməli, necə davranmalı? Suallar çoxdur. Əgər insan duyğu və düşüncələrdən ibarətdirsə, 24 saat sabit əhvalda qalması nə qədər mümkündür? Ancaq polis 24 saat təmkinli, sakit, diqqətli, məsuliyyətli olmalıdır, həm də bunu hamı 24 saat ərzində tələb edib gözləyirsə..."

Həqiqətən də polisə insanlar güzəştsiz yanaşırlar. "Borcudur" deyib polisdən ona qayğı ilə yanaşmasını gözləyirlər. Bu barədə də müsahibimin mövqeyini soruşuram. O da bildirir ki, polisə münasibət dünyanın heç bir ölkəsində birmənalı deyil: "Səbəblər müxtəlifdir. Çünki cinayət və cinayətkarlıq, inzibati xəta varsa, onu törədənlər, törətməyə meylli şəxslər polisi sevə bilməzlər. Məsələn, hansısa sürücü işıqforun qırmızı işığından keçirsə, polis onu saxlayıb barəsində tədbir görürsə, o şəxs polisdən razı qalarmı, yaxud təşəkkür edərmi? Etməyəcək! Bu və ya digər halda, xeyli belə nüanslar var. Bütün bunlar fikir müxtəlifliyi yaradır. Nəzərə alaq ki, polis peşəsi ən çətin, təhlükəli və idealist məşğuliyyətdir. Bu peşə, həssaslığı ilə digər sahələrdən fərqlənir. Ona görə insanlar polisə güzəştsiz yanaşır, davranışlarını izləyir, hər addımını müzakirə edirlər. Polisin hər bir hərəkəti hadisədir. Dünyamız nə qədər rəqəmsallaşsa da, yaxud polisdən rəqəmsal (digital) münasibət gözləyənlər bilməlidirlər ki, polis də insandır.

12
Teqlər:
müsahibə, qadın, polis