Prezident İlham Əliyev Şuşada Vaqif Poeziya Günlərinin açılışında

Mədəniyyətimizin intibahı, ədəbiyyatımızın triumfu

2024
(Yenilənib 20:48 01.09.2021)
Şuşada Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə keçirilən Vaqif Poeziya Günləri başa çatdı. Şuşaya gedə bilməsəm də, uzaqdan-uzağa, şövqlə, qürur hissi ilə tədbirlə bağlı xəbərləri, reportajları izlədim.

BAKI, 1 sentyabr — Sputnik. Şuşada Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə keçirilən Vaqif Poeziya Günləri başa çatdı. Şuşaya gedə bilməsəm də, uzaqdan-uzağa, şövqlə, qürur hissi ilə tədbirlə bağlı xəbərləri, reportajları izlədim. Əminəm ki, tədbirdə iştirak edən hər bir qələm adamı Şuşada olmağın qürurunu, sevincini doyunca yaşayıb. Əslində bunu qarşıma çıxan fotolardan, paylaşılan videolardan sezdim. Aylar öncə müzəffər ordumuzun, canından, sağlamlığından keçən vətən övladlarının daxil olduğu şəhərə, bu gün ədiblərimizin fateh ədası ilə daxil olması necə möhtəşəm bir görüntüdür. Etiraf edim ki, bu təntənə gözlərimi yaşartdı, bir vətəndaş kimi, ədəbiyyatsevər kimi kövrəldim, duyğulandım. Qəlbimin sarı simi titrədi, göz yaşlarıma hakim ola bilmədim. İlahi, necə möhtəşəm, unudulmaz günlərə şahidlik edirik...

***

Şairlərimizin mikrofon önündəki əzmli və qürurlu duruşu, Şuşamızın müxtəlif görməli yerlərində qalib ədasıyla dolaşmaları, o dağlarının havasını udub, İsa bulağının suyundan içmələri, şən-şaqraq, yüksək pafoslu çıxışları məni xeyli riqqətə gətirdi. Eyni zamanda düşündüm ki, mən Şuşanı görmədən bu qədər sevinc hissi keçirirəmsə, gör şairlərimiz, yazıçılarımız necə böyük xoşbəxtlik yaşayıb. Xüsusilə gənc qələm adamlarının bu tarixi tədbirdə, bu tarixi anları yaşaması, illərdir ədəbiyyatımızda dolaşan məğlubiyyət havasının aradan qalxmasına, gənclərin qələbə ruhlu şeirlər, poemalar, hekayələr, romanlar yazmasına böyük təkan olacaq. Üstəlik işğaldan azad olunmuş Şuşada, savaşdan qalib çıxmış ölkə prezidentinin, ölkənin birinci xanımının qarşısında şeirlər səsləndirib, ölkənin ali şəxsləri ilə ünsiyyətdə olmaq da qələm adamlarımızın həm yaradıcılığına, həm də xarakterinə müsbət təsir edəcək. Çünki dünya təcrübəsində də gördüyümüz kimi qələbə, qalibiyyət psixologiyası ədəbiyyata hər zaman yaxşı mənada təsir edib.

***

Bu gün ən asi qələm adamı da düşünür ki, xalq yazıçısı Anarın ölkə prezidenti ilə söhbətində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin növbəti qurultayının Şuşada keçirilməsi ilə bağlı təklif verməsi və bu təklifin qəbul edilməsi çox böyük uğurdur. Təsəvvür edin ki, dünyanın və ölkənin müxtəlif yerlərindən olan şair və yazıçılar, jurnalistlər Şuşada bir daha toplaşacaq, işğaldan azad edilmiş və yenidən qurulan Şuşa mədəniyyət və incəsənət mərkəzi kimi canlanacaqdır. Xüsusilə xalq yazıçımız Anarın növbəti dəfə və yekdilliklə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə sədr seçilməsi həm onun şərəfli bioqrafiyası üçün, həm də ədəbiyyat tariximiz üçün unudulmaz addım olar. Düşünürəm ki, AYB-nin Şuşada keçiriləcək qurultayı, ədəbiyyat adamlarının axın-axın Şuşada keçirilən qurultaya getməsi, ədəbiyyatımızın triumfu olacaq. İllərdir işğal altında olan torpaqlarımızın nisgilini çəkməkdən sinəsi qubar bağlayan ədiblərimiz qələbə ovqatlı əsərlər yazacaq.

***

Tədbiri izlədikcə, iştirakçıların çıxışlarını dinlədikcə anladım ki, Şuşada keçirilən musiqi festivalları, poeziya günləri təkcə ədəbiyyat-mədəniyyət hadisəsi deyil, eyni zamanda bu tədbirlər böyük ictimai-siyasi əhəmiyyət daşıyır. Bu möhtəşəm tədbirlər, bu tədbirlərdə iştirak edən sənət adamları dünyaya çox ciddi mesaj verir: biz ermənilərdən fərqli olaraq Şuşanı dünya mədəniyyət, incəsənət, ədəbiyyat ocaqlarından birinə çeviririk. Düşünürəm ki, mədəniyyətimizlə bağlı bütün rəsmi və qeyri-rəsmi tədbirləri Şuşada keçirməklə, dünyanın diqqətini çəkə bilərik. Mən indidən Heydər Əliyev Fondunun və Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi və təşəbbüsü ilə Şuşa kinoteatrlarında nümayiş olunan qələbəmizdən bəhs edən filmləri, Şuşa Teatrında səhnələşdirilən müasir tamaşaları, beynəlxalq caz, rok festivallarını, rəsm sərgilərini xəyal edirəm.

***

“Xarıbülbül” musiqi festivalından sonra Şuşada Vaqif Poeziya Günlərinin keçirilməsi bir daha göstərdi ki, Azərbaycan dövləti ədəbiyyatımıza və onun inkişafına çox böyük önəm verir. Bəli, dövlətimiz də bilir ki, xalqın ruhundan süzülüb gələn, əsrlərin yaşıdı poeziyamız xalqın mənəvi intibahı üçün əvəzedilməz vasitədir. Şuşaya qədəm basan hər şair, yazıçı, jurnalist həm də bu vətənin, Ali Baş Komandanın əsgəri, döyüşçüsüdür. Vətən sözün keşiyində ayıq-sayıq dayanan öz əsgərlərinə güvənir və bilir ki, bu söz savaşçıları bir əmrlə qələmini süngüyə çevirməyə qadirdir. Mən bu fədakarlığı Vaqif Poeziya Günləri ərəfəsində Şuşaya qədəm basmış qələm adamlarının simasında gördüm.

***

Bu tədbir bədxahlarımıza və düşmənlərimizə bir daha göstərdi ki, Şuşa Qarabağın mədəniyyət mərkəzi, musiqi, sənət, ədəbiyyat beşiyidir. Xalqımız bir daha əmin oldu ki, qələm adamlarımız sözün və mədəniyyətin keşiyində dayandıqları kimi, həm də Ali Baş Komandanın şərəfli əsgərləridir!

Oxunmalı kitab: Molla Pənah Vaqif, “Əsərləri”

Nəşriyyat: “Şərq Qərb” Nəşriyyatı

Janrı: Poeziya

Dili: Azərbaycanca

Səhifə: 264

Bu kitabda XVIII əsr Azərbaycan ədəbiyyatının, poeziyasının görkəmli nümayəndəsi Mоlla Pənah Vaqifin qоşma, təcnis, qəzəl, müxəmməs və s. janrında qələmə aldığı əsərləri tоplanıb.

Həmçinin oxuyun:

Dövlətin qayğısı, xalqın rifahı, mənim naşükürlüyüm...

2024
Teqlər:
mədəniyyət, Şuşa
Avtomobildən tüstü, arxiv şəkli

Avtoxuliqan: O, həyatı ilə risk edir, ölümə hazırdır

562
(Yenilənib 20:15 15.09.2021)
Əgər bu şəxs avtomobili ilə gəlir əldə etməklə məşğuldursa, ya da onun biznes fəaliyyətində avtomobilin olması vacibdirsə, bir il maşınsız qalmaq ümumilikdə xeyli maddi ziyan çəkməyə bərabər sayıla bilər.

Avtoxuliqanlıq edən şəxslər barədə mətbuatda ən azı bir iki xəbərin demək olar hər gün paylaşılmasına bir növ adət etmişik. Elə “Google” axtarış sistemində də bu sözü yazası olsaq, bir xəbər axını ilə rastlaşarıq. Özü də xarici yox, məhz Azərbaycanın öz avtoxuliqanlarından bəhs edən məlumat bolluğundan şoka düşmək olar. Avtoxuliqan sözünü rusca yazsaq belə, yenə bizim xəbərlərə rast gələcəyik. Yəni bu məsələdə axtarış sisteminin ilk bir neçə səhifəsini zəbt etmişik, lider mövqedəyik.

Avtoxuliqan kimdirsə, maşını ilə oyun çıxardır

Hətta avtoxuliqan sözünün yanına ABŞ sözü yazsaq, xeyri yoxdur, bəlkə xarici mediaya bağlı bir iki xəbər çıxar. Qalan avtoxuliqanlar elə özümüzə məxsusdur. Özü də avtoxuliqanlıq tək Bakıda yox, Azərbaycanın hər bir yerində rast gəlinən bir haldır. Bu siyahıda Beyləqan, Cəlilabad, Gədəbəy, Masallı, Zaqatala, Şəki kimi rayonların adı hallanır. 

Lənkəranda isə rayon sakini E.Mirzəyev isə lap “qəhrəmanlıq” edib. İçkili halda olan Mirzəyev idarə etdiyi “Belarus” markalı traktorla təhlükəli manevrlər edərək yol hərəkəti qaydalarını kobud surətdə pozub. Nə polisin xəbərdarlığına məhəl qoyub, nə də ətrafdakı insanların həyatına təhlükə törətdiyini anlayıb.

Bu sözə yaman öyrəşmişik, bəzən mahiyyətində nə olduğunu belə dərk etmirik. Düşünürük, maşını ilə oyun çıxardan, yolda min cür hərəkət edən elə avtoxuliqandır. Qanunvericiliyə görə, avtoxuliqanlıq dedikdə, nəqliyyat vasitəsinin sürücüsünün ictimai qaydaları və əhalinin dincliyini nümayişkaranə şəkildə pozan, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə edən, yol hərəkəti qaydalarının müxtəlif üsullarla davamlı olaraq pozulması ilə müşayiət olunan qərəzli hərəkətləri nəzərdə tutulur. 

“Qonka”, “iki təkər”, “zmeyka”...

Cəzası da kifayət qədər ağırdır. Avtoxuliqanlığa yol vermiş şəxs bir il müddətinə nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququndan məhrum edilməklə 500 manatdan 750 manatadək cərimə edilir. Bəzi hallarda 15 gündən bir ayadək inzibati həbs də tətbiq edilə bilər. Əgər bu şəxs avtomobili ilə gəlir əldə etməklə məşğuldursa, ya da onun biznes fəaliyyətində avtomobilin olması vacibdirsə, bir il maşınsız qalmaq ümumilikdə xeyli maddi ziyan çəkməyə bərabər sayıla bilər. Di gəl, nə avtoxuliqanlığın sonu görünür, nə də onların sayı azalır.

Özü də bu hərəkətlərə təkrar yol verilərsə, ağırlaşdırıcı hallarda daha ağır cəza tətbiq edilə bilər. Yəni cərimənin məbləği 2000 manata, idarə etmək hüququnun müddəti 2 ilə, həbs müddəti 2 aya qədər arta bilər. Özü də qanuna yeni qəbul edilmiş dəyişiklikdə avtoxuliqanlığın dəqiq parametrləri də göstərilib.

Sürücülər arasında “qonka”, “iki təkər”, “zmeyka” kimi tanınan əməllərin açılışı verilib. Avtoxuliqanlıq deyəndə, aşkar surətdə iki və ya daha artıq mexaniki nəqliyyat vasitəsinin iştirakı ilə sürət yarışının həyata keçirilməsi, avtomobil və ya motosikletin bir və ya daha çox təkərini yolun səthindən qaldırmaqla idarə edilməsi, avtomobili qəflətən sürətləndirməklə davamlı olaraq təkərlərin yolun səthi ilə sürtünməsi səslərini çıxardıqda və ya yolun səthində çoxsaylı təkər izlərini buraxması nəzərdə tutulur.

Toy karvanı bir təhlükə mənbəyidir

Avtoxuliqanlığın əlavə gizli formaları da var. Bu əməllərə bəzən göz yumulsa da, bunu qeyd etməyinə dəyər. Azərbaycanın toy ənənəsində gəlin gətirmə proseduru zamanı avtomobil sahibləri elə bir növ avtoxuliqanlıq edirlər. Səs-küy, yol hərəkəti qaydalarının aşkar pozulması, digər nəqliyyat vasitələri üçün yaranan təhlükə, “qonka”ya çıxma, “zmeyka” eləmə tez-tez baş verir, amma nə edəsən, polis özü də bunun qarşısını almaqda acizdir. Axı hamını belə bir gün gözləyir, hər bir şəxs evlənəndə belə səsli-küylü bir toyun olmasını arzulayır, amma nə qədər qəza baş verdiyini bir yol polisi bilir, bir də internet.

“Bəy-gəlin maşını aşdı”, “Toy karvanında qəza, gəlin xəsarət aldı”, “Qəza oldu, bəy öldü, gəlin ağır yaralandı”, “Toyuna gedən bəy və gəlin yol qəzasında öldü” başlıqlı xəbərlərin sayı-hesabı bilinmir. Toy karvanı bir təhlükə mənbəyidir.

Avtoxuliqanlıqla avtobus sürücüləri intensiv məşğul olur. Müştəri dalınca qaçan, bir-birini yolda “obqon” edən sürücüləri hər gün görürük, amma nə edəsən? Mətbuat da yazır, polis də cərimələyir, amma bu əməllərin sonu yoxdur. Həm də avtobus sürücüsünə çox zaman avtoxuliqanlıq maddəsi ilə cərimə yazılmır. Adi cərimə ilə buraxırlar. Bir neçə şəxsi idarəetmə hüququndan məhrum etməyə bəlkə də dəyərdi, başqalarına dərs olsun deyə.

Taksi fəaliyyəti ilə məşğul olanlar də avtoxuliqanlıq edirlər. Xüsusilə də yollarda işə və evinə tələsən insanları 1 manatdan daşıyan maşın sahibləri həmin bu müştəri uğrunda əsil savaşa çıxırlar. Bu tip sürücü mütləq özünü dayanacağa digər maşından tez çatdırmağa, müştərini götürməyə çalışır. Özü də bu yolu mümkün qədər tez-tez gəlib getməklə daha çox gəlir əldə etmək vacib məsələdir. Amma yolda nə qədər təhlükə yarandığını görürük.

Belə sürücü heç bir zaman tıxacda gözləmək niyyətində deyil. “Obqon”a da çıxacaq, digər zolağa da. Sürücü var, digər zolağı çıxması bir yana qalsın, avtomobili arxaya döndərərək maşını sürür. Bir növ yolun o biri hissəsindəki tıxacı arxada qoymaqla hərəkət edir, imkan tapan kimi də bir yerdən növbəyə soxulur. Eləsi var, hətta 1 manat artıq qazanmaq üçün öz yerinə də birini oturdub maşını təhlükəli formada idarə edir.

“Jiquli”də “iki təkər” əməliyyatını etmək asandır

Amma əsl avtoxuliqlar bunu ehtiyacdan etmirlər. İnsan var, passionarlığı yüksək, amma bunu idarə etmək üçün imkanı aşağıdır. Belə tip insana daim adrenalin tələb olunur, çatmadıqda xəstə kimi olur. Adam var dağa çıxır, adam var hündürmərtəbəli binanı “fəth” edir. Kimsə ekstremal idman növünü seçir. Hərə bir yolla özünü göstərməyə, hansısa tələbatını ödəməyə cəhd edir. Kimisi bir müddət sonra müalicə olunur, normal həyata dönür. Eləsi də var, son gününəcən həyatı ilə risk edir, ya şikəst olur, ya də ölüb gedir.

Avtoxuliqanlar da bu tip insan qrupuna aid edilə bilərlər. Motosikletlə avtoxuliqanlıq edənlər həyatla vidalaşmağa daha yaxın olanlardır. Bu nəqliyyat vasitəsinin özü yolda min cür oyun çıxartmaq üçün olduqca əlverişlidir, amma çox risklidir. Avtomobildən sağ çıxmaq şansı daha yüksəkdir. Özü də hər maşınla avtoxuliqanlıq etmək də olmur.

Avtoxuliqanların ən sevdiyi maşın “Jiquli” modelidir. Bu avtomobillə hər cür avtoxiliqanlıq etmək mümkündür. Xüsusilə də “iki təkər” əməliyyatını etmək asandır. Almanın maşınında xuliqanlıq etmək çətindir, hər bir təhlükəsizlik məqamı nəzərdə tutulub. “Jiquli” isə bu işə çox yarayır. Elə avtomobil satıcıları da məsələnin bu tərəfini gözəl bilirlər, bəlkə də su qiymətinə satılmalı olan maşını baha satırlar. Bəzən lap ağır vəziyyətdə olan bu növ avtomobili maşın ustası alır, üstünü-başını düzəldir, ikiqat bahasına potensial avtoxuliqana satır.

Bahalı maşını, əməlli-başlı işi, biliyi, savadı olmayan, amma təbiətən aktiv fəaliyyətə meyilli olan bir çox insanın özünü realizə etmək şansı məhz avtoxuliqanlıq vasitəsilə reallaşır. Nəticəsi də heç yaxşı olmur, yol qəzalarında elə daha çox bu tip avtomobildə xeyli insan ölür, şikəst olur.

“Avtoxuliqanlıq” etmək üçün xüsusi məkanlar ayrılmalıdır?

Problemdən çıxış yolu var. Dünya təcrübəsində bu bəladan yaxa qurtarmaq üçün təkcə ciddi cəza sistemi tətbiq edilmir. “Avtoxuliqanlıq” etmək üçün xüsusi məkan ayrılır, yerlər inşa edilir. İnkişaf etmiş ölkələrdə yolda qəzanın sayını azaltmaq üçün həyatı ilə risk edənlərə mütləq yer ayrılır, meydançalar inşa edilir. Ən azı zədə alanda belə yerindəcə yardım etmək mümkün olur, həm də başqalarının həyatı üçün təhlükə olmur.

Sakit həyat passionar insan üçün olduqca darıxdırıcıdır, beləsi adrenalinin səviyyəsini artırmaq üçün hər oyundan çıxmağa hazırdır. Deməli, bu prosesi yönləndirmək, idarə etmək üçün müəyyən tədbirlərin görülməsinə ehtiyac var. Necə ki, velosipedçilərə xüsusi yerlər ayrılır, baykerlərə də belə yerlər ayrılmalıdır. Avtoxuliqanların da meydançaları inşa edilməlidir. Bu yolla məsələnin həllinə nail ola, bu bəlanın kökünü kəsə bilərik.  

562
Nizami Gəncəvi

"Nizami Gəncəvi İli"nin nizamı

278
(Yenilənib 22:25 14.09.2021)
Sevindirici haldır ki, "Nizami Gəncəvi İli"nin sonuna doğru, böyük söz ustadının şəninə layiq bir neçə mötəbər və möhtəşəm tədbir planlaşdırılır. Könül istərdi ki, bu tədbirlərə elə ilin əvvəlindən start verilsin.

BAKI, 14 sentyabr — Sputnik. Yavaş-yavaş yola salmaqda olduğumuz il, "Nizami Gəncəvi İli"dir. Bu il dahi şair və mütəfəkkir Nizami Gəncəvinin anadan olmasının 880 illiyi tamam olur. Heç şübhəsiz ki, dahi Nizami bu xalqın övladıdır və ona sahib çıxmaq hər bir Vətən övladının borcudur.

Qüdrətli söz və fikir ustadının yaradıcılığının müstəsna əhəmiyyətini nəzərə alaraq 2021-ci il Azərbaycan Respublikasında "Nizami Gəncəvi İli" elan edilib. Dövlət başçısının Sərəncamına əsasən, il ərizində Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti "Nizami Gəncəvi İli" ilə bağlı tədbirlər planı hazırlayıb. Pandemiya və postmüharibə dönəmində müəyyən tədbirlər keçirilsə də, əsas tədbirlər ilin sonuna planlaşdırılıb.

Sevindirici haldır ki, "Nizami Gəncəvi İli"nin sonuna doğru, böyük söz ustadının şəninə layiq bir neçə mötəbər və möhtəşəm tədbir planlaşdırılır. Könül istərdi ki, bu tədbirlərə elə ilin əvvəlindən start verilsin, ancaq ölkənin və dünyanın vəziyyəti məlumdur. Ancaq biz yenə də gözəl işlərə ümidimizi itirməyək.

Məsələn, çox sevindirici haldır ki, kitabsevərlərin həsrətlə gözlədiyi VII Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgi-Yarmarkası "Baku International Book Fair 2021" Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyinə həsr olunacaq.

Şəxsən bu mənim üçün olduqca xoş xəbərdir. Çünki "Baku International Book Fair 2021" Nizami Gəncəvinin yüksək səviyyəli təqdimatı və təbliği üçün ən münasib tədbirlərdən biridir.

***

Təəssüf ki, bu günə qədər keçirilən tədbirlərin böyük qismi ürəkaçan deyil. Bu günə qədər ölkəmizdə böyük mütəfəkkirin şanına layiq olmasa da, xırda işbazların güzəranına normal təsir edən böyüklü-kiçikli tədbirlər keçirilib. Bütün bunların Nizami Gəncəvinin mahiyyəti üzrə tanıdılmasına, yenidən və daha düzgün şəkildə mənimsənilməsinə heç bir faydası olmadı. Çox təəssüf ki, Nizami ilə bağlı tədbirləri də fürsətə çevirmək istəyən, onun adından istifadə edib qazanc əldə etmək istəyənlər var.

Növcavan kəmfürsətlər, bir-birini təkrarlamaqdan usanmayan qocaman alimi-biəməllər monoqrafiyalar yazdı, qəzetləri, jurnalları, saytları Nizami haqqında yazılan yazılar bəzədi. Amma nə illah elədilərsə, Nizami sözünü, Nizami dühasını mahiyyətinə uyğun şəkildə düzgün təqdim etmədilər. Yəni, ulu Şeyxin yazdıqlarını sosrealizm işığında tərcümə edənlər sayəsində, ustadın fikir dünyasına sovet təfəkkürü ilə boylanmağa məhkum olan xalq, Nizamini "babat aforizmlər" müəllifi kimi tanımağa davam edir.

Ümid edirəm ki, Nizaminin doğru təbliği və bundan sonra görüləcək işlər onun adına da layiq olacaq.

Nizaminin təkrar tərcüməsi, yaradıcılığının, irsinin orijinallığını qorumaqla tanıdılması təklifimizlə bağlı müjdəli xəbərlər gəlir. Bu təkliflə çıxış edən qələm adamlarına nə qədər istehza edilsə də, təklifə qarşı çıxan qocaman söz adamları, alimlər tapıb çıxarsalar da, dövlət Nizaminin yenidən tərcüməsində maraqlıdır və artıq prosesin başladığını demək olar. İlin sonuna doğru Nizami ilə bağlı planlanan tədbirləri arzulanan və layiqli şəkildə baş tutmasına ümidimiz sonsuzdur.

Və ümid edirəm ki, VII Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgi-Yarmarkasında Azərbaycan nəşriyyatlarının hər bir Nizami Gəncəvi yaradıcılığına işıq tutan heç olmasa bir kitabla təmsil olunacaq.

Oxunmalı kitab: İmmanuel Kant , "Təhsil haqqında"

Nəşriyyat: "Mücrü" Nəşriyyatı

Janr: Esse

Dili: Azərbaycan dili

Səhifə: 75

Kitabda təhsil, fiziki tərbiyə, mədəniyyət, ruhun tərbiyəsi, əxlaqi tərbiyə və praktik tərbiyə haqqında Alman fəlsəfəsinin qurucularından İmmanuel Kantın elmi-fəlsəfi esseləri yer alıb. Bu esselərin yazılmasından təxminən iki əsr keçsə də, Kantın düşüncələri, təklifləri və fikirləri faydalı və aktualdır.

Həmçinin oxuyun:

Mədəniyyətimizin intibahı, ədəbiyyatımızın triumfu

Hazırlıqlı oxucuya kitab tövsiyəsi: “Qumru əlifbası”

278
Teqlər:
Nizami

Rusiyalı dənizçilər Şüvəlanda həmkarlarının xatirəsini yad ediblər