Kann film festivalı

Kann film festivalı yekunlaşdı

8
Dünyanın ən məşhur kino festivallarından biri olan Kann film festivalında mükafatların təqdim olunma mərasimi keçirilib.

BAKI, 25 may — Sputnik. Bu il 68-cisi qeyd edilən, dünyanın ən məşhur kino festivallarından biri olan Cannes (Kann) film festivalında mükafatların təqdim olunma mərasimi keçirilib.

Əsas mükafat olan “Qızıl Palma” fransız rejissor Jak Odiyarın “Dheepan” filminə verilib.  Şri-Lankadan qaçan və Parisdə yeni bir həyat qurmaq istəyən Tamil adlı azadlıq döyüşçüsünün başına gələn əhvalatlardan bəhs edən filmə maraq böyük olub. 

“Böyük” mükafatı "Ruhun oğlu" filminə görə macar rejissoru Laslo Nemes, “Ən yaxşı rejissor” mükafatını "Suiqəsdçi" filminə görə çinli rejissor Ho Şa Şen (Hou Hsiao Hsien), "Xərçəng" filminə görə “Münsif”mükafatını yunan rejissor Yorqos Lantimos (Yorgos Lanthimos), “Ən yaxşı ssenari” mükafatını “Xronika” ("Chronic") filminə görə Mişel Franko (Michel Franco) alıb. 

"La Loi du Marche" filmindəki rolu üçün Vincent Lindona "Ən yaxşı aktyor”, "Mon Roi" filmindəki rolu üçün Emmanuelle Bercot və "Carol" filmindəki rolu üçün Runi Mara "Ən yaxşı aktrisa" mükafatlarına layiq görülüblər. 

"Qızıl kamera” mükafatı isə "La Tierra y la Sombra" filminə görə rejissor Sezar Asevedoya (Cesar Acevedo) verilib. 

8
Aktrisa Kəmalə Tabak

Türkiyədə Kvazimodonu ağladan Kəmalə: "İkinciyə ehtiyac qalmadı"

820
(Yenilənib 23:34 14.08.2020)
"Mən necə sevinirəmsə, necə kədərlənirəmsə, digər millətdən olanlar da eyni reaksiyanı verirlər. Hətta dilini bilməsə də hissləri dərk edir. Sənin duyğularını hiss edir, anlayır"

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 avqust — Sputnik. "Teatr məbəddir" fikri son illər Azərbaycanda öz aktuallığını itirib desək, heç də yanılmarıq. Son dövrlər gənc aktyorların teatrlardan uzaqlaşıb digər sahələrə, ən yaxşı halda kino və serial sahəsinə getdiyinin şahidi oluruq. Amma həmsöhbət olduğumuz Kəmalə Tabak sevib-seçdiyi sənətə sadiq qalıb.

Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində teatr sahəsində təhsil alan aktrisa müəyyən müddət burada bir çox teatr səhnələrində rol alıb. Daha sonra Türkiyənin İstanbul şəhərində yerləşən "Kumbara Görsel Sanatlar" teatrında sənətini davam etməyə qərar verib.

Aktrisa oradakı fəaliyyəti ilə bağlı Sputnik Azərbaycan-a danışıb: "2016-cı ilin aprel ayında sənətimi Türkiyədə davam etdirmək üçün yola çıxdım. Əvvəllər heç vaxt Türkiyədə olmamışdım. Dil də mənə yad idi. Şansımı yoxlamaq istədim. Əlbəttə ki, bir il çox çətin oldu. Çox çabaladım, 2017-ci ilə qədər bəzi teatrlarda çalışmağa müvəffəq oldum".

© Photo : Courtesy of Kamala Tabak
Aktrisa Kəmalə Tabak

Kəmalə Tabak özünü digər sahələrdə də sınayıb. Amma necə deyərlər, canlı sənət növü sayılan teatr onu daha çox cəlb edib: "Yeni gəldiyim dövrlərdə bir çox seriallarda rol aldım. Bir müddət radioda və reklam çəkilişlərində iştirak etdim. Amma özümü daha çox teatrda gördüyümə görə digər sahələrdən uzaqlaşdım. 2017-ci ildə "Notr-Dam kilsəsinin Qozbeli" muziklında (mahnıları, dialoqu, aktyorluğu və rəqsləri cəmləşdirən teatr tamaşa janrı - red.) baş rolu mənə həvalə etdilər. Həmin tamaşada Esmeralda rolunu canlandırdım. Bu ilə qədər də hər il həmin tamaşa oynanılır, mən də o rolu ifa edirəm. Bundan başqa, "Qaraçılar zamanı" muziklında yer aldım. Həmin tamaşada Danira obrazını yaratdım".

Təkcə İstanbulda deyil, Türkiyənin bir çox böyük şəhərinin teatrlarında səhnəyə çıxan Kəmalə xanım tamaşaçıların teatra olan münasibətindən razıdır: "Türkiyənin bir çox şəhərlərində tamaşalar oynadım. Hər dəfə də salonlar dolu olub. Salon dolu olanda aktrisanın həvəsi birə-beş artır. Səhnəyə çıxan sənətçi rolunu daha ürəklə oynayır. Türkiyədə tamaşaçı korluğu çəkmirik".

Aktrisanın sözlərinə görə, Türkiyənin İzmir şəhərindəki tamaşaçılar tam fərqlidirlər. Onlar sanki teatrla "yaşayırlar": "İzmir tamaşaçısı bir başqadır. Həqiqətən, onların teatr mədəniyyətinə heyrətlə baxıram. Mən səhnədə olsam da tamaşaçının enerjisini ala bilirəm. Tamaşa bitəndə alqış səslərindən qulaq tutulur, az qalsın. Bu, bir komanda olaraq bizim uğurumuzdur və birgə ortaya qoyduğumuz əməyimizdir. Tamaşadan sonra Instagram səhifəmə gələn mesajlar məni daha da ruhlandırır".

"Hətta bir gənc xanım tamaşaçımız "Notr-Dam kilsəsinin Qozbeli" tamaşasından o qədər təsirlənmişdi ki, evinə iki dovşan alıb bəsləmişdi. Adlarını da Esmeralda və Feb (Esmeraldanın sevgilisi - red.) qoymuşdu. Mənə şəklini çəkib atmışdı. Bu, məni çox təsirləndirmişdi", - deyə K.Tabak əlavə etdi.
© Photo : Courtesy of Kamala Tabak
Aktrisa Kəmalə Tabak

Azərbaycanı Türkiyədə təmsil edən həmyerlimiz ADMİU-da aldığı təhsilin ona faydası olduğunu deyir: "Universitetdə qazandığım biliklərdən faydalandım. Oraya gedəndə ikinci bir təhsilə ehtiyacım olmadı. Teatrda lazım olan əsas məsələ hisslərini səmimi olaraq çatdırmaqdır. Hiss bütün millətlərdə eynidir. Hissləri düzgün çatdırsan, heç bir problem olmaz. Bunun üçün əlavə təhsil almağa ehtiyac duymadım".

"Buraya yeni gələndə "necə oynayım, necə oynasam, daha yaxşı olar" deyə düşünürdüm. Amma sonra fikirləşdim ki, duyğuların vətəni, milləti olmur. Mən necə sevinirəmsə, necə kədərlənirəmsə, digər millətdən olanlar da eyni reaksiyanı verirlər. Hətta dilini bilməsə də hissləri dərk edir. Sənin duyğularını hiss edir, anlayır. Ona görə də o fikirləri bir kənara qoyub, tamaşada sidq-ürəkdən oynadım. Necə ki, uşaqları aldatmaq olmur, eləcə də tamaşaçını aldatmaq qeyri-mümkündür. Görünür, alınıb. Bir dəfə Kvazimodo obrazını oynayan tərəf-müqabilim Esmeraldanın ölüm səhnəsində elə hıçqırıb ağladı ki, mənim özümü də ağlamaq tutdu".

Aktrisa Azərbaycan teatrının da yaxşılığa doğru getdiyi qənaətindədir:

"Son illər Azərbaycan teatrında olmamışam. Buna görə də heç bir fikrim yoxdur. Amma oradakı aktyor dostlarımın gördüyü işlərə baxanda belə qənaətə gəldim ki, vəziyyət o qədər də pis deyil. Yaxşılığa doğru gedir. Bir aralar tənəzzülə uğramışdı, indi get-gedə vəziyyət yaxşılaşır.

İstəyirəm ki, buranın teatrları ilə öz teatrlarımız arasında fərq olmasın. Bizdə də teatr inkişaf etsin. Mən sənət yoldaşlarımın uğurlarını eşitmək istəyirəm. "Teatr artıq əvvəlki kimi deyil, tamaşaçı yoxdur, maraq yoxdur" kimi fikirlərdən uzaqlaşsınlar. Azərbaycanımın teatr mədəniyyətinin inkişaf etməsini istəyirəm. Yaşatsınlar, öldürməsinlər!"

820
Əlaqədar
“Miss Azərbaycan” model biznesindən əl çəkib məşhurluq üçün Türkiyəni seçdi
Türkiyəli məşhur aktrisadan nümunəvi addım
Zülfiyyə Qurbanova: "Bu yerdən sonra ayrıla bilmərəm, xatirələrimiz var birlikdə"
Azərbaycanlı aktrisa acı keçmişindən danışdı - Uşaq vaxtı çörək satırmış
Tanınmış aktrisa: "Müəllimimə qulaq asmadım, indi isə peşmanam"
Aktrisa Leoni Hemsvort oğlu Kris Hemsvortla birgə, arxiv şəkli

Aktyor Kris Hemsvortun altmış yaşlı anasının gəncliyi gözəlliyi hər kəsi şoka salıb

12
(Yenilənib 22:48 14.08.2020)
Fotomodel və aktrisa olan Elsa Pataki qaynanası Leoninin ciddi qidalanma rejimi sayəsində 30 il daha gənc göründüyünü bildirib

BAKI, 15 avqust — Sputnik. Aktyor Kris Hemsvortun "əbədi gənc" hesab olunan 60 yaşlı anasının gözəlliyinin sirri açılıb. Aktyorun həyat yoldaşı Elsa Patakinin (Elsa Pataky) qaynanası ilə bağlı fikirləri Britaniyanın Daily Mail tabloidində yer alıb.

Fotomodel və aktrisa olan Elsa Pataki qaynanası Leoninin ciddi qidalanma rejimi sayəsində 30 il daha gənc göründüyünü izah edib. "O, bizim bildiyimiz ciddi intervalla aclıq prinsiplərinə riayət etməyə başlayan ilk adam idi. Və Leoni möhtəşəm görünür. Onun 60 yaşı var, lakin ildən-ilə daha da gözəlləşir", - deyə Pataki bildirib.

Leoni bu rejimə həftədə bir gün yeməkdən başlayıb. Sonra o, hər gün 15-16 saat ərzində qidadan uzaq durmağa başlayıb.

Leoni Hemsvortun zahiri görünüşü aktyorun pərəstişkarlarını heyran edib. Kris may ayında Analar Günündə anası ilə çəkdirdiyi şəklini paylaşıb. Şəkli şərh edənlər Leoninin zahiri görünüşünə təriflər yağdırıblar. Hətta qeyd ediblər ki, Leoni sanki Krisin anası yox, bacısıdır.

Daha əvvəl media 56 il aktyor sənəti və ingilis dili üzrə müəllim işləmiş 81 yaşlı London sakininin gənc və gözəl görünüşünün sirrini açmağa çalışmışdı. Qadın bildirmişdi ki, aktiv həyat tərzi keçirir, gündəlik meditasiya edir və cavanlaşdırıcı kremlərdən istifadə edir.

12
Əlaqədar
Hollivud ulduzu Kemeron Diaz kinodan niyə getdiyini açıqlayıb
Canet Cekson azərbaycanlı müğənniyə təşəkkür edib: Mahnımı gözəl oxuyursan
Bədən tərbiyəsi müəllimi arıqlamağın sadə yolunu öyrədib
Dünya şöhrətli model: "Özümü faydasız hiss edirəm"
Türkiyəli məşhur aktrisadan nümunəvi addım
Kök kişi, arxiv şəkli

Qatqı maddələri, yoxsa qida əlavələri?

0
(Yenilənib 21:03 15.08.2020)
Qida sənayesində yalnız elmi araşdırmalar nəticəsində təhlükəsizliyi sübut olunmuş, istifadə dozası müəyyən edilmiş qatqı maddələrinin istifadəsinə icazə verilir.

BAKI, 15 avqust — Sputnik. "Qatqı maddələri", yoxsa "qida əlavələri" terminlərindən hansının istifadəsinin düzgün olduğunu aydınlaşdırmaq zəruridir. Belə ki, müxtəlif dillərdə "food supplements" və ya "dietary supplements", "биологически активные добавки", "gıda takviyeleri" kimi məlum olan "qida əlavələri", daha doğrusu, "bioloji fəallığa malik qida əlavələri" termini qida rasionunu zənginləşdirmək və profilaktika məqsədilə kapsul, tablet, toz, məhlul və s. şəklində, müəyyən edilmiş dozada qəbul olunan, bitki, heyvan, mineral mənşəli və ya kimyəvi yolla alınmış bioloji aktivliyə malik maddələrə (vitaminlər, mineral maddələr, amin turşuları və s.) şamil edilir.

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, qatqı maddələri ayrılıqda qida kimi istifadə edilməyən, hər hansı bir qidanın xam maddəsi, əsas və ya köməkçi komponenti olmayan, qidaların (əsasən, qablaşdırılmış, hazır qidaların) rəf ömrünü uzatmaq, dad, qoxu, tekstura, görünüş və s. kimi xüsusiyyətlərini saxlamaq, inkişaf etdirmək məqsədilə onlara əlavə edilməsinə icazə verilən kimyəvi maddələrdir. Qatqı maddələri müasir dövrümüzün kəşfi deyil, qədim zamanlardan bəri onlardan qida hazırlanması və saxlanmasında istifadə edilib. Bunlardan uzun müddət saxlamaq, dad vermək məqsədilə ətə və balığa əlavə edilən duzu, həmçinin ədviyyatı, şəkəri misal göstərmək olar.

Qida əlavələrinin sənayedə geniş istifadəsinə XIX əsrin sonlarından başlanılmışdır. Doğrudur, qatqı maddələri kimyəvi maddələrdir, amma bütün kimyəvi maddələrin insan orqanizmi üçün təhlükə törətdiyini düşünmək də yanlışdır. Belə ki, bütün orqanizmlərin strukturunu təşkil edən, həyat fəaliyyətinin vacib komponentləri olan zülallar, yağlar, karbohidratlar, vitaminlər, minerallar da kimyəvi maddələrdir.

Qatqı maddələrindən istifadə olunması qidanın bütün istehsal mərhələlərindən keçərək anbarlara, dükanlara və istehlakçıya çatdırılana qədər müəyyən edilmiş zaman ərzində məhsulun keyfiyyətinin qorunub saxlanılmasını təmin edir. Müasir dövrdə insanlar arasında allergik reaksiyalar, astma tutmaları, həzm sistemi pozğunluqları kimi narahatlıqların, həmçinin şiş xəstəliklərinin artmasının ən birinci səbəbi hazır qidaların və onların istehsalında istifadə edilən qatqı maddələrinin kütləvi şəkildə istehlakı hesab olunur. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, hər hansı bir kimyəvi maddənin insan orqanizminə təsiri həm orqanizmin fərdi xüsusiyyətlərindən, həm də istifadə edilən maddənin miqdarından asılıdır. Hər bir qatqı maddəsi üçün, bir qayda olaraq, sutkalıq istehlak dozası tətbiq edilir və bu həddin aşılması insan sağlamlığına göstəriləcək mənfi təzahürlərə gətirib çıxara bilir. Bundan başqa bir insan üçün tamamilə təhlükəsiz olan qatqı maddəsi digər birinə güclü zərərli təsir göstərə bilər. Buna görə də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (WHO) uşaqların, yaşlıların və allergik insanların hazır qidaların istehlakından uzaq durmasını tövsiyə edir.

Qatqı maddələri bitki, heyvan, mineral və ya sintetik mənşəli olub, 3 qrupa bölünür:

1. Təbii (məsələn, çuğundur suyundan alınan betanin – E162);

2. Təbiətdəkinin insan tərəfindən hazırlanmış əkizi olan, təbii məhsula yaxın qatqı maddələri (vanil və s.);

3. İnsan tərəfindən hazırlanan, təbiətdə rast gəlinməyən sintetik qatqı maddələri.

Qida sənayesində yalnız elmi araşdırmalar nəticəsində təhlükəsizliyi sübut olunmuş, istifadə dozası müəyyən edilmiş qatqı maddələrinin istifadəsinə icazə verilir. Dünyada bu araşdırmaların aparılmasına və dozanın müəyyən olunmasına cavabdehlik daşıyan qurum Qida Əlavələri üzrə FAO və WHO-nun müştərək ekspert komitəsi, başqa sözlə, JECFA-dır. Qatqı maddələrini təsvir etmək və qidanın digər inqrediyentləri ilə qarışıqlığına yol verməmək üçün Avropa Birliyinin işarəsi olaraq "E" hərfi və yanında 3 rəqəmli kodlardan istifadə edilir. Təbiiliyi və ya sintetikliyindən asılı olmayaraq, bütün qatqı maddələri bu kodlama sisteminin tərkibinə daxildir. Bu kodlama sisteminə görə qatqı maddələrini aşağıdakı kimi təsnifləndirmək olar:

- Rəngləyicilər – E100-E180 arası. Hazırlanma zamanı öz təbii rəngini itirən qidanın rəngini bərpa etmək, ona cəlbedici görünüş vermək, rəngsiz qidaya rəng qatmaq məqsədilə istifadə olunur. Qadağan olunmuş bütün rəngləyici maddələr ya toksiki, ya da kanserogen təsirlidir.

- Qoruyucular – E200-E297 arası, E330. Bura antimikrob agentlər (asetik turşusu, benzoy turşusu, kükürd dioksid, sorbik turşusu, propionik turşusu, nitrit və nitratlar) və antioksidantlar daxildir. Antimikrob agentlər qidanın kif, maya göbələkləri və bakteriyalar tərəfindən pozulmasının qarşısını alaraq onların keyfiyyətini qoruyur və rəfdəki ömrünü uzadır. Qoruyuculardan E210-E213 kimi kodlaşdırılan benzoy turşusu əksər bitkilərin yarpaq, qabıq və meyvələrində təbii halda mövcud olub sənayedə, əsasən, turşu və ya duz şəklində, un məmulatları, pendir, saqqız, şirniyyat, dondurulmuş süd məhsulları, yumşaq desertlərdə istifadə edilir. Lakin bu maddənin həddindən artıq istifadəsi astmaya, sinir pozğunluğuna və uşaqlarda hiperaktivliyə gətirib çıxarır.

- Digər qoruyuculardan nitrit və nitratlar emal edilmiş ət məhsullarında və balıqda rəng, qoxu, dad xüsusiyyətlərini qorumaq, mikroblara qarşı stabilliyin saxlanılması üçün tətbiq olunur. Nitritlərdən E250 (natrium nitrit) toksiki maddə olub nəfəs daralması, başgicəllənməsi və başağrısı kimi narahatlıqlara rəvac verə bilən potensial kanserogen maddədir. Buna baxmayaraq, bu maddə ət məhsullarında botulotoksin adlı zəhər əmələ gətirən "Clostridium botulinum" bakteriyasının inkişafının qarşısını alır. JEFCA tərəfindən bu maddənin bədən çəkisinə görə sutkalıq yolverilən qəbuletmə dozası 0,07 mq/kq olaraq təsis edilmişdir.

- Digər məşhur qoruyucu qatqı maddəsi olan E220 və ya kükürd dioksid içkilər, qurudulmuş meyvələr, meyvə şirəsi, sirkə və kartof məhsullarında göbələk əleyhinə istifadə edilir. Lakin bu qatqı maddəsi zəhərli olduğuna görə, onun ABŞ-da çiy meyvə və tərəvəzlərdə istifadəsi Qida və Dərman Assosiasiyası (FDA) tərəfindən məhdudlaşdırılmışdır. Belə ki, astma xəstələrində şoklara, böyrək çatışmazlığı olan xəstələrdə metabolizmin çətinləşməsinə gətirib çıxardığı, B1 və E vitaminlərini məhv etdiyi sübuta yetirilmişdir. İrlandiyanın Qida Təhlükəsizliyi Qurumu tərəfindən kükürd dioksid üçün bədən çəkisinə görə sutkalıq yolverilən qəbuletmə dozası 0,7 mq/kq olaraq müəyyən edilmişdir.

- Antioksidantlar – E300–E321. Qidada arzu edilməyən qoxu və dad dəyişikliklərinin, enzimatik qaralma və rəng itkisinin qarşısını almaq, rəf ömrünü uzatmaq məqsədilə, əsasən, yağ və yağ məhsullarına əlavə olunur.

- Emulqatorlar və stabilizatorlar – E322–E500. Qidada yağın və suyun bir-birinə qarışmasını təmin edir. Bura lesitin, mono və diqliseridlər aiddir.

- pH tənzimləyicilər və ya turşu bazalı təminatçılar – E500–E578.

- Dadlandırıcılar, aromatizatorlar – E620–E637. Qidanın dad və ya ətir xüsusiyyətlərinin yaxşılaşdırılması üçün istifadə olunur. Qida sənayesində ən çox istifadə edilən dadlandırıcı maddə natrium qlutamatdır. Bu maddədən ət və balıq ehtiva edən dondurulmuş qidalarda, quru qarışım halında satılan bütün şorbalarda, konservlərdə istifadə olunur. Natrium qlutamatın istifadəsinə görə uzaq Şərq ölkələri və Türkiyə birinci yerdədir. Bu maddədən kütləvi istifadə elmdə "Çin restoranı sindromu" kimi bilinən halsızlıq, uyuşuqluq və s. kimi narahatlıqlara səbəb olur.

- Daha geniş sferalı olanlar – E900–E927. Buraya qidanın teksturası, hazırlanması və bişirilmə xüsusiyyətlərini inkişaf etdirən, qida dəyərini qoruyan maddələr daxildir.

Qeyd edək ki, Amerikanın FDA təşkilatının istifadəsinə icazə verdiyi qatqı maddələrinin sayı 2800-dür. Avropa Birliyində isə bu rəqəm 297-dir.

Xatırladaq ki, qida məhsullarının təhlükəsizliyinin təminatının başlıca şərti qatqı maddələrinin sutkalıq istifadəsinə, yəni yolverilən normaya riayət etməkdir.

Məqalə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun Elmi-tədqiqat və Risklərin Qiymətləndirilməsi Departamentinin Qida Təhlükəsizliyi Şöbəsinin aparıcı mütəxəssisi Lamiyə Abasova tərəfindən hazırlanmışdır.

0