Hindistanda tibb işçiləri skamyada istirahət edirlər

Kometanın quyruğunda gələn xəstəliklər: yayılma sürəti çox yüksəkdir

3543
(Yenilənib 00:01 30.06.2021)
Mukormikoz adlanan qara göbələk xəstəliyinə Hindistanda əvvəl də rast gəlinirdi, sadəcə hazırda onun yayılması epidemiya halını alıb.

Demək olar hər gün müxtəlif platformalarda yeni-yeni virus və xəstəlik barədə qorxulu xəbərlər paylaşılır. Adı hallanan ölkələr sırasında Hindistan bir növ liderlik edir. Gündə bir xəbər gəlməsə, mümkün deyil. Hazırda dünyada koronavirus pandemiyasının Hindistanın Delta variantının yoluxma gücü daha çox olan yeni ştammı - “Delta Plus” (K417N) sürətlə yayılmağa davam edir. 11 ölkədə yeni ştamma rast gəlinib.

Virusun nə vaksini, nə də dərmanı yoxdur

Virus dayanmadan mutasiyaya uğrayır deyə, yeni ştammlara ad qoymaq məsələsi də çətinləşir. Biri Britaniyada üzə çıxır, digəri Cənubi Afrika Respublikasında, bir başqası da Braziliyada. Bu səbəbdən alimlər hər bir ştammı yunan əlifbasının hərifləri ilə adlandırmağa qərar veriblər. Britaniya ştammı “Alfa”, CAR ştammı “Beta”, Braziliya ştammı “Qamma”, iki Hindistan ştammı isə “Delta” və “Kappa” adlandırılıb.

Xəstəlik xəbərləri əhalinin gözünü çox qorxudur. Hərə bir cür reaksiya verir. Kimsə ümumən xəbər oxumur, “olacağa çarə yoxdur” fikri ilə yaşayır. Düşünür, Hindistanda “Nipax” (NiV) virusunun aşkarlanması bizə nəsə verirmi? Bu virus yarasalarda tapılıb: insana ötürülsə, demək olar müalicəsi yoxdur. Ölüm faizi 40-75 faiz təşkil edir. Beyin damarlarının iltihabı (ensefalit) və ya respirator xəstəliklərə yol açır. Virusun nə vaksini, nə də dərmanı yoxdur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı “Nipax”ı dünyanın ən təhlükəli virusu adlandırıb.

Bu ölkədə artıq yaşıl, qara, ağ, sarı göbələk aşkarlanıb

Kimsə də xəbərləri çox diqqətlə izləyir, hər yeni virus məlumatı belə insanı şok vəziyyətinə salmağa qadirdir. Oxuyub ürəyini tutub gəzən yüzlərlə şəxs var. Bu da bir iş deyil, əslində. Hindistanda son zamanlar koronavirusun yaratdığı bir neçə fəsad sırasında dəhşətli göbələk xəstəliklərini qeyd etmək olar. Bu ölkədə artıq yaşıl, qara, ağ, sarı göbələk xəstəliyi aşkarlanıb. Hər biri də digərindən təhlükəlidir.

Bu göbələklərin əmələ gəlməsini alimlər koronavirusla əlaqələndirir. Müalicə bitdikdən sonra immunitetin zəifləməsi nəticəsində insan orqanizmi üçün təhlükəli olan göbələk xəstəliyi çoxalır. Elə Hindistanda aşkarlanan bu halların arasında ən geniş yayılanı qara göbələkdir. Mukormikoz adlanan qara göbələk xəstəliyinə Hindistanda əvvəl də rast gəlinirdi, sadəcə hazırda onun yayılması epidemiya halını alıb. Koronavirusu keçirən xəstələrdə immunitetin zəifləməsi qara göbələyə münbit şərait yaradır. Nəticədə əgər elə həmin Hindistanda ildə cəmi 20 mukormikoz  xəstəsi aşkarlanırdısa, hazırda iyun ayına olan statistikaya əsasən, son dövrdə xəstələnənlərin sayı 31216 nəfərə çatıb. Onlardan 2109 nəfəri artıq dünyasını dəyişib.

“İngilis təri” xəstəliyinə tutulmuş insanların sağ qalmaq şansı yox idi

Dünyanın bir sıra aparıcı KİV-ində gedən xəstəlik xəbərləri, Hindistandakı vəziyyətin ağırlığı, yeni ştammların tədricən başqa ölkələrə yayılması nə dərəcədə qorxuludur? Nədənsə çəkinməyə, ehtiyat etməyə əsas varmı?

Öz-özümüzü qorxutmağa əsas yoxdur, çünki Afrika qitəsində, Amazonun meşəliklərində olan bir sıra virus yerli əhali üçün nə qədər təhlükəsiz olsa da, kənar turistlər üçün ölümcül ola bilər. Bu virusların bir hissəsi hansısa yolla Avropaya düşsə, bir xeyli insanın ölüm təhlükəsi ilə üz-üzə qalacağı da mümkündür. Amma viruslar nədənsə elə öz arealında qalmaqda davam edir. Epidemiya və pandemiyaların nədən yaranması, xəstəliklərin birdən-birə nədən sürətlə yayılması isə sual doğurur. Maraqlı nümunə də az deyil.

1485-ci ildə İngiltərədə heç kimin bilmədiyi bir xəstəlik yayılır. “İngilis təri” adlanan bu xəstəliyə tutulmuş insanların demək olar sağ qalmaq şansı yox idi. Xəstəlik zamanı insanda olduqca böyük həcmdə tər yaranırdı. Minlərlə insan xəstəlikdən xilas ola bilmədi, sağalanlar barədə də məlumata rast gəlinmir. O dövrün həkimləri də nə etmək lazım gəldiyini bilmirdirlər. “İngilis təri” bir müddət yoxa çıxsa da, sonralar 1508, 1518, 1528-ci illərdə yenidən peyda olaraq minlərlə insanın həyatına son qoyub. Sonuncu dəfə xəstəliyin 1551-ci ildə yenidən qayıtdığı barədə məlumat var. Bundan sonra “İngilis təri” tam olaraq itib, heç bir zaman özünü büruzə verməyib, müasir tibbdə onun barəsində heç bir məlumat yoxdur. Sadəcə nə vaxtsa mövcud olduğu barədə arxiv sənədlərində yazılara rast gəlinir.

Elə 16-cı əsrin ortalarında İngiltərədə yeni bir qızdırma növü peyda olur. Ona qəribə ad da verilir “yeni xəstəlik”. Minlərlə insanın məhv edən xəstəlik nəticədə gəldiyi kimi də yoxa çıxır, heç bir zaman İngiltərədən başqa digər məkanda özünü büruzə vermir.

Kometaların səthində virus və bakteriyaların yaşaması üçün ideal şərait var

Belə halları nə o dövrün, nə də bu günün alimləri elmi yolla izah edə bilmir. Bu xəstəliklər necə yaranıb? Niyə birdən birə yox olublar? Bilinmir. Hətta bəşəriyyətə ən ciddi zərbə vurmuş ispan qripinin özü də kifayət qədər müəmmalıdır, çünki heç kimin gözləmədiyi halda əmələ gəlib, milyonlarla insanın həyatına son qoyub və sonra da çəkilib gedib. Özünü heç bir zaman ilkin versiyada olan kimi göstərməyib.

Britaniyalı astronom Fred Hoyl və tanınmış alim Vikram Sinqxin maraqlı bir hipotez irəli sürüblər. Onların fikrincə, epidemiyaların yayılması kometaların hərəkətinə bağlıdır. Haradasa 50 il öncə düşünülmüş hipotez sübuta yetirilməsə də, rədd edilməyib. Alimlərin düşüncəsinə görə, kometaların səthində virus və bakteriyaların yaşaması üçün ideal şərait var. Yer planeti ilə üzləşdikdə atmosferə daxil olan kometa qalıqlarının yerə səpələnməsi epidemiyaların başlanması üçün zəmin ola bilər. Hər hansı bir xəstəliyin planetdə çox sürətlə yayılmasının izahı yoxdur: insandan insana və ya müxtəlif həşərat və heyvanların vasitəsilə xəstəliyin bu sürətlə yayılması mümkün deyil.

Xəstəlik xəbərləri pandemiyanın özündən daha zərərlidir

Bu nəzəriyyəni elə həmin Afrika və ya Amazonda olan xəstəliklərin elə oradaca qalması, dünyanın başqa hissələrinə keçməməsi də təsdiqləyir. Virus birdən birə epidemiya halında yayılırsa, bunun elə bir haradansa səpələndiyi qənaətinə gəlmək olar. Meteorit və kometa qalıqları sistematik olaraq Yerə tökülür. Keçmişdə göy üzündə hər hansı bir kometanın peyda olması qədim insanlarda bir qorxu yaradırdı, çünki məhz bundan sonra epidemiya dalğası gəlirdi.

Bir neçə başqa alimin fikrinə görə, virus və bakteriyaların Yer üzündə xüsusi məkanları var. Müəyyən dövrdə onlar yatmış vəziyyətdə zamanı gözləyir, sonra nədənsə yarasa və ya digər heyvanlar vasitəsilə üzə çıxaraq milyonlarla insanın həyatına son qoyurlar.

Koronavirus pandemiyasının da çox sürətlə yayılması bu hipotezlərin elə də elmdən uzaq olmadığına bir işarədir. Mövcud nəzəriyyəni yoxlamaq üçün ciddi elmi tədqiqata əlbəttə ehtiyac var. Yəni gələcəkdə planetdə yayıla biləcək xəstəliklərin mahiyyətini anlamaq və qarşılayıcı tədbirlər görmək üçün epidemiya və pandemiyaların necə yaranmasının, nə səbəbdən sürətlə yayılmasının səbəbini ciddi araşdırmaq gərəkdir.

Bu gün bizdə qorxu yaradan xəstəlik xəbərləri insan orqanizminə pandemiyanın özündən daha ciddi zərər vurur. Ciddi araşdırmalar isə qorxuya qalib gəlməyin yolunda bəşəriyyət üçün bir xilas yolu ola bilər.

3543
Noutbuk arxasında pizza yeyən adam, arxiv şəkli

Sosial media həyatı: təhrif edilmiş, uydurulmuş virtual dünyada yaşayırıq

8
(Yenilənib 16:55 25.07.2021)
Sosial mediada hər şəbəkə lideri, başqa sözlə desək, netokratın ətrafında onlarla, yüzlərlə həmfikir sahibi olan insan cəmlənir.

BAKI, 25 iyul — Sputnik. İnternet və sosial media dövrü bəşəriyyət üçün nə qədər çox imkan yaratsa da, bəzən heç özümüz də bilmədən elə köhnə qaydalar, beyində oturuşmuş stereotip və təsəvvürlə yaşayırıq. Yeni bir texnologiya gəlir, əvvəlkini sıxışdırıb sıradan çıxarır, biz də bir daha mükəmməl tərzdə yaşadığımızı düşünürük.

Baxırsan, nəsə yazdı, o dəqiqə mexanizm işə düşür, o yazır, bu yazır

Bir çox sosial şəbəkə istifadəçisi özünün dünyaya açıq olduğunu, patriarxal düşüncə tərzini bəyənmədiyini, müasir texnologiyanın köməyi ilə daha yaxşı həyatın qurulacığını iddia edir. Bəzən özünü mütərəqqi adlandıran birisi sosial media profilində nəyi və ya kimisə qətiyyətlə pisləyir, yenilik tərəfdarı olaraq hansısa adətlərdən yaxa qurtarmağı təklif edir. Birdən-birə onlarla insan da bu fikir axınına qoşularaq deyilənləri dəstəkləyir.

Sosial mediada hər şəbəkə lideri, başqa sözlə desək, netokratın ətrafında onlarla, yüzlərlə həmfikir sahibi olan insan cəmlənir. Baxırsan, nəsə bir söz yazdı, o dəqiqə mexanizm işə düşür, o yazır, bu yazır, hansısa yolla nüfuz sahibini dəstəkləyirlər. Nə qədər özümüzü mütərəqqi saysaq da, ətrafımızda məhz bizim fikirləri bəyənən, yəni daim “layk” edən insanlar cəmlənir. Bir foto paylaşırıq, yüzlərlə “layk” gəlir. “Layk” həsrətilə yaşayan nə qədər insan var şəbəkədə.

Əcaib formada çəkilən fotolar, qeyri-münasib pozalar, uyğunsuz hərəkətlər yalnız bir məqsədə xidmət edir: ətraf çevrənin daim gündəm mərkəzində olmaq. İnsanları diqqətini cəlb etmək üçün heç də ağıllı, savadlı və ya maraqlı olmaq gərək deyil. Bəzən sadəcə gözəgörümlü xanım olmaq da yetərlidir. Bir az yaxanı, ya da ayaqları açmaqla yüzlərlə “layk”ı qazanmaq mümkün olacaq.

Bizi əhatə edənlər daha çox tərif yağdıran, bəyənən, xoş söz deyənlərdir

Hər bir sosial media istifadəçisinin öz çevrəsi, öz əhatəsi ona lazım olan auranı yaradır. Məsələn, kimsə jurnalistdirsə, onda dostluğunda olanların da bir çoxu media əhlindən olanlardır. Bir-birinin yazısını paylaşmaq da olar, videonu “layk”lamaq da. Şərh yazanda tərif bildirmək daha məsləhətdir, çünki sabah o da sənə tərif yağdıracaq. Deyək, bir dəstə jurnalist xanım hansısa bir kafedən foto paylaşıb. Mütləq fotonun altında “Var olun həmişə”, “Hamınızı təbrik edirəm, şirin qızlar”, “Nə gözəl xanımlar var burada” kimi yazılara rast gələcəyik.

Bu vəziyyət bir çoxunu qane edir, axı real həyatda sən tərəfə baxan, elçi daşında oturan elə də çox olmur. Belə isə 50 fotodan birini seçib paylaşmaq, özünü kiməsə bəyəndirmək olar. Həyatda olmasa da, virtual məkanda populyarlıq qazana bilərsən. Bir sözlə, internet heç də bəşəriyyəti birləşdirən bir yer deyil, çünki o da maraq klublarına bölünüb. Bizi əhatə edənlər heç də dünyanın ən yaxşı, ya da ağıllı insanları deyil, sadəcə bizə daha çox tərif yağdıran, bəyənən, xoş söz deyənlərdir. Adətən mübahisə etməyi sevən, sözü üzə deyənlərin dostluğunda çox az adam olur. Belə istifadəçini qara siyahıya salırlar.

Məsələn, kimsə it-pişik sevirsə, heyvanlara qarşı hər hansı bir zorakılığı pisləyirsə, beləsinin profilində hansısa həqiqəti yazmaq elə bloklanmaq üçün əsas ola bilər. Deyək, ABŞ-da hər il 5 milyon insanı it dişləyir, bu, həm ev, həm də küçə itlərinə aiddir. Bu faktı yazmaqla həmin itsevərin qəzəbinə tuş gəlmək olar. Bir az mübahisə isə bloklanmağa gətirib çıxardacaq.

Hər düşərgənin öz qaydası, hər klubun öz düşüncə tərzi var

Ya da qadın hüquqları üzrə bir xeyli müdafiəçi var, adətən qadına qarşı baş verən hər hansı bir zorakılıq barədə mütləq paylaşım ediləcək. Əgər birdən kimsə bunu səbəbini araşdırmaq, günahkarı tapmaq cəhdi etsə, heç bir xəbərdarlıq edilmədən bloklanacaq. Səbəb heç kimi maraqlandırmır, əsas zorakılıq aktıdır. Əksinə də olur, qadın zorakılığa yol verir, yaşadığı insana qarşı zor tətbiq edir. Bu nümunəni harasa yazsaq, mütləq cavabında “gör bu kişi qadına nə qədər zülm edib ki, o, bu hərəkətə əl atıb” kimi yazılacaq.

Hər düşərgənin öz qaydası, hər klubun öz düşüncə tərzi var. Ateizmi təbliğ edirsinizsə, dindarları, dini təbliğ edirsinizsə, ateistləri siyahıdan siləcəksiniz.

Kimsə deyə bilər: axı özünə uyğun insanlarla dostluq etməkdə nə bir pis şey var? Həm rahatdır, həm də maraqlı. Bəlkə də belədir, amma Hindistanda yüz illərlə mövcud olmuş kasta sistemindən nə fərqi oldu bu yeni texnologiyanın? Ya orta əsrlərdə zadəgan zadəganla, kəndli ilə, usta da usta ilə ünsiyyət qurardı. Hətta hazırda dünyanı altdan-altdan idarə etdikləri iddia edilən masonlar da vaxtilə peşəkar sənətçilərin qurduğu gizli və qapalı cəmiyyətlərdən çıxıblar. Sosial mediada müşahidə edilən kasta birliyi, ideoloji və siyasi yaxınlıq elə həmişə mövcud olmuş düşüncə tərzinin internetə inteqrasiyasından başqa bir şey deyil. Guya dünyaya açılmışıq deyirik, amma əslində ətrafımıza bizə yaxın olan insanları toplayıb onlardan tərif və ya dəstək gözləyirik. Bir növ totalitar düşüncəni sosial mediaya inteqrasiya edirik.

Bir növ uydurulmuş virtual dünyada yaşayırıq

Belə yaşamaq olduqca əlverişlidir, amma həm də problemlidir. Çünki dünya və ətrafımız barədə təhrif edilmiş, yanlış təsəvvür əldə edirik. Həqiqətin nə olduğunu bilmirik, elə qapalı, özümüzün qurduğumuz kiçicik qılafın içində yaşayırıq. Kimsə bizim kimi düşünmürsə, deməli düşmənimiz olur. Onu ya dostluqdan silirik, ya da hamılıqla üstünə düşüb əzməyə çalışırıq. Bir növ uydurulmuş virtual dünyada yaşayırıq. Əlbəttə bu, hamıya aid deyil, amma bir çoxumuz elə məhz belə yaşayır. Hətta öz çevrəmizdən çıxıb başqa çevrə ilə yaxınlaşsaq belə, yenə də dostluğumuzda yeni düşüncə tərzini daşıyan insanlar yer alacaq. Köhnələri silib yeniləri qəbul edəcəyik.

Qapalı olmaq, yeniliyi qəbul etməmək çox zaman öz işini görür: mənasız bir labirintdə nəyisə axtarırıq, amma hər hansı məlumatı adekvat qarşılaya bilmirik. Yəni beynimizdə uçan xalça barədə məlumat yoxdursa, biz heç bir halda o xalçanı görə bilmirik, hətta yanımızda uçsa belə. İnsanların azadlığını məhdudlaşdırmağa bir çox halda ehtiyac yoxdur, biz elə öz-özümüzü sıxmışıq, çərçivəyə salmışıq. Həqiqət isə birdir, onu görmək üçün beyində olan bir çox təsəvvürə yox demək kifayət edər. Yalnız və yalnız məsələyə müxtəlif bucaq altında baxmağı bacaran insan nəyin doğru, nəyin isə yalan olduğunu dəqiq anlamağa qadirdir. Belə insanın düşüncəsində “mən səhv edə bilərəm, həqiqət mənim düşündüyümdən daha yüksəkdir” anlayışı hökm sürür.

Bir sözlə, dünyanı anlamaq istəyiriksə, deməli bir məkanda qapanıb ətrafını özünəbənzər şəxslərlə doldurmaq, bir sərhəd yaratmaqla yaşamaq olmaz. Qarşı tərəfin fikrini qəbul etməmək olar, amma ən azı onu sakitcə dinləməyi öyrənməli, çevrəmizdə də bizdən fərqli insanlara yer ayırmalıyıq. Bu halda həyatımız daha maraqlı, daha dolğun olar.

8
Qadın Tokioda Olimpiya Oyunları yazısı olan dispelyin qarşısından keçir, arxiv şəkli

Olimpiada Tokio həmişəki böyük problemlər

18
(Yenilənib 01:44 23.07.2021)
Yaponiya əhalisinin 80%-ə qədəri Olimpiadanın keçirilməsinin əleyhinədir, lakin onların rəyi təşkilatçıları qətiyyən maraqlandırmır.

İyulun 23-də Tokioda Yay Olimpiya Oyunlarına start veriləcək. Əsas idman forumunun hələ 2020-ci ildə keçirilməsi planlaşdırılırdı. Lakin koronavirus pandemiyası üzündən tədbir məcburən təxirə salındı. Qarşıdakı Olimpiadada dünyanın 206 ölkəsindən 12,5 min idmançı iştirak edəcək. Yarış proqramına 33 idman növü daxil edilib və idmançılar 339 Olimpiya medalı uğrunda mübarizə aparacaqlar.

Tokioda keçirilməli olan ilk Olimpiadaya müharibə mane olub

İlk dəfə əsas idman forumunu Yaponiya 1940-cı ildə keçirmək niyyətində olub. Həmin il ölkənin 2600 illiyi qeyd olunurdu və bu, xüsusi bir simvolizm kimi nəzərdən keçirilirdi. Bundan əlavə, oyunların bu ölkədə keçirilməsi üçün yapon idmançılarının inkişafı da əsas idi, 1932-ci ildə yaponiyalılar ümumi hesabda medalların sayına görə beşinci yerə yüksəlmişdilər.

Yaponiyanın təşkilat komitəsi aqressiv və işgüzar fəaliyyət göstərirdi: idmançıların və nümayəndə heyətlərinin ölkə ilə tanışlıq səyahətlərinin təşkili üçün yarım milyon dollar vəsait ayrılmışdı. Təşkilat komitəsi Avropa ölkələri liderlərinin əksəriyyətini bu Asiya ölkəsinə səs verməyə razı salmışdı. Hətta Benito Mussolinini də növbəti oyunlarda Romanın namizəd kimi irəli sürülməsi müqabilində Yaponiyaya səs verməyə razı sala bilmişdilər.

Nəticədə, 1936-cı ilin yayında Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (BOK) Olimpiadanın Yaponiyada keçirilməsi barədə qərar vermişdi. Yay Olimpiya Oyunları Tokioda, Qış Olimpiya oyunları isə Sapporoda keçirilməli idi. Lakin bununla bağlı problemlər, demək olar ki, elə dərhal başlanmışdı. Yaponlar Olimpiya məşəli marşrutunun Çin ərazisindən keçməsinin əleyhinə idilər və kompromis variant kimi məşəli hərbi təyyarədə və ya gəmidə gətirməyi təklif etmişdilər. Ardınca infrastrukturun yerləşdirilməsi ilə bağlı problemlər başlandı. Tokioda bütün qonaqların yerləşdirilməsi üçün mehmanxanalar çatmırdı. Mərkəzi arenanın yerləşdirilməsi üçün də yer tapılmırdı. Bu və digər kiçik problemlər idman yarışlarının Yaponiyada keçirilməsinə mane olurdu. Lakin Olimpiya Oyunlarından imtina üçün əsas səbəb Çin-yapon müharibəsi və turnirin maliyyələşməsinin kəsilməsi oldu. Beləliklə, Olimpiada təcili olaraq Helsinkiyə keçirildi.

1964-cü il Olimpiadasından sonra yaponlar daha heç vaxt bu oyunları keçirmək istəməyiblər

Yaponiya müharibənin nəticələrini tezliklə aradan qaldırdı və yenidən 1964-cü ildə Olimpiya Oyunlarının keçirilməsi ideyasına qayıtdı. Ölkədə obyektlərin inşası sürətləndirildi və bir neçə il ərzində bir çox gecəqondu rayonları idman şəhərciklərinə çevrildi, yüksək sürətlə hərəkət üçün örtüyə malik yollar, dəmir yolları, yeni metro stansiyaları inşa edildi, idman oyunlarının yayımı isə ilk dəfə peyk vasitəsilə həyata keçirildi.

Yaponiyada keçiriləcək oyunların qeyri-rəsmi şüarının "minimum militarizm və maksimum innovasiyalar" olmasına rəğmən, Olimpiya məşəlini yandırmaq şərəfi, ənənəvi olaraq məşhur idmançı əvəzinə, tələbə İosinari Sakaiyə nəsib oldu. Məsələ bundadır ki, həmin gənc 1945-ci ilin avqustun 6-da, Xirosima yaxınlığında, elə amerikalılar tərəfindən atom bombasının atıldığı gün dünyaya gəlmişdi. Bu jest müharibədən sonrakı intibahı simvolizə edirdi.

1964-cü il Olimpiadası çox yüksək səviyyədə keçirildi və yəqin ki, yaponların özlərindən savayı hamını sevindirdi. Məsələ bundadır ki, qonaqlara xoş gəlmək üçün Yaponiya hökuməti yaşayış binalarını sökür və onların yerində idman obyektləri inşa edirdi. Həmin oyunların keçirilməsinə çəkilən məsrəflər əvvəlcədən müəyyən olunmuş büdcəni üç dəfə üstələdi. İnsanlar işlərini itirdilər, çoxsaylı tullantılar üzündən ekologiyaya ciddi zərbə dəydi, bir çox su hövzələrində isə üzmək və balıq tutmaq qadağan olundu. Şəhərin küçələrində 200 min it və pişik tutularaq öldürüldü.

Ağlasığmaz məsrəflər, korrupsiya, etirazlar və pandemiya

Günümüzdə Olimpiadanın təşkilində əsas problem bahalıqdır. Yaxın perspektivdə bu cür irimiqyaslı tədbirlərin keçirilməsini yalnız bəzi ölkələr istəyəcəklər. Yaponlar 1964-cü il Olimpiadasının irsindən savadlı şəkildə yararlanaraq məsrəfləri aşağı salıblar. Əvvəlcədən nəzərdə tutulmuş 42 obyektdən yalnız 8-i yenidir. 10 obyekt isə ümumiyyətlə müvəqqəti inşa olunub. Tokionun Olimpiya Oyunlarının keçirilməsinə çəkdiyi məsrəflərin ümumi həcmi 15,4 milyard dollar təşkil edib. Turnirin keçirilməsi üçün təhlükəsiz mühitin yaradılmasına əlavə olaraq 900 milyon dollar xərclənib.

Fransız polisi yüngül atletikada korrupsiya əleyhinə işi araşdırarkən Yaponiya Olimpiya Komitəsinin rəhbəri Tsunekadzu Takeda ilə bağlı rüşvət faktını aşkara çıxardı. Beləliklə, Tokionun səsvermədə qalib gəlməsi üçün Takedanın rüşvət (ehtimal olunur ki, 2 milyon dollar) verməsi ilə bağlı ittihamdan sonra daha bir gözlənilməz problem meydana çıxdı. BOK bununla bağlı araşdırmalara başladı və bundan üç ay sonra Tokeda istefa verdi.

Digər bir problem – işçi qüvvəsinin çatışmamasıdır. Olimpiada obyektlərinin hazırlığı dövründə həddən artıq işləməkdən rəsmən iki ölüm halı qeydə alınıb. Bəzi proqnozlara görə, 2025-ci ildə Yaponiya işçi qüvvəsi defisiti ilə üzləşə bilər. Lakin eyni zamanda işlərin aparılması ilə bağlı rəsmən heç bir pozuntu qeydə alınmayıb.

Və ən aşkar problem pandemiyadır. Aparılmış sorğunun nəticələrinə görə, Yaponiya əhalisinin 80%-ə qədəri Olimpiadanın keçirilməsinin əleyhinədir. İnsanlar etiraz edir, aksiyalar keçirirlər, lakin onların rəyi təşkilatçıları qətiyyən maraqlandırmır. Pandemiya ilə əlaqədar olaraq hazırkı Olimpiada məxsusi olacaq. Mükafatlandırma mərasimində iştirakçıların sayı xeyli azaldılacaq. İdmançılar daim maska taxmağa məcburdurlar, azarkeşlərə ucadan qışqırmamaq və alqışlarla kifayətlənmək təklif olunur.

MDB-də kimə azarkeşlik edəcəklər

Bütün bunlara baxmayaraq Olimpiada bir idman təntənəsidir və bu oyunlar zamanı öz həmvətənlərini dəstəkləmək lazımdır. Qazaxıstanda döyüş idman növlərinə xüsusilə ümid bəsləyirlər. Medalları boksçular Saken Bibosınov və Ablayxan Jusupov, cüdoçu Eldos Smetov, karateçi Darxan Asadilov və sərbəst güləşçilər Nurislam Sanayev, Daniyar Kaysanov və Əlişer Yerqalıdan gözləyirlər.

Azərbaycan komandasının da öz favoriti var, cüdoçu İrina Kindzerskayanın parlaq çıxış edəcəyi gözlənilir.

Belaruslu yüngül atlet Elvira German ilk Olimpiadasında çıxış edəcək. O, Tokiodakı oyuna 2018-ci ilin Avropa çempionu statusunda qatılır. Qırğızıstanlı azarkeşlər güləş üzrə dördqat Asiya çempionu Aysıluu Tanıbekovaya çox ümid bəsləyirlər.

Azərbaycan Tokio-2020-də

Tokio Yay Olimpiadasında ölkəmizi 44 idmançı təmsil edəcək. Onlar 40 lisenziya qazanaraq 14 idman növündə - cüdo, güləş, bədii gimnastika, idman gimnastikası, karate, boks, taekvondo, yüngül atletika, güllə atıcılığı, qılıncoynatma, veloidman, badminton, üzgücülük və triatlonda - çıxış edəcəklər.

Azərbaycan üçün bu, 2004-cü ildə Afinada keçirilən Olimpiya Oyunlarından bəri ən az sayda Olimpiya lisenziyasıdır, o vaxt idmançılarımız 38 lisenziya qazanmışdılar.

2008-ci ildə Pekində azərbaycanlı idmançılar 44, 2012-ci ildə Londonda 53, 2016-cı ildə Rio-de Janeyroda 56 lisenziya qazanıblar. 1996-cı ildən bəri olimpiadalarda idmançılarımız 43 medal qazanıblar ki, bunun da 7-si qızıl, 11-i gümüş, 25-i isə bürüncdür.

Eləcə də oxuyun:

18
Teqlər:
COVID-19, Koronavirus, problemlər, Yaponiya, Tokio Yay Olimpiya Oyunları

Putin Rusiya HDD-nin ən yeni silahlarından söz açıb