Qələm

Məmur əyləndirən təlxəklər

2112
(Yenilənib 17:16 29.04.2016)
Sovet dönəmində bu yaltaqlar sayılmayacaq qədər çox idi. Onlar sovet ideyalarını təbliğ və tərənnüm etməkdən, əhəmiyyətli əsər yaratmaq bir yana, xalq üçün qəhrəman da ola bilmədilər.

BAKI, 28 apr — Sputnik. Başlıqdan da göründüyü kimi, o qədər böyük mövzudur ki, bu mövzuda qalaq-qalaq kitablar yazsan, yenə də bitməz. Çünki ədəbiyyatımız və incəsənətimiz yaltaqlarla, yaltaqlanmaq üçün yazılan əsərlərlə doludur. Bu, əsl təlxəklikdir. Yeri gəlmişkən, deyim ki, təlxəklik də öz dönəmində ciddi bir peşə sayılırdı. Bu peşəni güclü aktyorluq istedadına sahib aktyorlar icra edirdi. Odur ki, təlxək sözünü təhqir kimi qəbul etməyin.

Əslində, bu ənənənin əsasını Nizami Gəncəvi qoymuşdu. Nizaminin yazdığı əsərlərdə məzmun və ideyadan çox onun poeziyası daha uğurlu alınırdı. Əgər Nizaminin əsərlərində onun fəlsəfi fikirləri, aforizmə çevrilmiş deyimləri olmasaydı, məzmun və ideya baxımdan o əsərlər heç bir əhəmiyyət kəsb etməzdi. Səbəb sadədir: Nizami Gəncəvi bu əsərləri öz rahat yaşayışını təmin etmək üçün yazırdı, onları yazmaq, Bukovskinin təbiri ilə desəm, Nizaminin içindən gəlmirdi. Buna rəğmən, Nizami tarixdə qaldı. Səbəb əsərlərinin uğurunda deyildi, bütün ömrünü ədəbiyyata sərf edib məhsuldar bir yaradıcılıq dövrü keçirən ilk azərbaycanlı ədiblərdən biri olmasında idi.

Əbəs deyil ki, Nizami sarayda yaşamadığı halda saray şairi hesab edilir. Yenə də əbəs deyil ki, "Leyli və Məcnun"u Nizamidən sonra yazdığı halda Füzulinin əsəri daha uğurludur. "İsgəndərnamə"yə gəlincə, tarixçilər yaxşı bilir, bu əsərin bir hissəsi yox, başdan ayağa utopiyadır. Tarixin bu qədər təhrif olunduğu, yalana qarışıdırıldığı, bəşər üçün süni şəkildə ideallaşdırılmış qəhrəmanlarla dolu ikinci bir əsər yoxdur.

Sovet dönəmində bu yaltaqlar sayılmayacaq qədər çox idi. Onlar sovet ideyalarını təbliğ və tərənnüm etməkdən, əhəmiyyətli əsər yaratmaq bir yana, xalq üçün qəhrəman da ola bilmədilər. Deməyim odur ki, hakimləri tərifləyib yaltağa çevrilməkdənsə, etiraz dolu bir-iki cümlə yazıb sürgün olunsaydılar, bu gün qəhrəmana susamış Azərbaycan xalqı onlar üçün saysız-hesabsız sevgi heykəlləri ucaldardı. Eyni ilə Əhməd Cavad, Almas İldırım kimi.

20-ci əsrin 50-ci illərindən 21-ci əsrin ilkin illərinə qədər yaradan ədiblərimiz isə lap avara qaldılar. Yazıqlar bilmədilər ki, kimə tərif yağdırsınlar. Hətta, onların arasında ən cəsur hesab edilən Bəxtiyar Vahabzadə də özünün "İki dost" adlı poemasında Stalini "Ellər atası" adlandırmışdı. Zəlimxan Yaqub isə yaradıcılığının əvvəlində gül-çiçəkdən, göldən, şəlalədən yazsa da, son illərində "Əbədiyyət dastanı"ndan başqa bir şey yaratmadı. Yazıq, böyrəyini müalicə etdirib bir az da çox yaşamaq üçün mədhiyyə dalıyca mədhiyyə yazırdı. Təbi də ki, göz dəyməsin, hamıya aşkar…

Ədəbiyyatdan başlayan bu yaltaqlıq sindromu sonralar kinoya, teatra, musiqiyə də yoluxdu. Çoxları üçün ciddi rejissor hesab edilən, son dönəmlərdə, sadəcə, bir "televizyonşik" olan Vaqif Mustafayev yaradıcılığı boyu mərhum prezident Heydər Əliyevə 11 ədəd film çəkib. Birini, lap ikisini başa düşmək olar. Daha 11 ədəd kimə və nəyə lazım idi ki?

Teatrlarda bu sindromun şahidi olmaq üçün repertuara baxmağınız kifayət edər. Akademik Milli Dram Teatrında bir dönəm baş nazirimizin müavini Elçin Əfəndiyevin "Teleskop", "Qatil", "Şekspir", "Sənətkarın taleyi" adlı dörd dram əsəri vardı. Cəfər Cabbarlı kimi nəhəng dramaturqun isə bir əsəri belə, oynanılmırdı. Əslində, o əsərlərin heç biri Cəfər Cabbarlının "Oqtay Eloğlu" əsərindəki bu cümlələr qədər əhəmiyyətli deyil: "Səfil хalq, nə bağırırsan? Səndə sənətkar bir qadın yoх, varsansa yarat, yaratmırsansa sus, uzan, öl!".

Ümumiyyətlə, Akademik Milli Dram Teatrı sənət ocağından çox məmur əyləndirən təlxək məclisinə çevrilib. Millət Vəkili Hüseynbala Mirələmovun iki əsəri ("Gəncə qapıları", "Xəcalət"), baş nazir müavininin atası İlyas Əfəndiyevin üç əsərinin ("Boy çiçəyi", "Mənim günahım", "Qarabağnamə") Akademik Milli Dram Teatrında oynanılması ilə yanaşı, mədəniyyət nazirinin müavini Ədalət Vəliyevin həyat yoldaşı Tamara Vəliyevanın, eləcə də, Kamal Abdullanın, Əli Əmirlinin və başqa məmur-ədiblərin bir sıra əsərləri də Musiqili teatrda və Gənc Tamaşaçılar teatrında oynanılır. Əlbəttə, eyni müəllifin bu qədər əsərinin oynanılması əsl sənətə yox, məhz, məmur könlünü əyləndirməyə, vəzifə, pul qazanmağa, məmurdan tərif eşitməyə yönəlib.

Eyni sindromu musiqimizdə də görmək üçün nümunələr gətirməyimə ehtiyac yoxdur. Musiqi daha çox kütləyə nüfuz etdiyi üçün xalq hər şeyi görür və bilir! Sənətə yox, məmura xidmət edən sənət adamlarının dərsini isə tarix verəcək! Əminəm ki, çox ağır dərs olacaq. Təxmini, primadonnamızın aqibəti kimi…

2112
Teqlər:
təlxək, mədhiyyə, əsər, şeir, şair, yazıçı
Əlaqədar
Ədəbiyyatımızda faciə janrının banisi
Dahi Azərbaycan şairinin xatirəsi anılıb
Xalq şairi Zəlimxan Yaqub dünyasını dəyişib
Şair Məmməd Aslan dünyasını dəyişib
Yazıçı Əkrəm Əylisli saxlanıldı
Məşhur italyan yazıçısı Umberto Eko vəfat edib
Heydər Əliyev Sarayı, arxiv şəkli

Heydər Əliyev Sarayı "Tarixi səhnə" adlı yeni layihəyə start verib

9
Layihə çərçivəsində 50 ilə yaxın ömrünü tarixi səhnəyə - Heydər Əliyev Sarayına həsr edən, peşəkar və fədakar fəaliyyət göstərən əməkdaşların da çəkilişi nəzərdə tutulub.

 

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Heydər Əliyev Sarayı "Tarixi səhnə" adlı yeni layihəyə start verib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, "Tarixi səhnə" layihəsi 1972-ci ildən tamaşaçıların ixtiyarına verilən, paytaxtımızın memarlıq simasında xüsusi yeri olan, Azərbaycan mədəniyyəti və incəsənətinin uzun illər nümayiş olunduğu, möhtəşəmliyi ilə seçilən, ictimai-siyasi, mədəni kütləvi tədbirlərə ev sahibliyi edən, önəmli hadisələri, tədbirləri səhnəsindən geniş tamaşaçı kütləsinə çatdıran ümummilli liderimizin adını daşıyan Heydər Əliyev Sarayına həsr olunub.

Sarayın direktoru Ramil Qasımovun ideya müəllifi olduğu layihənin hazırlanmasının əsas məqsədi Heydər Əliyev Sarayının Azərbaycanın görkəmli mədəniyyət və incəsənət xadimlərinin həyat və yaradıcılığındakı xüsusi rolunu, müstəsna əhəmiyyətini və maraqlı xatirələrin geniş kütləyə çatdırılmasıdır.

Eyni zamanda, layihə çərçivəsində 50 ilə yaxın ömrünü tarixi səhnəyə - Heydər Əliyev Sarayına həsr edən, peşəkar və fədakar fəaliyyət göstərən əməkdaşların da çəkilişi nəzərdə tutulub.

Qeyd edək ki, 2022-ci ildə Heydər Əliyev Sarayının fəaliyyətə başlamasının 50 illiyi tamam olacaq. Layihə cari il və gələn il ərzində davam etdiriləcək. Bundan əlavə, "Tarixi səhnə" adlı festivalın və "Tarixi səhnə" filminin çəkilməsi nəzərdə tutulub.

9
Təranə Qumral və Musa Musayev, arxiv şəkli

Müğənni izləyicilərini hədələdi - "Hünəriniz var, bir də..." - VİDEO

37
(Yenilənib 12:34 19.01.2021)
"Götürüb nəsə yazsam, deyəcəksiniz, Təranə Qumral izləyicisini təhqir etdi. Amma sizin məni hər cür təhqir etməyə haqqınız var? Qarğışlarınız öz canınıza tökülsün".

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Müğənni Təranə Qumral sosial şəbəkədə yayımladığı video ilə müzakirələrə səbəb olub.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, sənətçinin görüntüdə işlətdiyi qeyri-etik ifadələr bir yana, onun istifadə etdiyi effekt ələ salınıb.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Terane_Musa (@terane_musa)

Bir neçə gün əvvəl qızları ilə rəqs edən videosunu yayımlayan ifaçı ünvanına yazılan tənqidlərə cavab verib. O: "Bir ildir efirə çıxmıram, özümlə bağlı sosial şəbəkəyə video qoymuram. O gün bir video yayımladım, altına oturub nə qarğışlar, söyüşlər yazmısız. Öz başınıza tökülsün. Götürüb nəsə yazsam, deyəcəksiniz, Təranə Qumral izləyicisini təhqir etdi. Amma sizin məni hər cür təhqir etməyə haqqınız var? Qarğışlarınız öz canınıza tökülsün. Hünəriniz var, bir də qarğış yazasınız", - deyə bildirib.

Təranə daha sonra paylaşımındakı şərh bölümünü bağlayıb.

37
Teqlər:
hədə, video, Instagram, müğənni
Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub

O məşum gecədən Lənkəran da nəsibini alıb: Unutmadıq, unutmayacağıq!

0
(Yenilənib 15:44 20.01.2021)
Şəhərdə törədilə biləcək kütləvi qırğının qarşısını almaq üçün vətənpərvər lənkəranlılar sovet ordusunun diqqətini yayındırmaq məqsədilə Haftoni meşələrinə çəkiliblər.

Rahim Muradov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. "1990-cı ildə Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda mübarizədə şəhidlik zirvəsinə ucalanların 11 nəfəri lənkəranlılardır."

Azərbaycan xalqının qan yaddaşı, milli azadlıq hərəkatının silinməz səhifəsi olan 20 yanvar faciəsinin 31-ci ildönümü Lənkəranda da qeyd olunub.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbirinin verdiyi xəbərə görə, tədbir şəhidlərin xatirə kompleksinin ziyarət olunması ilə başlayıb. Səhər saatlarından etibarən rayon sakinləri Şəhidlər xiyabanına gələrək faciə qurbanlarını anıblar.

Anım tədbirində Lənkəran İcra Hakimiyyətinin rəhbərliyi, hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları, idarə, müəssisə və təşkilat rəhbərləri, şəhid ailələri, ictimaiyyətin nümayəndələri şəhidlərin xatirəsinə ucaldılmış abidə kompleksinin önünə qərənfil və gül dəstələri düzüblər. Mərasimdə şəhidlərin ruhuna dualar oxunub.

  • Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub
    © Sputnik / Rahim Murad
1 / 8
© Sputnik / Rahim Murad
Lənkəranda 20 yanvar faciəsinin 31-cü il dönümü qeyd olunub

Qeyd edək ki, 1990-cı ildə azğın Sovet hakimiyyətinə qarşı lənkəranlılar da etiraz səsini ucaltmışdı. Bunun qarşısını almaq üçün Sovet ordusu 20 yanvar hadisəsindən 5 gün sonra Lənkəran şəhərinə yeridilib. Şəhərdə törədilə biləcək kütləvi qırğının qarşısını almaq üçün vətənpərvər lənkəranlılar sovet ordusunun diqqətini yayındırmaq məqsədilə Haftoni meşələrinə çəkiliblər. Lakin Vaqif Məmmədov, Salman Baxşıyev, Şahin Məmmədov, Rahim Məmmədov və Rövşən Bədəlov meşədə baş verən atışmada şəhid olublar. Daha 1 nəfər isə vertolyotda aparılarkən məftillə rus hərbçiləri tərəfindən boğularaq qətlə yetirilib.

1990-cı ildə Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda mübarizədə şəhidlik zirvəsinə ucalanların 11 nəfəri lənkəranlılardır. Onlardan 5 nəfəri yanvarın 19-dan 20-ə keçən gecə Bakıda törədilən qırğınlar zamanı şəhid olub. Azadlıq hərəkatının 46 üzvü isə Rusiya həbsxanasına göndərilib. Bu gün həmin hadisələr Lənkəranda 11 şəhidin şəhadət günü, Milli Azadlıq Hərəkatının hünər salnaməsi kimi xatırlanır. 31 ildir ki, bu günü yerli sakinlər Lənkərandakı Şəhidlər Xiyabanını ziyarət etməklə Vətən uğrunda şəhid olan həmyerlilərinin xatirəsini əziz tuturlar.

0
Teqlər:
Lənkəran rayonu, Lənkəran şəhəri, Lənkəran, 20 Yanvar qətliamı, 20 Yanvar faciəsi, "20 yanvar"