Muzeydə qadın, arxiv şəkli

Əslində atomu Eynşteyn deyil, bir qadın parçalamışdı

102
(Yenilənib 00:11 21.02.2021)
Çox adam atomu parçalayanın Albert Eynşteyn olduğunu düşünür. Hətta, məktəblərdəki fizika müəllimlərinin böyük əksəriyyəti də müxtəlif səbəblərdən atomu parçalayanın Albert Eynşteyn olduğunu deyirlər.

Bu gün bizim yaşadığımız dünyanın qurucuları, bu zamanın inşaatçıları arasında nəhəng zəkaya sahib olan qadınlar da var. Amma patriarxatın, yəni, kişi dominantlığının, Koko Şanelin dili ilə desəm, kişi eqosunun əngəl olduğu bu fövqəladə istedadlar hər şeyə rəğmən, bütün məşəqqətlərə sinə gərərək, planetimizin və növümüzün inkişafına töhfə veriblər. Məsələn, Emili dü Şatle, Mariya Küri, Barbara Mak-Klintok, Liza Meytner və digərləri kimi.

İndi sizə danışacağım hekayənin əsas qəhrəmanı Liza Meytner olsa da, əsasən, kişi cinsinin işğalında olan elm sahəsində kişilər tərəfindən önü kəsilən, çıxdaş edilən, təcrid olunan, məhz qadın olduğu üçün xor görülən, tək günahı qadın cinsində doğulmaq olan bütün qadınlar aşağı-yuxarı eyni taleyi yaşayıblar.

Çox adam atomu parçalayanın Albert Eynşteyn olduğunu düşünür. Hətta, məktəblərdəki fizika müəllimlərinin böyük əksəriyyəti də müxtəlif səbəblərdən atomu parçalayanın Albert Eynşteyn olduğunu deyirlər.

Məsələn, əvvəllər Eynşteynin tələbəsi olan, sonralar evləndiyi Mileva Mariç adlı həyat yoldaşı - yəni, bir qadın Eynşteynin ilkin kəşflərində ona kömək etmiş, istiqamət vermişdi. Atomu parçalayan isə tamam başqa bir şəxs idi və o da bir qadın idi...

1878-ci ildə, Avstriyada doğulan yəhudi əsilli Liza Meytner 14 yaşına qədər o dönəmin Avropasında qızlar üçün mümkün olan bütün təhsillərə yiyələndi. 1901-ci ildə Vyana Universitetinə qəbul oldu və burada dahi fizik Lüdviq Bolsmanla birlikdə çalıştı. 1907-ci ildə isə Berlin Universitetində işləmək üçün müraciət etdi, amma məşhur fizik Maks Plank onun müraciətini rədd edib belə cavab verdi: "Təbiət qadının peşəsini evdar qadın və ana olaraq seçib. Qadının başqa işlərdə işləməsi təbiət qanunlarının pozulmasıdır". Bunu Maks Plank dedi...

Demək ki, nə imiş? Kvant fizikası, termodinamika qanunları üzərinə böyük nəzəriyyələr verən Maks Plankın da içində ibtidai bir barbar meydan sulaya bilirmiş. Amma çox keçmədi ki, Maks Plank öz səhvini anladı və Liza Meytnerin üstün biliklərini görüb onu şəxsi assistenti kimi Berlin Universitetinə qəbul etdi. Burada Liza Meytnerin kişilərlə birlikdə - laboratoriyada işləməsinə icazə verilmədi və onun zirzəmi qatında, bir atelyedə işləməsini tapşırdılar.

Liza Meytner yaxın dostu olan kimyagər Otto Hahnın köməyi ilə axşam saatlarında - hamı evinə getdikdən sonra universitetin laboratoriyasına girdi və gecəyarısına qədər burda öz təcrübələrini apardı. Bu təcrübələr əsasında 1918-ci ildə yeni radioaktiv maddə olan protaktiniumu kəşf etməsi ilə şöhrət qazandı. 1922-ci ildə universitetin dərslərinə qatılıb tələbələrə verdiyi ilk dərs Almaniyanın "kosmik fizika" qəzetlərində "kosmetik fizika" başlığı ilə lağlağı obyektinə çevrildi. Amma bütün bunlar Liza Meytnerin  vecinə də deyildi və 1926-cı ildə Berlin Universitetinin ilk qadın professoru oldu. Oldu, amma qadınların elmə qədəm qoymasına icazə verməyənlər bunu ictimaiyyətə açıqlaya bilmədilər. Axı, onlar hamıya qadınların dahi ola bilmədiklərini demişdilər. Bu səbəblə, bir yandan Liza Meytnerin kəşfini professor dərəcəsi ilə mükafatlandırıb, bir yandan da bütün yayımlanan məqalələrdə bu kəşfin kimyagər Otto Hahna aid olduğunu yazdılar.

Amma  Liza Meytner yenə usanmadı. Çünki o, şöhrət dərdində deyildi, elmin inkişafı naminə çabalayırdı. Elə bu səbəblə də, o günə qədər çox elm adamının cəhd etmədiyi, edənlərin də uğursuz olduğu qeyri-adi bir təcrübəyə başladı. O, radioaktiv element olan uranın atomunun nüvəsini neytronlarla bombalamağa başladı. Bu, biraz fizika cümləsi oldu, üzr istəyirəm, daha sadə dildə deyim, o, uran elementindən başqa bir element almaq istəyirdi. Guya çox sadə oldu axı.... Orta məktəbdə fizika dərsində müəllimə qulaq asmaq lazım idi deyəcəyəm, amma atomu Albert Eynşteynin parçaladığını deyən fizika müəlliminə də kim və niyə qulaq assın ki?

1939-cu ildə Nasist Partiyasının yəhudilərə qarşı radikal qərar alması ilə yəhudi əsilli olan  Liza Meytner də Berlindən qaçmaq məcburiyyətində qaldı. O, hollandiyalı bir dostunun köməyi ilə Hollandiyaya qaçdı, amma universitetin laboratoriyasında uran atomunun nüvəsi bombardman altında qalmağa davam edirdi. İkinci Dünya müharibəsi başlayanda Liza Meytner Hollandiyada olsa da, dostu Otto Hahn ilə məktublaşır və öz böyük təcrübəsinin nəticəsi ilə maraqlanırdı. Və bir gün...

Otto Hahndan Liza Meytnerə bir məktub gəldi. Bu məktubda Otto uran atomunun bombardmanı nəticəsində barium elementinin izotoplarına rast gəldiyini yazırdı. Yəni, bir elementdən başqa element almaq məqsədinə nail olmuşdular, amma ortada olduqca qəribə bir şey vardı. Bu proses nəticəsində çox yüksək miqdarda enerji ayrılmışdı. Otto Hahn buna heç bir məna verə bilmirdi və Liza Meytnerdən xahiş edirdi ki, bunun nə demək olduğu barədə məlumat versin.  Liza Meytner isə məktubu oxuyan kimi geniş hesablamalara başladı. Bombardman altında olan uran atomu iki daha yüngül atoma bölünmüşdü və ortaya çıxan enerji Albert Eynşteynin E = mc2 düsturuna tam cavab verirdi. Bir elementdən başqa element əldə etmək üçün atomun bölünməsi əsnasında maddə enerjiyə çevrilmişdi. Bu, atomun parçalanması demək idi. Amma həm də Albert Eynşteynin o vaxta qədər sadəcə nəzəriyyə olan bu məşhur düsturu ilk dəfə təcrübə ilə isbat olunmuşdu. Yəni, Eynşteynin sadəcə sözdən ibarət olan iddiasını bir qadın təsdiq etdi!

Liza Meytner bu böyük kəşfinin fərqinə vardığı anda Hollandiyada Hitlerin qəzəbindən gizləndiyi evin həyətində sevincindən hönkür-hönkür ağladı. Və Otto Hahna belə bir məktub yazdı: "Əziz dostum, biz atomu parçaladıq!". Otto Hahn məktubu oxuyan kimi, bir məqalə yazıb öz adı ilə yayımladı. Bunda Otto Hahn günahkar deyildi, çünki əgər belə bir elmi kəşfin altında hansısa qadının imzası olsaydı, məqalə yayımlanmayacaqdı. Hətta, buna şərait yaratdığı üçün Otto Hahn da sorğulanacaqdı.

Eynşteyn bu kəşfin nə dərəcədə əhəmiyyətli olduğunu Amerika hökumətinə açıqladı. Ardından, dərhal, atom bombasının hazırlanması üçün Manhetten layihəsi başlanıldı. Bu layihədə iştirak etməsi üçün Albert Eynşteynin də şəxsi istəyi ilə Liza Meytnerə dəvət göndərildi, amma o, elmi kəşflərinin hərbi sferada istifadə edilməsinə etiraz olaraq layihədə iştirak etmədi.

O, cinsiyyətinə görə çıxdaş edildi, amma məqsədlərindən imtina etmədi! O, milliyyətinə görə ölümlə üz-üzə qaldı, amma mübarizədən yorulmadı! Onun üstün bacarığı, böyük zəkası görməzdən gəlindi, qiymətləndirilmədi, amma o, öz elminin gücünə inandı və çalışdı! Bunu zamanında heç kəs qiymətləndirməsə də, tarix ədaləti bərqərar etdi və etməkdədir. Bu tarixi ədalət var ki, Liza Meytnerin inqilabından 100 il sonra və onun yaşadığı yerlərdən minlərlə kilometr uzaqda, mən onun haqqında bu sözləri səsləndirir və onun üstün zəkasına, böyük şəxsiyyətinə sevgimi və sayğımı ünvanlayıram.

Sırf qadın olduğuna görə, sadəcə qadın cinsində doğulduğuna görə bu qədər məşəqqətlərə tuş gələn yeganə dahi  Liza Meytner deyildi. Bu cür qadınlar çox idi, amma onlardan biri də Emili dü Şatle idi. Liza Meytnerdən çox əvvəllər yaşamışdı. Emili dü Şatle o qadın idi ki, fizika elminin tanrısı hesab edilən Nyutonu səhv çıxarmışdı. Nyuton hesab edirdi ki, hərəkət edən cismin enerjisi onun kütləsi ilə mütənasibdir. Amma Emili dü Şatle isbat etdi ki, Nyuton yanılır, hərəkət edən cismin enerjisi onun kütləsi və sürətinin kvadratı ilə mütənasibdir. Yəni, E = mv2. Emili dü Şatlenin bu düsturu, həm də, Albert Eynşteynin məşhur E = mc2 düsturana gedən yolda bir fənər idi.

Dünya elminin gedişatına bu dərəcə əhəmiyyətli yol göstərmiş Emili dü Şatleni bütün dünya necə tanıdı, bilirsiniz? Böyük yazıçı Volterin məşuqəsi kimi. Bu, çox ağır həqiqətdir, amma Eynşteynin "həyatın düsturu" adlanan o böyük düsturunu tapması üçün təməl daşı qoyan qadına bütün dünya Volterin məşuqəsi dedi.

Cəmi 43 yaşında ölən Emili dü Şatle Volterlə 15 il sevgili olmuşdu, amma Volter onun haqqında belə deyirdi: "Tək qüsuru qadın olmaq olan böyük insan, mən hər şeyi səndən öyrənirdim, amma sən mənim də öyrənə bilməyəcəyim bir yerə çatdın".

Beləcə, Emili dü Şatlenin düsturu sayəsində Albert Eynşteyn öz məşhur düsturunu tapdı, amma bu düsturu tapmaqda ona kömək edən başqa bir qadın da vardı - həyat yoldaşı Mileva Mariç. Nəhayət, o böyük düsturu quru iddiadan isbata çevirən başqa bir qadın da Liza Meytner oldu.

Amma bütün dünya bu üç qadını görməzdən gəlib, sırf kişi cinsinin nümayəndəsi olduğu üçün Albert Eynşteynə tanrı məqamında qibtə etdilər. Həyatın düsturunu təkbaşına tapıbmış kimi ona təzim etdilər, hətta, atomun parçalanmasını da onun adına yazdılar. Digərlərinin zəhmətinin, əziyyətinin, bilik və bacarıqlarının yerə vurulmasının, dəyərsiz hesab edilməsinin tək səbəbi vardı - onların qadın olması!

Bu hekayədən nəyi öyrəndik? Zəkamız və mənəviyyatımız cinsiyyətimizdə, milliyyətimizdə, inanclarımızda deyil, ruhumuzda və şüurumuzdadır. Məsələn, qadın olduğu üçün xor görülən Emili dü Şatle öz adını tarixə dahi kimi yazdırmaqla qalmadı, Eynşteyni də, Volteri də dahi elədi. Ya da hər vəchlə sırf cinsinə görə təcrid edilən Liza Meytner o günə qədər bölünməz zərrəcik hesab edilən atomu bölüb onun yolunu kəsənlərin və timsalında insanları cinslərə bölənlərə başa saldı – həyatı!

 

102
Qadın iti ilə sahildə, arxiv şəkli

Zəhmətkeş qadınların bayramı, yoxsa...

481
(Yenilənib 00:31 08.03.2021)
Tarixçəsi nə qədər qarışıq və mübahisəli olsa da, 8 mart Beynəlxalq Qadınlar Günü əslində zəhmətkeş, qadın hüquqları və insan haqları uğrunda mübarizə aparmış inqilabçı qadınların xatirəsinin yada düşdüyü gündür.

8 mart 1857-ci il. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Nyu-York şəhərində tekstil sektorunda çalışan 40 000 qadın aşağı məvacibə, 12 saatlıq iş rejiminə və pis iş şəraitinə etiraz olaraq tətilə başladı. Lakin ABŞ polisi aksiyaya amansızcasına müdaxilə etdi. Qadınlar fabriklərdə və fabriklərin qarşısında qurulan barrikadalarda çarəsiz və köməksiz qaldı. Polisin qəddar və amansız müdaxiləsinin ardınca başlayan yanğınlarda 129 qadın həlak oldu. Həlak olan qadınların dəfni olduqca izdihamlı keçdi...

8 mart 1908-ci il. Amerika sosial-demokratlarının çağırışı ilə Nyu-Yorkda etiraz aksiyaları başladı. Aksiyalarda 15 000-dən artıq qadın iştirak etdi. İllər öncə polis zorakılığı və yanğın nəticəsində öldürülən qadınların xatirəsi anıldı, onların tələbləri ilə oxşar tələblər irəli sürüldü. Aksiya qansız bitdi. Baş tutan aksiyanın devizi "Çörək və Gül" idi...

8 mart 1909-cu il. Amerika Sosialist Partiyası 1908-ci ildə Nyu Yorkda keçirilən etiraz aksiyalarını xatırlamaq üçün ilk "Beynəlxalq Qadınlar Günü" tədbirini keçirdi.

26-27 avqust 1910-cu il. Danimarkanın Kopenhagen şəhərində II Sosialist İnternasiyonalına bağlı Beynəlxalq Sosialist Qadınlar Konfransı keçirildi. Konfransda Almaniya Sosial-Demokrat Partiyasının nümayəndə heyətində təmsil olunan Klara Setkin və yoldaşları hər il "Qadınlar günü" keçirilməsi təklifi ilə çıxış etdi və təklif qəbul edildi.

Beynəlxaq Qadınlar Günü ilə bağlı müxtəlif tarixi hadisələr var və bu xranologiyanı uzatmaq mümkündür.

***

8 mart Beynəlxaq Qadınlar Gününün yaranması elə də uzaq tarix olmasa da, bu günlə bağlı müxtəlif tarixçələr, müxtəlif əhvalatlar danışılır və yazılır. Bəzi şaiyələrə görə 1910-cu ildə "Qadınlar Günü"nün qeyd olunması təklifini irəli sürən yəhudi əsilli Klara Setkin bu günlə bağlı ideyanı yəhudilərin "Purim bayramı" ilə üst-üstə düşməsini nəzərə alaraq irəli sürüb. Hər halda yəhudi təqviminə görə müxtəlif günlərə təsadüf edən "Purim bayramı" məhz 1910-cu ildə 8 mart tarixinə təsadüf edirmiş.

Eyni zamanda bu tarixi günü Rusiyada 1917-ci ildə baş tutan Sosialist inqilabi ilə əlaqələndirənlər də var. Çar Rusiyasında qadınların ağır həyat tərzinə qarşı etiraz nümayişi 1917-ci ilin 8 martında baş tutub. "Çörək və Sülh" devizi ilə xatırlanan bu nümayişdən sonra 8 mart "Qadınlar günü" kimi bütün Avropada qeyd edilməyə başlanıb. Sosialist inqilabının rəhbəri Leninin bu günün qeyd edilməsindəki rolu da danılmazıdır. Keçmiş SSRİ-də 1965-ci ildən etibarən 8 mart qeyri-iş günü idi.

BMT-də isə 1975-ci ilin 8 martı ilk dəfə Beynəlxalq Qadınlar Günü olaraq qeyd edildi. İki il sonra, 1977-ci ildə isə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ümumi Qurultayında 8 mart, "qadın hüquqları və beynəlxalq sülh günü" olaraq qəbul edildi...

***

Tarixçəsi nə qədər qarışıq və mübahisəli olsa da, 8 mart Beynəlxalq Qadınlar Günü əslində zəhmətkeş, qadın hüquqları və insan haqları uğrunda mübarizə aparmış inqilabçı qadınların xatirəsinin yada düşdüyü gündür. Dolayısıyla bu bayram öz hüquqları uğrunda mübarizə aparan, həyatın bütün sahələrində kişilərlə çiyin-çiyinə çalışan zəhmetkeş qadınların bayramıdır. Bu günün yaranmasının kökündə mübarizə, bərabərlik ideyası və inqilabi dəyərlər var. Qərb dünyası bu bayramı BMT-nin 1977-ci il Qurultayından sonra daha geniş şəkildə qəbul etməyə başlayıb. Günümüzdə kapitalist dünyası bu bayramı da geniş şəkildə və rahatlıqla istismar edə bilir. Artıq "Beynəlxalq Zəhmətkeş Qadınlar Günü" sadəcə "Beynəlxalq Qadınlar Günü" kimi qeyd edilir və kapitalist çılğınlığın bir parçasıdır. Bu günü bayram edən böyük əksəriyyət qeyd etdiyi günün tarixçəsindən, yaranma səbəbindən ümumiyyətlə xəbərsizdir. Təsəvvür edin ki, zəhmətkeş və inqilabçı qadınların mübarizəsinin xatirəsinə elan olunan, dünyada sosialist qadınların həmrəyliyi sayəsində formalaşan bu bayram indi kapitalizm üçün geniş bazar imkanları yaradıb. Hər il hədiyyələrə, dəbdəbəli bayram tədbirlərinə və bayram istirahətlərinə milyonlar xərclənir. Bu arada qeyd edim ki, kapitalizm, hətta ona düşmən olan ideologiyanın mübarizə tarixini də istismar etməyi bacaran əcaib bir sistemdir.

***

Ölkəmizdə bu bayram sovet dönəmindən bu yana qeyd edilir. 8 mart təqvimdə qeyri-iş gündür, ölkə başçısı hər il 8 mart Beynəlxaq Qadınlar Gününündə Azərbaycan qadınlarını təbrik edir. Azərbaycan qadını mental, dini basqılara baxmayaraq həyatın bütün sahələrində kişilərlə çiyin-çiyinədir.

"Vətən müharibəsi" ərəfəsində, Azərbaycan qadının vətənpərvərliyi və mübarizliyi gözəl nümunələrdən biri idi.

Ancaq təəssüf ki, hələ də xoşagəlməz hadisələrə şahid oluruq. Cəmiyyətin qadına münasibəti ürəkaçan olmasa da, zamanla bunun düzələcəyinə, namus cinayətlərinin, erkən nikahların, qadın qətllərinin aradan qalxacağına, sivil cəmiyyətə çevriləcəyimizə ümid edirik, bunun üçün çalışırıq. İnanırıq ki, Azərbaycan qadını cəmiyyətimizin formalaşmasında, irəli getməsində, inkişafında öz mübarizəsindən geri dönməyəcəkdir.

Son illərdə ölkəmizdə formalaşan feminst hərəkatın fəaliyyəti geniş kütlələr tərəfindən düzgün qəbul edilməsə də, feministlərin qadın hüquqları ilə bağlı keçirdiyi müxtəlif tədbirləri və aksiyaları da gözardı etmək olmaz. 1995-ci ildə isə Azərbaycan rəsmi şəkildə qadınlara qarşı münasibətdə ayrı-seçkiliyin bütün formalarının aradan qaldırılması haqqında beynəlxalq konvensiyaya qoşulub. Bu konvensiyanın tələblərinin yerinə yetirilməsində, ölkəmizin modern dünya ilə yanaşı addımlamasında hamımız maraqlı olmalıyıq.

***

Sonda sevimli şairlərimdən Orxan Vəlinin "Quantitatif" şeiri ilə 8 mart Beynəlxaq Qadınlar Gününü münasibəti ilə bütün Azərbaycan qadınlarını səmimi qəlbdən təbrik edirəm:

"Gözəl qadınları sevirəm

Zəhmətkeş qadınları da sevirəm

Gözəl zəhmetkeş qadınları

Daha çox sevirəm..."

481
Teqlər:
8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü, 8 Mart bayramı, 8 mart günü, 8 mart
Roma Papası Fransis İraqda

İlk Papa bizim üçün sadəcə, Klara xala

135
(Yenilənib 00:34 08.03.2021)
Biz həyat tərzimizə ad axtarmamışıq, bir qədər şablon səslənsə də, Azərbaycanda müxtəlif dinlərin nümayəndələri həmişə mehriban şəkildə yaşayıblar.

Qayıtmaq istəyənlər və istəməyənlər

Məcburi köçkünlər doğma torpaqlarına qayıtmaq istəyirmi? "Qaçqınkom" bu sualın cavabını tapmaq üçün sorğuya başlayıb. Minalanmış ərazilərə postlardan yayınaraq keçmək istəyənlərin, ərazilərin təmizlənməsini səbirsizliklə gözləyənlərin, kəndindən gələn videonu göz yaşları ilə izləyənlərin çoxluğu deməyə əsas verir ki, əksəriyyət "hə" deyəcək. Şübhəsiz, bu qərarda bölgədəki infrastruktur və iş imkanları da əhəmiyyətli rol oynayacaq.

Bu arada BMT araşdırıb ki, İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra ermənilər Azərbaycan torpaqlarına qayıtmaq arzusunda deyillər: "qaçqın vəziyyəti"nə düşən erməni ailələrinin 85%-dən çoxu hazırda yaşadıqları yerlərdən köçmək istəmirlər.

"Azərenerji" isə açıqlayıb ki, bu ilin sonunadək Qarabağın 90%-i elektrik enerjisi ilə təmin olunacaq.

Koronavirus kəşfləri

Böhranlar həm də fürsətlər yaradır. Götürək, koronavirusu. Elektronlaşma, onlayn xidmətlər adi halda bu qədər sıçrayışa nail ola bilərdilərmi? İnnovativ axtarışlar bütün sahələrdə, bütün beyinlərdədir.

Niderlandda Peter van Veys adlı ixtiraçı koronavirus infeksiyasını standart testlərdən daha sürətli və daha asan müəyyən etməyə imkan verən bir cihaz yaradıb. İxtiraçının hazırladığı cihazda hava daxil olmayan kabinə girən şəxslər ya qışqırır ya da mahnı oxuyurlar. Bu zaman havanın təmizlənməsi işini icra edən cihaz həmin şəxsin ağzından çıxan bütün hissəcikləri toplayır və analiz edir, koronavirus infeksiyasının olub-olmadığını aşkar edir.

2011-ci ildə baş verən dəhşətli zəlzələ və sunami qurbanlarının anıldığı bu günlərdə Yaponiya sakini insanların ölən doğmaları ilə "danışmaları" üçün telefon köşkü hazırlayıb. İntiharların artıdığı, hətta "Tənhalıq Nazirliyinin yaradıldığı yaponları başa düşmək olar. İndi eyni "ixtira"nı ingilislər və polyaklar öz ölkələrində koronavirusdan həyatlarını itirmiş yaxınları ilə "danışmaq" üçün təkrarlamaq istəyirlər.

İlk Papa və Klara xala

Tarixdə ilk dəfə olaraq Roma Papası yolunu İraqdan salıb. 2000-ci illərin əvvəlləri ilə müqayisədə İraqdakı xristian əhalinin sayı 80% azalıb. Papanın səfərinin əsas səbəblərindən biri bölgədəki xristianlara dəstək nümayiş etdirməkdir. Hər halda, ümid edək ki, bundan da ali məqsəd var: dinlərarası dialoq.

Fikir verirsinizmi, multikulturalizm, dinlərarası dialoq bizim üçün yeni terminlərdir. Biz həyat tərzimizə ad axtarmamışıq, bir qədər şablon səslənsə də, Azərbaycanda müxtəlif dinlərin nümayəndələri həmişə mehriban şəkildə yaşayıblar. Məsələn, bizim 90-cı illərdə Sumqayıtda erməniəsilli qonşumuz var idi, ancaq ona nəinki kimsə "gözün üstə qaşın var, demirdi", digər qonşulardan o, heç nə ilə fərqləndirilmirdi. Hətta torpaqlarımızı işğal etmiş xalqın nümayəndəsi olan qadın bizim üçün sadəcə, Klara xala idi… Çünki o, Ermənistan dövlətinə görə məsuliyyət daşıya bilməzdi.

Vaksinləşdirdiklərimizdənsinizmi?

Dünyanın bir çox ölkələrinin vaksin ala bilmədiyi bu günlərdə zəngin ölkələrin sifarişləri dayanmaq bilmir. Bayden amerikalıların növbəti yazda normal həyata qayıda biləcəklərini açıqlayıb. İtaliya isə "Britaniya ştammı" gənclərə daha çox təsir etdiyinə dair xəbərdarlıq edib. İtalyanlar COVID-19 və onun daha yoluxucu növləri ilə mübarizə aparmaq üçün mövcud sərt tədbirləri əlavə tədbirlərlə yeniləyib və karantin müddətini 6 aprelə qədər uzadıblar. Norveçlilər isə peyvəndin əks təsirindən şübhələnirlər. Belə ki, vaksinasiyadan sonra bu ölkədə yüzdən çox insan ölüb. Buna görə də hökümət işçi qrup yaradıb.

Venesuela Prezidenti Nikolas Maduro isə COVID-19 əleyhinə Rusiya istehsalı olan peyvəndi vurdurduqdan sonra Tvitterdəki canlı yayımda rus dilində "spasibo" ifadəsini işlədib. Bu arada 6 mart tarixinədək Azərbaycanda 17,495 nəfər vaksinasiya olunub. Amma hələ ki, Çin dilində danışan yoxdur.

Tərəzi Allahı?

ABŞ-ın Ticarət Nazirliyi Aleksey Navalnı işinə görə Rusiyanın 14 təşkilatın adını "qara siyahı"ya salıb. ABŞ sanksiyaları bu vaxtadək İrana münasibətdə çox funksional və populyar idi. Bu yaxınlarda Rusiyadan S-300 raketlərini aldığı üçün Ağ Ev rəsmi Ankaranın da bəzi təmsilçilərini "qara siyahı"sına salmışdı.

Maraqlıdır, kim ABŞ-ı dünyadakı ədalət tərəzisinin sahibi təyin edib?! Nəyin yanlış, nəyin doğru olduğunu Vaşinqton təkbaşına necə müəyyən edir?!

Narkotikin PR-ı

Bütün fəaliyyət növlərində onlayn xidmətlərə keçid, görünür, Əlini də həvəsləndirib. O da məhsullarını onlayn rejimdə hərraca çıxarmaq üçün əvvəlcə təbliğat işlərinə start verib. Gəl ki, polis uşağın siftəsini korlayıb.

Sosial şəbəkələrdə narkotik vasitələrin qəbulunu təbliğ edən videolar yayan Əli İsmayılzadəni asayiş keçikçiləri klavyatura arxasında tutublar. Yada salaq ki, Ə.İsmayılazadə bu işdə pioner deyil, ondan öncə də eyni motivdə saxlanılanlar olmuşdu. Ancaq görünür, Əli "gözü çıxmış qardaşları"ndan heç nə öyrənməyib.

İsti və soyuq yer

Ermənistan Prezidenti Armen Sarkisyan Baş nazir Nikol Paşinyanın Baş Qərargah rəisi Onik Qasparyanın vəzifəsindən kənarlaşdırılması ilə bağlı vəsatətini ikinci dəfə imzalamadı. Xaos, anarxiya, toqquşmalar fonunda dərinləşdikcə, dərinləşir... Bu ölkə üçün SSRİ sanki yenicə dağılıb.

Köçəryanın bu həftə Rusiyalı jurnlistlərə müsahibəsində "əgər müharibənin nəticələri tərəflərdən birini qane etmirsə, bu, o deməkdir ki, yeni müharibə başalaya bilər" tezisini irəli sürdü. İndi gəlin, müharibənin içində çıxan hərbçinin dediklərinə baxaq. 19 yaşlı Hayk: "Bu müqavilə imzalanmasaydı, hətta indiki vəziyyətdə də olmazdıq. Bütün ordumuz orada ölmüş olardı. Və burada olan bir çox insanın orada nə baş verdiyindən xəbəri yoxdur".

Müsahibəsində Versal Sülh müqaviləsini xatırladan və Ermənistanı Almaniya ilə müqayisə edən Köçəryanın deyəsən, harasısa isti yerdədir, erməni xalqından və ordusundan xəbəri yoxdur.

135
Bəşər Əsəd, arxiv şəkli

Əsəd ailəsi koronavirusa yoluxdu

0
(Yenilənib 16:29 08.03.2021)
Suriyada koronavirus pandemiya elan olunandan (11.03.2020) indiyədək 15981 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1063 nəfər vəfat edib

BAKI, 8 mart - Sputnik. Suriyanın prezidenti Bəşər Əsəd və xanımı Əsma Əsəd koronavirusa yoluxublar. 

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə Suriya prezidentinin dəftərxanası məlumat yayıb. 

"Prezident Əsəd və xanım Əsma Əsəd PCR test veriblər, nəticə müsbət olub", - məlumatda deyilir. 

Qeyd olunur ki, Bəşər Əsəd və xanımının vəziyyəti yaxşı, stabildir.

Suriyada koronavirus pandemiya elan olunandan (11.03.2020) indiyədək 15981 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1063 nəfər vəfat edib. 4544 nəfər müalicə alır.   

0
Teqlər:
Koronavirus, Suriya, Əsma Əsəd, Bəşər Əsəd
Mövzu:
Yeni tip koronavirus pandemiyası