Bakıda parkda sevgili cütlük

“Sevgililər günü”: Romalıların əxlaqsızlığı, katoliklərin yalanı, kapitalizmin çılğınlığı

597
(Yenilənib 12:17 14.02.2021)
Əslində kökü qədim romalılara gedib çıxan, romalı xristianların şövqlə qeyd etdiyi "Müqəddəs Valentin günü"...

Sevgililər günü...

Əslində kökü qədim romalılara gedib çıxan, romalı xristianların şövqlə qeyd etdiyi "Müqəddəs Valentin günü"...

Qədim Romada və qədim yunanlarda 14 fevral tarixi hətta bütpərəstlik dövründə də, müqəddəs və uğurlu gün hesab olunar, bu gün sevgi ilahəsinin şəninə bayramlar keçirilərdi. Romalılar eyni zamanda 15 fevralı bərəkət tanrısının şərəfinə Luperkaliya bayramı kimi qeyd edirdilər. Həyatlarını sərt qanunlar çərçivəsində yaşayan romalı gənclər yalnız bir gün, Luperkaliya bayramında püşkatma yolu ilə partnyor seçmək şansına sahib olurdular. Gənc qızların adları kiçik kağız parçalarına yazılıb qaba qoyulur, gənc romalı kişilər isə qabdan bu kağızları çəkərək püşklərinə düşən gənc qızla bayram boyunca birlikdə cinsi həyat yaşayırdılar. Təxminən V əsrdə bu bayram Papa tərəfindən qadağan edilsə də, püşkatma adəti davam edirdi. Artıq püşklərdə sadəcə xristian müqəddəslərinin adı yazılırdı...

***

Şəxsən mən üstündən əsrlər keçdikdən sonra romalıların adət-ənənəsini qınamaq, şərh etmək fikrindən uzağam. Bəşər övladının qadına bu şəkildə sayğısız davranmasının yaşı daha qədimdir və bu gün əxlaqsız hesab edilən bayramlar, şənliklər, rituallar demək olar ki, əksər mədəniyyətlərdə bu və digər formada təzahür edib.

***

Romalılar öz adət-ənənələri ilə şad-xürrəm yaşadığı bir dönəmdə, hakimiyyətə gələn II Klavdi bu bayramları ləğv etməklə kifayətlənmir, üstəlik orduda xidmət edənlərə evlənməyi də qadağan edir. Əfsanələrə görə, məhz bu ərəfədə rahib Valentin gizli şəkildə romalı gənclərin qadınlarla görüşməsinə, evlənməsinə şərait yaradır, onların münasibətllərinin dini rəsmiləşdirməsini aparır. Məhz sonuncu səbəbə görə Valentinin xristian inanclarının təbliğatçısı olduğunu düşünənlər onu müqəddəs hesab edirlər. Qadağaları pozan rahib həbs olunur və edam edilir.

Əfsanəyə görə, Rahib Valentinin edamından sonra 14 fevral katolik təqvimində sevib-sevilənlərin himayə olunduğu gün kimi qeyd olunmağa, Müqəddəs Valentin isə sevgililərin, aşiqlərin himayəçisi olan müqəddəs kimi xatırlanmağa başlayır.

***

Katolik ensiklopediyasında qədim şəhidlər siyahısında 14 fevral günü öldürülmüş üç Müqəddəs Valentin var və onların heç birinin eşqlə, sevgiylə əlaqəsinə rast gəlinmir. Tarixçilərə görə, Müqəddəs Valentinin sevgiylə, romantikayla, eşqlə heç bir əlaqəsi yoxdur və onun haqqında danışılan hər şey əfsanədir. Katolik tarixçilərinə görə, “Müqəddəs Valentin günü”nü qeyd etməyi isə 14 fevral 496-cı ildə Papa Gelasin elan edib.

Ən maraqlısı isə, bu gün az qala bütün dünyanın həvəslə qeyd etdiyi “Müqəddəs Valentin günü”nün 1969-cu ildə kilsənin təqvimindən çıxarılmasıdır.

***

XIV əsrdə Fransada və İngiltərədə 14 fevral quşların cütləşməsi günü kimi qeyd olunur, məhz bu gündə sevgililər bir-birinə sevgi sözləri yazılmış açıqçalar göndərir, məktublarında bir-birlərinə “Valentin” deyə müraciət edirdilər. Məhz bu məqama görə bəzi tarixçilər Müqəddəs Valentinlə bağlı əfsanələrin XIV əsrdən sonra meydana çıxdığını düşünür. Əfsanəyə görə;

–       Valentin həbsxana nəzarətçisinin bacısına “Valentindən...” imzası ilə məktub göndərib.

–       Valentin roma ordusunda xidmət edən və evlilik qadağası olan əsgərlərin evlənməyinə şərait yaradıb.

–       Valentin həbsxanadan rahib yoldaşına “Valentindən...” imzalı, eşq məktubu göndərib, yəni dolayısıyla homoseksual olub.

Bütün bunlar əfsanə olsa da, bir həqiqət var – “Müqəddəs Valentin günü” qədim romalılarla, katolik xristianlarla bağlıdır.

***

Katolik kiləsi “Müqəddəs Valentin günü”nü rəsmən ləğv etsə də, bu gün bizim qeyd etdiyimiz “Sevgililər günü”nün də tarixçəsi yenə də xristianlarla bağlıdır. XIX əsrin əvvəllərində amerikalı Ester Hovlandın ilk “Sevgililər günü” açıqcasını göndərməsindən sonra populyarlaşmağa başlayan bu bayram ictimai hadisəyə çevrildi və ən nəhayətində kapitalizmin çılğınlıqlarından birinə çevrildi. Dünyanın hər guşəsində bu bayram açıq və ya gizli şəkildə qeyd edilir, hədiyyələrə, tədbirlərə, restoranlara milyonlar xərclənir.

***

Yeri gəlmişkən “Sevgililər günü” bəzi müsəlman ölkələrində açıq şəkildə qeyd edilmir. Özbəkistan, Türkmənistan, Malayziya, İndoneziya, İran, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan bu günü rəsmən qadağan edən ölkələrdəndir. Ancaq təbii ki, insanlar bu və ya digər formada bu günü qeyd etməyə çalışır.

***

Şəxsən mən kapitalizmin istənilən şousuna, tələsinə ikrahla yanaşıram. Yüzlərlə belə bayram, festival, şənlik, ritual var ki, sadəcə böyük şirkətlərin, şəbəkələrin varlanmasına xidmət edir. “Sevgililər günü dilemması”nı isə illər öncə çözmüşəm. Sevdiyiniz insanla birlikdə keçirdiyiniz hər günü, hər anı bayram ovqatında yaşaya bilirsinizsə, sizin xüsusi günə ehtiyacınız yoxdur. Bu tip bayramlar nə qədər qeyri-ciddi və bayağı olsa da, “Müqəddəs Valentin günü” və ya bizim daha çox qəbul etdiyimiz şəkildə “Sevgililər günü”nü qeyd edənləri də qınamıram. Kapitalist istismarından xilas olmayan bəşəriyyəti kapitalist çılğınlıqların bir parçası olduğu üçün qınamaq ədalətsizlik olar.

***

Sevgililər günü...

Sevən insanın, aşiqin hər günü bayramdır. Sevin, sevilin, sevginizin dəyərini bilin. Həyat nə qədər amansız olsa da, sevgi hamımızın xilaskarıdır...

597
Teqlər:
katolik, Roma, Sevgililər Günü
İmtahan

DİM-in səriştəsizliyi yaxud imtahanda biznes maraqları

9
(Yenilənib 23:34 02.03.2021)
Nəqliyyatın işləmədiyi günə imtahan təyin edən DİM, iştirakçıların imtahan verilən binalara necə və nə ilə gedəcəyi ilə bağlı qətiyyən düşünməyib.

Dövlət İmtahan Mərkəzinin ötən bazar magistratura pilləsi üçün keçirdiyi qəbul imtahanın sualları sosial şəbəkələrdə müzakirə edilir.

Bəzi imtahan suallarına lağ edənlər, sualların məzmunu ilə əylənənlər də var.

Əslində suallar elə tərtib olunmuşdu ki, iştirakçılar lazım olan balı toplaya bilməsin və növbəti mərhələdə iştirak etsin.

DİM-in bu məsələdə maraqlı olduğunu aşağıda izah etməyə çalışacağam.

Məncə DİM, ölkəmizdə fəaliyyəti qənaətbəxş olan qurumlardan biridir. Daha doğrusu pandemiyaya qədər belə idi. Pandemiya bütün sahələrə, xüsusilə təhsilimizə təsir etdiyi kimi, DİM-in fəaliyyətinə kifayət qədər mənfi təsir edib.

Ötən il keçirilən buraxılış və qəbul imtahanlarıyla bağlı kifayət qədər narazılıqlar var idi.

Bu il magistratura pilləsi üçün keçirilən imtahan isə ümumiyyətlə bərbad idi.

Bəli, nələrsə yolunda getmir və buna görə müxtəlif bəhanələr səsləndirilir.

Düşünürəm ki, heç bir səbəb DİM-in magistratura imtahanlarının təşkilində yol verdiyi səriştəsizliyə haqq qazandırmır.

***

Həfətəsonu, nəqliyyatın işləmədiyi günə imtahan salmaq və imtahan keçiriləcək binalarının əksəriyyətini şəhər mərkəzindən kənara təyin etmək imtahanda iştirak edənlər üçün olduqca ciddi problem yaradırdı.

Şəxsən bu çətinliyi yaşadım və bununla bağlı irad bildirənlərlə tamamilə razıyam.

Pandemiya dövründə valideyinlərin, imtahan verənlərin yaxınlarının imtahan binası qarşısında izdiham yaratması da, məhz DİM-in səriştəsizliyinin göstəricisidir.

Ümumiyyətlə 28 fevral 2021-ci il tarixində magistratura pilləsinə təşkil edilən imtahan, təhsildən daha çox biznes layihəsi abu-havası yaradırdı.

Rəsmi məlumata görə bu il imtahanda iştirak üçün 19885 bakalavr ərizə təqdim edib. İmtahanda iştirak ödənişli (50 AZN) olduğu üçün, DİM-nin büdcəsinə qısa müddət ərzində 994 250 AZN vəsait daxil olub. Müxtəlif səbəblərdən imtahanda iştirak edə bilməyənlərin vəsaitinin geri qaytarılmadığını da düşünsək, bu imtahanda DİM-in kommersiya maraqlarının daha qabarıq olduğunu düşünə bilərik.

Şübhəsiz ki, toplanan vəsaitlə imtahanın təşkilati işlərini daha yüksək səviyyədə təşkil etmək olardı.

Təssüf ki, nəqliyyatın işləmədiyi günə imtahan təyin edən DİM, imtahan iştirakçılarının imtahan verilən binalara necə və nə ilə gedəcəyi ilə bağlı qətiyyən düşünməyib.

Düzdür, rəsmi xəbərlərdə qeyd olunub ki, DİM-də operativ qərargah fəaliyyət göstərib. Ancaq bu fəaliyyət nədən ibarət olduğu prosesdə aydın olmadı.

Dolayısıyla təşkilati işlər bu qurumu ümumiyyətlə narahat etməyib. Məhz bu problemlərə görə DİM məsuliyyət daşıyır. DİM-in yarıtmaz təşkilatçılığı səbəbindən imtahanda iştirak edə bilməyənlərin vəsaiti onların şəxsi hesabına qaytarılmalı, növbəti imtahanda məhz bu vəsaitlə iştirak etmələrinə şərait yaradılmalıdır.

***

Və daha bir önəmli məqamı qeyd edək.

Məhz bu məqam da DİM-in məsələyə səriştəsizcəsinə və laqeyid yanaşdığını sübut edir.

İmtahan zamanı qarşılaşdığımız absurd məqamlardan biri də suallarla bağlıdır.

Təsəvvür edin, riyaziyyatçı və dilçi eyni məntiq suallarına cavab verməlidir.

Bəli, hamı eyni suallara cavab verib, müxtəlif ixtisaslarda təhsil alacaq. Bir qədər qəribə görünür, deyilmi?

Riyaziyyatçı xarici dildən imtahan verir, dilçi informatika və riyaziyyala bağlı məntiq suallarını cavablandırır.

Məsələn, tərcümə sahəsi üzrə magist təhsili almaq istəyən şəxs, öz sahəsindən bircə suala belə cavab vermir.

Bunun nə dərəcədə məntiqli olduğuna yəqin ki, müstəqil təhsil ekspertləri cavab verə bilər.

Hər halda heç də məntiqli görünmür.

***

Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, pandemiya nəticəsində təhsilimiz ciddi problemlərlə üz-üzədir. Hamımız övladlarımızın gələcək taleyindən, onların təhsilindən narahatıq.

Dövlət İmtahan Mərkəzinin bu səriştəsizliyi, daha doğrusu laqeyidliyi təhsilimiz üçün ciddi problemdir və gəncliyi elmdən, təhsildən uzaqlaşdırır. Ümid edirəm ki, DİM rəsmilərinin ağlabatan və məntiqli izahı olacaq.

Təhsilə bu şəkildə yanaşmaq gələcəyimizə biganəlikdir…

9
Teqlər:
Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) Direktorlar Şurası, DİM
İsgəndər M raket kompleksi

İntiharlar, meşələr, "İsgəndər"lər, sumqayıtlılar tramvaylar…

62
(Yenilənib 11:28 01.03.2021)
Separatçılara "rus dili" bayrağı da kömək etməyəcək, onlar üçün vəziyyət "rusca"dan da pisə, təxminən "Erməni budaq cümlələri"nə doğru gedir.

7x7 həftənin ən yaddaqalan hadisələrini şərh edir

Mətbuat konfransı

4 saat, 35 media nümayəndəsinin 50-dək sualını bir qurtum su içmədən cavablandırmaq. Və niyə məhz indi? Ermənistandakı revanşist qüvvələrin çağırışları, sülhməramlıların bir neçə naqolay davranışı, status məsələləri ilə bağlı müxtəlif manipuliyasiyaların müşayiət olunduğu indiki məqam, görünür, təsadüfən seçilməmişdi.

...Separatçılara "rus dili" bayrağı da kömək etməyəcək, onlar üçün vəziyyət "rusca"dan da pisə doğru, təxminən "Erməni budaq cümlələri"nə doğru gedir. Regiondakı indiki situasiya Ermənistanın düşdüyü çuxurdan xilası üçün şansdır. Bunu qanmamaq oturduğun budağı kəsmək kimi bir şey olacaq. Bunu şüursuzluqdan edəndə axmaqlıq, şüurlu edəndə adı intihardır.

İntiharlar həftəsi

Həftə ərzində intihar hadisələri gündəm oldu. Gənc qızın özünü 20-ci mərtəbədən atması valideyn-övlad münasibətlərindəki boşluqları da bir daha aktuallaşdırdı. Ancaq bu, yeganə suisid faktı deyildi. Ceyranbatan qəsəbəsində 20 yaşlı M.Məmmədhəsənov özünü yaşadığı evdə asdı. Onun bir neçə gün əvvəl sevdiyi qızdan ayrıldığı, qızın isə başqası ilə nişanlandığı bildirildi. Srağagün isə İdman Akademiyasının tələbəsi Seymur Əsgərovun intihar xəbəri yayıldı... ötən həftə də bir tələbə intihar etmişdi. Dünən isə Abşeron rayonunda 15 yaşlı qız intihara cəhd etdi və s.

İntihar elə bir aktdır ki, ani emosional hissdən yaranır, əgər həmin anda onun qarşısını almaq mümkün olsa, bəlkə də bir neçə dəqiqə sonra peşmançılıq hissi insana hakim kəsilər. İstənilən halda, gənclərin intihar faktı bir neçə problemi bir daha nəzərdən keçirməyə vadar edir: valideynlərin övladının dostu ola bilməməsi, məktəb psixoloqlarının sadəcə, ştat kimi mövcud olduğunu, cəmiyyətin empatiya hissini itirməsi, sosial şəbəkələrin real ünsiyyəti azaltması ilə özünəqapanma hallarının artması...

Bu arada 2020-ci ildə ölkədə 597 intihar faktı qeydə alınıb. Bu, 2019-cu illə müqayisədə 32 nəfər çoxdur.

Dünyanın bəzi ölkələrində isə vəziyyət daha kritikdir. Məsələn, intiharların artdığı Yaponiyada "Tənhalıq Nazirliyi" yaradılıb. Koronavirus təkcə öz virusu ilə öldürmür, psixoloji affekt halını da artırır. Britaniyanın "Lancet Psychiatry" nəşrinin pandemiyanın yeni başladığı dönəmlərdə məqaləsi bu mənada SOS siqnalı verirdi - Glasgow Universitetinin professoru Rori O'Connorun proqnozu belə idi: "Heç bir tədbir görülməyəcəyi təqdirdə həyəcan və depressiya kimi halların, eləcə də spirtli içkilər, narkotik və qumar oyunlarına müraciət edənlərin və evsiz qalanların sayının və bu kimi digər fəsadların sayının çoxalması riski artacaq".

Meşə: kriptovalyuta

Böyükşor və Zığ gölləri İqtisadiyyat Nazirliyindən alınıb, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə verildi. Göllərin niyə bu vaxtadək ETSN-də olmadığını müzakirə etmədən, maraqlı bir faktı diqqətinizə çatdırım – bir vaxtlar ölkədə meşələrin banklara verilməsi təşəbbüsü olub. İdeyanın özəyi ondan ibarət imiş ki, banklar meşələri təxminən kriptovalyuta kimi qoruyur, satır, alır və bu, onun kapitalı kimi qiymətləndirilir. Nəticədə, meşələrin qırılmasının qarşısı alınır.

Bu arada Amazonun tropik meşə sahələri qeyri-qanuni şəkildə "Facebook" üzərindən satışa çıxarılıb. Ərazisində meşələr və çaylar olan bu sahələr əslində yerli xalqlara məxsusdur. İstənilən şəxs "meşə", "cəngəllik" kimi açar sözlərin köməyilə, yaxud da yerləşmə ərazisi olaraq Amazon meşələrini göstərməklə "Facebook Marketplace"dəki həmin elanları görə bilər.

İntiharlardan meşələrə keçmişkən, Yaponiyada "İntihar meşəsi var": Aokigahara. 60-cı illərədən özünü öldürmək istəyən bir çox sayda insan bu meşəyə üz tutur. Seicho Matsumoto adlı yapon yazıçının 1960-cı ildə yazdığı "Black sea of trees" adlı romanının sonunda iki sevgili intihar etmək üçün Aokigahara meşəsinə gedib özlərini asırlar. O tarixdən etibarən meşə yaponların intihar etmək üçün getdikləri məskən halına gəlir. Ancaq meşədə onları intihardan yayındırmaq üçün çağırış edən plakatlar var, bəzən bu, onları ayıldır, bəzən isə, təəssüf ki, yox...

Təbiətə təslim olmaq

Təbiətdən söz düşmüşkən, bu həftə Bakı qara təslim oldu. Düzdür, bu, uzun çəkmədi, amma hər halda, bir gün ərzində yolar buz bağladı, nəqliyyatın işi əksər ərazilərdə yarıiflic vəziyyətə düşdü. Qınamalı deyil, qar artıq bizim üçün qeyri-adi təbiət hadisəsinə çevrilib, yağıntısı təxminən 10 ildən bir baş verir, belə fors-majora hazır olmamağımızı anlayışla qarşılayaq.

İsgəndər-şou

Ermənistanda ara qarışıb, məzhəb itib. Baş Qərargah rəisi Paşinyanı istefaya çağırıb, o da bunu dövlət çevrilişinə cəhd kimi qiymətləndirərək, rəisi istefaya göndərib, ancaq prezident bu istefanı təsdiqləməyib. Ölkədə etiraz aksiyaları davam edir.

Serj Sarkisyan Paşinyanı başlarının əzildiyi müharibədə "İsgəndər" raketlərindən lazımi anda istifadə etməməkdə ittiham edib, baş nazir də təxminən deyib ki, utanmasan, oynamağa nə var ki..., bu raketləri sən özün almısan, biz onları istifadə etdik, ancaq 10 faizi işlədi, yəni partlamadı. Başqa sözlə, büdcəni yeyib, talamısınız, aldığınız raketlər kukruznik kimi bir şeymiş.

Prezident İlham Əliyev jurnalistlər üçün mətbuat konfransında bildirdi ki, ümumiyyətlə, Azərbaycana bu raketdən atılmayıb.

ABŞ prezidentini sumqayıtlılar seçir

İroniya filan deyil. Sumqayıtın intellektual gənclər şəhəri olması çoxdan məlum idi. İndi ABŞ Federal Təhqiqatlar Bürosunun axtarış siyahısına baxanda bir daha buna əmin olursan. 2016-cı ildə keçirilən prezident seçkilərinə qeyri-qanuni müdaxilə etməsi ittihamı ilə 13 Rusiya vətəndaşını rəsmi axtarışa verib. Axtarışa verilənlərdən biri də 1990-cı ildə Sumqayıtda anadan olan Ceyhun Aslanovdur. C.Aslanovun 2014-cü ilin sentyabrından 2018-ci ilin 16 fevralınadək ABŞ-da sosial media platformalarında əməliyyatlar aparan İnternet Tədqiqat Agentliyində Tərcümə layihəsinin rəhbəri vəzifəsində çalışdığı bildirilir. FTB C.Aslanovun yeri haqqında məlumat verən şəxsə 75000 dollar mükafat vəd edib.

Sumqayıtla belə danışmaq olmaz, o xaraktersiz şəhər deyil. 1963-cü ildə Oktyabr inqilabı ilə bağlı şəhər tədbirində fəhlələrin şəhərdəki çörək qıtlığına və qiymətlərin bahalaşmasına etiraz olaraq Xuruşovun plakatını cıraraq etiraz aksiyasına başlaması bütün SSRİ-də şəhəri məşhurlaşdırmışdı. İndi "delavoy" gənclər şəhərini ABŞ-da da tanıyırlar.

Tramvaylar qayıdır?

BNA-nın mətbuat katibi Mais Ağayev Bakıda tramvayların bərpası ilə bağlı iş aparıldığını söylədi. Yaşıl enerji ölkəsinə çevrilmək istəyiriksə, ekoloji cəhətdən səmərəli olan tramvayların dönüşü arzuolunandır. Tramvay həm də nostaljidir axı. Yaşı 30-dan yuxarı olub, köhnə tramvayların şəklini görəndə köks ötürməyən çox az adam tapılar yəqin ki... Tramvaylar indi hər bir müasir şəhərin vacib atributlarından birinə çevrilib. Bakımıza da yaraşar. Elə Sumqayıta da.

62
Toy, arxiv şəkli

Azərbaycanda toylara icazə verilə bilər - Şərtlər açıqlandı

6
(Yenilənib 23:28 02.03.2021)
Türkiyədəki kimi müəyyən sayda insanların iştirakı ilə toylara icazə verilə bilər"Türkiyədəki kimi müəyyən sayda insanların iştirakı ilə toylara icazə verilə bilər"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 3 mart — Sputnik. Türkiyədə toy və digər şənliklərin keçirilmə qaydalarla bağlı mühüm qərar verilib. Belə ki aşağı, orta, yüksək və daha yüksək riskli yoluxmaların olduğu bölgələrdə toyların keçirilmə formatı və saatı müəyyənləşdirilib. Aşağı və orta yoluxma olan bölgələrdə 100 nəfər, yüksək və daha çox yoluxma olan bölgələrdə isə 50 nəfərdən və bir saatdan çox olmamaq şərti ilə toy mərasimlərinin keçirilməsinə icazə veriləcək.

Ötən gün isə Azərbaycanın Dini Qurumlarla iş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Mübariz Qurbanlı jurnalistlərə açıqlamasında dini mərasimlər və toyların təşkilinin bərpası ilə bağlı müvafiq addımlar atılacağını bildirib. Komitə sədrinin sözlərinə görə, toy və yas mərasimlərinin keçirilməsinə icazə verilməsi operativ qərargahın səlahiyyətindədir. Həmin qurum bununla bağlı tibb mütəxəssislərinin pandemiya ilə bağlı yaranmış vəziyyətə dair qiymətləndirməsini nəzərə alaraq qərarlar qəbul edəcək.

Türkiyədə toy məclisləri ilə bağlı qaydaların tətbiq edilməsi Azərbaycanda da böyük maraqla qarşılanıb. Sputnik Azərbaycan qardaş ölkədəki təcrübənin Azərbaycanda tətbiqinin nə qədər mümkün olduğunu,  ölkəmizdə toy mərasimlərinin hansı şərtlər altında bərpa edilə biləcəyini araşdırıb.

Milli Məclisin üzvü Müşfiq Məmmədli bildirib ki, yumşaldılma tədbirlərinə mərhələli şəkildə getmək lazımdır:

"Biz vaksinasiya prosesində davam edən uğurları bir qədər də artırmaqla tədricən mərhələli şəkildə həm toy və yas mərasimləri, həm də ictimai nəqliyyatda açılımaya gedə bilərik. Bu məsələdə tələskənliyə yol vermədən, səbr və təmkinlə addımlar atılmalıdır. Əks halda yumşaldılma tədbirləri sonradan müəyyən bir sərtləşdirmənin həyata keçirilməsinə gətirib çıxara bilər".

Həkim deputat qeyd edib ki, indiki rəqəmlər - yoluxmanın sayının gah azalması, gah da artması bizi o qədər də qorxutmamalıdır. Biz əsasən diqqətimizi vaksinasiya prosesinə yönəltməliyik. Vaksinasiya könüllü olsa belə, əhali bu prosesdə yaxından iştirak etməlidir. Bu prosesdə iştirak etməklə yumşaldılma tədbirlərinin həyata keçirilməsini sürətləndirəcəyik.

"Fikrimcə, iki həftəyə yaxın müddət bizim üçün kritik bir müddətdir. Biz yoluxmaların sayının dinamikasını nəzərə alaraq azalmaların maksimal olduğu, müəyyən artımın olduğu müddətlərə, sonrakı enmələrin hansı dinamikada getdiyinə və vaksinasiyadakı sıxlığa diqqət yetirsək, iki həftədən sonra bu barədə müəyyən fikirlər söyləmək olacaq. Azərbaycanda insanlar qoruma tədbirlərini anlayışla qarşılayırlar. Vaksinasiya prosesi də kifayət qədər qaneedici sürətlə gedir. Vətəndaşlar həm yaş qrupuna, həm də müəyyən olunmuş vaksinasiya strategiyasına görə müəyyən addımlar atıldıqdan sonra yumşaldılmaların da olması realdır", - deyə deputat əlavə edib. 

Deputat, iqtisadçı-alim Vüqar Bayramovun fikrincə isə son həftələr koronavirusa yoluxma sayında tənzimlənən volatilliyin müşahidə edilməsi epidomoloji qaydaların icrasına nəzarəti gücləndirməklə digər sektorlarda da iqtisadi fəaliyyətin bərpasını gündəmə gətirir:

"Toy mərasimlərin bərpası ilə bağlı uzun müddət müzakirələrin aparılmasına baxmayaraq bu sferada hələ də açılımaya gedilmir. Daha yaxşı olardı ki, bəlli standartlarla bu sahədə də aktivlik bərpa edilsin".

O qeyd edib ki, rəsmi statistikaya görə, turistlərin yerləşdirilməsi və ictimai iaşə sektorunda 78,2 min, istirahət, əyləncə və incəsənət sahəsində isə 81,5 min vətəndaş çalışır. Ümumilikdə ictimai iaşə və xidmət sektoru ilə bağlı olan sözügedən iki sahədə 160 minə yaxın rəsmi çalışan işçi var. Ticarət, nəqliyyat vasitələrinin təmiri sahəsində isə 706 min vətəndaşımız işlə təmin olunub.

"Göründüyü kimi, iqtisadi açılım məşğulluq baxımdan da vacib hesab olunur. Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələrinin təcrübəsi göstərir ki, pandemiyaya qarşı mübarizədə karantin qaydaları qədər standartların müəyyənləşməsi, onlara nəzarət və əməl edilməsi də vacibdir. Buna görə də, iqtisadiyyatın digər sektorlarının yenidən açılımı kontekstində həm qaydalara nəzarətin güclənməsi, həm də hər birimizin bu qaydalara əməl etməsinə ehtiyac var. Yalnız bu halda, həm yoluxma sayını azaltmaq və lokallaşdırmaq, həm də mərhələli şəkildə bütün sferalarda iqtisadi fəaliyyəti bərpa etmək mümkündür", - V.Bayramlı deyib.

Millət vəkili Fazil Mustafa deyir ki, Türkiyədəki kimi müəyyən sayda insanların iştirakı ilə toylara icazə verilə bilər:

"İnsanların bir ildən çoxdur ki, toyları təxirə salınıb. Toylara icazə verilmir, amma restoranda 100-200 adam eyni anda əyləşir. Xəstəlik yayılacaqsa, elə restoranda da yayılacaq. Ölkədə müəyyən sahələrə qoyulan qadağalar iş yerlərinin bağlanması, insanların iş yerlərindən çıxarılması ilə nəticələnir. Sahibkarlar da burada məcbur qalıb bunu edirlər. İnsanlara müəyyən qadağalar qoyulub. Maska taxılması, sosial məsafə qaydalarına riayət edilməsi və dezinfeksiya məhlullarından istifadə mütləqdir. Bunlar gözlənilməklə qonşu ölkədə olan praktikanın müəyyən sayda insanların iştirakı ilə Azərbaycanda da tətbiqi mümkündür. Müəyyən sayda insanlar restoranda 1-2 saatlıq toy məclisi təşkil edə bilər. Bunun üçün qaydalar hazırlanmalı və bu istiqamətdə marifləndirmə işləri görülməlidir".

6