İngiltərə millisinin futbolçuları

Avropa çempionatının finalının bir addımlığında

1328
(Yenilənib 18:41 05.07.2021)
Futbol üzrə Avropa çempionatının yarımfinalının nəticələri barədə fərziyyələri ilə oxucularla Sputnik Azərbaycan-ın köşə yazarı Fuad Məmmədov-Paşabəyli bölüşür.

Qitə birinciliyi son mərhələsinə yaxınlaşır – bu gün və sabah yarımfinal oyunları keçiriləcək və finalçılar məlum olacaq. Yarımfinal cütlükləri müəyyən olunub: bu dördlüyə daxil olan milli komandalar dəri top oyununun həvəskarlarına yaxşı məlumdur. Yarımfinal dördlüyünə zəngin və şanlı futbol tarixi olan komandalar daxildir.

Bütün komandalar qələbəyə köklənib və düşünürəm ki, əziz futbol həvəskarları, bizi sizinlə bu komandalar arasında finala çıxmaq və Avropanın ən güclü komandası adını qazanmaq uğrunda güzəştsiz oyunların seyri gözləyir. Bu komandaların imkanları necədir, hansı yığma daha yaxşı hazırlığa malikdir və kimin rəqib üzərində qələbə çalmaq şansı çoxdur? Əziz dostlar, gəlin, vəziyyəti təhlil edək və bu suallara hansısa dərəcədə cavab verməyə çalışaq...

İtaliya – İspaniya

İtalyanlar dördqat dünya çempionlarıdır (1934, 1938, 1982, 2006-cı illər), Avropa çempionu adını isə cəmi bir dəfə, 1968-ci ildə İtaliyada keçirilən üçüncü qitə birinciliyində qazanıblar. Bu, Dzoff, Faketti, Burniç, Matsolla, Rivera, Riva, Prati kimi böyük futbolçuların oynadığı komanda idi. Beləliklə, öz evlərində keçirdikləri birincilik hələ ki, italyanların qələbə qazandığı yeganə Avropa çempionatıdır.

Onu da qeyd edək ki, bundan əlavə Apenninlər iki dəfə qitə birinciliyinin finalına da çıxa biliblər. 2000-ci ildə onlar həlledici oyunda fransızlara, 2012-ci ildə isə ispanlara 4:0 hesabı ilə məğlub olublar. Bəli, bəli, məhz bu gün yarımfinalda oynayacaqları və yəqin ki, əvəz çıxmaq istəyəcəkləri ispanlara. Ədalət naminə demək lazımdır ki, ovaxtkı ispan millisini indiki ilə müqayisə etmək mümkün deyil. Həmin komandada İker Kassililyas, Jerar Pike, Serxio Ramos, Xavi, Andreas İnyesta, Fernando Torres, David Silva var idi.

Hazırkı İspaniya komandası əvvəlki komandaya bənzəmir, lakin onu da yaddan çıxarmaq lazım deyil ki, bu ölkənin millisi üç dəfə Avropa çempionu (1964, 2008, 2012-ci illər), 2010-cu ildə isə CAR-da keçirilən mundialın qalibi olub.

Gördüyümüz kimi, rəqiblərin hər ikisi dünya futbolunun qrandlarıdır, lakin buna baxmayaraq, bu komandaların vəziyyəti xeyli fərqlidir. Əgər İtaliya millisi yüksəliş dövrünü yaşayırsa və ən yüksək səviyyəli oyun nümayiş etdirirsə, İspaniya yığması hazırda aşkar tənəzzül dövründədir. Düzdür, ispanların heyətində perspektivdə ən yüksək səviyyəli oyunçular hesab edilə biləcək futbolçular var, lakin onlar hazırkı çempionatda kifayət qədər solğun oyun nümayiş etdirirlər.

Pirineylilər qol vəziyyətlərindən yaxşı istifadə edə bilmirlər: onların hücumçuları Jerar Moreno və Alvaro Morato bir-birinin ardınca oyunları batırır və bununla da azarkeşlərdə onların həqiqətən yüksək səviyyəli oyunçu olduğuna şübhə yaranır. Ola bilər ki, yalnız Ferran Torres hücumda kifayət qədər etibarlı oynayır, amma bu da yüksəlişdə olan italyanlara qarşı oyunda qələbəyə ümid etmək üçün bir göstərici deyil.

Nə qədər çalışsam da, pireneylilərin az və ya çox dəqiq oyun təsvirini müəyyənləşdirə bilmirəm. Düşünürəm ki, Luis Enrike yığmanın məntiqli oyununun qurulmasından daha çox komandada öz nüfuzunun bərqərar edilməsi ilə məşğuldur. O, əsas qapıçı rolunu Simona həvalə edərək David de Xeanı ehtiyatda saxlayıb – bununla birtəhər razılaşmaq olar, çünki son zamanlar Xea o qədər də yaxşı oynamır və bunu onun "Mançester Yunayted"dəki oyunlarından görmək olur. Halbuki Davidin komandada nüfuzu var və istəsə, kmandandada oyun əzmini alovlandıra bilərdi.

Enrike ispan futbolunun sözsüz nüfuz sahibi olan Serxio Ramosu yığmaya dəvət etməyib. Məşqçi ilə bu futbolçu arasında yumşaq desək, bəzi fikir ayrılıqları var idi.

Aydındır ki, istənilən komandada məşqçi öz nüfuzunu təsdiq etmək istəyir, lakin Avropa çempionatı, hər necə olsa, ölkənin bütün futbol gücünün bir yerə toplanmasını tələb edir. Əgər ispanlar yaxşı oyun nümayiş etdirsəydilər, o zaman həqiqət Enrikenin tərəfində olardı. Lakin pireneylilər oyundan-oyuna baxımsız oyun nümayiş etdirirlər və bu da yığmanın hazırkı ustadının bir baş məşqçi kimi bacarıqsız olduğu barədə fikirlər doğurur.

Bu oyunda mənim sözsüz favoritim İtaliya millisidir. Komanda turnirdə parlaq oyun göstərir, uğurun ətəyindən yapışıb və birincilikdə qalib gəlməyə köklənib. Roberto Mançini İtaliya millisi ilə ciddi iş aparıb: müxtəlif klubları təmsil edən oyunçular bir-birini gözəl başa düşür və ahəngdar oyun oynayırlar. Bu, təkcə futbolçuların deyil, baş məşqçinin də yüksək səviyyəsindən xəbər verir.

Lakin məni narahat edən bir fakt var. Mundiallardan fərqli olaraq Avropa çempionatlarında gözlənilməz hallar daha çox olur. Qeyd edim ki, bundan əvvəlki qitə birinciliyində Portuqaliya millisi o qədər də baxımlı oyun oynamırdı, lakin buna baxmayaraq qitənin ən güclüsü olmağı bacardı. O vaxt bir çoxları portuqaliyalıların qələbəsinin səbəbini onların baş məşqçisi Fernandu Santuşun ayağına yazaraq, məşqçinin bütün bunları əvvəlcədən gördüyünü və komandası üçün taktika, ola bilər ki, solğun, lakin qələbəyə aparan taktika seçdiyini dedilər. Ola bilər ki, həqiqətən belə olub. Lakin hazırkı qitə birinciliyində də portuqaliyalıları elə həmin Santuş hazırlamışdı, amma nədənsə onların oyununda dahiyanə taktiki sxemləri mən görə bilmədim.

Bunu ona görə deyirəm ki, istənilən gözlənilməz hadisə baş verə bilər. Turnirdə tale hələ ki, ispanlara qarşı mötədil olub. İndiyə qədər onlar ancaq uda biləcəkləri komandalarla qarşılaşıblar. İtalyanlar isə tamamilə başqa məsələdir. Əgər Luis Enrike apenninlilərə qarşı bir zərdab tapa bilsə, o zaman mən onun barəsində fikrimi dəyişəcəyəm. Lakin düşünürəm ki, bu baş verməyəcək. Finala Roberto Mançininin komandası çıxacaq.

İngiltərə - Danimarka

Mən artıq dəfələrlə demişəm ki, Danimarka millisi demək olar ki, otuz il əvvəlki uğuru təkrar etmək ümidindədir. O zaman, 1992-ci ildə İsveçdə keçirilən qitə birinciliyində Peter Şmeyxel, Lars Olsen, Henrik Larsen, Kim Vilfort, Fleminq Poulsen, Brian Laudrupun komandası ən güclü olub.

Bu əfsanəvi komanda möcüzə yaradıb və danimarkalıların hazırkı nəsli həmin nailiyyəti təkrar etməyi arzulayır. Komandanın bütün mövqelərdə əla icraçıları var, qapını isə İngiltərənin "Lester" komandasının qapıçısı, əfsanəvi Peterin oğlu Kasper Şmeyxel qoruyur.

Danimarka millisinin ən güclü tərəfi oyunçuların bir-birinə və öz məşqçisinə inamıdır. Danimarkalılar fiziki cəhətdən əla hazırlaşıblar, sürətlə oynayırlar, standart vəziyyətlərdən uğurla istifadə edirlər, habelə meydanda bir-birini yaxşı başa düşürlər. Lakin bununla yanaşı yığmanın zəif tərəfini də qeyd edək: ilhamla oynasalar, demək olar ki, onların qarşısını almaq mümkün deyil, yox əgər həvəsdən düşsələr, o zaman danimarkalılar xeyli zəifləyirlər.

Məhz buna görə skandinaviyalılar oyunun əvvəlindən, mümkün qədər tezliklə uğur qazanmağa can atırlar. Bu, birmənalı olaraq öz oyunçularını tanıyan məşqçinin təlimatıdır. O başa düşür ki, erkən uğur onun yetirmələrində döyüş ruhunu yüksəldəcək və bu zaman onların qarşısını kəsmək mümkün olmayacaq.

Lakin onu da nəzərə almaq lazımdır ki, bu dəfə onların rəqibi İngiltərə millisidir. Nə qədər qəribə olsa da, yarımfinal dördlüyündə Avropa çempionu olmayan yeganə komanda elə futbolun yaradıcılarıdır. Bundan əlavə, öz tarixi boyunca yığma bircə dəfə də olsun qitə birinciliyinin finalına da çıxmayıb. Yalnız bircə dəfə, 1996-cı ildə İngiltərədə keçirilən Avropa çempionatında ingilislər yarımfinala çıxıblar, lakin həmin birinciliyin qalibi olan almanlara məğlub olublar.

Ancaq futbolun yaradıcıları 1966-cı ildə İngiltərədə keçirilmiş mundialda çempion olublar. Bununla da dumanlı Albion nümayəndələrinin gurultulu uğurları bitir. İngiltərə futbolçularının bir çox nəsli Avropa çempionatlarında uğur qazanmağa çalışıb, lakin buna nail ola bilməyiblər. Bu dəfə futbolun yaradıcıları finalın bir addımlığındadırlar və düşünürəm ki, skandinaviyalıların öhdəsindən gəlmək üçün əllərindən gələni edəcəklər. İngilislər ən azı rəqiblərinin bütün vərdişlərinə malikdirlər, bundan əlavə, onların heyətində Danimarka futbolçularından səviyyəcə yüksək oyunçular kifayət qədərdir.

Bəzi futbol mütəxəssisləri bildirirlər ki, ingilislərin baş məşqçisi Qaret Sautgeyt komandanı elə hazırlaşdırıb ki, oyunçular birincilik davam etdikcə formaya düşür və oyundan-oyuna daha yaxşı oynayırlar. Əgər Qaret Sautgeyt həqiqətən bəzi ekspertlərin ona şamil etdiyi həmin müstəsna qabiliyyətlərə malikdirsə, o zaman ingilislərin danimarkalıları dəf etməkdə heç bir çətinliyi olmamalıdır.

Bundan əlavə, o, Uels və Çexiya millilərinin baş məşqçilərinin etməkdə aciz olduğunu etməlidir. Yəni, danimarkalıları həvəsdən salmağı bacarmalıdır. Düşünürəm ki, bunun üçün ən yaxşı zərdab ingilislərin özlərinin erkən qol vurması, danimarkalıların hücumçuları ilə sıx təmasda oynamaq ola bilər ki, bu da ingilislərin ulduz müdafiəçilərinin öhdəsindən gələ biləcəyi işdir.

Erkən qola gəldikdə, qeyd etməliyəm ki, Harri Keyn deyəsən öz oyununu tapıb, Rahim Sterlinq isə heç oyununu itirməyib də: bunları nəzərə alaraq ehtimal etmək olar ki, bu cür görkəmli hücumçular öz şanslarını əldən verməyəcəklər. Bu şansı isə onlar üçün məşqçilərin əvvəldən hazırladığı sxemlər əsasında komanda yoldaşları yaratmalıdırlar. Əgər ingilislər erkən qol, yaxud ilk otuz dəqiqə ərzində qol vura bilsələr və danimarkalılara geniş oynamağa imkan verməsələr, bu o demək olacaq ki, Qaret Sautgeyt nəinki hər şeyi başa düşüb, həm də öz futbolçularının vasitəsilə hər şeyi edib.

Danimarka millisi öz maraqlı oyunu sayəsində mənim rəğbətimi qazanmasına baxmayaraq, bu yarımfinal oyununda mənim favoritim İngiltərə yığmasıdır.

İndi isə əziz futbol həvəskarları, gəlin bir az səbirli olaq və diqqətimizi zəiflətmədən televizor ekranları ətrafına toplaşaq: yarımfinallar başlayır...

1328
Kişi Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının installyasiyasının qarşısından keçir

Koreya ilə Belarus liderlərini birləşdirən dəyər ermənilərin təbiətin məhvinə sevinməsi

11
(Yenilənib 20:39 01.08.2021)
Təəəcüblü deyil, Laçını, Kəlbəcəri tərk edərkən, evlərə od vuran, meşələri qırıb-dağıdan, 30 ildə abad kəndləri, şəhərləri Xirosimaya çevirən vandal toplumdan başqa reaksiya gözləmək əbəs olardı.

Təbiətə qarşı

Türkiyədə səmaya yüksələn alovlar ürəyimizi dağladı. Düzdür, bir millət-iki dövlət olduğumuzdan belə hadisələr bizdə xüsusi emosiyalar yaradır. Ancaq bu, həm də insani hissdir. Bütün dünya bu vəziyyətlə bağlı dərin təəssüf hissini ifadə edir, kədərlənir. Yalnız ermənilər istisnadır, sosial şəbəkələrin Ermənistan seqmentində toy-bayramdır... Təəəcüblü deyil, Laçını, Kəlbəcəri tərk edərkən, evlərə od vuran, meşələri qırıb-dağıdan, 30 ildə abad kəndləri, şəhərləri Xirosimaya çevirən vandal toplumdan başqa reaksiya gözləmək əbəs olardı.

Qardaş ölkə nə sınaqlar gördü, bunu da geridə qoyacaq. “Ağacsız torpaq vətən deyildir” – deyirdi böyük Atatürk.  Bu cür düşünən xalq nə baş versə də, cənnəti bərpa edəcək.

Təbii fəlakətlərə sevinən toplum isə görünür, anlamır ki, dünyanın bir küncündə məhv olan bir ağac digər küncündə də oksigeni azaldır.

Hadisənin təbii fəlakət olması ehtimalları isə getdikcə öləziyir.

Ermənilər və koreyalılar

Revaş ümidləri öləzimiş Paşinyan isə müttəfiqləri arasında tərəddüdlərini davam etdirir. Bəlkə də manipulyasiyalarını.

Gah Qərbə, gah da Moskvaya yönələn Paşiki daxildə daha çox Qərbin adamı kimi xarakterizə edir, yerli media onun rus kadrlarını təmizlədiyini vurğulayır. Paşikin ritorikası da Rusiyanın tezisi ilə ziddiyyət təşkil edir: şimal nəhəngi bölgədə kommunikasiyaların açılmasının vacibliyini, bunun 10 noyabr bəyanatının tələbi olduğunu deyir, Nikol isə hökumətin son iclasında bu məsələnin müzakirə edilmədiyini söyləyir.

Şimali Koreya kimi arxaik ruhlu dövlət Cənubi Koreya ilə sərhədini açdı, bizim qonşumuz isə...

Şimali Koreyanı xatırlamışkən, Kim Çen İn ordusuna döyüş hazırlığını artırmağı tapşırıb. Kim Cənubi Koreya və ABŞ-ın avqustun ortalarında keçirilməsi palanlaşdırılan illik hərbi təlimləri şimaldakı koreyalılar üçün təhdid kimi qiymətləndirib.

Ümumiyyətlə, Koreya dünyanın ən unikal ölkəsi olaraq qalır (Ermənistan da faşizm ənənələrini yaşadan ölkə kimi bu unikallığa aiddir). Şimali Koreya ilə Ermənistanın fərqi ondadır ki, birincilər bədbəxtliklərindən xəbərdar deyil, ermənilər isə artıq bunu anlayırlar. Təsadüfi deyil ki, hələ rəsmi statistikaya görə, bu ilin əvvəlindən Ermənistanı tərk edənlərlə ölkəyə qayıdanlar arasında nə az, nə çox, 30 min nəfər fərq var. 

Müqayisə üçün deyək ki, son 60 ildə Şimali Koreyadan Cənubi Koreyaya 23000 insan mühacirətə gedib, Cənubi Koreyadan Şimali Koreyaya isə 2 nəfər. Bu yazını Şimali Koreyalılar heç google translate-lə də oxuya bilməyəcəklər, çünki orda internet açıq deyil, ölkədə internet istifadəçilərinin sayı 605 nəfərdir.

Bu arada BMT dünyanın 23 ölkəsində, xüsusən də Afrika qitəsində aclıq fəlakəti gözlənildiyi barədə xəbərdarlıq edib. Məsələn, Əfqanıstanda ilin sonunadək 3,5 milyon insanın aclıq və yoluxucu xəstəliklərdən həyatını itirəcəyi proqnozlaşdırılır.

Bugünkü avantura erməniləri də aclıq çəkən ölkələrin siyahısına doğru aparır.

Belarus idmançılar hara getsin?

Həftənin ən maraqlı açıqlamalarından biri Belarus prezidenti Lukaşenkoya aiddir. Belarus prezident Tokio-2020-yə gedən idmançılara Şimali Koreya liderinin ritorikasında müraciət edib: “Əgər oraya turist kimi gedirsinizsə və əliboş qayıdacaqsınızsa, yaxşı olar ki, qayıtmayasınız. Bunu sizə hansısa ictimai təşkilat rəhbəri kimi yox, ölkə prezidenti kimi deyirəm. Məni necə istəyirsiniz, elə də başa düşün”.

Hələlik, Belarusun 1 qızılı var.

Bu arada Belarus dövlət başçısının nəvəsinin toyu olub. Məclis karantin qaydalarına uyğun olaraq, 70 nəfərlə keçib.

Prezident mandatı olan adamdır, istəsə 7000 adamla da keçirə bilərdi, etməyib.

Deputat adamdır...

Mandat demişkən, bu həftənin ən yaddaqalan hadisələrindən biri deputat mandatlı Elbrus Səlimovun polisi döyməsi idi. Belə ki, Xaçmazda restoranda yeyib-içmək məclisində olan E.Səlimov polisin gecə saat 12 olduğundan restoranın qapadılmalı olduğu tələbinə şillə-təpiklə cavab verib. İndi parlament onun mandatına baxacaq.

E.Səlimov Dağıstan Dövlət Universitetində təhsil alıb. Necə?! Yox, ağlınıza başqa şey gəlməsin, sadəcə, xatırlatdım.

…və təsadüfi deyil ki, bu günlərdə parlamentin payızda buraxılacağı, yeni tərkibin formalaşdırılacağı barədə söz-söhbətlər dolaşır.

Şəhid puluna göz dikənlər

Bu yaxınlarda şəhid ailəsinin evindən oğurluq edən dələduzları polis saxlamışdı. Canını vətən üçün qurban verənlərin malına göz dikməyə dələduzluq demək, yəqin, çox yumşaq səslənir… Ötən həftə isə Göyçay rayon sakini Ş.Qafarova oğlu, şəhid Kənan Qafarovun bank kartından 3960 manat pulun oğurlandığını bildirib. Polis bu şərəfsiz əməlin sahibini də saxlayıb. Göyçay rayon sakini M.Qafarov müəyyən edilərək saxlanılıb.

Bu hərəkətə də, bu cür addımı atanlara da içəridə nəsə ad tapıb qoyacaqlar, biz başımızı çox yormayaq.

 “Delta” və “Patı”

Koronavirusun “Delta” ştammı sürətlə yayılmağa davam edir. Payızda onun 4-cü dalğa şəklində ciddi qapanmalara səbəb olacağı da istisna deyil.

Yaponiya kimi intizamlı insanların yaşadığı ölkədə ştamm tüğyan edir: Yay Olimpiya Oyunlarının keçirildiyi gündoğar ölkədə bazar günü 12 342 yoluxma hadisəsi təsdiqlənib.

Ştammın görmə, eşitmə zəifliyinə səbəb olduğu deyilir.

Ən azı “Delta” qədər bizim üçün təhlükəyə çevrilmiş daha bir bəla var: Patı. Hər gün onun dəstə-dəstə istifadəçi və satıcıları polis bölmələrinə gətirilir.

Ötən həftə bu bəlanın yayılması ilə bağlı tükürpədici məlumat yayıldı. Belə ki, onun Xankəndidə istehsal olunduğu, məqsədli şəkildə İran vasitəsilə Azərbaycana ötürüldüyü bildirildi. Həm də Almaniya kəşfiyyatına istinadən. Mediada yayılan məlumatlarda qeyd edilir ki, Dünya Azərbaycanlıları Assambleyasının rəhbəri Rəşad Quliyevin Almaniya hökumətindəki mənbələrdən əldə etdiyi məlumata görə, ermənilər əvvəllər “patı” istehsalını Zəngilanda həyata keçirirmişlər. Zəngilan işğaldan azad edildikdən sonra isə, bu işi Xankəndidə davam etdirirlər.

İslahatlara qarşı

Narkotikin bu qədər tüğyan etməsinə görə təhsil ocaqları da məsuliyyət daşıyır. Amma görünür, əvvəlcə bu ocaqların özünü təmizləmək lazımdır.

Ötən həftə Bakı Dövlət Universitetində universitet rektorunun maliyyə məsələləri üzrə müşaviri Mirzə Mirzəyev və komendant Şahlar Bəgalıyevə bıçaqla xəsarət yetirildi. Hadisəni universitetin təsərrüfat şöbəsinin işçisi İsmixan Mirzəyevin törətdiyi bildirilir. Ki, onun müqaviləsini uzatmayıblar və İsmixan müəllim də bu cür haqq-hesab çürütməyə qərar verib.

İslahatlara qarşı gedənlər, hətta əli bıçaqlı gedənlər həmişə olur.

İslahalar demişkən, biz BDU-da oxuyanda  (2003-2007) həm də bizim ixtisas - Nəşriyyat işi və redaktəetmə ixtisasının tələbələri üçün nəzərdə tutulmuş komputer otağından istifadəyə icazə verilmirdi, 4 ildə o otağı 2-3 dəfə gördük. Görəsən, islahatlar o otağın qapısındakı qıfılı da qıra bilibmi?!

11
Bakı sakinləri

Məşhur olmaq üçün etməli?

1171
(Yenilənib 00:14 31.07.2021)
Dünyanın dərdini çəkmək olduqca çətin, ağır və əzablıdır. Belə ağır, kədərli hadisələri izləməkdənsə, dünyanın gələcəyi ilə bağlı əndişələnməkdənsə, ekzistensial sancılar çəkməkdənsə oturub ölkə gündəmini izləmək daha əyləncəli, daha maraqlıdır.

Dünyada çox qəribə proseslər gedir. Elə bizim yaşadığımız regionda da vəziyyət stabil deyil. Dünyadakı və regiondakı vəziyyəti şərh etmək, qanınızı daha da qaraltmaq istəməzdim. Onsuz da beynəlxalq şərhçilər, politoloqlar, regionşünaslar lazımı şərhləri, açıqlamaları verir. Başa düşürəm ki, cəmiyyət olaraq dünyadan bixəbər yaşamaq, baş verən prosesləri müzakirə etmədən, dərk etmədən, düşünmədən yaşamaq çətindir. Ancaq arada insan özünə, öz ölkəsinə, öz balaca dünyasına vaxt ayırmalıdır. Çünki dünyanın dərdini çəkmək olduqca çətin, ağır və əzablıdır. Belə ağır, kədərli hadisələri izləməkdənsə, dünyanın gələcəyi ilə bağlı əndişələnməkdənsə, ekzistensial sancılar çəkməkdənsə oturub ölkə gündəmini izləmək daha əyləncəli, daha maraqlıdır.

***

Dünyadan yorulunda boş vaxtımdan istifadə edib, çağdaş ədəbiyyatımızın ən tanınan siması ilə, çağdaş siyasətimizin bir o qədər populyar olan gənc ulduzunun (adlarını özüm çəkmirəm, çünki hamınız tanıyırsınız) debatına baxdım. Və həmin boş vaxt ərzində anladım ki, dünyada gedən proseslərdən xəbərsiz, reallıqdan qopub, sosial şəbəkələrdə yaradılmış gündəmə uyğun yaşamaq olduqca asan və rahatmış. Təəssüf ki, bizim cəmiyyət sosial şəbəkələrə qarşı çox laqeyiddir. Hara baxırsan insanlar kitab oxuyur: avtobusda, metroda, parkda, bulvarda, çimərlikdə... Gənclər dünyada yeni yaranan sənət cərəyanlarını, müasir texnalogiyanı, elmi yenilikləri, siyasi prosesləri, iqtisadi sıçrayışları və çöküşləri izləyir, kütləvi şəkildə elmə-irfana yuvarlanır. İnsanların bu vəziyyəti məni olduqca narahat edir. Məncə müasir insan oxumaqdan, araşdırmaqdan, özünü inkişaf etdirməkdən macal tapıb, sosial şəbəkələrə də vaxt ayırmalıdır.

***

Bir də görürsən ki, hansısa ağzıgöyçək deyir ki, sənət adamının, ədəbiyyatçının, jurnalistin, siyasətçinin, ictimai xadimin bəşəri düşüncələri, dərin mütaliəsi, dünyagörüşü, özünəməxsus yanaşması, erudisiyası olmalıdır. Boş söhbətdir! Müasir dünyada bütün bunlar bicadır! Gül kimi sosial şəbəkələr var ki, bu irfani yeni kəşflər yazmağa, araşdırmağa, bilgi sahibi olmağa hər cür şərait yaradır. Siyasətçisən? Çıx ürəyin istəyəni yaz, sözünü de. Bəyənən "like" edəcək, "share" edəcək, bəyənməyən də gəlib söyüşünü-təhqirini yazıb, etirazını bildirəcək.

Sənə böyük kütlələrə xitab etmək lazımdırsa, bundan gözəl şərait ola bilməz. Üstəlik yazdıqlarını şərh edənlərlə çəkişə-çəkişə bilgilərin, məlumatın da artacaq, istənilən yutub verlişində, feysbuk debatında çıxıb sözünü deyə biləcəksən. Bu baxımdan çağdaş siyasətimizin populyar gənc ulduzunun – hansı ki, ümummilli lideri Məhəmməd peyğəmbərdir – siyasi karyerası hər bir gənc siyasətçi üçün örnək ola bilər.

Şairin, yazıçının işi daha asandır. Ağlına gələni bəzəkli-düzəkli cümlələrlə ifadə edib, ağlına gəlməyənləri kiminsə ağzından qapıb, kitablardan seçmə cümlələr tapıb çıxışlarında gözünü süzdürüb, səsinə bəlağət qatıb kütləyə sevinc bəxş edə bilərsən. Lap sənin şəxsi keyfiyyətlərin aşağı, dünyagörüşün qıt olsun, əsas "like" sayı, mesaj qutuna gələn heyranlıq mesajlarıdır. Dünyanın qəmini bu qədər asan şəkildə çiynindən atıb, ədəbiyyat yaratmaq mümkündür, nümunələri vardır, təcrübəylə də isbat edilmişdir.

***

Kim nə deyir desin, əsas hay-küy salıb, həyasızlıq edib, çığırıb-bağırıb gündəmdə qalmaq, daha çox adama xitab etməkdir. Dünya kiçikləşib, cılızlaşıb, sıxılıb-sıxlaşıb bir ağıllı telefonun ekranına sığışıb. Dünyada telefonla kitab yazanlar, kino çəkənlər, musiqi bəstələyənlər, ali təhsil alanlar, ölkə gündəmini dəyişənlər, biznes quranlar, ev-eşik sahibi olanlar, ov ovlayıb, quş quşlayanlar var. Bizdə isə bütün bunların hamısını ümumiləşdirib, sadəcə "quşlayanlar" var.

Ümid edirəm ki, bizim gənclərimiz də dünyanın oxumaqdan, araşdırmaqdan, müşahidə etməkdən, təhsildən, elmdən ibarət olmadığını anlayacaq. Çünki, sosial şəbəkələrdə çox sayda örnəklər var ki, onların həyat və fəaliyyəti sizlərə örnək ola bilər. Əziyyət çəkmədən, mübarizə aparmadan da qəhrəman olmağın, layiq olmadan şöhrət qazanmağın asan yolları vardır. Ümumiyyətlə sadəlövh kütlənin qəhrəmanı olmaq, sevgisini qazanmaq, məşhurlaşmaq çox asandır. Və bir gün o kütlənin qurbanı olmaq ehtimalı olsa belə, Varholun dediyi 15 dəqiqəlik məşhurluğa dəyər. Beyninizi çox yükləməyin, çünki beyninizi nə qədər çox yorsanız bir o qədər yaradıcı imkanları artacaq. Qanlı-qadalı dünyada bu zülmə nə gərək var?

1171
Azərbaycanlı güləşçi Rafiq Hüseynov Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarında

Tokio Olimpiadası bürüncə ümidlər var