Məşhur meyxanaçı qardaşlar İntiqam və Ehtiram Rüstəmov

"Artıq o meyxanaçıları məclislərə buraxmırlar"

1151
(Yenilənib 18:02 20.05.2016)
Məşhur meyxanaçı qardaşlar: "Meyxanada çərçivəsindən çıxdınsa, o, meyxana sayılmır. Biz içib çıxıb, özünü apara bilməyən meyxanaçılarla oturub-durmuruq"

BAKI, 20 may — Sputnik. Azərbaycan folkloruna aid meyxana sənəti — zərb alətinin müşayəti ilə oxunan musiqi-poetik janrdır. Meyxananı iki və daha artıq meyxanaçı müşairə şəklində bədahətən söyləyir.

Son dövrlər meyxanaya maraq artıb və el şənliklərində, konsertlərdə bu sənətə tələbat var. Buna baxmayaraq, hələ də meyxana haqqında mənfi düşüncədə olan, küçə sənəti sayan insanlar da az deyil.

Sputnik-in əməkdaşı, ölkə daxilində və xaricində kifayət qədər tanınmış meyxanaçılar — İntiqam və Ehtiram Rüstəmov qardaşları ilə meyxananın keçmişi, bu günü, gələcəyi və cəmiyyəti düşündürən digər mövzuları müzakirə edib.

- Meyxana sənətinin tarixi nə zamana dayanır?

İntiqam: — Meyxananı tarixi qədimdir. Demək olar ki, şeiriyyat yaranandan meyxana da yaranıb. Muğamın, sazın, meyxananın yaranması ayrı əsrlərə aid olsa da, hər üç sənət Azərbaycana məxsusdur. Hər xalqın şairi var. Şair xalqın dili, sözü deməkdir. Biz də bu sənəti qoruyub saxlayırıq. Meyxananı sona kimi mükəmməl bilən yoxdur. Meyxananı öyrəndikcə daha da dərinə gedirsən. İldən-ilə sözlər çıxır, o sözləri də vəzinə salmağı bacarmaq lazımdır. Bir sözlə, kim deyirsə ki, mən meyxananı dərindən bilirəm, deməli o, hələ meyxananı bilmir.

- Bakılılar meyxananın Bakıda yarandığını iddia edirlər və digər regionlardan olan meyxanaçıları qəbul etmirlər. Buna münasibətiniz necədir?

İntiqam: — Doğrudur, meyxana sənəti Abşerondan başlayıb. Meyxana sənətinin bizim illərə gəlib çatmasında Bakı kəndlərinin böyük zəhməti var. İllər öncə senzura var idi. Meyxana bədahətən deyildiyindən, əvvəllər etik normaları keçdiyindən, senzuradan keçə bilmirdi və ona görə efirə çıxa bilmirdi meyxanaçılar. Son illərdə bu sənət səhnəyə gəldi. Bir tanınmış məmurumuz tədbirlərin birində bizə belə dedi: "Nizami Rəmzinin, Ağasəlim Çıldağın meyxananın səhnəyə gəlməsində böyük rolları oldu, Namiq Qaraçuxurlu əksər qadınlara meyxananı sevdirdi, siz isə meyxananı dünyaya tanıtdınız". Mən həmişə demişəm, Xəzərin havasını udmayan insan meyxana sevməz və meyxana söyləyə bilməz. Meyxana sarı qumun üzərində yaranıb.

Ehtiram: — Nizami Rəmzi, Ağasəlim kimi ustadlar meyxananı Azərbaycanda məşhur ediblər, tanıdıblar və sevdiriblər. Mən və İntiqam isə meyxananı dünyada tanıtdıq. Artıq Yaponiyada da bilirlər, meyxana nədir. Bu, bizim uğurumuzdur.

- Deyilənə görə, meyxanaçı ayıq vəziyyətdə yarada bilmədiyi qafiyələri, sərxaoş halda, yaxud hansısa uyuşdurucunun təsiri altında daha yaxşı bacarır. Həqiqətən belədir?

İntiqam: — Bu cür hal bütün sənət adamlarında var — müğənnilərdə, musiqi alətlərində ifa edənlərdə və s. Amma onların çoxu səhnədə fanoqram oxuduqlarından, onların durumu hiss olunmur. Amma bu o demek deyil ki, mən bunun tərəfdarıyam. Əksinə, əleyhinəyəm. Meyxana ilə insanlara demək istədiklərimizi çatdıra bilərik. İçib çıxıb, özünü apara bilməyən meyxanaçıları özümə sənət yoldaşı bilmirəm.

Ehtiram: — Bir insan ki, özünün qədrini bilmir, belə insan dostunun, qardaşının qədrini bilə bilər?! Əlbəttə, yox! Belə meyxanaçılarla biz bir məclislərdə oturmuruq.

- Bəzi hallarda meyxana deyişmələrində təhqirə, söyüşə keçilir. Bu nüans sənətdə normal qarşılanır?

İntiqam: — Bu sənətin qolları var. Sanki bu meyxanada təhqir, tənqidə meyllilik var. Əvvələr daha çox təhqir olurdu. Son zamanlar artıq belə meyxanaçıları el şənliklərinə buraxmırlar. Artıq restoranlarda da meyxana deyilir, xanımlar da əyləşir məclislərdə, ona görə meyxanaçılar çərçivədən çıxmır. Meyxanada çərçivəsindən çıxdınsa, o, meyxana sayılmır.

Ehtiram: — Elə meyxanaçılar var ki, ağızlarına gələni deyirlər. Biz elələri ilə meyxana demirik. Belə meyxana demək olmaz.

- Olub ki, belə təhqirlə müşayət olunan deyişmələr dava-dalaşa çevirilsin?

İntiqam: — Biz elə məclisdə olmamışıq. Amma eşitmişəm ki, məclislərdə bir-birinə çaynik atan olub, bir-birinin üzünə stəkan atan olub. Məclisdən sonra dava edənlər də az olmayıb. Bu da onları aşağılayır. Azərbaycanda meyxana sənətini yaşadan 7-8 meyxanaçı var. Meyxanaçılar bir az ehtiyatlı olsunlar. Hər yerdə nə ağızlarına gəldi, deməsinlər. İndi kamera hər kəsdə var, çəkib youtube-a qoyurlar. Bununla da meyxanaçı illərini sərf edərəq qazandığı uğurlarını məhv etmiş olur.

Ehtiram: — Ona görə iki qardaş deyirik meyxananı. Bir — birimizin acı sözünü uda bilirik.

- Meyxanada jarqonlardan, məhəlli ifadələrdən, həmçinin əcnəbi sözlərdən gen-bol olması normaldır?

İntiqam: — Mən Sovet dövründə böyüdüyüm üçün rus dilini yaxşı bildiyimdən, çox məşq etdim və rus dilində də meyxana deməyə başladım. İngilis dilini bilsəm, ingilis dilində də deyərəm. Rus dilində dedikcə rusdilli xalqlar da bu sənəti bilib sevdi. Rusların bir məclisində idik. Orada bir nəfərin güldana əli dəydi və güldan qırıldı. Biz o dəqiqə ona meyxana qoşub dedik. Bütün məclis heyrətlənmişdi. Sərhəddən kənarda meyxana sənətini tanıtmaq çox çətindir. Biz bir kəlmə sözümüzlə MDB ölkələrində meyxananı tanıtdıq. Həmin ölkələrdə meyxananı çay evi, kafe bilirdilər. Sonradan Rusiyada və digər ölkələrdə meyxana sənətini tanıtdıq.

- Azərbaycanda niyə meyxana deyə bilən xanım yoxdur?

Ehtiram: — Meyxana meydanlarında xanım baş çıxara bilməz. Biz azərbaycanlıyıq. Bizim mentalitet üçün deyil bu. Xanımdan gözəl xanəndə, mügənni olar, amma meyxanaçı olmaz.

- Mayın 24-də Moskvaya səfərə getməlisiniz. Nə ilə bağlıdır bu səfər?

İntiqam: Bizim Rusiyanın 1-ci kanalında yayımlanan "Veçernıy Urqant" verilişinə ediblər. Özümüz də bilmirik necə olacaq. Sadəcə telekanala dəvət almışıq. Nə yeniliklər olacaq səfərdən gələndən sonra sizə məlumat verə bilərik.

Ehtiram: — Yenə də Azərbaycanı təmsil edəcəyik. Meyxana sənətini tanıdacağıq.

1151
Teqlər:
deyişmə, Ehtiram, İntiqam, meyxanaçı, meyxana, folklor, şeir
Əlaqədar
Azərbaycanın opera sənətçiləri Qırğızıstana yollanırlar
Dünyanı aldadan adam: "Bu sənətdən pul çıxmır"
Bakılı bərbər bu sənətə aid 50 nadir eksponatı toplayıb
Şəkili sənətkarlar həyəcan təbili çalırlar
Sənət rüşvətə yoluxanda...
Tanınmış sənətçi olan qardaşlar uşaqlıqdan küsülüdürlər
"Kütlə sevmir deyə, sənətimizi atıb gedəsi deyilik ki..."
20 Yanvar faciəsinin ildönümü, arxiv şəkli

Müşkül məsələ: emosiyalar sənədli filmlərin "vicdanına" qalıb

9
(Yenilənib 17:01 20.01.2021)
Yaradıcı insanlar deyirlər ki, faciə ilə bağlı kifayət qədər əsərlər yazılsa da, bu mövzu həmişə aktual olaraq qalacaqdır

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. Azərbaycan xalqının tarixinə Qanlı Yanvar faciəsi kimi daxil olmuş 1990-cı il 20 Yanvar hadisələrindən artıq 31 il keçir. 20 Yanvar mövzusu Azərbaycan ədəbiyyatında və incəsənətində necə əks olunub? Biz də elə bu sualla bir sıra ədəbiyyat və incəsənət adamlarına müraciət etdik.

Prezident İlham Əliyev, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Bəstəkar, professor Firəngiz Əlizadə mövzu ilə bağlı fikirlərini Sputnik Azərbaycan-la bölüşüb: “Azərbaycan bəstəkarları “Yanvar hadisələri” ilə bağlı irihəcmli əsərlərdən tutmuş mahnıya qədər onlarla əsərlər yaradıblar. Həmin əsərlər dəfələrlə Filarmoniyada, dövlət əhəmiyyətli tədbirlərdə ifa olunub. Bunlardan ən məşhuru Cövdət Hacıyevin "Şəhidlər" simfoniyasıdır. Rauf Abdullayevin dirijorluğu ilə səsləndirilən əsər o qədər möhtəşəmdir ki, insanlar sanki bir anlıq həmin gecəyə qayıdırlar”.

Firəngiz xanım deyir ki, Azər Rzayevin “Bakı 90” əsəri də həmin silsilədəndir. Həmin əsəri də sakit dinləmək qeyri-mümkündür.

“Əsəri dinləyəndə o gecə insanın gözünün önündən lent kimi keçir. Orada düşmənlərimizin şəhərə necə daxil olmasını, insanlarımızı amansızca qətlə yetirməsini aydın hiss edə bilərik. Bundan başqa, Azər Dadaşovun, Tofiq Bakıxanovun, Nəriman Məmmədovun, Məmməd Quliyevin adlarını çəkə bilərəm ki, həmin bəstəkarların həmin dəhşətli gecə ilə bağlı simfonik əsərləri var. Təəssüflə qeyd edim ki, bu əsərlər çox az səsləndirilib", - deyə F.Əlizadə bildirib.

Kinorejissor Tahir Tahiroviçin sözlərinə görə, 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan sənədli kinosunda mükəmməl formada əks olunub: ““Azadlığa gedən yollar” filmi Tofiq Məmmədov və Xamis Muradovun rejissorluğu ilə çəkilib. Həmkarlarının sayəsində 20 Yanvar hadisələri kino lentinə köçürülüb. Həmin kino lentlərini toplayıb “Azadlığa gedən yollar” filmi hazırlanıb”.

Bakıda Şəhidlər Xiyabanı, arxiv şəkli
© Sputnik / Мурад Оруджев

Amma bədii filmdə vəziyyət bir o qədər də yaxşı deyil. Rejissorun fikrincə, 20 Yanvar haqqında bədii film müşkül məsələdir.

Bəs bədii ədəbiyyatda 20 Yanvar faciəsi necə əks olunub? Gənc yazar Ayxan Ayvaz deyir ki, 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan poeziyasında kifayət qədər işıqlanıb:

“Məsələn, Bəxtiyar Vahabzadənin “Şəhidlər” poeması, Məmməd Aslanın "Ağla, qərənfil ağla", Qabilin "Mərsiyə" şeirləri, Sabir Rüstəmxanlının və digər şairlərin həmin faciə ilə bağlı şeirləri, poemaları var. Amma nəsr barədə eyni sözləri deyə bilmərəm".

"Təəssüf ki, nəsr əsərləri çox az saydadır. 20 Yanvar faciəsinin reallığı ilə bağlı yazılan əsərlər, demək olar ki, yoxdur. Amma bu faciə ilə bağlı publisistik əsərlər var, kitablar dərc olunub. Sırf bədii olaraq, Sabir Əhmədlinin "20 Yanvar" hekayələri adlı kitabı dərc olunub. Bundan əlavə, Səfər Alışarlı "Maestro" romanında 90-cı illərdə Azərbaycanın vəziyyətini bədii şəkildə təsvir edib. Ümumi götürdükdə, həqiqəti bütün reallıqları ilə çatdıran əsəri xatırlamıram".

9
Heydər Əliyev Sarayı, arxiv şəkli

Heydər Əliyev Sarayı "Tarixi səhnə" adlı yeni layihəyə start verib

12
Layihə çərçivəsində 50 ilə yaxın ömrünü tarixi səhnəyə - Heydər Əliyev Sarayına həsr edən, peşəkar və fədakar fəaliyyət göstərən əməkdaşların da çəkilişi nəzərdə tutulub.

 

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Heydər Əliyev Sarayı "Tarixi səhnə" adlı yeni layihəyə start verib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, "Tarixi səhnə" layihəsi 1972-ci ildən tamaşaçıların ixtiyarına verilən, paytaxtımızın memarlıq simasında xüsusi yeri olan, Azərbaycan mədəniyyəti və incəsənətinin uzun illər nümayiş olunduğu, möhtəşəmliyi ilə seçilən, ictimai-siyasi, mədəni kütləvi tədbirlərə ev sahibliyi edən, önəmli hadisələri, tədbirləri səhnəsindən geniş tamaşaçı kütləsinə çatdıran ümummilli liderimizin adını daşıyan Heydər Əliyev Sarayına həsr olunub.

Sarayın direktoru Ramil Qasımovun ideya müəllifi olduğu layihənin hazırlanmasının əsas məqsədi Heydər Əliyev Sarayının Azərbaycanın görkəmli mədəniyyət və incəsənət xadimlərinin həyat və yaradıcılığındakı xüsusi rolunu, müstəsna əhəmiyyətini və maraqlı xatirələrin geniş kütləyə çatdırılmasıdır.

Eyni zamanda, layihə çərçivəsində 50 ilə yaxın ömrünü tarixi səhnəyə - Heydər Əliyev Sarayına həsr edən, peşəkar və fədakar fəaliyyət göstərən əməkdaşların da çəkilişi nəzərdə tutulub.

Qeyd edək ki, 2022-ci ildə Heydər Əliyev Sarayının fəaliyyətə başlamasının 50 illiyi tamam olacaq. Layihə cari il və gələn il ərzində davam etdiriləcək. Bundan əlavə, "Tarixi səhnə" adlı festivalın və "Tarixi səhnə" filminin çəkilməsi nəzərdə tutulub.

12
Donald Tramp, arxiv şəkli

"Qayıdacam" - Tramp Evdən necə getdi - VİDEO

0
Bu gün Donald Tramp Ağ Evi tərk edib. Ancaq KİV-də dolaşan "Tramp daha prezident olmayacaq" iddialarına rəğmən, o qayıdacağına söz verib. Prezidenti Sinatranın ifası ilə yola salıblar

BAKI, 20 yanvar - Sputnik. Ağ Evi tərk edən ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfdaşlarına "bu və ya başqa formada" geri dönəcəyini söz verib. 

"Sizi sevirik. Bu və ya başqa formada qayıdacağıq... Qoy hər işiniz yaxşı olsun. Tezliklə görüşənədək", - Vaşinqtonu tərk edib Floridaya uçmazdan əvvəl "Endryus" aviabazasında toplaşmış qohumları və tərəfdarları qarşısında çıxış edən Tramp deyib. 

​O, vitse-prezident Mayk Pensə və Konqresə xüsusi minnətdarlıq edərək birlikdə yaxşı işlədiklərini vurğulayıb. 

Bundan sonra o, ailəsinin yanına qayıdıb, qızı Tiffanini qucaqlayıb, təyyarəyə doğru yönələrkən isə qayıdaraq Ağ Evin sabiq başçısı Mark Midousun əlini sıxıb və fəxri qarovulun müşayiəti ilə prezident təyyarəsinə minib. Təyyarə havaya qalxanda isə aviabazada Frenk Sinatranın ifasında "My Way" (Mənim yolum) mahnısı səsləndirilib.

0
Teqlər:
tərk etmək, Ağ Ev, Donald Tramp