ANAMA əməkdaşları Qarabağda əraziləri minalardan təmzləyirlər, arxix şəkli

Dumanlı sülh, minasız gələcək nefti necə unutmalı

49
Oxçuçayın çirkləndirilməsi, sənaye tullantılarının böyük həcmdə axıdılması ilə baş verən, ələlxüsus da adətən ekoloji standartları ilə etalon kimi qəbul olunan ölkəyə - Almaniyaya məxsus şirkətin iştirakı ilə baş verən ekoloji terror hadisəsi idi.

Sputnik Azərbaycan-ın "7x7" rubrikasında həftənin ən maraqlı 7 hadisəsi şərh edilir.

Təbiətlə savaşda

"Təbiətlə savaş halındayıq, qazansaq, uduzacağıq". Dünyaca məşhur amerikalı astrofizik Hubert Reveesin fikirləri Yer kürəsinin üzləşdiyi təbəddülatlar fonunda xeyli aktual səslənir. Dünyanın ən soyuq ölkələrindən biri - Kanada qaynayır, istidən yüzlərlə insan həyatını itirib.

Karbohidrogenlərdən böyük həcmdə istifadə, havaya buraxılan qazların və digər sənaye tullantılarının artması qlobal istiləşməni Yer kürəsi üçün təhdid halına gətirir.

Ötən həftə daha bir ekosid diqqət mərkəzinə gəldi. Mənbəyini Ermənistan ərazisindən götürən və Araza tökülən Oxçuçayı ermənilərin katastrofik dərəcədə çirkləndirdiyi məlum oldu. Əslində, ermənilərin Azərbaycan ərazisinə axan çayları çirkləndirməsi yeni fakt deyil, ancaq bu fakt sənaye tullantılarının böyük həcmdə axıdılması ilə baş verən, ələlxüsus da adətən ekoloji standartları ilə etalon kimi qəbul olunan ölkəyə - Almaniyaya məxsus şirkətin iştirakı ilə baş verən ekoloji terror hadisəsi idi.

Bu arada bu gün Ümumdünya Ətraf Mühitin Mühafizəsi Günüdür.

Və əlavə olaraq: ETSN meşələrin mühafizəsinin polisə və özəl mühafizə təşkilatlarına verilməsini təklif edib.

Nefti unudaq

Karbohidrogen ehtiyatlarının ömrünü başa vurduğu, təxminən 48-50 il sonra neft və qazın tükənəcəyi bildirilir. Biz də nefti unutmalıyıq. Ötən həftə təməli qoyulan Ələt Azad İqtisadi Zonası qeyri-neft sektorunun inkişafını əhəmiyyətli dərəcədə təşviq edə bilər.

Bu gün dünyanın 130 ölkəsində 4000-dək belə zona var və onların qlobal ixracda çəkisi 200 milyard dollardan artıqdır. Ələt də beynəlxalq tranzit imkanlarına görə perspektivlidir.

Cavab atəşi

Kim bilir, bəlkə koronavirus və onun törəmələri də təbiətə elan etdiyimiz müharibənin cavabıdır.

Virusun mutasiyaya uğramış "Delta" variantı ilə yenicə tanış olurduq ki, "Lambda" bizi salamlayır.

BMT-nin baş katibi isə deyib ki, koronavirus peyvəndləri virus mutasiyalarına görə təsirini itirə bilər.

Vaksinin ədalətsiz bölgüsü isə artıq adi qarşılanır. Hazırda koronavirusa qarşı peyvəndlərin 77%-i dünyanın yalnız 10 ölkəsində istifadə edilir. Bəzi ölkələr vaxtı ötməkdə olan peyvəndə malik olduğu halda, bəziləri onun bir ampulasını da görməyiblər.

Sülhün dumanlı gələcəyi

Dünya sülhü səmimi baxışlarla axtarmayana qədər gələcək daha dumanlı ola bilər.

Ötən həftə İran bildirdi ki, nüvə obyektlərindən məlumatları bundan sonra Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyə təqdim etməyəcək. ABŞ Prezidenti Co Bayden isə İranın nüvə silahına malik olmasına imkan verməyəcəyini açıqlayıb.

Niyəsə ABŞ-a olar, amma İrana yox.

Bu arada hazırda Hindistan Çin sərhədinə ordu yığır: sərhəddə təxminən 200 min hindistanlı hərbi personal cəmlənib, bu da keçən ilə nisbətən 40% çoxdur.

Minasız gələcək

Ermənistan da bizim bölgədə təhdiddir. Müharibədən sonra kəskin dəyişiklik gözləməsək də, "dəmir yumruğ"un reabilitasiya faydası görünür: Paşinyana səs verməklə ermənilər revanşistləri dəstəkləmədiklərini göstərdilər.

Nəhayət, Yerevan axına qarşı üzməyi dayandırmalı, bölgədə sülhə doğru gedən yolu minalamamalıdır. Rəsmi Bakı israrla sülh çağırışları edir. Ötən həftə erməni diversantlara Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin verdiyi cəza da bu yanaşmanın davamıdır.

Bu arada Azərbaycan 15 ermənini geri qaytardı və Füzuli və Zəngilanın mina xəritələrini aldı.

Yaxşı qonşu, uzaq qohum

"Dişin ağrıyır, çək qurtar, qonşun pisdir, köç qurtar". Bu təşəbbüs ölkələrə dövlətlərə şamil oluna bilmir, çünki vətəni də götürüb dünyanın harasına istəyirsən köçə bilməzsən.

Revanşistlərin bayraqdarı Köçəryan seçkidən sonra isterik vəziyyətdədir. Seçkilərdə xərclədiyi milyonları geri qaytarmağa çalışır. Ermənistan mətbuatının məlumatına görə, Köçəryan və oğulları seçki qərargahlarının rəhbərlərini və adamlarını seçiciləri ələ almaq naminə rüşvət kimi xərclənən pulları qaytarmaları üçün evlərini, maşınlarını satmağa məcbur edir.

Roberti yaman aldadıblar. Bu üsuldan 15-20 il əvvəl Sumqayıtlı sahibkar Sabir Tarıverdiyev parlament seçkisində istifadə edirdi: məhəllələrdə seçicilərinə kartof-soğan, pomidor paylayırdı. Camaat da alıb, canına dua oxuyurdu, ancaq seçki qutusuna yaxınlaşanda artıq kartof-soğan qurtarmışdı. Köçəryanı öz iş adamımızla müqayisə etmək fikrində deyilik, ancaq vaxtilə prezident olmuş adam belə avantüraya inanacaq qədər sadəlövhdürsə, Ermənistanın bəxti hər halda, indi gətirib.

Unikal "iş adamı"

Bu "iş adamı" isə daha unikaldır. Özünü "Azərsu" əməkdaşı kimi təqdim edib, abonentlərdən pul tələb edən şəxsdən söhbət gedir. Gəl ki, işbazın "success story"-sini əlindən düşən qovluğu ifşa edib.

Hadisə belə vaqe olub: "Azərsu" ASC-nin çilingəri ərazidə olarkən təsadüfən kimliyi müəyyənləşdirilməyən həmin şəxsin abonentlərin birindən sayğac quraşdırmaq adı ilə pul tələb etdiyinin şahidi olub və ondan vəsiqə tələb edib. Saxta əməlinin üstünün açıldığını görən həmin şəxs ərazidən uzaqlaşmağa cəhd göstərib və bu zaman əlindəki qovluğu yerə ataraq qaçıb. Vətəndaşlara özünü Səbuhi kimi təqdim edən şəxsə məxsus qovluqda ad və soyad qeyd olunmayan saxta vəsiqə, "Azərsu" ASC, "Azərişıq" ASC və "Azəriqaz" İB-nin bildirişləri, 2 ədəd qeyd kitabı, abonentlərdən sayğac quraşdırılmasından imtinaya dair ərizələr və müxtəlif siyahılar aşkarlanıb.

Kişi əməlli-başlı baş işlədib, startup layihə icra edirmiş. Beləsini buraxasan, gedə Köçəryanın növbəti seçki qərargahını idarə edə.

49
Kişi Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının installyasiyasının qarşısından keçir

Koreya ilə Belarus liderlərini birləşdirən dəyər ermənilərin təbiətin məhvinə sevinməsi

12
(Yenilənib 20:39 01.08.2021)
Təəəcüblü deyil, Laçını, Kəlbəcəri tərk edərkən, evlərə od vuran, meşələri qırıb-dağıdan, 30 ildə abad kəndləri, şəhərləri Xirosimaya çevirən vandal toplumdan başqa reaksiya gözləmək əbəs olardı.

Təbiətə qarşı

Türkiyədə səmaya yüksələn alovlar ürəyimizi dağladı. Düzdür, bir millət-iki dövlət olduğumuzdan belə hadisələr bizdə xüsusi emosiyalar yaradır. Ancaq bu, həm də insani hissdir. Bütün dünya bu vəziyyətlə bağlı dərin təəssüf hissini ifadə edir, kədərlənir. Yalnız ermənilər istisnadır, sosial şəbəkələrin Ermənistan seqmentində toy-bayramdır... Təəəcüblü deyil, Laçını, Kəlbəcəri tərk edərkən, evlərə od vuran, meşələri qırıb-dağıdan, 30 ildə abad kəndləri, şəhərləri Xirosimaya çevirən vandal toplumdan başqa reaksiya gözləmək əbəs olardı.

Qardaş ölkə nə sınaqlar gördü, bunu da geridə qoyacaq. “Ağacsız torpaq vətən deyildir” – deyirdi böyük Atatürk.  Bu cür düşünən xalq nə baş versə də, cənnəti bərpa edəcək.

Təbii fəlakətlərə sevinən toplum isə görünür, anlamır ki, dünyanın bir küncündə məhv olan bir ağac digər küncündə də oksigeni azaldır.

Hadisənin təbii fəlakət olması ehtimalları isə getdikcə öləziyir.

Ermənilər və koreyalılar

Revaş ümidləri öləzimiş Paşinyan isə müttəfiqləri arasında tərəddüdlərini davam etdirir. Bəlkə də manipulyasiyalarını.

Gah Qərbə, gah da Moskvaya yönələn Paşiki daxildə daha çox Qərbin adamı kimi xarakterizə edir, yerli media onun rus kadrlarını təmizlədiyini vurğulayır. Paşikin ritorikası da Rusiyanın tezisi ilə ziddiyyət təşkil edir: şimal nəhəngi bölgədə kommunikasiyaların açılmasının vacibliyini, bunun 10 noyabr bəyanatının tələbi olduğunu deyir, Nikol isə hökumətin son iclasında bu məsələnin müzakirə edilmədiyini söyləyir.

Şimali Koreya kimi arxaik ruhlu dövlət Cənubi Koreya ilə sərhədini açdı, bizim qonşumuz isə...

Şimali Koreyanı xatırlamışkən, Kim Çen İn ordusuna döyüş hazırlığını artırmağı tapşırıb. Kim Cənubi Koreya və ABŞ-ın avqustun ortalarında keçirilməsi palanlaşdırılan illik hərbi təlimləri şimaldakı koreyalılar üçün təhdid kimi qiymətləndirib.

Ümumiyyətlə, Koreya dünyanın ən unikal ölkəsi olaraq qalır (Ermənistan da faşizm ənənələrini yaşadan ölkə kimi bu unikallığa aiddir). Şimali Koreya ilə Ermənistanın fərqi ondadır ki, birincilər bədbəxtliklərindən xəbərdar deyil, ermənilər isə artıq bunu anlayırlar. Təsadüfi deyil ki, hələ rəsmi statistikaya görə, bu ilin əvvəlindən Ermənistanı tərk edənlərlə ölkəyə qayıdanlar arasında nə az, nə çox, 30 min nəfər fərq var. 

Müqayisə üçün deyək ki, son 60 ildə Şimali Koreyadan Cənubi Koreyaya 23000 insan mühacirətə gedib, Cənubi Koreyadan Şimali Koreyaya isə 2 nəfər. Bu yazını Şimali Koreyalılar heç google translate-lə də oxuya bilməyəcəklər, çünki orda internet açıq deyil, ölkədə internet istifadəçilərinin sayı 605 nəfərdir.

Bu arada BMT dünyanın 23 ölkəsində, xüsusən də Afrika qitəsində aclıq fəlakəti gözlənildiyi barədə xəbərdarlıq edib. Məsələn, Əfqanıstanda ilin sonunadək 3,5 milyon insanın aclıq və yoluxucu xəstəliklərdən həyatını itirəcəyi proqnozlaşdırılır.

Bugünkü avantura erməniləri də aclıq çəkən ölkələrin siyahısına doğru aparır.

Belarus idmançılar hara getsin?

Həftənin ən maraqlı açıqlamalarından biri Belarus prezidenti Lukaşenkoya aiddir. Belarus prezident Tokio-2020-yə gedən idmançılara Şimali Koreya liderinin ritorikasında müraciət edib: “Əgər oraya turist kimi gedirsinizsə və əliboş qayıdacaqsınızsa, yaxşı olar ki, qayıtmayasınız. Bunu sizə hansısa ictimai təşkilat rəhbəri kimi yox, ölkə prezidenti kimi deyirəm. Məni necə istəyirsiniz, elə də başa düşün”.

Hələlik, Belarusun 1 qızılı var.

Bu arada Belarus dövlət başçısının nəvəsinin toyu olub. Məclis karantin qaydalarına uyğun olaraq, 70 nəfərlə keçib.

Prezident mandatı olan adamdır, istəsə 7000 adamla da keçirə bilərdi, etməyib.

Deputat adamdır...

Mandat demişkən, bu həftənin ən yaddaqalan hadisələrindən biri deputat mandatlı Elbrus Səlimovun polisi döyməsi idi. Belə ki, Xaçmazda restoranda yeyib-içmək məclisində olan E.Səlimov polisin gecə saat 12 olduğundan restoranın qapadılmalı olduğu tələbinə şillə-təpiklə cavab verib. İndi parlament onun mandatına baxacaq.

E.Səlimov Dağıstan Dövlət Universitetində təhsil alıb. Necə?! Yox, ağlınıza başqa şey gəlməsin, sadəcə, xatırlatdım.

…və təsadüfi deyil ki, bu günlərdə parlamentin payızda buraxılacağı, yeni tərkibin formalaşdırılacağı barədə söz-söhbətlər dolaşır.

Şəhid puluna göz dikənlər

Bu yaxınlarda şəhid ailəsinin evindən oğurluq edən dələduzları polis saxlamışdı. Canını vətən üçün qurban verənlərin malına göz dikməyə dələduzluq demək, yəqin, çox yumşaq səslənir… Ötən həftə isə Göyçay rayon sakini Ş.Qafarova oğlu, şəhid Kənan Qafarovun bank kartından 3960 manat pulun oğurlandığını bildirib. Polis bu şərəfsiz əməlin sahibini də saxlayıb. Göyçay rayon sakini M.Qafarov müəyyən edilərək saxlanılıb.

Bu hərəkətə də, bu cür addımı atanlara da içəridə nəsə ad tapıb qoyacaqlar, biz başımızı çox yormayaq.

 “Delta” və “Patı”

Koronavirusun “Delta” ştammı sürətlə yayılmağa davam edir. Payızda onun 4-cü dalğa şəklində ciddi qapanmalara səbəb olacağı da istisna deyil.

Yaponiya kimi intizamlı insanların yaşadığı ölkədə ştamm tüğyan edir: Yay Olimpiya Oyunlarının keçirildiyi gündoğar ölkədə bazar günü 12 342 yoluxma hadisəsi təsdiqlənib.

Ştammın görmə, eşitmə zəifliyinə səbəb olduğu deyilir.

Ən azı “Delta” qədər bizim üçün təhlükəyə çevrilmiş daha bir bəla var: Patı. Hər gün onun dəstə-dəstə istifadəçi və satıcıları polis bölmələrinə gətirilir.

Ötən həftə bu bəlanın yayılması ilə bağlı tükürpədici məlumat yayıldı. Belə ki, onun Xankəndidə istehsal olunduğu, məqsədli şəkildə İran vasitəsilə Azərbaycana ötürüldüyü bildirildi. Həm də Almaniya kəşfiyyatına istinadən. Mediada yayılan məlumatlarda qeyd edilir ki, Dünya Azərbaycanlıları Assambleyasının rəhbəri Rəşad Quliyevin Almaniya hökumətindəki mənbələrdən əldə etdiyi məlumata görə, ermənilər əvvəllər “patı” istehsalını Zəngilanda həyata keçirirmişlər. Zəngilan işğaldan azad edildikdən sonra isə, bu işi Xankəndidə davam etdirirlər.

İslahatlara qarşı

Narkotikin bu qədər tüğyan etməsinə görə təhsil ocaqları da məsuliyyət daşıyır. Amma görünür, əvvəlcə bu ocaqların özünü təmizləmək lazımdır.

Ötən həftə Bakı Dövlət Universitetində universitet rektorunun maliyyə məsələləri üzrə müşaviri Mirzə Mirzəyev və komendant Şahlar Bəgalıyevə bıçaqla xəsarət yetirildi. Hadisəni universitetin təsərrüfat şöbəsinin işçisi İsmixan Mirzəyevin törətdiyi bildirilir. Ki, onun müqaviləsini uzatmayıblar və İsmixan müəllim də bu cür haqq-hesab çürütməyə qərar verib.

İslahatlara qarşı gedənlər, hətta əli bıçaqlı gedənlər həmişə olur.

İslahalar demişkən, biz BDU-da oxuyanda  (2003-2007) həm də bizim ixtisas - Nəşriyyat işi və redaktəetmə ixtisasının tələbələri üçün nəzərdə tutulmuş komputer otağından istifadəyə icazə verilmirdi, 4 ildə o otağı 2-3 dəfə gördük. Görəsən, islahatlar o otağın qapısındakı qıfılı da qıra bilibmi?!

12
Bakı sakinləri

Məşhur olmaq üçün etməli?

1171
(Yenilənib 00:14 31.07.2021)
Dünyanın dərdini çəkmək olduqca çətin, ağır və əzablıdır. Belə ağır, kədərli hadisələri izləməkdənsə, dünyanın gələcəyi ilə bağlı əndişələnməkdənsə, ekzistensial sancılar çəkməkdənsə oturub ölkə gündəmini izləmək daha əyləncəli, daha maraqlıdır.

Dünyada çox qəribə proseslər gedir. Elə bizim yaşadığımız regionda da vəziyyət stabil deyil. Dünyadakı və regiondakı vəziyyəti şərh etmək, qanınızı daha da qaraltmaq istəməzdim. Onsuz da beynəlxalq şərhçilər, politoloqlar, regionşünaslar lazımı şərhləri, açıqlamaları verir. Başa düşürəm ki, cəmiyyət olaraq dünyadan bixəbər yaşamaq, baş verən prosesləri müzakirə etmədən, dərk etmədən, düşünmədən yaşamaq çətindir. Ancaq arada insan özünə, öz ölkəsinə, öz balaca dünyasına vaxt ayırmalıdır. Çünki dünyanın dərdini çəkmək olduqca çətin, ağır və əzablıdır. Belə ağır, kədərli hadisələri izləməkdənsə, dünyanın gələcəyi ilə bağlı əndişələnməkdənsə, ekzistensial sancılar çəkməkdənsə oturub ölkə gündəmini izləmək daha əyləncəli, daha maraqlıdır.

***

Dünyadan yorulunda boş vaxtımdan istifadə edib, çağdaş ədəbiyyatımızın ən tanınan siması ilə, çağdaş siyasətimizin bir o qədər populyar olan gənc ulduzunun (adlarını özüm çəkmirəm, çünki hamınız tanıyırsınız) debatına baxdım. Və həmin boş vaxt ərzində anladım ki, dünyada gedən proseslərdən xəbərsiz, reallıqdan qopub, sosial şəbəkələrdə yaradılmış gündəmə uyğun yaşamaq olduqca asan və rahatmış. Təəssüf ki, bizim cəmiyyət sosial şəbəkələrə qarşı çox laqeyiddir. Hara baxırsan insanlar kitab oxuyur: avtobusda, metroda, parkda, bulvarda, çimərlikdə... Gənclər dünyada yeni yaranan sənət cərəyanlarını, müasir texnalogiyanı, elmi yenilikləri, siyasi prosesləri, iqtisadi sıçrayışları və çöküşləri izləyir, kütləvi şəkildə elmə-irfana yuvarlanır. İnsanların bu vəziyyəti məni olduqca narahat edir. Məncə müasir insan oxumaqdan, araşdırmaqdan, özünü inkişaf etdirməkdən macal tapıb, sosial şəbəkələrə də vaxt ayırmalıdır.

***

Bir də görürsən ki, hansısa ağzıgöyçək deyir ki, sənət adamının, ədəbiyyatçının, jurnalistin, siyasətçinin, ictimai xadimin bəşəri düşüncələri, dərin mütaliəsi, dünyagörüşü, özünəməxsus yanaşması, erudisiyası olmalıdır. Boş söhbətdir! Müasir dünyada bütün bunlar bicadır! Gül kimi sosial şəbəkələr var ki, bu irfani yeni kəşflər yazmağa, araşdırmağa, bilgi sahibi olmağa hər cür şərait yaradır. Siyasətçisən? Çıx ürəyin istəyəni yaz, sözünü de. Bəyənən "like" edəcək, "share" edəcək, bəyənməyən də gəlib söyüşünü-təhqirini yazıb, etirazını bildirəcək.

Sənə böyük kütlələrə xitab etmək lazımdırsa, bundan gözəl şərait ola bilməz. Üstəlik yazdıqlarını şərh edənlərlə çəkişə-çəkişə bilgilərin, məlumatın da artacaq, istənilən yutub verlişində, feysbuk debatında çıxıb sözünü deyə biləcəksən. Bu baxımdan çağdaş siyasətimizin populyar gənc ulduzunun – hansı ki, ümummilli lideri Məhəmməd peyğəmbərdir – siyasi karyerası hər bir gənc siyasətçi üçün örnək ola bilər.

Şairin, yazıçının işi daha asandır. Ağlına gələni bəzəkli-düzəkli cümlələrlə ifadə edib, ağlına gəlməyənləri kiminsə ağzından qapıb, kitablardan seçmə cümlələr tapıb çıxışlarında gözünü süzdürüb, səsinə bəlağət qatıb kütləyə sevinc bəxş edə bilərsən. Lap sənin şəxsi keyfiyyətlərin aşağı, dünyagörüşün qıt olsun, əsas "like" sayı, mesaj qutuna gələn heyranlıq mesajlarıdır. Dünyanın qəmini bu qədər asan şəkildə çiynindən atıb, ədəbiyyat yaratmaq mümkündür, nümunələri vardır, təcrübəylə də isbat edilmişdir.

***

Kim nə deyir desin, əsas hay-küy salıb, həyasızlıq edib, çığırıb-bağırıb gündəmdə qalmaq, daha çox adama xitab etməkdir. Dünya kiçikləşib, cılızlaşıb, sıxılıb-sıxlaşıb bir ağıllı telefonun ekranına sığışıb. Dünyada telefonla kitab yazanlar, kino çəkənlər, musiqi bəstələyənlər, ali təhsil alanlar, ölkə gündəmini dəyişənlər, biznes quranlar, ev-eşik sahibi olanlar, ov ovlayıb, quş quşlayanlar var. Bizdə isə bütün bunların hamısını ümumiləşdirib, sadəcə "quşlayanlar" var.

Ümid edirəm ki, bizim gənclərimiz də dünyanın oxumaqdan, araşdırmaqdan, müşahidə etməkdən, təhsildən, elmdən ibarət olmadığını anlayacaq. Çünki, sosial şəbəkələrdə çox sayda örnəklər var ki, onların həyat və fəaliyyəti sizlərə örnək ola bilər. Əziyyət çəkmədən, mübarizə aparmadan da qəhrəman olmağın, layiq olmadan şöhrət qazanmağın asan yolları vardır. Ümumiyyətlə sadəlövh kütlənin qəhrəmanı olmaq, sevgisini qazanmaq, məşhurlaşmaq çox asandır. Və bir gün o kütlənin qurbanı olmaq ehtimalı olsa belə, Varholun dediyi 15 dəqiqəlik məşhurluğa dəyər. Beyninizi çox yükləməyin, çünki beyninizi nə qədər çox yorsanız bir o qədər yaradıcı imkanları artacaq. Qanlı-qadalı dünyada bu zülmə nə gərək var?

1171
Azərbaycan hərbçiləri, arxiv şəkli

Ermənistan yenə Naxçıvanı atəşə tutub, cavab atəşi ilə susdurulub