Yerevdanda etirazlar, arxiv şəkli

İrəvanda tozanaq, Avropada narahatlıq, "şəkilsiz adamlar" bizim pomidorlar

118
(Yenilənib 18:20 21.12.2020)
Belçika Palatası 30 ildir öz doğma torpaqlarından didərgin salınmış azərbaycanlılarla bağlı hansısa qətnamə qəbul etmişdimi? Avropalı parlamentarilərin ermənilərə qarşı bu canıyananlığı nədən qaynaqlanır?

“Azan” ermənilər

Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsinin şimal-qərb hissəsində meşəlik ərazidə qalmış bəzi erməni silahlı birləşmələrinin ordumuza hücum etməsindən sonra onlara dərs vermək lazım gəldi və bu missiyanı DTX həyata keçirdi. Xidmət antiterror əməliyyatı ilə Ermənistanın təbirincə desək, meşədə “azmış” erməniləri düz yola gətirdi, silahlı ermənilərin sığındıqları meşə və iki kənd – Köhnə Tağlar və Çaylaqqala nəzarətə götürüldü.

Bundan sonrakı dönəmdə sülhməramlıların üzərinə böyük yük düşür. Onlar təkcə hərbçi kimi yox, həm də diplomat kimi davranmağa məcburdurlar. Çünki tərəflərdən birinə qarşı ən adi sıcaq davranış belə digər tərəfdə qıcıq yaradacaq.

İrəvan isə tərpənir – Paşinyanın istefasını tələb edən kütlə böyüyür. 44 günlük müharibədə cəbhədən qaçmaq üçün “koronaya yoluxmuş” gənclər indi İrəvanın mərkəzində qan-qan deyirlər. Bu arada erməni mediası Paşinyanın 31 dekabrda istefa verəcəyini anons edir.

Avropa deqradasiyası

Belçika Nümayəndələr Palatası Ermənistanla münaqişəyə görə Azərbaycanı qınayan qətnamə layihəsi qəbul edib. Qətnamə layihəsində “Azərbaycanın Qarabağdakı yeni düşmənçiliyi” pislənilib, Belçika hökuməti “müharibədən zərər görən ermənilər”ə kömək etməyə, “müharibə cinayətləri”ni izləməyə və atəşkəs rejimini qorumaq üçün bir sıra tədbirlər görməyə çağırılıb.

Bundan öncə Fransa və Niderland kimi ölkələrdə də oxşar sənədlər qəbul edilmişdi.

Bu sualları dəfələrlə təkrarlamaq artıq deyil: Belçika Palatası 30 ildir öz doğma torpaqlarından didərgin salınmış azərbaycanlılarla bağlı hansısa qətnamə qəbul etmişdimi? Avropalı parlamentarilərin ermənilərə qarşı bu canıyananlığı nədən qaynaqlanır? Hər kəs münaqişənin beynəlxalq hüquqlar çərçivəsində həllini arzulamırdımı? Parlamentarilərin qarnının ağrısı nədir? Bütün bu sualların bir cavabı var – erməni diasporunun əsirinə çevrilmək!

Pomidor müharibəsi?

Həftənin ən yaddaqalan hadisələrindən biri Rusiyanın Azərbaycandan pomidor idxalını dayandırması idi. Doğrudur, sonradan bu qərara düzəliş edildi. Şimal qonuşumuz bəzi şirkətlərdən pomidor alışını bərpa etdi, ancaq sual qüvvəsini itirmədi: bu qərar niyə verilmişdi?

Bəzi təhlilçilər bu qadağaya Bakı-Ankara əməkdaşlığının yeni fazaya daxil olmasına şimaldan gələn reaksiya kimi baxırlar. Rusiyanın ticari münasibətlərdə siyasi mesajı ifadə etməsi ənənəsi qeyd edilir: bu baxımdan ayrı-ayrı illərdə Gürcüstandan şərab, meyvə və mineral su məhsuluna, Moldovadan şərab məhsullarına, Ukraynadan şokolad-konfet məhsuluna, Belarusdan süd məhsullarına müxtəlif növ qadağaları xatırlamaq olar.

Amma indiki vəziyyətdə qadağanın bir neçə günə aradan qaldırılması qərarın siyasi mahiyyət kəsb etmədiyini göstərir. Hər halda, ümid edək ki, belədir.

Rusiyanın Rosselxoznadzor qurumu qərarın "zərərvericilərin müəyyənləşdirilməsi" səbəbindən verildiyini açıqlayıb.

Şuşanın bərpası

Bu həftə Prezident İlham Əliyev Şuşa şəhərinin bərpası ilə bağlı tapşırıq verdi. Bununla bağlı işçi qrup artıq yaradılıb. 

Azərbaycanın Şuşada cənnət yaradacağına indidən əmin ola bilərik. Mədəniyyət paytaxtımız Qafqazın gözü olacaq. Bir neçə il sonra Şuşanın bölgədə ən çox turist qəbul edən şəhərlərin sırasında liderlər arasında olacağı da şübhə doğurmur.

Bütün Qarabağa həyat, insanların təbəssümü, uşaqların gülüşü qayıdacaq. Bərpa işlərində yerli şirkətlərlə yanaşı, dost ölkələrin şirkətləri də iştirak edəcək. Türkiyənin ardınca İtaliya şirkəti ilə “Azərenerji”nin ötən həftə imzaladağı müqavilə də bunu göstərir. Türkiyə, İtaliya, Pakistan kimi ölkələrin – özünü münaqişənin davam etdiyi illər ərzində dost kimi, beynəlxalq hüquqa sadiq ölkə kimi aparan ölkələr bərpa işlərində, ümumiyyətlə regional əməkdaşlıqda iştirak edəcəklər.

Mxitaryan isə özünə Vardenisdə-filanda villa tikə bilər, onun Şuşadakı villasının divarlarında Azərbaycan əsgəri “Yaşma”, “Şəki”, “Sumqayıt”, “Kotej”, XTQ və s. kimi yazılar yazıb, gəlib görsə, ürəyi ağrıyacaq. Paşinyana isə daha villa lazım olmayacaq. İrəvanda baş verənlər belə deməyə əsas verir.

Amerikansayağı ədalət

ABŞ özünü dünyada sülh və ədalətin bərqərar olunmasının təminatçısı kimi aparır. Amma buna dünyanın harasında nail olduğu ilə bağlı konkret faktlar xatırlamaq çətin olar.

Ötən həftə Türkiyəyə qarşı Rusiyadan S-400 raketlərinin alınması ilə bağlı tətbiq olunan sanksiyalar, yumşaq desək, qərəzin ifadəsidir. Birincisi, sən buna uyğun raketləri satmaqdan dəfələrlə imtina etmisən, ikincisi, axı başqa NATO ölkələrinin də Rusiya silahları alması faktları var (məsələn, Yunanıstan) - bəs onda niyə susurdun?!

Olsun! Böhran bəzən inkişafı stumullaşdırır: ABŞ-ın yeni F-35 qırıcılarını Türkiyəyə satmaqdan imtina etməsi Türkiyənin özünün yeni qırıcı təyyarələr istehsal etməsini təşviq etmişdi. “Bayraktar” dronlarının  istehsalı da eyni münasibətdən sonra baş vermişdi. Hansı ki, bu dronların İkinci Qarabağ müharibəsində, sözün yaxşı mənasında, nə oyun çıxardığını gördük.

Nəhayət, vaksin!

Bəli, nəhayət, dünya vaksinasiyaya başlayır. Bir çox ölkələr peyvəndləmə üçün son hazırlıqlar mərhələsindədir. Azərbaycanda vaksinasiya növbəti ilin əvvəlində, könüllü əsaslarla, dövlət hesabına aparılacaq.

Ümid olunur ki, peyvəndləmə bizi xilas edəcək. Amma yeni sürprizlər də proqnozlaşdırılır. Məsələn, Günəşdə baş verən partlayışlar nəticəsində son 300 ildə ən güclü maqnit fırtınası baş verir. Həftə ərzində planetimizə beş asteroid yaxınlaşacağı da deyilmişdi. Yaponiyanın Koçi prefekturasında quş qripi qeydə alınıb. Bu, ölkədə xəstəliyin son bir ayda aşkar edildiyi 11-ci bölgədir. Cənubi Afrika Respublikasında isə koronavirusun yeni növü aşkarlanıb.

Dələduzlar

Ağlımıza dələduzluğun ən innovativ formaları gəlir. “YAŞAT” Fondunun adından sui-istifadə edərək pul toplamaq məqsədi ilə sosial şəbəkələrdə vətəndaşlara çağırışlar edən şəxs saxlanılıb. Xəlil Quliyev adlı şəxs əvvəlcə “Instagram” sosial şəbəkəsində “YAŞAT” Fondunun rəsmi hesabına oxşar özünə məxsus səhifə yaradıb və səhifədə şəxsi kart hesablarını yerləşdirib, şəhid və yaralı əsgərlər, eləcə də köməyə ehtiyacı olan şəxslər barədə paylaşımlar edərək guya onlar üçün yardım toplayıb.

Hətta bu qədər həssas dönəmdə, şəhid və qazilərə yardım kampaniyalarından qazanc əldə etmək istəyən adamlar üçün də orden və medallar təsis edilməli, onları taxmağı maska taxmaq kimi məcburi etmək lazımdır, qoy xalq qəhrəmanını tanıdığı kimi, belə ünsürlərini də tanısın.

Və sonda babamdan bir sitat: “Şikilsiz adamdan şikilsiz iş çıxar”.

Müxtəlif cinayətlər törətmiş adamların fotolarına diqqətlə baxın, çox nadir hallarda onların hansınınsa üzündə bir misqal nur tapa bilərsiniz.

118
Teqlər:
vaksinasiya, ABŞ, Türkiyə, "S-400" zenit-raket kompleksi, qətnamələr, Avropa, antiterror əməliyyatı, DTX, ermənilər, Şuşa, Azərbaycan, Qarabağ
Qarabağ Azərbaycandır! yazısı

Nostalgiyanın sonu: Biz qayıdırıq

123
(Yenilənib 12:11 22.01.2021)
Vətən müharibəmiz başlamadan Qarabağ hamımız üçün əlçatmaz, nolstalgiya hissi yaradan uzaq İtaka adası kimi idi...

Vətən müharibəmiz başlamadan Qarabağ hamımız üçün əlçatmaz, nolstalgiya hissi yaradan uzaq İtaka adası kimi idi...

Savaş başladı.

Yaşadığımız rahat həyatın, komfortun unutdurmadığı o dağlar, o kəndlər, o buz bulaqlar, o şəhərlər üçün göz qırpmadan silahlanıb yola düşdük.

Bu savaşda nə qədər itkilər versək də, bizi gözləyən yurd yerləri üçün səfərbər olduğumuzu unutmadıq.

Xalq olaraq birləşdik, bütövləşdik və yumruq olmağı bacardıq.а

Bu savaş haqq savaşı, bu xeyirin şərlə savaşı idi və bizi həsrətində olduğumuz, nostalgiya hissi ilə xatırladığımız uzaq İtakamıza – Qarabağımıza aparırdı..

Biz Odissey kimi inadkardıq...

***

Savaş bitdi.

Döyüşdük, qanımızla, canımızla, malımızla bu savaşdan xalq olaraq böyük üstünlüklə, zəfərlə çıxdıq.

Vətəninin gələcəyini düşünən hər kəsin narahat, nigaran olduğu məqamlar var, zamanla bu narahatlıqlar da bitəcək.

Azərbaycanlılar Qarabağa dönəcək.

İllərdir boğazımızda düyümlənən vətən nisgili, yurd-yuva həsrəti sona çatacaq.0+.3

İllərdir baş tutmayan dönüşün kədərini yaşayanlar, yəni nostalgiya yaşayanların arzusu gerçəkləşəcək.

***

Sözlərin gücünə, sözlərin ovsununa inanıram.

Məhz illərdir yaşadığımız bu kədərin ən yaxşı ifadəsini yunanlar yüz illər öncə tapıblar.

Nostalgiya iki mənada (qədim yunanca nostos ¬– vətənə qayıtmaq və "alqos"– ağrı) — vətən və doğma ev üçün kədərlənmək mənasında və "keçmiş üçün kədər" anlamında da işlədilir.

Qarabağa duyduğumuz nostalgiya hər iki mənanını ehtiva edir.

Biz həm vətənimiz, doğma evimiz, həm də keçmişimiz üçün kədərlənirdik. Məğlubiyyətin, şərə qarşı mübarizə itirdiklərimizin acısı canımızdan çıxmırdı.

Qarabağın işğaldan azad edilən ərazilərində çəkilmiş videoları, fotoları görəndə keçirdiyimiz o qəribə hissin məhz nostalgiya olduğunu anladım...

***

Nostalgiya semantik olaraq vətənə dönüşün mümkünsüzlüyünün səbəb olduğu hüznü ifadə edən bir kəlmədir; doğulub-böyüdüyü yerə qovuşmaq həsrəti, qürbət acısını bir kəliməylə açır.

Nostalgiya sözünün yaranışı Homerin "Odisseya"sı ilə bağlıdır. On il Troya müharibəsində iştirak edən Odissey, döyüşlərdə belə vətənə qayıtmaq arzusundaydı. O Doğulduğu İtaka adasına qayıtmaq həsrəti ilə yaşasa da, Tanrıların intiriqası onu üç il də vətəndən ayırdı. Sonra onu əsir alan və aşiq olan Kalipsonun qadağası onu yeddi il İtakadan uzaq saldı...

Nostalgiyadan əziyyət çəkən ilk əzabkeş Odissey Kalipsonun yanında nə qədər məmnun olsa da deyirdi: "...hər gün etdiyim yeganə dua ora(İtaka) dönmək, günəşin doğuşunu evimdə görməkdir!" (Homer, "Odisseya", Beşinci nəğmə)

***

30 ilə yaxındır bizim hamımızın içində Odissey nisgili vardı.

Homerin qəhrəmanı Odissey öz doğma adasına qayıdanda öncə dağlara boylandı, sonra iyirmi il əvvəlki halında qaldığına əmin olmaq üçün yaşıl zeytun ağacını tumarladı...

Doğulduğu yerlər işğaldan azad olunduqdan sonra, vətəninə, dağılmış, talan olunmuş evinə qayıtmış hərbçilərin sosial şəbəkələrdə yayımlanan videolarını yada salın.

Bizim Odisseylərimiz öz İtakasına – Qarabağına eyni həssaslıqla qayıdırdı...

Bizim həsrətin ömrü, Odisseyin həsrətindən daha uzun olduğu üçün, bəlkə də vüsalımız daha şirin və unudulmaz olacaq.

Odissey öz doğma İtakasına qayıdaraq nostalgiyadan qurtuldu.

Bizim Qarabağa dönüşümüz də, bizim nostalgiyamızın sonudur.

Vətənə qayıdışımız mübarək!

123
20 Yanvar faciəsinin ildönümü

20 Yanvar faciəsi - ağlamaqmı lazım, yaratmaqmı?

29
(Yenilənib 11:26 20.01.2021)
Kimsə çıxıb müxtəlif şeirlərdən, poemalardan, povest və romanlardan, film və teatr tamaşalarından, rəsm əsərlərindən misal çəkərsə, bunu qəbul etməyəcəyəm.

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. 1990-cı ilin Qanlı Yanvarından 31 il ötür... Həmin ilin yanvar ayının 19-dan 20-nə keçən gecə saat 23:30-da keçmiş Sovet İttifaqının silahlı qoşunları Bakı şəhərində dinc əhalinin üzərinə hücum çəkir, bu qırğında onlarla insan həyatını itirir, yaralanır, itkin düşür. Üzərindən tam 31 il keçən bu faciənin tariximizdəki ibrət əhəmiyyəti nədir? Mədəniyyətimiz - ədəbiyyatımız və incəsənətimiz bu tarixi faciədən nələr yarada bilib?

Təəssüf ki, Azərbaycan mədəniyyəti bu tarixi faciəsinə, təkcə “Ağla, qərənfil, ağla” deyə bilib. Bir də ki insafən, mahir tar ifaçıları hər ilin yanvar ayının 20-də yaxşı “Zəminxarə” çala bilirlər. Başqa heç nə...

Kimsə çıxıb müxtəlif şeirlərdən, poemalardan, povest və romanlardan, film və teatr tamaşalarından, rəsm əsərlərindən misal çəkərsə, bunu qəbul etməyəcəyəm. Çünki bu mövzuda yaradılmış bütün sənət nümunələri ilə tanışam və onlar sənətsəl keyfiyyətləri baxımından Məmməd Aslanın “Ağla, qərənfil, ağla” şeirindən daha böyük deyillər. Heç tarzənlərin “Zəminxarə”si qədər səmimi də olmağı bacarmadılar.

Etiraf edək ki, Qanlı Yanvar haqqında yaradılan sənət nümunələrinin əksəriyyəti vətənpərvər mövzulu müsabiqələrdə mükafat qazana bilmək üçün yaradıldı. Nəticədə, mədəniyyətimizin rəflərində bu mövzuda xeyli sayda nümunələr olmasına rəğmən, onların heç birini dünyaya təqdim edə bilmədik. Çünki onlar dünyaya təqdim olunacaq qədər səmimi və keyfiyyətli deyildilər. Bu, açıq həqiqətdir. Heç kəs inciməsin.

“Madam ki, heç kəs yaza bilmədi, sən yazaydın” deyənlərin mühakimələrini eşidirəm. Fəqət, nəzərinizə çatdırmalıyam ki, mən bu qanlı gecədən 3 il sonra dünyaya gəlmişəm və həmin gecədən 17 il sonra bədii yaradıcılığa başlamışam. Yəni, bu mövzuda sənət nümunəsi yaratmağın mühakiməsi, hətta 1980-ci ildən də əvvəl doğulanlar arasında aparılmalıdır.

Öz yaşıdlarıma və məndən sonrakılara isə bir dostyana tövsiyə verə bilərəm ki, əgər bu mövzuda nəsə yaratmaq istəyirlərsə, Bəxtiyar Vahabzadənin “Ölümü kamına çəkdi şəhidlər”ini, ya da Məmməd Aslanın “Ağla, qərənfil, ağla”sını parodiya etməsinlər. Onlar həmin gecənin isti ağrıları ilə yazılmışdı və yalnız ahu-zar edə bilmişdilər. Problem onda idi ki, bu qədər sənətkarın içindən çıxıb o gecənin həqiqətlərini, insanların gerçək iztirablarını, ağrılarını, rejimin ədalətsizliyini və vəhşiliyini olduğu kimi təsvir edə bilən, onu bədii çalarla zənginləşdirib əsl sənət nümunəsi kimi dünyaya təqdim edə bilən bir nəfər də olmadı. Niyə olmadı? Çünki onların böyük əksəriyyəti həmin rejimin köləsi olmuşdular və həmin rejimin alçaqlığına bəşəri etiraz etmək üçün üzləri yox idi.

Bu səbəblə, bundan sonrakıların  içində kimsə “Qanlı Yanvar” həqiqətlərini soyuq başla və üstün istedadla sənət nümunəsinə çevirmək istəsə, bunun üçün hələ də əlçatımlı olan mənbələr var. Bəzənmiş-düzənmiş üzgün duyğu çələnglərinə aldanmayıb, gerçək ağrıları tapa bilən və təsvir edə bilən sənətkar bu dəhşətli gecə haqqında böyük sənət nümunəsi yarada bilər. Bu, həm mədəniyyətin tarixi mirasına, həm də o gecə haqqında ən tutarlı mənbəyə çevrilər.

29

Yanvarın 25-nə qədər ölkədə ictimai nəqliyyat işləməyəcək

0
(Yenilənib 00:11 23.01.2021)
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, bütün ölkə ərazisində şənbə və bazar günləri ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır.

BAKI, 23 yanvar - Sputnik. Bu gündən yanvarın 25-i saat 06:00-dək bütün ölkə ərazisində ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, bütün ölkə ərazisində şənbə və bazar günləri ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır.

Bununla əlaqədar 23 yanvar saat 00:00-dan 25 yanvar saat 06:00-dək ölkə ərazisində ictimai nəqliyyat fəaliyyət göstərməyəcək.

Qeyd edək ki, Bakı metropolitenində də sərnişindaşıma dayandırılıb.

0